Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Prezi 3 Demy - 4H maw Politieke Besluitvorming

No description
by

on 8 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Prezi 3 Demy - 4H maw Politieke Besluitvorming

4. Besturen in Nederland
Besturen
De gewenste richting doen volgen

Op gewenste wijze doen functioneren

Richting geven aan

Leiding geven aan
Besturen
Wat betekent dat eigenlijk?
Leiding geven aan...
Natie (land)
Provincie
Gemeente
Bestuur op NATIONAAL niveau
Nederland wordt in de dagelijkse praktijk bestuurd door het kabinet. Het kabinet bestaat uit de ministers en staatssecretarissen.

Ministers zijn de bestuurders van ons land. Iedere minister heeft een eigen 'portefeuille'. Dit houdt in dat iedere minister verantwoordelijk is voor een bepaald beleidsterrein.

Een staatssecretaris is een assistent van de minister. Hij of zij is verantwoordelijk voor een gedeelte van de portefeuille van de minister.
Het beleid opgedeeld in
11 kleine 'stukjes'


Ministerie van Algemene Zaken (M-P)
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningsrelaties
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Ministerie van Defensie
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Ministerie van Economische Zaken
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ministerie van Financiën
Ministerie van
Financiën
Minister Dijsselbloem
Staatssecretaris Wiebes
Wiebes is onder andere verantwoordelijk voor de Belastingdienst en de Staatsloterij
Portefeuille:
Is verantwoordelijk voor het gehele ministerie.
Stelt bijvoorbeeld de Miljoenennota op
Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap
Minister Bussemaker
Portefeuille:
Onder andere mbo, hoger onderwijs (hbo/wo), lerarenopleidingen
Staatssecretaris Dekker
Is onder andere verantwoordelijk
voor basisonderwijs
en voortgezet onderwijs
Regering Rutte II
Er zijn in dit kabinet ook twee ministers zonder ministerie!
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BuZa)

Minister voor Wonen en Rijksdienst (BiZa)
De taken van de ministers
Beleidsvoorbereiding:
* Ministers maken jaarlijks hun jaarplannen bekend op de derde dinsdag van september (troonrede en miljoenennota).

Medewetgeving:
* Ministers mogen wetsvoorstellen indienen
* Ministers ondertekenen wetten
* Algemene Maatregelen van Bestuur (invulling van wetten)

Beleidsuitvoering:
* Uitvoeren van aangenomen wetten
* Nemen van maatregelen bij onvoorziene problemen
* Nemen van besluiten over bepaalde zaken waar geen wetgeving over bestaat
(Gedeelte) Trias Politica
Ministers
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Maar wat was ook alweer
het idee achter machtenscheiding?
CHECKS AND BALANCES!!!

Bestuur:
Regering
Controle:
Parlement
Koning + Ministers

Eerste Kamer + Tweede Kamer (Staten-Generaal)
CHECKT
De taken van de Tweede Kamer
(Mede)wetgeving:

*
Stemrecht:
wetsvoorstellen goed- of afkeuren.
*
Recht van amendement:
wetsvoorstellen (gedeeltelijk) wijzigen.
*
Budgetrecht:
de jaarlijkse begroting aannemen/verwerpen.


Controle:

*
Vragenrecht:
stellen van vragen aan bewindslieden.
*
Recht van interpellatie:
ter verantwoording roepen van bewindslieden door
een spoeddebat te organiseren.
*
Recht van motie:
een oordeel geven over het gevoerde beleid of een verzoek
indienen bij de regering om iets wel/niet te doen.
*
Recht van enquête:
een zelfstandig onderzoek instellen naar regeringsbeleid.
( = Volksvertegenwoordiging)
Eerste en Tweede Kamer / Staten-Generaal / Parlement
Verschil?
De taken van de Eerste Kamer (Senaat)
Medewetgevende taak:

*
Stemrecht:
nemen een wet aan of verwerpen deze. Senatoren hebben geen recht van amendement!!

Controle:

*
Vragenrecht:
Senatoren mogen schriftelijk vragen stellen aan bewindslieden.
*
Recht van enquête:
Senatoren mogen een onderzoek instellen naar regeringsbeleid.



Zoals je ziet, heeft de Tweede Kamer veel meer taken en rechten dan de Eerste Kamer. Hiervoor is bewust gekozen, in de Tweede Kamer zitten immers onze vertegenwoordigers!
Bestuur en controle op verschillende niveaus
Rijk
Provincie
Gemeente
Dagelijks bestuur
Volksvertegenwoordiging
Kabinet
Ministers +
staatssecretarissen
Parlement
Eerste + Tweede
Kamer
Gedeputeerde
Staten
Provinciale
Staten
College
van B&W
Gemeenteraad
Controleert
Nederland wordt ook wel een
gedecentraliseerde eenheidsstaat
genoemd. Nationaal wordt het beleid in grote lijnen vastgesteld, lagere overheden mogen dit beleid zelfstandig invullen en uitvoeren.
Decentraal wat kan, centraal wat moet
Provincie
Gemeente
Wie (ver)kiest nu eigenlijk wie?
Provincie
Dagelijks bestuur
Volksvertegenwoordiging
Gedeputeerde
Staten
Provinciale
Staten
Controleert
Kabinet
Ministers +
staatssecretarissen
Parlement
Tweede Kamer
College van
B&W
Gemeenteraad
Gemeente
Rijk
Eerste Kamer
Op provinciaal niveau wordt het
dagelijks bestuur
gevormd door de
Gedeputeerde Staten
. Zij hebben taken die vergelijkbaar zijn met de taken van ministers en staatssecretarissen. De voorzitter van de Gedeputeerde Staten is de
Commissaris van de Koning.

Het dagelijks bestuur wordt gecontroleerd door de
Provinciale Staten
, onze
volksvertegenwoordiging
. Leden van de Provinciale Staten hebben taken die vergelijkbaar zijn met die van de Tweede Kamer.

Een belangrijke taak van leden van de Provinciale Staten is dat zij Eerste Kamerleden mogen kiezen.
Provincie
Gemeente
Het
dagelijks bestuur
van de gemeente wordt gevormd door het
College van Burgemeester en Wethouders (B&W)
. De taken van het college van B&W kun je vergelijken met die van het kabinet: beleidsvoorbereiding, uitvoering en medewetgeving.

De
burgemeester
is voorzitter van het college van B&W en de gemeenteraad. Een wethouder is net als ministers verantwoordelijk voor een gedeelte van het beleid (bijvoorbeeld onderwijs).

Het college van B&W wordt gecontroleerd door de
gemeenteraad,
zij zijn onze volksvertegenwoordiging op lokaal niveau. De raadsleden hebben hiervoor dezelfde rechten als de Tweede Kamer (bijv. recht van initiatief).

Begrippen
Regering:
koning + ministers

Kabinet:
ministers + staatssecretarissen

Parlement / Staten-Generaal:
Eerste + Tweede Kamer

Senaat:
Eerste Kamer


5. Politieke actoren
Politieke actoren:
mensen, organisaties of instituties met politieke macht

- Ambtenaren (de vierde macht)
- Adviesorganen (RvS, SER, WRR, CBS, SCP)
- Pressiegroepen
- Politieke partijen
- Massamedia
Politieke actoren
http://www.schooltv.nl/docent/project/2515225/dossier-maatschappijleer/ug/
Massamedia

Pressiegroepen
Organisaties en groepen die proberen invloed te krijgen op de politiek.
Pressiegroepen houden zich met één onderwerp bezig.

Manieren die pressiegroepen gebruiken om invloed uit te oefenen zijn onder andere lobbyen, demonstreren, bezwaarschriften indienen of een campagne opzetten.
Politieke partijen
Politieke partijen hebben de ambitie om het land te besturen. Ze houden zich daarom bezig met meer dan één onderwerp, ze willen meerdere politieke problemen oplossen.
* Zetten onderwerpen op politieke agenda -
articulatiefunctie

* Informeren kiezers over standpunten en overheidsbeleid -
communicatieve functie

* Brengen ideeën samen tot een partijprogramma
- integratiefunctie

* Proberen burgers politiek actief te maken
- participatiefunctie

* Selecteren mensen voor politieke functies
- selectiefunctie
6. Politieke
besluitvorming

Van probleem naar beleid:
Systeemmodel
Invoer
Poortwachters
Omzetting
Uitvoer
Terugkoppeling
Invoer
Eisen, wensen of behoeften vanuit:

burgers
pressiegroepen
massamedia
politieke partijen
De wens komt op de
publieke agenda
Bijvoorbeeld:

Veel ongelukken op A.C. de Graafweg






Poortwachters
Actiegroepen
Massamedia
Politieke partijen
Omzetting
Wensen worden omgezet in besluiten
ambtenaren
adviesorganen
wetgevende macht (regering, parlement of lagere overheden)
Commissie kijkt naar oplossingen en adviseert het bestuur: beleidsbepaling
Aandacht in de media
http://www.rtvnh.nl/nieuws/72647/Ook+transportbedrijven+maken+zich+zorgen+om+AC+de+Graafweg
Honderden burgers sturen e-mails naar provincie
http://www.rtvnh.nl/nieuws/74579/Dodenweg+AC+de+Graafweg+wordt+aangepakt
Uitvoer
Ministers, wethouders, etc. (uitvoerende macht)
Ambtenaren
Het uitvoeren van de genomen maatregelen
Provincie begint met werkzaamheden:

- Verbreden van de weg
- Nieuwe asfaltering
- Verkeerslichten
- Betere belijning
Terugkoppeling

Gewenste oplossing?
Of ongewenste gevolgen?
Omgevingsfactoren
Invoer
Poortwachters
Omzetting
Uitvoer
Terugkoppeling
Invoer
Eisen, wensen of behoeften vanuit:

burgers
pressiegroepen
massamedia
politieke partijen
De wens komt op de
publieke agenda
Bijvoorbeeld:

Veel ongelukken op A.C. de Graafweg






Poortwachters
Actiegroepen
Massamedia
Politieke partijen
Omzetting
Van wensen/eisen naar overheidsbeleid
ambtenaren
adviesorganen
regering en parlement (of lagere overheden)
Commissie kijkt naar oplossingen en adviseert het bestuur: beleidsbepaling
Aandacht in de media
http://www.rtvnh.nl/nieuws/72647/Ook+transportbedrijven+maken+zich+zorgen+om+AC+de+Graafweg
Honderden burgers sturen e-mails naar provincie
http://www.rtvnh.nl/nieuws/74579/Dodenweg+AC+de+Graafweg+wordt+aangepakt
Uitvoer
Ministers, wethouders, etc. (uitvoerende macht)
Ambtenaren
Het uitvoeren van de genomen maatregelen
Provincie begint met werkzaamheden:

- Verbreden van de weg
- Nieuwe asfaltering
- Verkeerslichten
- Betere belijning
Terugkoppeling

Gewenste oplossing?
Of ongewenste gevolgen?
De hindernissen bij het oplossen van problemen:
Barrièremodel
Wens
burgers
Politieke
wens
Plek op politieke
agenda
Besluit
nemen
Terugkoppeling

Gewenste oplossing?
Of ongewenste gevolgen?
Wetten
&
maatregelen
Barrière 1:
Herkennen van
probleem
Barrière 2:
Afweging
Barrière 3:
Besluitvorming
Barrière 4:
Uitvoering
Is er sprake
van
een politiek probleem?
Ja?
Krijgt het politieke probleem
prioriteit?

Komt het op de
politieke agenda
?
Ja?
Nee?
Nee?
Politieke actoren hebben meestal verschillende
oplossingen
voor een politiek probleem.

Kunnen zij het eens worden over een oplossing?

Nee?
Ja?
Kan het beleid goed worden uitgevoerd?

Is de nieuwe wet
duidelijk
?

Is er
draagvlak
voor de wet (bevolking)?
Nee?
Ja?
Barrièremodel
Wens
burgers
Politieke
wens
Plek op politieke
agenda
Besluit
nemen
Terugkoppeling

Gewenste oplossing?
Of ongewenste gevolgen?
Wetten
&
maatregelen
Barrière 1:
Herkennen van
probleem
Barrière 2:
Afweging
Barrière 3:
Besluitvorming
Barrière 4:
Uitvoering
Is er sprake
van
een politiek probleem?
Ja?
Krijgt het politieke probleem
prioriteit?

Komt het op de
politieke agenda
?
Ja?
Nee?
Nee?
Politieke actoren hebben meestal verschillende
oplossingen
voor een politiek probleem.

Kunnen zij het eens worden over een oplossing?

Nee?
Ja?
Kan het beleid goed worden uitgevoerd?

Is de nieuwe wet
duidelijk
?

Is er
draagvlak
voor de wet (bevolking)?
Nee?
Ja?
Omgevingsfactoren
Het
systeemmodel
legt nadruk op oplossingen



Barrièremodel
legt nadruk op problemen/conflicten
Proces van politieke besluitvorming
Houden sommige wensen tegen en laten andere wensen toe
8. Politieke
partijen


Politieke partijen kun je indelen in:
Links / midden / rechts

Progressief / conservatief / reactionair

Ideologisch / pragmatisch / populistisch
Links
We spreken van
links - midden - rechts
als we het hebben over de rol van de overheid op
sociaal-economisch
terrein.
De overheid heeft een
actieve rol
,
zij zorgt voor de mensen.

De overheid zorgt voor de zwakkeren
(werklozen, gehandicapten, ouderen, enz.)
Midden
Mensen zorgen in eerste instantie
voor zichzelf en voor elkaar.

Overheid heeft een
aanvullende rol
Nadruk ligt op gezamenlijke verantwoordelijkheid
Rechts
De overheid heeft een
passieve rol
.

Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor hun economische situatie.

We spreken van
progressief - conservatief

als we kijken naar de houding van de overheid ten opzichte van:


Veranderingen in de samenleving.

De inrichting van het persoonlijke leven (sociaal-culturele thema's)
Progressief
Twee betekenissen:


Men streeft naar vernieuwing (
vooruitstrevend
)


Overheid bemoeit zich weinig met het persoonlijk leven van burgers (
sociaal-culturele vrijheid
)



Conservatief
Twee betekenissen:


Men wil liever geen verandering (
behoudend
),
vernieuwing moet langzaam


Overheid bemoeit zich met het persoonlijk leven van burgers (
minder sociaal-culturele vrijheid
)

(bijv. dragen van hoofddoekjes is eigen keuze)
(bijv. dragen van hoofddoekjes verbieden)
Veel verandering en
veel sociaal-culturele vrijheid
Weinig verandering en
weinig sociaal-culturele vrijheid
Weinig
economische
vrijheid
Veel
economische
vrijheid

Een
ideologie
bestaat uit ideeen

over de inrichting van de samenleving,
gebaseerd op:

Normen en waarden
Gewenste machtsverdeling
Sociaal-economische verhoudingen



Socialisme
(sociaal-democraten)
Ontstaan als reactie op de slechte arbeidsomstandigheden van arbeiders in de 19e eeuw



Liberalisme
Uitgangspunten:

Waarde:
gelijkwaardigheid
Norm:
beschermen van zwakkeren

Machtsverdeling:
actieve overheid
(verzorgingsstaat)

Sociaal-economische verhoudingen:
gelijkheid
(weinig verschil in bezit, inkomen)
'Gegoede burgerij' komt in opstand tegen alleenheersers, ze willen meer macht en economische vrijheid.



Uitgangspunten:

Waarde:
vrijheid
Norm:
economische en politieke vrijheid mogelijk maken
(bijv. vrijemarkteconomie en politieke inspraak van volk)

Machtsverdeling:
passieve overheid
(beschermen grondrechten)

Sociaal-economische verhoudingen:
eigen belang nastreven
Confessionalisme
(christendemocratie)
Opvattingen gebaseerd op geloofsovertuiging (in NL: christendom).



Uitgangspunten:

Waarde:
gezamenlijke verantwoordelijkheid
Norm:
mensen zorgen voor elkaar
(naastenliefde)

Machtsverdeling:
aanvullende rol overheid

Sociaal-economische verhoudingen:
harmonieuze samenwerking
tussen bijv. werknemers en werkgevers
Soc-cult. vrijheid
(progressief)
Soc-cult. onvrijheid
(conservatief)
Soc-ec.
gelijkheid
(links)
Soc-ec.
ongelijkheid
(rechts)
Christen-
democratie
Liberalisme
Sociaal-
democratie
Ideologische partijen

Pragmatische partijen

Populistische partijen
Pragmatische partijen:
-
Geen
vaste uitgangspunten (zoals vrijheid)
- Kijken naar
actuele situatie
: probleem
- Oplossing verschilt: ene keer 'links' andere keer 'rechts'



Populistische partijen

- Protest/onvrede!!
- Verzet tegen huidige politieke orde
- De stem van het volk

Andere soorten partijen
Full transcript