Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Harmonica

No description
by

Krzysiek Taborowski

on 3 December 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Harmonica


Historia harmonijki
Harmonijka jest aerofonem czyli instrumentem, w którym źródłem dźwięku jest drgający słup powietrza. Ze względu na sposób zadęcia, jest aerofonem stroikowym, a ze względu na sposób wykonania - blaszanym.
Dźwięk wydobywa się z niej poprzez wprowadzenie w drganie metalowych stroików znajdujących się wewnątrz korpusu instrumentu. Im stroik jest dłuższy, tym wydawany przez niego dźwięk jest niższy.
Pierwszym instrumentem, który działał na tej samej zasadzie co harmonijka był Sheng. Szacuje się, że powstał on w Chinach ok 1100 roku przed Chrystusem. Rycina obok przedstawia człowieka grającego na Shengu.
Korpus może być zrobiony z plastiku, drewna lub metalu. Ze względów ekonomicznych i higienicznych najczęściej spotyka się korpusy z tworzywa sztucznego. Metal stosowany jest wyłącznie w profesjonalnych, drogich harmonijkach.
Blaszane stroiki dotarły do Europy dość późno, w końcówce XVII w, za sprawą Kirschnigk'a, rosyjskiego konstruktora organów. Zainspirowany chińskim instrumentem, zastąpił strikami stosowane dotychczas piszczałki.
W 1792 r, Georg Christoffer Rackwitz zastosował ten sposób wydobywania dźwięku w orchestrionie. W 1805 Johann Nepomuk Maelzel użył go budując Panharmonicon. Beethoven napisał nawet utwór "Wellingtons Sieg" (niem. zwycięstwo Wellingtona) specjalnie pod ten istument.
Orchestrion
Panharmonicon
Rodzaje
harmonijek

Diatoniczne
Tremolo
Chromatyczne
Basowe
Akordowe
Charakterystyczne brzmienie tego instrument zapewni umieszczenie dwóch stroików, nieznacznie różniących się wysokością dźwięku, w jednym kanale.
Można je spotkać w wersji 12, 14, 20, 24 i 28 kanałowej.

Bardzo podobne do harmonijek tremolo są harmonijki oktawowe- wyglądają one identycznie i mają taki sam rozkład dźwięków. Różnią się tym, że na każdy ich kanał przypada tylko jeden stroik.
Harmonijki chromatyczne są najbardziej zaawansowane pod względem budowy. Dzięki registrowi (charakterystycznemu przyciskowi z prawej strony instrumentu) można na niej zagrać całą skalę chromatyczną (wszystkie dźwięki na klawiaturze fortepianowej).
Ten typ używany jest w wielu formach muzycznych, nawet w orkiestrze symfonicznej.
Gra na tego typu harmonijkach jest dość prosta. Gdy gramy nie naciskając registra, gramy jakby białymi klawiszami fortepianu. Po naciśnięciu przycisku, metalowa blaszka ze specjlanymi wycięciami przestawia nas na grę dźwiękami czarnych klawiszy fortepianu.
Najbardziej znanymi harmonijkami chromatycznymi są instrumenty Hohnera, nazwane Chromonica (przedstawia ją grafika powyżej). Są trzy wersje tego modelu. Pierwsza, Chromonika I ma 10 kanałów, co pozwala zagrać jedną pelną oktawę i dwie nie pełne. Chromonika II posiada 12 kanałów, czyli trzy pełne oktawy. Ten instrument bardzo często używany jest w grze solowej. Trzecia wersja Chromoniki ma 16 kanałów i 18 cm długości.
Nie są to oczywiście wszystkie dostępne modele harmonijek chromatycznych, swoje wersje ma też inne firmy zajmujące się produkcją tego typu instrumentów.
Harmonijka basowa nie jest często spotykana. Można ją usłyszeć prawie wyłącznie w zespołach harmonijkowych.
W większości wersji instrument jest dwuczęściowy. Jednoczęściowy wykorzystywany jest prawie wyłącznie do nauki.
Harmonijki basowe wydają dźwięk wyłącznie na zadęciu (wydechu), ponieważ wydawane są dwa dźwięki w odległości oktawy (czyli np c i C) Wydobywający się dźwięk jest przez to mocniejszy.
Harmonijki akordowe są wykorzystywane do akompaniowania innym harmonijką przy grze zespołowej.
Na tego rodzaju harmonijce można zagrać prawie każdy rodzaj występujących w muzyce akordów. w górnej części na zadęciu (dmuchając) uzyskuje się akordy durowe. W dolnej części znajdują się akordy molowe. Na zadęciu uzyskuje się akordy zwiększone i zmniejszone. Standardowa harmonijka akordowa ma 49 cm długości.
Historia harmonijki
aura
W 1827 istniały już harmonijki zbliżone możliwościami i wyglądem do współczesnych. We Francji swój instrument zrobił Marie Candide Buffet. W rok później, pochodzący z terenów dzisiejszych Czech, Ritchter założył firmę produkującą i sprzedającą harmonijki.
Swój duży wkład w tworzenie harmonijki miał Christian Friedrich Ludwig Buschman, który w 1821 stworzył w Niemczech Aurę- mały 10cm instrument mający służyć do strojenia fortepianów. Urządzenia to uważa się za bezpośredniego poprzednika harmonijki ustnej.
Technika gry
W tej części zostanie omówiona gra na 10-cio kanałowej harmonijce diatonicznej. Mimo to większość technik można z powodzeniem zastosować na innych typach instrumentu.
Z każdego kanału harmonijki można wydobyć dźwięk na dwa sposoby- poprzez dmuchanie w niego, nazywane zadęciem (ang. blow) lub poprzez wciąganie znajdującego się w nim powietrza nazywane zassaniem (ang. draw). Dźwięki, które wydobywają się wtedy na poszczególnych kanałach zależą od dwóch parametrów harmonijki: od jej stroju i gamy. Rysunek obok przedstawia rozkład dźwięków na najpopularniejszym rodzaju harmonijki (w stroju Richter'a i tonacji C).
Tonacje
Tonacja, to nazwa gamy (ośmiu dźwięków różniących się w określony sposób częstotliwościami), którą zagramy na przemian wdmuchując i wciągając powietrze w kolejne kanały harmonijki. Po lewej stronie przedstawione są harmonijki w tonacjach, oparte na gamach zaczynających się od dźwięków białych klawiszy fortepianu. Dźwięki na żółtym tle uzyskujemy na zadęciu (dmuchając), na jasno-nieieskim na zassaniu (wciągając powietrze).
Tonacja C jest najbardziej popularna (z drobnymi różnicami odpowiada białym klawiszom fortepianu). Wykorzystywana jest głównie w muzyce folkowej. Dużo blues'owych utworów tworzonych jest na harmonijkę w tonacji A.
Zmiana tabulatury z jednej tonacji na drugą jest mechaniczna, jednak często uniemożliwia wykonanie bardziej atrakcyjnych partii utworu (bo np. dźwięk zamiast na zassaniu grany jest na zadęciu).
Strój harmonijki to, mówiąc najprościej, sposób przypisywania dźwięków poszczególnym kanałom. W każdym stroju mogą być wszystkie możliwe tonacje. Znakomita większość harmonijek jest nastrojona na strój Richter'a, inne stroje powstają na potrzeby poszczególnych artystów lub utowrów.
Różne techniki gry
Naprzemienna zmiana wysokości, głośności lub barwy dźwięku.
Vibrato
Ręczne
Efekt wykonuje się po przez zatykanie i otwieranie zrobionego z rąk pudła rezonansowego przy korpusie harmonijki.
Zmieniają się głośność i barwa dźwięku.
Przeponowe
Polega na zmianie ilości powietrza dochodzącego do harmonijki przez ruchy przepony.
Zmieniają się głośność i barwa dźwięku.
Gardłowe
Uzyskuje się przez wydawanie harczących, gardłowych dźwięków podaczas zassania.
Ta technika zmienia wysokość dźwięku
Tremolando
Jedna z najprostszych technik urozmaicenia gry na harmonijce. Polega na szybkim zmienianie używanego kanału na sąsiedni i z powrotem. Daje bardzo ładne brzmienie w połączeniu z Vibrato.
Polega na szybkim, krótkim dmuchaniu w kanały pomiędzy występującymi w utworze dźwiękami.
Glissando
slide/gliss
Prześlzgiwanie się po okolicznych dźwiękach przed zagraniem pierwszego dźwięku utworu.
dropoff/falloff
Granie w bardzo krótkim czasie dźwięków znajdujących się w pobliżu dźwięku kończącego grany fragment.
Granie dźwięków pomiędzy odległymi od siebie kanałami harmonijki w środku utworu.
Podciąg
Polega na cofaniu języka bliżej środka jamy ustnej. Można go uzyskać układając usta i język jakby mówiło się 'u' podczas gry na zassaniu.
Im wyższy jest dźwięk na którym gra się podciąg, tym mniejsze powinny być zmiany w położeniu języka.
Overblow
po polsku przedęcie, to sposób dmuchania, który pozwala uzyskać wszystkie dźwięki skali chromatycznej na diatonicznej harmonijce.
Technikę tą odkrył w 1936 roku Howard Levy
overblow
overdraw
Technika poleg na dostarczeniu bardzo dużej ilości powietrza na wdechu. Wykonuje się ja na kanałach od 1 do 6, ponieważ na wyższych kanałach dałaby dźwięku uzyskiwalne w sposób normalny
Overdraw działa dokładnie tak samo jak overblow, ale stosuje się go na wydechu, na kanałach od 7-10. Aby ułatwić sobie ten typ wydobywania dźwięku, można zdjęć pokrywę harmonijki i zatkać dolny stroik.
Na większości tanich harmonijek nie da się wykonać overblow'a lub jest to bardzo trudne. Dzieje się tak, ponieważ ich stroiki są za grube i za niskie, a co za tym idzie cięższe do przedmuchania.
Tabulatura
Ponieważ harmonijka z założenia jest instrumentem prostym, zarówno w konstrukcji jaki w technice gry, to do wykonywania na niej utworów nie jest wymagana znajomość zapisu nutowego. Sposób zagrania danego utworu najczęściej zapisuje się tabulaturą-uproszczonym zapisem muzycznym.
Z tabów możemy wyczytać czy dźwięk ma być na zadęciu czy na zassaniu (wdechu czy wydechu) i z którego kanału należy go uzyskać ( i oczywiście w jakiej kolejności grać poszczególne dźwięki).
Dźwięki grane za zassaniu zaznacza się w kółka, bierze w nawiasy, lub stawia przed nimi znak ' - '. Zdarza się też, że znak ' (prim) oznacza, że należy zagrać overblow na danym kanale.
Hohner
Firma Hohner jest jedną z najlepszych i największych spośród zajmujących się produkcją harmonijek.
Została założona w 1857 roku przez Matthias'a Hohner'a, niemieckiego zegarmistrza, który wraz z żoną i jednym pracownikiem rozpoczął swoją działalność. W pierwszym roku firma wyprodukowała 650 instrumentów.
Firma produkuje wszystkie rodzaje harmonijek, była jedną z pierwszych, które produkowały harmonijki hromatyczne. Najbardziej znanym instrumentem, jest harmonijka "The Matine Band", na której grali m.in. Bob Dylan i John Lenon.
Suzuki
Japońska firma zajmująca się produkcją harmonijek na masową skalę. Została założona przez Manji'a Suzuki'ego z Japonii. Na początku swojej działalności Suzuki pracował od 1-2 rano, ponieważ przez resztę dnia on oraz jedyny generator prądu w wiosce byli zajęci uprawą ryżu.
Pierwsza fabryka harmonijek suzuki została założona w mieście Ryuzenji. Od tego czasu firma zaczęła masowo produkować harmonijki o oryginalnym japońskim design'ie.
Seydel
Jest to niemiecka firma założona w 1830 roku przez braci Johann'a i Christian'a Seydel.
Firma specjalizuje się w wykonywaniu wysokiej jakości instrumentów które wytwarzane sę ręcznie. Duży wpływ na tą formę produkcji miała zła sytuacja gospodarcza Saksoni (gdzie mieści się fabryka firmy) po II wojnie światowej.
Jedną z największych rewolucji firmy było zastąpienie mosiądzu stalą nierdzewną w produkcji stroików. Dzięki temu są one bardziej odporne na wilgoć dostającą się do nich podczas gry, jaki również na uszkodzenia mechaniczne, których mogłyby doznać np. podczas oveblow'ów.
Android
Współczesny telefon może zastąpić wiele innych urządzeń, jak się okazuje może być również harmonijką. Co prawda nie rozróżnialne są dźwięki na zassaniu i zadęciu, ale za to możemy grać w dowolnej tonacji. I chociaż jakość jest nie najlepsza, a telefonu nie rzadko kilkukrotnie przekracza rozmiarami harmonijkę, to aplikacja może być się fajnym gadżetem dla miłośników tego instrumentu.
Dla odmiany przydatnym programem jest "hrmonica tuner". Program pokazuje nam, jakie dźwięki w której tonacji wydaje nasza harmonijka. Jest to bardzo przydatne, zwłaszcza przy grze z tabulatury przeznaczonej dla innej tonacji niż posiadana przez nas harmonijka.
Melodynka
W zasadzie trudno stwierdzić, czy melodynka jest odmianą harmonijki czy osobnym instrumentem. W obydwóch instrumentach dźwięk wydają, pobudzone przepływającym powietrzem, metalnowe stroiki. Różnica polega na tym, że w melodynce jest tylko jeden kanał, przez który powietrze wprowadzane jest do wnętrza instrumentu, a o wysokości wydobywającego się dźwięku decyduje umieszczona na pokrywie,
zbliżona do fortepianowej, klawiatura.
Melodynki mają zazwyczaj 20-36 klawiszy i dodatkową rurkę, aby można było położyc instrument na stole i wykonywać utwory dwiema rękami.
Harmonijka
Krzysztof Taborowski
Historia i twórcy
Sposób
gry

3C3 2013/14
Harmonijkę tremolo można nazywać też harmonijką wiedeńską. Tych instrumentów używa się przeważnie do własnej, swobodnej gry, choć występują też w sporej ilości utworów folkowych.
Ten typ instrumentów można podzielić na trzy rodzaje: harmonijki wiedeńskie (tremolo), oktawowe i BluesHarp, czyli harmonijki stylu Richtera.
Harmonijka diatoniczna typu BluesHarp jest najczęściej spotykaną odmianą tego instrumentu. Swoją popularność zyskała dzięki małym rozmiarom i prostym sposobie gry. Większość ma 10 otworów, choć można spotkać wersje 12 i 14 kanałowe. Wykorzystywana jest we wszystkich gatunkach muzycznych, choć kojarzona jest głównie z blues'em.
Harmonijki diatoniczne to takie instrumenty, które fabryczne nastrojone są na daną gamę. Co za tym idzie, bez stosowania zaawansowanych technik wydobycia dźwięku, nie da się na nich uzyskać wszystkich dźwięków skali chromatycznej (takiej jak na pianinie.)
Bibliografia
http://web.archive.org/web/20100815221126/http://zaczarowanyswiatharmonijki.bloog.pl/
http://en.wikipedia.org/wiki/Sheng_(instrument)
http://pl.wikipedia.org/wiki/Orchestrion
http://pl.wikipedia.org/wiki/Harmonijka_ustna
http://en.wikipedia.org/wiki/Panharmonicon
http://gaszewski.pl/cms/index.php?id=35
http://www.jeanlabre.com/english/article.html
http://www.patmissin.com/ffaq/q37.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Overblowing
http://forum.harmoszka.com/3604.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Hohner
http://www.harmonica-online.com/profile.html
http://www.seydel1847.de/epages/Seydel1847.sf/?ObjectPath=/Shops/Seydel/Categories/Made_in_Germany/CataloguePromotion/InfoTexte_download/Geschichte_auf_Polnisch
http://en.wikipedia.org/wiki/Melodica
http://fineartamerica.com/featured/harmonica-blues-paul-sachtleben.html
http://www.bestservice.de/detail1.asp/best_service/chris_hein_chromatic_harmonica/en
dostęp (dla wszystkich w.w. stron www) 01.12.2013r.

Jerzy Dastych, „HARMONIJKA USTNA”, wyd. IV uzupełnione, Warszawa,
Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury, 1989
ISBN 03-7010-095-3
Piosenka w tle to "The Time They Are A-Changing" Boba Dylana, z albmu "The Essential of Bob Dylan"
Full transcript