Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Ekokulturowy model uwarunkowań psychiki

No description
by

Ewelina P

on 4 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Ekokulturowy model uwarunkowań psychiki

photo credit Nasa / Goddard Space Flight Center / Reto Stöckli w "Kulturowe ramy zachowań społecznych" Pawła Boskiego Ekokulturowy model uwarunkowań psychiki Model ekokulturowy J. Berry'ego Czy można wyobrazic sobie brak determinizmu klimatyczno-ekologicznego w życiu społecznym ludzi?

Trudno nie powiązać róznych sposobów życia tradycyjnych społeczeństw, takich jak Inuici czy Pigmeje, z warunkami środowiskowymi ich egzystencji. Powiązania te znajdują najpełniejszy wyraz w szkole funkcjonalistycznej, której jednym z wybitnych przedstawicieli był Bronisław Malinowski. Adaptacja biologiczna i transmisja genetyczna: tolerancja na laktozę Ekologiczne uwarunkowania percepcji: złudzeń optycznych i trójwymiarego widzenia Główna teza Marshalla Segalla i współautorów głosi: System ekokulturowy a orientacja przestrzenna: podejście indygeniczne rysunki tworzące złudzeniorodne figury są abstrakcyjnym dwuwymiarowym odbiciem pewnych trójwymiarowych relacji przestrzennych zachodzących w naturalnym bądź kulturowym środowisku człowieka (a środowisko to bywa bardzo odmienne wśród różnych populacji na kuli ziemskiej) Środowisko, w którym żyją ludzie cywilizacji zachodniej, jest wypełnione takimi prostopadłościanami i sześcianami, których krawędzie układają się na płaszczyźnie w dwuwymiarowy kształt figury Mullera-Lyera.
Przeciwnie, w wielu innych cywilizacjach, a zwłaszcza w Afryce, tam geometryczność brył architektonicznych nie występuje. Hipoteza stolarska: „Ludzie wychowani i żyjący w świecie prostokątnych płaszczyzn i sześciennych brył utworzonych przez stolarzy będą mieli skłonność interpretować figury nieprostokątne jako obrazy krawędzi brył prostokątnych, widzianych w perspektywie. Osoby takie powinny bardziej ulegać złudzeniu Mullera-Lyera, niż osoby, których środowisko jest nieprostokątne” Złudzenie horyzontalno-wertykalne: Hipoteza przedniego skrócenia: „Osoby żyjące na co dzień w środowisku rozległych przestrzeni podlegają zjawisku skrótu dystansu frontalnego bardziej niż osoby żyjące w świecie >>ściśle zabudowanym<< i powinny bardziej ulegać złudzeniu horyzontalno-wertykalnemu” Z przeprowadzonych badań wynika, że Afrykańczycy ulegają złudzeniu Mullera-Lyera w znacznie mniejszym stopniu niż Amerykanie europejskiego pochodzenia. A dla figury horyzontalno-wertykalnej uzyskano najwyższy stopień złudzeń wśród mieszkańców terenów pustynnych, a najniższy wśród mieszkańców dżungli tropikalnej. Zjawiska psychologiczne uwarunkowane czynnikami ekologicznymi ulegają modyfikacjom wraz ze zmianami tych warunków.
Wniosek: zmiany globalizacyjne, w ramach których przestrzeń będzie coraz bardziej zapełniona bryłami sześcianów, doprowadza do ujednolicenia procesów percepcyjnych w kierunku właściwym dla ludzi z naszego kręgu cywilizacyjnego. Badania Hudsona wykonane na podstawie materiału obrazkowego przedstawione na rycinie 2.5: Pytania do uczestników były sformułowane następująco:
co widzisz na obrazku?
co robi mężczyzna?
które zwierzę jest bliżej myśliwego – słoń czy antylopa?

oraz
czy bliżej obserwatora znajduje się ptak, czy też słoń? Hudson uzyskał wyniki pozornie zaprzeczające percepcji 3D wśród analfabetów, czarnych Afrykanów w RPA, zdaniem których myśliwy zamierzał się dzidą na „bliższego” słonia, a nie na „dalszą” antylopę. Mamy tu do czynienia z brakiem kompetencji w interpretacji obrazków jako znaków rzeczywistości 3D.
Dowodzi tego również demonstracja efektów „figur niemożliwych” np. „trójzębny dwuząb” - silniejsza wśród Europejczyków niż Afrykanów.
Afrykanie rzadziej próbują nadać mu trójwymiarową interpretację. W krajach skandynawskich przyswajalność mleka jest bliska 100%, natomiast w wielu grupach etnicznych w Afryce subsaharyjskiej i wśród Arabów jest ona bardzo niska, np. wśród plemion Bantu jest bliska zeru.
Wśród Hausa przyswajalność wynosi 23,5% populacji, a konsumpcja 4,5 litra mleka na osobę w ciągu roku. Dla porównania, 97,5% Duńczyków jest zdolnych do przyswajania mleka, a konsumpcja wynosi blisko 3 litry mleka DZIENNIE! Dwie hipotezy wyjaśniające różnice genetyczne w tolerancji laktozy: Historyczno-kulturowa: absorpcja laktozy a hodowla bydła – największe szanse reprodukcyjne mieli osobnicy charakteryzujący się zdolnością absorpcji laktozy (okresy głodu czy epidemii). Hodowla bydła mlecznego + bezpośrednie włączanie mleka do diety mogło doprowadzić do ukształtowania się populacji o niemal bezwyjątkowej przyswajalności laktozy.
Hipoteza absorpcji wapnia – laktoza w świeżym mleku działa podobnie jak witamina D3 (obecna w diecie bądź będąca produktem fotosyntezy).
Picie mleka krowiego u ludzi (białych, o małej pigmentacji skóry) z obszarów wysokich szerokości geograficznych jest ekwiwalentem ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe w obszarach bliskich równika ludzi o obfitej pigmentacji skóry.
Wyjątek: populacja Inuitów - duża pigmentacja skóry a niski poziom przyswajania laktozy oraz brak mleka w diecie. Jednakże w ich diecie jest wielorybi tran i inne elementy o wysokiej koncentracji witaminy D3 Model ekokulturowy a sprawa Polski:
W dawnych wiekach lasy pokrywały większość naszego kraju, a w konsekwencji były źródłem wielu produktów żywnościowych, odzieżowych, budowlanych, lecznicych, stanowiły również o stylu życia. Jednym z produktów natury były GRZYBY. Na ich bazie rozwinęła się bogata sztuka kulinarna. Mamy grzyby suszone, duszone, smażone, marynowane, pierogi z grzybami oraz zupę grzybową. W j. polskim występuje duża ilość nazwisk nawiązujących do grzybów: Grzyb, Grzybczak, Grzybowski, Grzybicki itp., a także Koźlak, Koźlakiewicz, Borowik, Borowiak, Kania, Maślak, Olszówka, Rydzewicz, Rydzyk, Rydzicki. Z udziałem grzybów powstały przysłowia i porzekadła: Zdrowy jak rydz; Jak grzyby po deszczu; Dwa grzyby w barszczu; itd.
W Polsce na skalę niespotykaną gdzie indziej grzybobranie weszło do praktyki ludowej. Za sprawą Mickiewicza dostało się ono na piedestał kanonu kultury narodowej.
W okresie PRL związku zawodowe organizowały bardzo popularne wycieczki autokarowe „na grzyby”. Dziś zwyczaj ten kontynuowany jest w bardziej zindywidualizowany sposób. Model ekokulturowy Berry'ego: Kontekst ekokulturowy a poznawcza i społeczna zależność -niezależność: program badawczy Johna Berry'ego Typy gospodarki daja się uporzadkować ze względu na osadnictwo i demografię:
zbieractwo/łowiectwo zw. sa z nomadycznym trybem życia i mała liczebnościa ludności
intensywne rolnictwo oznacza osiadły tryb życia dużych społeczności Postulowane relacje między zmiennymi ekokulturowymi a psychologicznymi w rolniczo-osiadłym trybie życia: Postulowane dla nomadyczno-łowieckiego trybu życia zależności przyczynowe między zmiennymi ekokulturowymi a psychologicznymi: Dziękujemy!

Prezentację wykonały:
Klaudia Kamińska i Ewelina Puławska 2012 Bibliografia:
"Ekokulturowy model uwarunkowań psychiki" [w:] Paweł Boski "Kulturowe ramy zachowań społecznych. Podręcznik psychologii międzykulturowej" Model ekokulturowy w badaniach Pierre’a Dasena nad piagetowskimi stadiami rozwoju intelektualnego W latach 60. -70. Ubiegłego stulecia jednym z przewodnich nurtów w psychologii międzykulturowej były badania sprawdzające stopień uniwersalności wielkiej teorii rozwoju intelektualnego Jeana Piageta (1966). Dzieci dojrzewające w odmiennych niszach ekokulturowych powinny różnić się szybkością i poziomem nabywanych operacji w różnych domenach tematycznych. Oto hipotezy Dasena:

1. W kulturach o małej akumulacji żywności, nomadycznych i łowieckich, gdzie orientacja przestrzenna jest szczególnie adaptacyjna, operacje przestrzenne na poziomie konkretnym będą nabywane szybciej niż w kulturach charakteryzujących się dużą akumulacją żywności, trybem osiadłbym oraz gospodarką rolniczą.

2. W warunkach tradycyjnej kultury rolniczej, gdzie kompetencje liczenia są adaptacyjnie, osiąganie poziomu operacji konkretnych w zakresie stałości ilości, wagi i pojemności będzie następowało szybciej i na wyższym poziomie niż w łowieckim trybie życia.
System orientacji w Ameryce Północnej nosi nazwę geocentrycznego lub absolutnego. Kierunki są tam niezależne od aktualnego położenia obserwatora. Amerykanie dla określenia położenia własnego w stosunku do innego przedmiotu w przestrzeni używają znacznie częściej niż my kierunków geograficznych. Natomiast na indonezyjskiej wyspie Bali, a także na wyspach Oceanii obowiązuje system orientacji zwany egzocentrycznym- w relacji do stałych, zewnętrznych obiektów znajdujących się na lądzie. Takimi punktami odniesienia są zwłaszcza święte góry jak Gunung Agung na Bali. Klimat a kultura honoru i agresja Ekstremalne temperatury są traktowane jako negatywne bodźce środowiskowe, podnoszące poziom pobudzenia i irytacji, wywołujące ból oraz sprzyjające zachowaniom impulsywnym.
Warunki ekologiczne kultury honoru i jej psychologiczne konsekwencje Suchy klimat, sprzyjające hodowli stepy lub górskie hale wiążą się z historią przemocy. Badania Nisbetta: pasterstwo, kultura honoru i agresji wobec zniewagi w południowych stanach USA.

Z zasady kultury świata są systemem, które na poziomie normatywnym tamują agresję, a nie nakłaniają do niej. Wpływ klimatu (temperatury) na zachowania agresywne, prospołeczne i tempo życia Przemoc polityczna, jakkolwiek uzasadniana dla doraźnie potrzeb aktualnego otrzymywania władzy, uznawana jest za dewiację kultury, a nie ekspresję jej

W krajach o temperaturach ekstremalnych poziom przemocy politycznej jest niższy. Męskość wpływa wprost (proporcjonalnie) na przemoc. Model ekokulturowy dziś i w przyszłości.
Wzajemny determinizm klimatu i życia społecznego Model Johna Berry’ego jest odbiciem tradycyjnych form bytowania społeczności ludzi, na których klimat i ekologia odciskają swe determinujące piętno.

Georgas i Berry wyselekcjonowali 77 wskaźników pokrywających sześć dziedzin rzeczywistości ekologiczno-ekonomiczno-społecznej 177 krajów.

Wpływ cywilizacji na klimat i środowisko wyraża się zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej. W świecie postindustrialnym prorozwojowe znaczenie klimatu i środowiska ekokulturowego będzie się wyrażać w coraz większym stopniu w tym, jak dalece będą w stanie one stanowić bazę przyciągającą turystów oraz rezydentów stałych.
Full transcript