Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ĐỀ TÀI, CHỦ ĐỀ, TƯ TƯỞNG CỦA TÁC PHẨM

No description
by

cfdsfd fdsfdsf

on 13 September 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ĐỀ TÀI, CHỦ ĐỀ, TƯ TƯỞNG CỦA TÁC PHẨM

II. CHỦ ĐỀ
1.Khái niệm
I. ĐỀ TÀI
1. Khái Niệm
2.Sự thể hiện đề tài trong tác phẩm
2. Sự thể hiện chủ đề trong tác phẩm
IV. Mối quan hệ giữa đề tài, chủ đề, tư tưởng
CHƯƠNG 3
ĐỀ TÀI, CHỦ ĐỀ, TƯ TƯỞNG CỦA TÁC PHẨM
Đề tài là gì nhỉ ?
Đề tài là thuật ngữ chỉ phạm vi các sự kiện tạo nên cơ sở chất liệu đời sống của tác phẩm
Bất kì tác phẩm văn học nào cũng có một đề tài nhất định. Phạm vi cuộc sống trong tác phẩm vô cùng phong phú vì thế đề tài cũng hết sức phong phú, đa dạng
vd:
"Chiếc thuyền ngoài xa"của Nguyễn Minh Châu có đề tài là đời tư-chính sự
"Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng có đề tài là chiến tranh
ĐỀ TÀI
Là một phương tiện khách quan trong nội dung tác phẩm, nó là sự nhận thức, cảm nhận của nhà văn về phạm vi hiện thực cụ thể mà nhà văn lựa chọn và phản ánh trong tác phẩm.
Giới hạn phạm vi đề tài có thể được xác định rộng hẹp khác nhau
là cơ sở để nhà văn khái quát chủ đề, xây dựng hình tượng nghệ thuật.
Mỗi nhà văn thường có “vùng đất” quen thuộc phù hợp với kinh nghiệm, vốn sống, hứng thú, cá tính của nhà văn
Việc xác định đề tài cho phép liên hệ nội dung tác phẩm với một mảnh đất nhất định của hiện thực.
Trong tác phẩm văn học thường là một hệ thống các đề tài chứ không phải là một đề tài duy nhất.
Vd: Trong tác phẩm “ Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi, trong dòng hồi tưởng của nhân vật Việt, vừa đan xen giữa quá khứ và hiện tại. Tác giả sáng tạo ra những chi tiết kì bí, ma mị nhằm gây ấn tượng với bạn đọc.
Vd:
Trong tác phẩm “ Vợ nhặt” của Kim Lân đã phản ánh cuộc sống thê thảm của nhân dân trong nạn đói 1945
Trong tác phẩm" Số đỏ" lên án gay gắt cái xã hội tư sản thành thị Việt nam đang chạy theo lối sống văn minh rởm hết sức lố lăng đồi bại đương thời.
Vd: Trong giai đoạn nửa cuối thế kỉ 18 nửa đầu thế kỉ 19, đề tài về số phận của người phụ nữ chiếm một vị trí đáng kể trong trào lưu văn học nhân đạo chủ nghĩa Việt Nam. Trong giai đoạn từ 1945-1975, đề tài về người chiến sĩ cách mạng, về những người công nhân tiên tiến lại nổi lên hàng đầu.
Vd: Kim Lân chuyên viết về đề tài nông thôn Việt Nam trong chiến tranh, Thơ Tố Hữu là thơ của một chiến sĩ cách mạng, Xuân Quỳnh với những bài thơ tình day dứt.
Vd:
Cùng 1 đề tài nhưng hình tượng "đất nước" của Nguyễn Khoa Điềm được xây dựng xuyên suốt chiều dài lịch sử của dân tộc từ xưa đến nay còn "đất nước" của nguyễn đình thi ca ngợi ý chí hào hùng của dân tộc Việt Nam bằng cách hồi tưởng lại cuộc chiến tranh ác liệt và tội ác của kẻ thù.
Vd: Trong truyện ngắn “ rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành, tác phẩm không chỉ thể hiện tinh thần đoàn kết, chiến đấu chống đế quốc của toàn bộ dân làng Xô man anh hùng mà còn thể hiện tình cảm yêu thương giữa con người với con người và giữa con người với thiên nhiên.
Chủ đề là vấn đề chủ yếu, trung tâm, là phương diện chính yếu của đề tài. Nói cách khác, chủ đề là những vấn đề được nhà văn tập trung soi rọi, tô đậm, nêu lên trong tác phẩm mà nhà văn cho là quan trọng nhất. Nó thể hiện chiều sâu tư tưởng, khả năng nắm bắt nhạy bén của nhà văn đối với những vấn đề của cuộc sống.
VD:
"Làng" của Kim Lân đã thể hiện tình yêu làng, yêu nước thiết tha và tinh thần kháng chiến chống thực dân pháp xâm lược của người dân.
"Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long lại ca ngợi người lao động mới âm thầm cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn chống Mĩ cứu nước.
Chủ Đề
Chủ đề thường được bộc lộ qua nhan đề của tác phẩm.
Chủ đề bộc lộ trực tiếp trong lời phát biểu của tác giả, được đặt ra qua việc miêu tả các biến cố, các cảnh ngộ dữ dội, khác thường.
Cùng một đề tài nhưng mỗi nhà văn lại nêu ra chủ đề , tư tưởng khác nhau, thậm chí đối lập
Chủ đề thường được biểu hiện qua hệ thống hình tượng, hệ thống nhân vật, nhất là qua hình tượng, nhân vật chính.
Vd: “ Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa, “sắc màu em yêu” của Phạm Đình Ân, “tre Việt Nam” của Nguyễn Duy
Vd: “trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe như vậy. Cạnh một cây xà nu mới gục ngã, đã có 4 5 cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời…” có thể nhận ra chủ đề của tác phẩm “rừng xà nu”: sức sống bất diệt của cây xà nu và tinh thần bất khuất của con người…
Vd:
Cùng một đề tài chiến tranh
Ở tác phẩm "Đồng chí", Chính Hữu tập trung ca ngợi tình đồng đội, đồng chí cao cả thiêng liêng của các anh bộ đội cụ Hồ
còn ở "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" Phạm Tiến Duật lại tập trung ca ngợi tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, lạc quan, bất chấp mọi khó khăn nguy hiểm vì miền nam của các chiến sĩ lái xe Trường Sơn
Ví dụ:
Trong "Tre Việt Nam", thông qua hình ảnh cây tre, Nguyễn Duy đã ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp (siêng năng, cần cù, chịu thương, chịu khó) cũng như sức sống mãnh liệt của dân tộc ta trên mọi chặng đường lịch sử.
Thông qua Mị và A.phủ trong "vợ chồng A.phủ" Tô Hoài đã đặt ra vấn đề về số phận con người- những con người dưới đáy xã hội và giải quyết vấn đề đó, thức tỉnh họ, đưa họ đến với cách mạng và cho họ một cuộc sống mới
Chủ đề vĩnh cửu
Chủ đề
mang
tính xã hội
Tác Phẩm
Chủ đề chính
Chủ đề phụ
Trong văn học
và tác phẩm
Vd: “Rừng xà nu” chủ đề chính là ngợi ca tinh thần bất khuất, sức mạnh quật khởi của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói riêng, đất nước và con người Việt Nam nói chung trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc…chủ đề phụ(…)
Chủ đề và đề tài là phương diện khách quan của nội dung tư tưởng của tác phẩm (cho thấy tác phẩm nói tới cái gì,nêu lên hiện thực gì ở cuộc sống)
-Chủ đề luôn được xây dựng từ một đề tài nhất định,thể hiện sự thống nhất hữu cơ giữa hiện thực khách quan và tư tưởng chủ quan của nhà văn
-Chủ đề gắn liền với tư tưởng.Chủ đề và tư tưởng là những yếu tố được khái quát từ nội dung của tác phẩm ,được thể hiện qua nội dung ấy.
-Chủ đề và tư tưởng là điểm tựa cơ bản từ đó nhà văn điều phối các thành tố khác như cốt truyện, hệ thống tính cách,ngôn ngữ…là cơ sở trực tiếp định hướng cho lao động nghệ thuật và còn là những thành tố quan trọng góp phần tạo ra những giá trị thẩm mỹ
Ví dụ : tác phẩm "Một người chính trực" Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng (TV 4)
Đề tài :đức tính tốt đẹp của con người
Chủ đề:tính chính trực
Tư tưởng:ca ngợi lòng chính trực của Tô Hiến Thành(ông không nhận sự đút lót của Chiêu Linh thái hậu ,rất cương trực trong mọi quyết định)

VĂN HỌC I


NHÓM 1
Nguyễn Thành Tín
Ngô Lê Phương Thảo
Võ Thị Kim Kha
Vũ Thị Ngọc Trang
Nguyễn Thị Mỹ Tiên
Trần Thu Thảo
Jơ Nơng Sang Thùy Vy
Lục Thị Lan

III. Tư tưởng
1. Khái Niệm
Tư tưởng là cách giải quyết vấn đề đặt ra trong tác phẩm theo một khuynh hướng nhất định vốn có ở lập trường, quan điểm, lý tưởng thẩm mỹ và phương pháp sáng tác của nhà văn.
VD: Bài" Phong cảnh Đền Hùng"( tiếng việt 5) có tư tưởng ca ngợi vẻ đẹp của Đền Hùng- biểu tượng của lịch sử
2. Sự thể hiện tư tưởng trong tác phẩm
Một tác phẩm có thể có nhiều mạch tư tưởng
Nhiều tác phẩm có một dòng tư tưởng chung thống nhất
Tư tưởng
được thể hiện
Sự lí giải chủ đề
VD: Bài" Lập làng giữ biển"( tiếng việt 5) ca ngợi những người nông dân chài dũng cảm rời mãnh đất quen thuộc để lập làng nước, giữ một vùng biển trời của tổ quốc, giúp chúng ta nghĩ đến những con người luôn giữ gìn cuộc sống thanh bình cho mọi người như các chú công an, bộ đội biên phòng
Cảm hứng
của
tư tưởng
VD: Bài" Nghĩa thầy trò"(tiếng việt 5) ca ngợi nghĩa thầy trò ở thầy giáo Chu
á
Cảm ơn cô và các bạn đã lắng nghe !
VD: "Hoàng lê nhất thống chí" ghi chép về sự thống nhất đất nước của triều Lê trung hưng.
7 hồi đầu là phần chính biên do Ngô Thì Chí viết
10 phần tiếp theo là phần tục biên do Ngô Thì Du và Ngô Thì Thuyết viết
VD: tư tưởng tác phẩm" Chí phèo" của Nam Cao nói về 1 bộ phận nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hoá,lưu manh hoá, đồng thời khẳng định tính lương thiện của họ ngay trong khi bị mất cả nhân hình,nhân tính
Tại sao nhà văn Kôrôlenkô khẳng định "tư tưởng là linh hồn của tác phẩm văn học" ?
Full transcript