Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Nietzsche i Młoda Polska

Przybliżenie filozofii wielkiego myśliciela i zarys modernizmu w Polsce
by

Zabójcze Światełko

on 5 October 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Nietzsche i Młoda Polska

chłopomania m Gott ist tot! Friedrich Nietzsche Antychryst Twórca jako kapłan K Gdy na wyżynie jestem, samego siebie tylko znajduję. Nikt do mnie nie przemawia, mróz samotności dreszczem mnie przejmuje. I czegóż ja chcę na wyniosłościach? Stanisław "Stachu" Przybyszewski Dzieci Szatana Confiteor Tadeusz Miciński Tadeusz "Boy" Żeleński Znaszli ten kraj Leopold Staff Kazimierz Przerwa - Tetmajer Stanisław Wyspiański Bratanie z ludem Wesele Jan Kasprowicz Pani Przybyszewska poezja tatrzańska neoromantyzm
impresjonizm
symbolizm
ekspresjonizm
naturalizm
melancholia
intuicjonizm
dekadencja
tragizm istnienia
folklor Body Młoda Polska Schopenhauer Bergson Nietota tajemna księga Tatr W mroku gwiazd "Choć życie nasze splunięcia nie warte:
Evviva l'arte!" Są takie chwile, gdy się nie śmie badać
Swej własnej duszy, bo się człowiek lęknie,
Że ani jednej nie znajdzie w niej struny,
Co potrącona, jeszcze czysto dźwięknie. "Melancholia, tęsknota, smutek, zniechęcenie
Są treścią mojej duszy... "
-Kazimierz Przerwa - Tetmajer
Całe moje życie streściło się w tej wielkiej alternatywie: wszystko albo nic. Wybrałem wszystko. Dekadencja Inspiracje Twórcy TATRZAŃSKA SZATAŃSKA Koncepcja nadczłowieka HOMO SUPERIOR Dostojewski
"Zbrodnia i kara" NICOŚĆ

BEZCELOWOŚĆ

BRAK SENSU ISTNIENIA ludzie zabili Boga człowiek Bogiem
samego siebie przeciw "człowiekowi stadnemu" silny
twórczy
bezkompromisowy wola
mocy nie dotyczą go zasady moralne "Człowiek jest liną rozpiętą między zwierzęciem a nadczłowiekiem. Liną nad przepaścią. " nadczłowiek
pokonuje człowieka "Czym jest małpa dla człowieka? Pośmiewiskiem i hańbą bolesną. I tym powinien być człowiek dla nadczłowieka: pośmiewiskiem i wstydem bolesnym." TATRY Co jest dobre? – Wszystko, co uczucie mocy, wolę mocy, moc samą w człowieku podnosi. Co jest złe? – Wszystko, co z słabości pochodzi. Co jest szczęściem? – Uczucie, że moc rośnie, że przezwycięża się opór. Nie zadowolenie, jeno więcej mocy; nie pokój w ogóle, jeno wojna; nie cnota, jeno dzielność moralność panów moralność niewolników Décadence - choroba wieku 1880 Francja U Monteskiusza termin dekadentyzm znajdujemy już w XVIIIw. Dotyczył on schyłkowej działalności rzymskich poetów XIX wiek nadał mu pozytywnego znaczenia 1886, pismo La decadent Oscar Wilde 16 października 1854 w Dublinie - 30 listopada 1900 w Paryżu "autor ma usta zamknięte, skoro dzieło jego ma usta otwarte" Antychrześcijanin, czyli próba krytyki chrześcijaństwa Chrześcijaństwo Starożytna kultura grecka
Dionizos Chrystus litość,
miłosierdzie pochwała
pokory moralność niewolników upadek cywilizacji zachodniej
apatia
osłabienie dobro zło ulga, spokój, brak cierpienia, bezpieczeństwo Żonaty, ojciec, 6 kwietnia 1895 r. Wilde został aresztowany i oskarżony o kontakty homoseksualne wszystko co wzmaga wolę
działanie
aktywność miłosierdzie wysiłek wyzwanie walka ból Dramatopisarz
Poeta
Pisarz osłabienie woli mocy
bierność ból, walka, wysiłek zemsta na panach, uszlachetnienie i usprawiedliwienie słabości przekraczanie granic
rozwój jednostki
pogarda dla "szarej masy" Mąż idealny
Wachlarz Lady Windermere Portret Doriana Gray'a romantyczny indywidualizm witalność, radość, siła, harmonia mity germańskie Na Skalnym Podhalu Poezye ucieczka z apatii szukanie siebie siła z gór chłopomania fascynacja folklorem opisywanie uczuć za pomocą pejzażu mistycyzm natury Zakopane - rozpropagowane przez
lekarza Tytusa Chałubińskiego w XIX w. intuicjonizm witalizm krytyka intelektu elan vital - wewnętrzna siła motorem rozwoju czlowieka poznajemy nie za pomocą rozumu, lecz intuicji
irracjonalizm intelekt upraszcza, kategoryzuje
intuicja jest dynamiczna jak świat, żywa, "organiczna", ona
ewoluuje Modernizm oddzielenie AUTOR DZIEŁO zaczyna żyć własnym życiem cyganeria skupiona wokół Przybyszewskiego, głównie podczas jego pobytu w Krakowie. Młodzi artyści (utalentowani i nie)zafascynowani osobą Stacha - uważali go za mistrza. Szczególnie upodobał sobie Smutny Szatan ludzi bez talentu, zagubionych, załamanych, na skraju samobójstwa. Taka atmosfera najbardziej mu odpowiadała, takiej potrzebował. Tadeusz Boy-Żeleński - wówczas młody student medycyny, szaleńczo kochał się w Dagny. Swoje wspomnienia z tego okresu opisał w kilku tekstach, w zbiorze felietonów "Reflektorem w mrok" Maciej Szukiewicz
krakowski twórca dramatów ezoteryka Podsumowanie filozofii wola mocy kontakt z naturą indywidualizm nadczłowiek zwątpienie pustka słabość twórczość poeta, dramaturg, pisarz
legendarny skandalista tamtych czasów Romantyzm Powieść gotycka Thomas de Quincey Joris-Karl Huysmans À rebours 1884 Charles Baudelaire 9 kwietnia 1821 w Paryżu -31 sierpnia 1867 Les fleurs du mal Zapachów lekkich pełne będą nasze łoża,
Łoża jak grób głębokie, — a w środku komnaty
Będą dla nas w wazonach kwitły dziwne kwiaty,.
Rozkwitłe pod jaśniejszym błękitem przestworza.
Wśród mdlejących upałów ich woni ostatnich,
Dwa nasze serca będą jako dwie pochodnie,
Co odbiją swe blaski szeroko i zgodnie
W duchach naszych złączonych,
tych zwierciadłach bratnich.

W mistyczny zmierzch, przez róże i błękity senne,
Niby łkanie przeciągłe, żegnaniem brzemienne,
Zamienimy jedynej błyskawicy lśnienie...

A potem drzwi otworzy lekka dłoń anioła,
Co radosny i wierny do życia powoła
Zamącone zwierciadła i martwe płomienie. Śmierć kochanków Przypomnij sobie, cośmy widzieli, jedyna,
W ten letni, tak piękny poranek:
U zakrętu leżała plugawa padlina
Na ścieżce żwirem zasianej.

Z nogami zdartymi lubieżnej kobiety,
Parując i siejąc trucizny,
Niedbała i cyniczna otwarta sekrety
Brzucha pełnego zgnilizny. Padlina Edgar Allan Poe 19 stycznia 1809 w Bostonie, w stanie Massachusetts
7 października 1849 w Baltimore, w stanie Maryland Ból istnienia Byłaś mi wszystkim, o miłości moja,
Za czym duch tęskni jakby za mirażem,
Czarowną wyspą, o miłości moja,
I żywej wody źródłem i ołtarzem,
Który sam Pan Bóg w żywe kwiaty stroi,
I wszystkie kwiaty owe były – moje!
O śnie, zbyt cudny, abyś trwać mógł dłużej,
Świetlana nadziejo, obrazie anioła,
Coś po to błysnął, aby zniknąć w burzy...
Naprzód! Głos jakiś ku Jutru mnie woła,
Lecz duch mój w przystań, co się wiecznie chmurzy,
Wciąż zapatrzony – na Przeszłości czoła,
Bezsilny krąży wśród błędnego koła. Do jednej w raju Ludzie zazwyczaj nikczemnieją stopniowo. Co do mojej osoby – wszystka cnota w oka mgnieniu, znienacka opadła ze mnie, jako płaszcz. Nie ma nic piękniejszego, niż śmierć pięknej kobiety John Keats Czuła jest noc "Beauty is truth, truth beauty" – that is all
Ye know on earth, and all ye need to know. Niemiłosierna piękność.
(La) Belle dame sans merci. Artysta może wyrażać wszystko Wielka sztuka jest całkowicie bezużyteczna Jeden pocałunek mężczyzny może złamać całe życie kobiety. Zepsuta kobieta należy do tego rodzaju istot, których mężczyźni nigdy nie mają dosyć. W życiu chodzi o to, by być trochę niemożliwym. Life is too important to be taken seriously Jedynym sposobem przezwyciężenia
pokusy jest ulegnięcie jej Arthur Rimbauld 20 października 1854 w Charleville-Mézières
10 listopada 1891 w Marsylii Poeta wyklęty Parnasizm Poeta robi z siebie jasnowidza przez długie, bezmierne i wyrozumowane rozregulowanie wszystkich zmysłów. Wszystkie postacie miłości, cierpienia, szaleństwa; sam znajduje i wyczerpuje wszelkie trucizny, aby zachować z nich kwintesencję. Niewysłowiona tortura, do której potrzeba mu całej wiary, całej nadludzkiej siły i od której staje się wielkim chorym, wielkim przestępcą, wielkim potępionym − i najwyższym Mędrcem! − Bo dochodzi do nieznanego! Kultywował przecież swoją duszę bardziej niż ktokolwiek inny! Dochodzi do nieznanego i kiedy, oszalały, traci na koniec rozeznanie swoich wizji, wtedy je zobaczył! Niech się na śmierć zamęczy skacząc przez rzeczy niesłychane i nie nazwane; przyjdą inni straszliwi pracownicy; zaczną od horyzontów, gdzie tamten stracił siły. Pewnego wieczoru wziąłem na kolana Piękno.
I przekonałem się, że jest gorzkie Paul Verlaine 30 marca 1844 w Metzu -8 stycznia 1896 w Paryżu Courbet 1871 Rimbaud powrócił do Paryża na zaproszenie znanego poety Paula Verlaine'a Impresjonizm Romances sans paroles Dla Arthura porzucił żonę
i syna Bo w ciebie, o Poezjo, zawsześmy patrzyli
Jako gwiazdę jedyną na niebios sklepieniu,
Za przewodniczkę mając ciebie każdej chwili,
Matko, i nie chcąc zbytnio dowierzać Natchnieniu. Nigdy nie należy oceniać człowieka według jego znajomych i przyjaciół. Judasz miał przecież nienagannych Czarny kot -izm na życie Confiteor Berthe Morisot Artysta, który pragnie poklasku, a skarży się na małe uznanie tłumu, stoi jeszcze w przedsionku sztuki, nie czuje się jej panem, który łask nie żebrze, tylko hojną ręką je na tłum rzuca i nie pragnie podzięki – tej pragnie tylko plebejusz w duchu, jej pragnie tylko dorobkiewicz. Edouard Manet Eugene Manet z córką Julie Za początek przyjmuje się rok 1891 - nasilenie tendencji antypozytywistycznych Claude Monet Toulouse Lautrec łac. wyznaję Vincent van Gogh Sztuka Signac religią, artysta kapłanem "sztuka dla sztuki" zwierciadło duszy Karolina Krzyżowska
Hanna Motyka Krzyż, skończyłam, Izmy na koniec. xoxo metafizyczna prawda powieść o tym samym tytule o grupie wywrotowców dokonujących rewolucji. Przybyszewski prezentuje jedną z form werbalizacji satanizmu, czyli anarchizm.
Jeszcze przed Freudem zajmuje się kwestią popędów: seksualnego i destrukcyjnego. Sztuka nie ma żadnego celu, jest celem sama w sobie, jest absolutem, bo jest odbiciem absolutu – duszy W 1893 r. Przybyszewski poznał i poślubił Norweżkę Dagny Juel – pianistkę, córkę lekarza z Kongsvinger. Razem stworzyli parę, która skupiała wokół siebie artystów berlińskiej cyganerii. W latach 1893–1897 mieszkali na zmianę w Berlinie i Kongsvinger. Z tego związku miał dwoje dzieci: Zenona i córkę Ivi (ur. 3 października 1897). Dagny porzuciła męża w 1900 r. Przez rok tułała się po Europie. W 1899 nawiązał romans z malarką Anielą Pająkówną, z którą miał jedno dziecko – córkę Stanisławę (1901–1935).

We Lwowie odwiedził w 1899 r. Jana Kasprowicza, którego żona Jadwiga (1869–1927) zafascynowana twórczością Przybyszewskiego porzuciła męża i córki by dzielić życie ze Stanisławem. Zamieszkali w Warszawie. W tym czasie pisarz często wyjeżdżał do Rosji, gdzie cieszył się dużą popularnością.
Full transcript