Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

hi

ds
by

Ariunmunkh Ak

on 29 September 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of hi

ялгааг олно уу? а б в г д sigmund freud ухамсар үл ухамсар ego superego ID Тархины цус харвалт
Тархины хүчилтөрөгчийн хангамж багасна.
Амны хөндийн болон улаан хоолойн хорт хавдар
Уушгины хүчилтөрөгчийн хангамж муудна.
Зүрхний үйл ажиллагаа хурдсаж, даралт ихэснэ.
Ходоодны шарх
Үргүйдэл, бэлгийн сулрал
Нүд, ам, хоолойн салстыг цочроож хорсгоно. Тамхины бохь

Зууралдсан хар хүрэн өнгийн бодис юм. Тамхины бохь нь толботуулсан газрынхаа эсэд хортой нөлөө үзүүлэх ба хорт хавдар үүсгэх хамгийн хортой бодис юм.
Никотин нь цусны даралтыг ихэсгэж,зүрхний цохилтыг хурдасгадаг. Арьсны дор байдаг судасны ханыг нарийсгаснаар үрчлээ үүсгэдэг байна. Никотин нь анхны таталтаас хойш7секундын дараа тархинд,15-20секундын дараа хөл гарын мэдрэмжинд нөлөөлнө.
• 1ш тамхи 15-20мг никотин агуулна.
• 1ш тамхи татахад 1-2мг никотиноор амьсгална.
• 50-60 мг никотин таныг шууд үхэлд хүргэнэ. Нүүрсхүчлийн дан исэл
Ямар ч түлшийг шатаахад ялгарч гардаг үнэр,өнгөгүй хорт хий юм.Тамхины утаанаас ялгарч гардаг. Энэ нь цусны гемоглобинтой амархан нэгдэх ба үүссэн нэгдэл нь цусан дахь хүчилтөрөгчийн солилцоог алдагдуулж тархи, булчин, зөөлөн эдийг хүчилтөрөгчийн дутагдалд хүргэдэг.
Устөрөгчийн цианид
Дэлхийн 2-р дайны үед хэрэглэж байсан хорт хий юм. Хүний биеийн уушгийг хамгаалж, цэвэрлэх үүрэг гүйцэтгэдэг эсийн үйл ажиллагааг дарангуйлдаг. Үүний уршигаар уушгинд хорт бодисууд их хэмжээгээр хуримтлагддаг. Аммони
Азот ба устөрөгчөөс тогтсон өнгөгүй хий. Үүнийг бордоо, тэсрэмтгий бодис, хуванцар хийхэд хэрэглэдэг. Хэсэг газрыг цочроодог үйлчилгээтэй.
Арсени
Тогтворгүй, мөнгөлөг цагаан өнгийн бодис. Уруулыг түлдэг, амьсгааг муухай үнэртэй болгон хувиргадаг.

Бензол
Чулуун нүүрсэнд агуулагддаг, шатамтгай шингэн юм.Өөх тос арилгах болон синтетик резин хийхэд хэрэглэдэг. Эсийн бодисын солилцоог дарангуйлах нөлөөтэй хор, хорт хавдар үүсгэх өндөр магадлалтай.

Формальдегид
Үхсэн эд эс, эрхтнийг занданшуулах, хадгалахад хэрэглэнэ. Ходоод гэдэсний үйл ажиллагааг алдагдуулж,хорт хавдар үүсгэдэг.

Устөрөгчийн сульфид
Туйлын хортой,өмхийрсөн өндөгний үнэр нь энэ бодис байгааг илтгэнэ.Түлэх, хорсгох үйлчилгээтэй, эд эсийг ноцтой гэмтээдэг.

Метоприн
Гэрийн ноход, муурын бөөс устгах зориулалтаар хэрэглэгддэг.
Хортон шавьж устгах хорТамхины ургамлыг ургуулахад ашигладаг. буюу өсвөр насныхан Adolescence судалгаа мөн үүнийг үзүүлсэн зөв хариулт "Б" Өсвөр насны хүүхэд нь хамгийн тогвторгүй сэтгэлзүйн хандлагатай байдаг нь эрсдэлт зан үйлд суралцах шалтгаан нь болдог. 11-19 насны өсвөр насныханыг санамсаргүй түүвэр хийн анкетийн аргаар судалгаа явуулсан. Энэхүү судалгааны үр дүнгээс хамааран судалгаанд оролцсон 1 хүнд тамхины хор хөнөөлийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл бүхий материалыг уншуулж, үр дагаварыг харуулсан кино үзүүлсэн. Энэ судалгааны үр дүнг тэмдэглэж авсан ба сэтгэл судлалын ерөнхий онолуудын тусламжтайгаар тамхи хүнээс хол байх аргыг судалгааны дүгэлтээс гаргасан. Өсвар насныхан: Орчин үед childhood буюу хүүхэд наснаас adulthood буюу идэр нас хүртэл үргэлжлэх шилжих үйл явцыг өсвөр нас гэж тодорхойлно.
Энэ нь 11 эсвэл 12 насны сүүл үеээс 18 эсвэл 20 нас хүртэл үргэлжлэх хугацаа юм. Хууль ёсны, нийгэмд эзлэх байр суурьтай, бие бялдрын өөрчлөлтөнд орсон идэр насруу шилжих явц юм.
Өсвөр насныхан бие бялдар, сэтгэл санаа, танин мэдэхүйн хувьд байнгын өсөлтөд байдагч эрүүл хөгжлийн хувьд эрсдэл ихтэй байдаг. Эрсдэлт зан үйл, архи тамхи бодисын хэрэглээ, сексийн баримжаа, танхай балмад зан араншин гээд өсвөр насны эхэн үеээс л эдгээр асуудлууд дагалддаг. Өсвөр насны хүүхэд нь сэтгэцийн өөрчлөлттэй байдаг нь аливаа зүйлд амархан татагдах бөгөөд тамхинд орсон нийт хүн амын ихэнх нь 18 наснаасаа өмнө тамхи татаж эхэлсэн байдаг гэсэн ДЭМБ-ын судалгаан дээр үндэслэн 11- 20 насныханы монголд тамхитай холбоотой асуудлыг судаллаа. • 2010 онд хийгдсэн судалгаанаас үзэхэд Монгол улсын эрэгтэйчүүдийн 40,7 хувь, эмэгтэйчүүдийн 3,1 хувь өдөр бүр тамхи татдаг бөгөөд нийт хүн амын 27,7 хувь нь тамхичин байна. Тамхи татагчдын дундаж нас 19,3 байна. (АДРА олон улсын байгууллагын судалгаа). • 2009 онд нийслэлийн 556 сургуулийн 6-11 ангийн хүүхдүүдийн дунд хийгдсэн судалгаанаас үзэхэд судалгаанд хамрагдсан охидын ихэнх хувь нь “тамхи татдаг хөвгүүд дэгжин харагддаг, мөн тамхи татах нь хөвгүүдийн хувьд энгийн зүйл” гэсэн хариулт өгсөн ба охид хөвгүүдийн аль аль нь тамхи татах нь тайвшруулах үйлчилгээтэй гэсэн буруу ойлголттой байна. • Дунд сургуулийн сурагчдын дунд судалгаа хийхэд 80.9 хувь нь худалдагч нар нас харгалзахгүйгээр бидэнд тамхи худалддаг гэсэн хариулт өгчээ. Мөн тамхитай холбоотой сурталчилгааг хаанаас авдаг вэ гэхэд 58.9 хувь нь гудамжны самбараас гэсэн хариулт өгсөн байна. Түүнчлэн 10.2 хувь нь тамхи үйлдвэрлэгчид үнэгүй тамхи авахыг санал болгодог гэх хачирхалтай хариулт ч өгчээ. Дэлхий дээр тамхинаас үүдэлтэй өвчний улмаас 6,5 секунд тутамд 1 хүн буюу жилд 5,5сая хүн нас барж байна. 1950 оноос өнөөг хүртэлх ДЭМБ-н
судалгаанаас үзэхэд тамхитай холбоотой зүрх судасны өвчлөлөөр 100 сая хүн аль хэдийн наснаасаа өмнө хорвоог орхиод байна. Энэ байдлаар 2030 он гэхэд 1 жилд 8 саяас илүү хүн нас барна.
Энэ нь тамхи татахгүй байх шалтгаан бөгөөд тамхи татах боломж нээлттэй одоогийн “орчны” нөлөөлөл нь сэтгэцийн асар том хөдөлгөөнд оршин буй өсвөр насныханд тамхи татах боломжийг бүрдүүлэн өгч байгаа юм. Тиймээс хэрхэн тамхинд орохгүй байх боломжийг хайх шийдлээр энэхүү судалгааг хийлээ. 1) Оюутнуудын тамхины хэрэглээ, дам тамхидалт, тамхины хор уршгийн талаар мэдлэг хандлагыг үнэлсэн дүнгээс
Г.Энхжаргал, Б.Гандолгор, Д.Содгайхамшигмаа
НЭМС-ийн НЭМ-ийн 401 оюутан 3 бүлэг 33 асуулт бүхий асуултаар судалгаагаа явуулсан ба 1-5р курсын 17-32 насны 166 оюутнууд хамрагдсан.
эрэгтэй 21.7%, эмэгтэй 77.1% байсан ба 7.8% нь тамхи татдаг хариултыг өгчээ.
Тамхи татдаг оюутнуудын гэр бүлийнхэн, ойр дотныхон тамхинаас гарах талаар зөвлөдөг эсэхийг судалж үзэхэд заримдаа 30.8%, үргэлж 61.5%, ховор тохиолдолд 7.7% нь тамхинаас гарах талаар зөвлөдөг байна.
Тамхи татдаг оюутнууд 100% тамхинаас гарах бодолтой байгаа дүн гарсан.
Их сургуулийн сургалтын хөтөлбөрөөр тамхины хор уршиг, эрүүл мэндийн нөлөөний талаар авсан мэдлэгээ хангалтгүй гэж үнэлсэн байна.
Цаашид НЭМС-ийн сургалтын хөтөлбөрт тамхи-эрүүл мэнд сэдвээр хичээлийн цагийг нэмэгдүүлэх нь зүйтэй гэж үзжээ.
Судалгаанаас үзэхэд гэр бүлийн хараа хяналт сайн, онц сурдаг, эсвэл сургуулийн урлаг, соёл, спортын аваргууд, тэргүүний шилдэг сурагчдын дунд тамхи татдаг хүүхэд ховор байдаг бол хичээл сурлагандаа тааруу, хичээл тасалдаг, нийтийн ажлаас хойш суудаг, залхуучуудын дунд тамхичид элбэг байжээ. Age and Extroversion on Smoking Behaviour
Аяндаа хүмүүс өөрсдийгөө тамхичин гэж нэрлэн, тамхи татах нь тэдний “би үзэл ” ийн нэг хэсэг нь болдог. Түүнээс гадна тамхи татах нь физиологийн хувьд хамааралтай болгодог. Учир нь тамхины найрлаганд байдаг никотин нь донтуулах чадвартай, татах тусам никотин нь сэтгэл хөдлөлийн төвшинтэй холбоотой болж эерэг сэтгэл хөдлөлийг үүсгэдэг. Ингэснээр тамхи татдаг хүмүүсийн сэтгэл хөдлөл ба никотины хэмжээ 2 хамааралтай болдог.
/Leventhal and Cleary 1980; Gilbert 1995 / Судалгаанд нийт 21 өсвөр насныхан оролцсон. 10 эрэгтэй, 11 эмэгтэй оролцсон.
• Насны тухайд 19 настай эрэгтэй 1, 18 настай эрэгтэй 2, 17 настай эрэгтэй 1, 16 настай эрэгтэй 4, эмэгтэй 3, 15 настай эрэгтэй эмэгтэй 1, 14 настай эмэгтэй 2, 13 настай эрэгтэй1, эмэгтэй3, 11 настай эмэгтэй 2 оролцсон • Тэдний 52% нь тамхи татдаг ба 14% нь хааяа л татдаг, 10% нь үзэж байсан ч одоо татдаггүй, 24% нь татдаггүй гэсэн хариултыг өгсөн. Үүнийг эрэгтэй эмэгтэйгээр нь харьцуулан үзвэл эрэгтэйчүүдийн 70% эмэгтэйчүүдийн 36% нь тамхи татдаг. Мөн эрсдэлт бүлэг болох хааяа татдаг гэсэн хариултыг эрэгтэйчүүдийн 10% эмэгтэйчүүдийн 18% судалгаагаар харагдаж байна. • Судалгаанд оролцсон тамхи татдаг 14 хүүхдээ 100% гэж авч үзвэл тамхи татаж эхэлсэн нас нь
o 10 настайгаасаа 14% / 2 эрэгтэй хүүхэд /
o 11 настайгаасаа 7,3% /1 эмэгтэй хүүхэд/
o 13 настайгаасаа 50% /3 эмэгтэй, 4 эрэгтэй /
o 14 настайгаасаа 7,3% / 1 эмэгтэй /
o 15 настайгаасаа 14% /1 эрэгтэй, 1 эмэгтэй/
o 17 настайгаасаа 7,3% /1 эрэгтэй хүүхэд / • Өсвөр насны хүүхдүүдийн тамхи татах шалтгааныг дүгнэж үзвэл
o 19% нь тайширахын тулд
o 38,5% нь найз нөхөд нь хэрэглэдэг урчаас
o 37,5% нь яагаад хэрэглэдэг ээ мэдэхгүй гэсэн хариултыг өгсөн • Судалгаанд оролцогчын 28,5% нь тамхины хор хөнөөлийн талаар хангалттай мэддэг, 47,5% нь өөрийнхөө хэмжээнд мэддэг, 19,5% нь тийм ч сайн мэдэхгүй, 4,5% нь мэдэхгүй гэсэн хариулты өгсөн • Тамхинаас гарахын тулд 28,5% нь тамхи татдаг найзуудаасаа хол байх, 28% нь хангалттай мэдээллэлтэй болох, 4,5% нь тамхинаас гарах хэрэггүй, 43% нь өмнө нь бодож үзээгүй гэсэн хариултыг өглөө. /15 настай нэгэн охин найзуудаасаа хол байх, мэдлэгтэй болох гэсэн 2 сонголты сонгосон. / судалгаа  Дүгнэлт

Судалгаа 2 танилцах асуулт, 5 голлох асуулт, 3 батлах асуултын дагуу явагдсан. Тамхи татах шалтгаан? -Тамхи татдаг үеийнхнийхээ тухай боддог таны бодол гэсэн асуултаар шалгасан ба хэрэв оролцогч найз нөхдийн хүрээллээс болж тамхинд орсон бол хариултаа илүү яагаад найз нөхдөөсөө болж орсон талаар дэлгэрүүлж бичсэн.
Тамхины хор хөнөөлийн талаар та мэдэх үү? -Гэсэн асуултыг -Тамхины тухай та өөрийнхөө бодлыг бичнэ үү? Баталгаажуулсан.
Тамхинаас гарахын тулд яах хэрэгтэй вэ? -“Тамхинаас гарах арга” Таны зөвлөгөө асуултаар дэлгэрүүлж бичих боломж олгосон.
Судалгаанаас үзэхэд тамхи татах най одоогийн байдлаар нийтлэг 13 натайгаас дэлгэрэх болжээ. Мэдээж доод хязгаар 10 нас. Тэгвэл энэ нь Шведийн эрдэмтэн Ж.Пиажегийн танин мэдэхүнй онолоор “тодорхой үйлдлийн шат” /7-12нас/ -нд тамхи татаж эхэлж байгааг хийсвэр олон зүйлийг бодит болгон хүлээн авч байгааг хэлж байна. Багад нь гэр бүлд нь тамхи татаж байвал тэрийг харсаар байгаад энэ наснаасаа дууриах боломжтой юм.
Зигмунд Фрейдын гаргасан хүний сэтгэлзүйн бүтцийг мөсөн уултай харьцуулснаар бол хүүхэд бүр тамхи татахыг хүсдэг гэж тайлбарлаж болох юм. Гэхдээ тэдний орчны нөлөөллөөс хамаарах ёс суртахуун бүрдсэний улмаас зарим хүүхэд тамхи татаж зарим хүүхэд тамхи татдаггүй. Мөн зан үйлийн хандлагаас нь үзвэл тамхи татах нь тайвшралыг өгдөг гэсэн үзлээс татах тусам никотин нь сэтгэл хөдлөлийн төвшинтэй холбоотой болж эерэг сэтгэл хөдлөлийг үүсгэдэг. Ингэснээр тамхи татдаг хүмүүсийн сэтгэл хөдлөл ба никотины хэмжээ 2 хамааралтай болдог. Тиймээс тамхи татах нь хүний зан үйл болоод байгаа гэж тодорхойлж болно. • Хариулт бол тамхи нэгэнт татаж эхэлсэн тохиолдолд “Тамхи татах нь сэтгэл зүйн болон биологийн хавсарсан шалтгаантай учраас түүнээс гарах нь амаргүй байдаг. Удаан хугацаагаар эмчлүүлсэн хүмүүсийн дөнгөж л 15% нь тамхинаас гардаг. Харин зуршил болсон архаг тамхичидын хувьд хар тамхинд донтогчидтой адил тамхинаас гарахад маш төвөгтэй байдаг. Тамхинаас гарах гэж оролдсон хүмүүсийн 85% нь эргэж тамхиндаа ордог. /Glassman and Koob8 1996; Piasecki et al., 1997; National council on aging, 2000/” иймээс тамхи татаж эхэлсний дараа бус Пиажегийн онол Фрейдийн онолын дагуу эхлэх цэгээс нь таслан зогсоох хэрэгтэй.
Энэ нь хүүхдийг балчир наснаас нь эхлэн тамхины хор хөнөөлийг зан үйл талаас нь ойлгуулж, сургаж хэвшүүлж чадах юм бол өсвөр насандаа ч идэр насандаа ч эргэн тойрных нь хүмүүс тамхи татдаг байсан ч тамхи татах магадлал багасна гэсэн санаа юм. • Өөр нэг зам бол тамхины тухай мэдээллийг өнгөц биш гүн таниулах
/бидний эхний судалгаанаас гарсан мэдлэг дутмаг байдаг, мөн хажуугийн нөлөөлөл гэсэн 2 шалтгаанаас тамхинд ордог тухай дээр дурдсан. Энэхүү хариулт дээр тулгуурлан судалгаанд оролцсон Т гэгч дээр тамхины хор хөнөөлийн тухай мэдээлэл өгсөн. 10мин турш ярисаны үр дүнд Т нь 2 хоногийн дараагаас тамхийг өглөө татахаа болисон тухайгаа хэлсэн. Мөн цааш мэдээллийг найз нартай дамжуулсан тухайгаа хэллээ./ Ямар мэдээллийг ямар орчинд түгээх, яаж хүргэх зэргээс мэдээллийн үнэ цэнэ шалтгаалдаг нь харагдлаа.
Full transcript