Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Stefan Czarniecki

No description
by

Adrian Kulesza

on 28 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Stefan Czarniecki

Stefan Czarniecki
Tytuły, własności, zasługi
ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce
POCHODZENIE
ŁODZIA
Powstanie Chmielnickiego
Popularność zapewnił mu udział w walkach z Bohdanem Chmielnickim. Podczas bitwy nad
Żółtymi Wodami
w
1648
dostał się do niewoli tatarskiej (w czasie rozstrzygającego starcia występował jako poseł strony polskiej i przebywał w obozie kozacko-tatarskim, gdzie go zatrzymano). W
1649
, po zawarciu ugody zborowskiej został wykupiony z niewoli. W
1652
na czele chorągwi kozackiej i husarskiej brał udział pod dowództwem hetmana Kalinowskiego w bitwie pod Batohem, zakończonej rzezią 5 tys. doborowych polskich żołnierzy, Czarniecki przeżył ukryty w słomie, ale wydarzenie to napełniło go chęcią zemsty. Wiosną
1653
na czele dywizji 8 tys. jazdy i dragonów wysłany na Bracławszczyznę w celu oczyszczenia osad i fortec z załóg kozackich. Zajął
Niemirów, Bałabankę, Pohrebyszcze, Borszczakówkę
. W czasie oblężenia Monasterzysk otrzymał ranę postrzałową w podniebienie. Dowodzenie Czarnieckiego w tej wyprawie spotkało się z krytyczną oceną współczesnych.
Potop szwedzki
W czasie potopu szwedzkiego (1655-1660) początkowo dowodził obroną Krakowa. Wraz ze starostą spiskim Jerzym Lubomirskim dowodził w kampanii 1656. 18 lutego Czarniecki poniósł porażkę pod Gołębiem. Wygłodniałe szwedzkie wojsko plądrujące okolice Jarosławia było ścigane nie tylko przez zbrojne kupy szlacheckie i chłopskie, ale głównie przez Czarnieckiego. Szwedzi postanowili się wycofać w głąb kraju i założyli warowny obóz pod Sandomierzem, w widłach Wisły i Sanu. Czarniecki rozłożył się z obozem po drugiej stronie rzeki i postanowił odciąć Szwedów od dostaw i posiłków.Po ucieczce Karola Gustawa spod Sandomierza Czarniecki wraz z Lubomirskim prowadził kampanię w Wielkopolsce i w Prusach, zakończoną bolesną 7 maja porażką pod Kłeckiem.
- polski dowódca wojskowy
- oboźny wielki koronny
- kasztelan kijowski od 1652
- starosta kowelski od 1655
- regimentarz od 1656
- wojewoda ruski od 1657
- starosta tykociński od 1659
- wojewoda kijowski od 1664
- hetman polny koronny w 1665
- Właściciel dóbr tykocińskich
- znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego
- miał też poważny wkład w walkach podczas powstania Chmielnickiego
- pomógł podczas wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.
Niewiele wiadomo o początkach życia Stefana, wiemy, iż pochodził on ze średnio zamorznej szlachty. Ojciec - Krzysztof Czarniecki, miał dziesięciu synów, a więc nie stać ich było na utrzymanie całej rodziny. Stefan jako jeden z czterech poszedł do wosjka w szeregii lisowczyków. Nie posiadał znacznego wykształcenia, a w wojsku polskim służył od
1621
r.
W czasie kolejnej bitwy pod Kcynią 1 czerwca Czarniecki znów poniósł porażkę i o mało nie dostał się do niewoli Karola Gustawa. Podczas wspólnej ofensywy Szwedów i ks. Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego w 1657 Czarniecki kontynuował wojnę podjazdową. Unikał walnej bitwy, początkowo nękając idącego z północy Karola Gustawa. Ostatecznie wojska siedmiogrodzkie skapitulowały 22 lipca
1657
roku w Międzybożu. Na wieść o wojnie w Danii wojska Karola Gustawa opuściły Polskę i Prusy Królewskie, pozostawiając jedynie załogi w większych miastach. Pomimo zawarcia we wrześniu i listopadzie traktatów welawsko-bydgoskich Czarniecki udawał, że nic o nich nie wie i łupił nadal Nową Marchię. Jego największymi osiągnięciami było zdobycie szturmem twierdzy
Koldyngi
i przeprawa jazdy na wyspę
Als
.
Król wysłał nowo mianowanego wojewodę ruskiego Stefana Czarnieckiego na pomoc wojskom Pawła Sapiehy przeciw oddziałom Chowańskiego na Litwie i Podlasiu. Do rozstrzygającej bitwy doszło pod Połonką, kilka dni po połączeniu się wojsk Rzeczypospolitej koło Słonima. husaria rozbiła całe prawe skrzydło Rosjan i Chowański rozpoczął odwrót aż do Połocka, tracąc 13 tys. wojska. Czarniecki chciał utrwalić ten sukces i ruszył za Rosjanami za Berezynę, lecz powstrzymała go kolejna armia rosyjska licząca 30 tys. wojska pod wodzą Jurija Dołgorukiego. Nadchodziła nowa armia Chowańskiego, a próba powstrzymania jej pod Druckiem przez Kmicica skończyłaby się klęską, gdyby nie odsiecz Czarnieckiego, którego wojska odrzuciły Chowańskiego do Połocka
ZNACZĄCA ŚMIERĆ
Sześć tygodni przed śmiercią, 2 stycznia 1665 roku Czarniecki przyjął buławę polną koronną, odebraną Lubomirskiemu. Zmarł w czasie podróży do Lwowa 16 lutego 1665 roku w Sokołówce koło Złoczowa od postrzału otrzymanego podczas tłumienia buntu w Stawiszczu (istnieje też hipoteza, że Czarniecki mógł zostać otruty, a znana wszystkim wizja śmierci hetmana przedstawiona przez Wespazjana Kochowskiego nie jest prawdziwa). Śmierć ta pokrzyżowała królewskie plany przeprowadzenia elekcji vivente rege przez króla, który już w styczniu odwołał Czarnieckiego z Ukrainy.
Nie był on bez wątpienia najzdolniejszym dowódcą i nie znał się na strategii, nowoczesnej taktyce, a często przeceniał rolę jazdy. Trudności sprawiało mu korzystanie z piechoty i artylerii w walkach w polu, a już szczególnie kłopotliwe było dla niego organizowanie współdziałania tych broni w czasie bitwy, choć w bitwie nad Połonką wykazał, że nie jest to dla niego niemożliwe. Dowodzenie Czarnieckiego jednostkami jazdy nawiązywało do najlepszych tradycji staropolskiej sztuki wojennej. Opierało się na umiejętnym stosowaniu ekonomii sił, utworzeniu przewagi w wybranym miejscu, zaskoczeniu przeciwnika gwałtownym manewrem i przełamaniu jego sił w wybranym miejscu, często połączonym z gwałtownym manewrem oskrzydlającym. Po przełamaniu umiejętnie wykorzystywał powodzenie, dążąc do całkowitego rozbicia sił przeciwnika i wyniszczenia ich długotrwałym pościgiem.
Kampania litewska przeciw Rosji
Full transcript