Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

RADIOFARMACEUTYKI I ICH ZASTOSOWANIA

No description
by

Zuzanna Gostkowska

on 23 February 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of RADIOFARMACEUTYKI I ICH ZASTOSOWANIA

Radiofarmaceutyk to substancja chemiczna wykorzystywana w diagnostyce medycznej metodą obrazowania PET. Dzięki niej można śledzić przemiany metaboliczne w organizmie człowieka. Stosowanie radiofarmacetyków w diagnostyce polega na wprowadzeniu substancji promieniotwórczej do tkanek i narządów, a następnie na rejestracji promieniowania nagromadzonego tam izotopu oraz określeniu jego rozkładu.
Większość naturalnych izotopów promieniotwórczych ma dość długi czas połowicznego rozpadu, podczas gdy w medycynie nuklearnej są potrzebne izotopy krótkożyciowe. W związku z tym na potrzeby medycyny odpowiednie izotopy promieniotwórcze wytwarza się w sposób sztuczny: w reaktorach jądrowych, w generatorach radioizotopowych oraz przy użyciu akceleratorów. W reaktorach jądrowych wykorzystuje się neutrony termiczne. Są one dość dobrze przechwytywane przez wiele jąder atomowych. Reakcja polega na przechwyceniu neutronu przez jądro – wychwyt neutronu. Pochłonięcie neutronu termicznego przez jądro oznacza, że znajduje się w nim nadmiar neutronów, a takie jądra są zazwyczaj β- promieniotwórcze.
Kolejnym sposobem są reakcje rozszczepienia. Neutron termiczny zostaje pochłonięty przez jądro, które następnie rozpada się na dwa mniejsze.
W praktyce, aby otrzymać konkretne izotopy promieniotwórcze umieszcza się w reaktorze odpowiedni materiał, na który kieruje się strumień neutronów. Naświetloną próbkę poddaje się obróbce chemicznej w celu uzyskania pożądanego izotopu.
Izotop 116C otrzymuje się na przykład poprzez bombardowanie protonami, deuteronami, cząstkami α odpowiednich pierwiastków. Oddziaływanie wysokoenergetycznej cząstki z jądrem bombardowanego atomu powoduje zachodzenie reakcji jądrowych.

Izotop węgla β+ - promieniotwórczy, a jego czas połowicznego rozpadu to nieco ponad 20 minut.

Czym jest radioizotopowy generator termoelektryczny?

Generator prądu elektrycznego, w którym źródłem energii jest rozpad izotopu promieniotwórczego, a wydzielone w ten sposób ciepło zamieniane jest na energię elektryczną. Baterie tego typu są używane głównie jako źródła zasilania w satelitach, statkach kosmicznych i nienadzorowanych urządzeniach pracujących zdalnie (boje, latarnie morskie, ALSEP itp.).

Zasada działania
Materiał radioaktywny (paliwo) jest umieszczony w pojemniku do którego wprowadzone jest jedno złącze termopary. Drugie złącze termopary wprowadzone jest do czynnika chłodzącego (np. przyłączone do radiatora). Rozpad radioaktywny uwalnia energię, która w wyniku zderzeń zmienia się w energię termiczną ogrzewającą jeden koniec termopary. Różnica temperatur między złączami, w wyniku efektu Seebecka, wywołuje siłę elektromotoryczną i przepływ prądu. Większe różnice temperatur powodują wytworzenie większej mocy.
Generatora nie należy mylić z baterią jądrową mającą odmienne działanie, mimo że energia w obu pochodzi z rozpadów promieniotwórczych.

RADIOFARMACEUTYKI I ICH ZASTOSOWANIA
Scyntygrafia jest metodą uzyskiwania obrazu narządów, a przede wszystkim oceny ich czynności, przy pomocy niewielkich dawek izotopów promieniotwórczych (radioznaczników). Izotopy podawane są zwykle bezpośrednio do naczyń, wyjątkowo doustnie. Istnieją specjalne monogramy i wzory, na podstawie których oblicza się dawkę izotopu w zależności od masy i powierzchni ciała. Najczęściej używanym radioizotopem jest technet-99m, rzadziej używa się jodu-131, talu-201 i galu-67. Izotopy te zwykle są związane z odpowiednio dobranymi związkami chemicznymi powodującymi gromadzenie się ich w tym, a nie w innym narządzie. I tak: koloidalna siarka wychwytywana jest przez komórki Browicza-Kupfera wątroby; kuleczki albumin zatrzymują się w naczyniach włosowatych płuc; technet połączony z fosforanami gromadzi się w kościach.
Scyntygrafia
Pozytonowa tomografia emisyjna PET jest czynnościowym badaniem diagnostycznym, które stało się integralną częścią diagnostyki onkologicznej i wykrywania raka. Pozwala ona zobrazować czynność tkanek i narządów. Pozytonowej tomografia emisyjna opiera się na rejestracji emisji pozytonów przez cząsteczki znakowanej izotopem substancji. Najczęściej używanym izotopem imitującym pozytony jest analog glukozy FDG. Obrazowanie pozytonowej tomografii emisyjnej z użyciem FDG opiera się na stwierdzeniu podwyższonego metabolizmu glukozy w komórkach nowotworowych. Zazwyczaj tego typu zmiany wychwycone przez PET, są widoczne przed wystąpieniem objawów w innych badaniach obrazowych.
PET

W chwili obecnej praktycznie wszystkie dostępne skanery pozytonowej tomografii emisyjnej są urządzeniami hybrydowymi typu PET/CT, czyli stanowią połączenie PET z wielorzędowym tomografem komputerowym. W praktyce oznacza to zmniejszenie obciążenia pacjenta promieniowaniem i precyzyjną lokalizację zmian patologicznych. Rozdzielczość aparatów PET wynosi obecnie około 3-4 mm. Innowacyjność tej metody polega na tym, że jednocześnie daje możliwość przebadania całego organizmu – od stóp do głów. Teoretycznie można by zrobić rezonans całego obszaru ciała, ale trwałoby to zbyt długo. Tomografia z kolei daje tylko obraz morfologicznym bez obrazu funkcjonalnego.
Brachyterapia stanowi specyficzną form radioterapii polegającą na umieszczaniu źródeł promieniotwórczych w obrębie guza nowotworowego lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Tkanka w sąsiedztwie wprowadzonego izotopu otrzymuje bardzo wysoką dawkę promieniowania. Wysoki gradient powoduje, że tkanki położone dalej, zostają zaoszczędzone. Czas napromieniania jest obliczony przez fizyka w ten sposób, aby guz otrzymał zaplanowaną dawkę. Dzięki odpowiednio dobranemu pierwiastkowi promieniotwórczemu oraz jego prawidłowym rozmieszczeniu, dawka jest wysoka i zabójcza dla guza, a bezpieczna dla zdrowych tkanek. Brachyterapia jest stosowana przede wszystkim w leczeniu ogniska pierwotnego nowotworu. Może być stosowana jako leczenie radykalne (samodzielne lub w skojarzeniu z napromienianiem pól zewnętrznych) w przypadkach wybranych nowotworów we wczesnym stadium rozwoju oraz jako leczenie paliatywne, mające na celu ograniczenie objawów wynikających z naciekania nowotworu.
Typowymi wskazaniami do zastosowania brachyterapii w leczeniu radykalnym są rak szyjki macicy i rak stercza. W skojarzeniu z klasyczną zewnętrzną teleradioterapią oraz uzupełnienie leczenia chirurgicznego brachyterapia bywa stosowana w nowotworach skóry, regionu głowy i szyi (rak wargi, rak jamy ustnej, rak nosogardła), w nowotworach piersi, układu moczowego, macicy, przełyku, trzustki, tchawicy, raku przełyku, mięsakach tkanek miękkich i niektórych glejakach.
Radioimmunoterapia jest przeznaczona dla dwóch grup pacjentów. Dla tych, u których pojawiają się nawroty, lub tych, u których chłoniak słabo reaguje na leczenie. Po raz pierwszy zastosowano ją w 2004 r. Od tamtej pory zastrzyki podano 64 pacjentom z chłoniakiem nieziarnistym. W radioimmunoterapii łączy się dwa elementy. Raka zwalczają przeciwciała wzmocnione przez radioaktywny itr. Ta silna broń trafia w dokładnie wyznaczone miejsce. Jest to możliwe dzięki temu, że każdy chłoniak ma na swojej powierzchni antygeny. One odróżniają komórki nowotworowe między sobą. Te, które można skutecznie zwalczać radioimmunoterapią, mają na swojej powierzchni antygen CD 20. Przeciwciało krąży w organizmie chorego, wyszukuje komórki rakowe oznaczone właśnie tym antygenem.
Radioimmunoterapia
Full transcript