Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

SOSYAL BİLGİLERDE KAVRAM ÖĞRETİMİ

No description
by

M.Ekrem Anlamış

on 25 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of SOSYAL BİLGİLERDE KAVRAM ÖĞRETİMİ

Kavramların Sınıflandırılması
Kavram Öğretimi
Kavram öğrenme, birey dünyaya geldiğinde başlar ve yaş ilerledikçe daha karmaşık kavramlar öğrenilir. Kavram öğrenmenin planlı biçimde öğretimi okullarda gerçekleşir.
Kavram Nedir ?
Varlıklar, olaylar, insanlar, ve düşüncelerin benzerliklerine göre gruplanmasına verilen addır.
Basit bir fikri veya gerçeği, bir grup veya sınıfı soyutlayarak ifade eden terim, kelime ( bir nesnenin veya düşüncenin zihindeki soyut ve genel tasarımıdır) kavram olarak ifade edilebilir.
Kavram Yanılgıları
Öğrenci herhangi bir kavramı bilimsel olarak kabul edilenden farklı olarak algılamış ise buna kavram yanılgısı denir.
Sosyal Bilgiler Derslerinde Kavram Öğretimi Neden Önemlidir ?
Sosyal bilgiler, tarih, coğrafya, ekonomi, siyaset, antropoloji, sosyoloji gibi birçok bilimle ilişkili olduğu için kavram yönünden zengindir.
Kavram Öğretiminde Yöntemler
- Anlam Çözümleme Tabloları
- Kavram Haritaları
- Kavram Bulmacaları
- Kavramsal Değişim Metinleri
- Kavram Karikatürleri
- Kavram Ağları
SOSYAL BİLGİLERDE KAVRAM ÖĞRETİMİ
Tümdengelim
Ausubel, kavram öğrenmeye tümdengelim yöntemi ile başlamayı önermektedir. Ausubel, kavramın ilk önce öğretmen tarafından tanımlanması, sonra öğrencilerin çeşitli örneklere uygulaması ve kavramı belli ölçülerde analiz etmesi gerektiği görüşündedir.
- Sunuş yolu ile kavram öğretimide denilmektedir.

- Öğrencinin kavram hakkında ön bilgisi yoksa öğrenmeyi kolalaştırır.

- Zaman açısından ekonomiktir.
BASAMAKLARI
- Kavramı ifade eden sözcük verilir.

- Kavramın tanımı yapılır.

- Kavramın tanımlayıcı ve ayırt edici nitelikleri belirtilir.

- Öğrenciden örnekler istenir.
Tümevarım
Bruner, öğrencinin, öğretmenin sunduğu örneklerden sezgi yolu ile genellemeler yaparak öğrenmesinin daha etkili olacağını savunmuştur.
- Buluş yoluyla kavram öğretimi de denilmektedir.

- Kavram öğretiminde uygulanan daha yeni bir yöntemdir.

- Öğrencinin örneklerden hareketle genellemeye ulaşmasını sağlar.

- Öğrenciyi aktif hale getirerek bilgi üretmesini sağlar.
Basamakları
- Kavramın örnekleri öğrenciye verilir.

- Öğrenci örneklerin ortak ve kritik özelliklerini tespit eder.

- Farklı örneklere isim olan kavramları tespit ederek genellemeye giderler.
Öğrencilere öğretilmesi planlanan kavramlar mutlaka onların gelişim özelliklerine uygun olarak seçilmelidir.
- Öğrenene görelik
- Somuttan soyuta
- Basitten karmaşığa
- Yakından uzağa
gibi ilkeler kavram öğretiminde de dikkate alınmalıdır.
- Kavram yanılgıları erken yaşlarda öğrenildiyse, dünyaya yönelik sabit ama yanlış bir bakış açısı ile sonuçlanabilir.

- Bu yanılgıların üstüne inşa edilen bilgiler de yanlışlar bütünü olmaktan öteye gidemez.
Sosyal bilgiler dersinin amaçlarının gerçekleştirilebilmesi için, programda yer alan çok sayıdaki kavramın, her öğrencinin zihninde aynı anlamı oluşturacak şekilde geliştirilmesi gerekir.
- Sosyal bilgiler öğretimin de; olgu, kavram, genellemeler bilginin üç boyutunun oluşturmaktadır.
Olgu;
Bilginin en somut ve en gerçekçi halidir.
Kavram ve genellemelerin oluşturulmasın da yapı taşı görevi görürler.
Genellemeler;
İki yada daha fazla kavramın aralarındaki ilişkinin ifadesidir.
Kavram ve olgulara göre daha geniş kapsamlı ve soyutturlar.
Sosyal Bilgilerde Kavramın Önemi
- Ezbere dayalı eğitimden kurtulmak için kavram ve genelleme odaklı öğretim yapılmalıdır.
- Kavram öğretimi, iletişimi basitleştirip kolaylaştırır.
- Ezbere ve hatırlamaya dayalı öğrenmelerden çok, üst düzey düşünmeye dayalı öğrenmeler gerçekleştirirler.
- Özellikle ilk öğretim kademesi kavram öğretimi için önemlidir.
- 2004 yılında yeniden hazırlanan sosyal bilgiler programında kavram öğretimine önem verilmiştir ve genel hedeflerde de üzerinde durulmuştur.
- Sosyal bilgiler programında psikoloji, antropoloji,
coğrafya, sosyoloji, siyaset bilimi, ekonomi, tarih
ile ilgili olarak toplam 61 kavram yer almaktadır.
Kavram Öğretiminde Yapılması Gerekenler
- Öncelikle öğretilecek olan kavramla ilgili olarak öğrencilerin önbilgilerini ve varsa yanlış algılamalarını tespit etmek gerekir. ( Açık uçlu sorular, tartışma etkinliği, resim çizme, kelime ilişkilendirme vb. )
- Kavram öğretimi sürecinde gerekli materyaller sağlanmalıdır. ( fotoğraf, cd, modeller, bulmacalar, vb. )
- Kavram öğretimi sürecinde, kavram analiz kartlarıda son derece önemlidir. Öğretmen dersten önce öğreteceği kavramları ve terimleri çok iyi analiz etmelidir. Öğretmen kavram analizi sırasında kavramların adlarını, tanımlarını, örneklerini ve örnek olmayanlarını ve kritik özelliklerini tespit etmelidir.
- Birbirlerine karşıt ve birbirine benzer terimleri birlikte tanımlama, öğrenmeyi kolaylaştıracağı gibi edinilen bilgilerin akılda tutulmasını da kolaylaştırır.
- Kavram ve terimlerin tanımları yapıldıktan sonra örnekler verilmelidir. Verilen örneklerde yakından uzağa, basitten karmaşığa ve öğrenene görelik ilkesi dikkate alınmalıdır.
- Kavramların etkili bir şekilde kazandırılması için öğrenciler tarafından kullanılır olması gerekmektedir. Bu aşamada öğrencilerden çeşitli aktiviteler yapmaları istenebilir. ( kavramları cümle içinde kullanma, kompozisyon yazma, kavramlarla ilgili örnekler vermeleri gibi )
- Son aşamada da, gruplar halinde kavram haritalarının oluşturulması, çeşitli kavram bulmacalarının çözülmesi vb. hem öğrenciyi aktif hale getirecektir hemde eğlenceli bir aktivite olacaktır.
Anlam Çözümleme Tabloları
- Kavram Öğretiminde kullanılan grafik materyallarden biridir.
- İki boyutlu tablodur. Bir boyutunda çözümlenecek varlıklar veya kavramlar diğer boyutunda özellikler sıralanır.
- Tanımlayıcı ve ayırt edici özelliklerin öğrenilmesinde etkilidir.
Kavram Haritaları
- Kavram haritaları oluşturulurken kapsamı en geniş olan ilk başa yazılır ve kapsamı en dar olan alt kavrama doğru gidilir.
- Kavram haritası oluşturmanın dört ana bileşeni vardır. Bunlar; kavramlar, ilişkiler, aşamalı düzen (hiyerarşik yapı) ve çapraz bağlantılardır.
Kavram Bulmacaları
Kavram Karikatürleri
- Öğrencilerin zihnindeki belirsizlikleri ve yanlış kavramaları ortaya çıkarır.
- tartışma ortamının oluşması için uyarıcı görevi yapar ve öğrencilerin katılımını sağlar.
- Öğrencilerin fikirlerini sorgulamalarına yardımcı olur, düşüncelerini genişletir ve olaylara farklı bakış açılarını gösterir.
Kavram Ağları
Sempatik ağ da denilen bu araç öğrencilerin;
- önceki bilgilerini harekete geçirmek,
- yeni kavramları geliştirmek,
- kavramlar arası yeni ilişkiler bulmak,
- kavramları yeniden düzenlemek
gibi zihin etkinlikleriyle yazılı metinleri daha iyi anlamalarına yardım eder.
- Öğretmen kavramı tahtaya yazar.
- Öğrenciler kavramla ilgili sözcükler bulurlar ve bulunan sözcükler tahtada listelenir.
- öğrencilerden bu sözcükleri anlamlarına ve özelliklerine göre gruplamaları istenir.
- Öğrencilerden her gruba bir ad bulmaları istenir.
- Gruplara uymayan sözcükler tablonun altına yazılır.
Dinlediğiniz İçin Teşekkürler
Full transcript