Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Манлайлал

Манлайлал
by

batbolor batbolor

on 28 October 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Манлайлал

Манлайлал Манлайлaл Манлайлал ба эрх мэдэл Манлайлал
Манлайллын төрөл
Итгэл дээр суурилсан манлайлал
Манлайлалын зарчмууд
Манлайлалын онол хандлагууд Манлайлал гэдэг нь бусдад нөлөөлөх чадвар, хүн бүрт байгууллага бүлгийн өмнө тавигдсан зорилго, зорилтыг хэрэгжүүлэх хүсэл, тэмүүлэл төрүүлэх урлаг юм.
Манлайлах гэдэг бол дагуулна, удирдана, чиглүүлнэ, өмнө нь явна гэсэн үг.
Манлайлал гэдгийг нь хувь хүн тодорхой зорилгод хүрэхийн тулд бусдад нөлөөлөл үзүүлэх үйл ажиллагаа гэж бас үздэг
Манлайлал гэдэг нь итгэл үнэмшил, үнэт зүйлс, ёс зүй, зан чанар, мэдлэг, чадвараараа удирдан манлайлж бусдыг зорьсондоо хүрэхэд нөлөөлөх процесс юм. Манлайлах үйл ажиллагаа гэдэг нь бизнесийн байгууллагын дотор бол хамгийн дээд удирдлагын тодорхойлсон зорилгыг хэрэгжүүлэхийн тулд менежер өөрийн удирдлагад байгаа хүмүүстээ нөлөөлөх явдал юм.
Манлайлал нь 2 төрөл байна.
1. Албан ёсны манлайлагч
2. Албан ёсны бус манлайлагч Манлайлалын төрөл Албан ёсны манлайлал гэдэг нь байгууллагаас
албан ёсоор эрх мэдэл
өгч, менежер, захирал, эсвэл эрхлэгч зэрэг
тодорхой албан тушаал
эрхэлсэн удирдах ажилтан юм.
Онолын хувьд эрх мэдлийн хэмжээ нь
байгууллага дотор эзэлж байгаа
албан тушаалын эзлэх байр сууриар тодорхойлогдоно. Албан ёсны манлайлагч Албан ёсны бус манлайлагч Албан ёсны бус манлайлагч бол
эрхэлсэн албан тушаалгүй боловч
тодорхой бүлгийг удирдан чиглүүлж,
хувийн зан чанар, ажлын арга
барилаараа бусдад нөлөөлж,
тэднийг манлайлан дагуулах үүрэг
гүйцэтгэдэг. Эдгээрийг лидер ч гэж нэрлэдэг. Манлайлагчын мөн чанар нь залгамжлагчидтай
байхад оршдог. Өөрөөр хэлбэл,
хүмүүс араас нь дагахад бэлэн байгаа
нөхцөлд л удирдагч манлайлагч болдог.
Хүмүүс хүсэл сонирхол, хэрэгцээг нь хангаж,
эрх ашгийг нь хамгаалж чадах тийм л хүнийг дагадаг.
Үүнээс үзвэл, хүнд ажиллах дур хүсэл, сэдэл төрүүлж
идэвхижүүлэх үйл ажиллагаа, манлайлагч
хоёр нягт уялдаатай юм. Манлайллын мөн чанар Манлайлал нь дараах 3 гол шинжээс бүрддэг. Хүмүүсийг идэвхижүүлж, зоригжуулж чаддаг Хvмvvс идэвхитэй,
зориг
тэмvvлэлтэй ажиллах
нөхцөлийг
бvрдvvлж чаддаг
байх Манлайлагч хүний хувьд ажлаа маш сайн мэддэг байх
Хариуцлагыг бий болгох болон хариуцлагыг үүрэх
Цагаа олсон шийдвэрийг зоригтойгоор гаргах
Үлгэр жишээ
. Хүмүүсээ сайн таньж мэдэх
Хүмүүсээ мэдээллээр хангах
Хүмүүсээ баг болгон сургах Эрхэлсэн албан тушаалгvй
боловч тодорхой
бvлгийг удирдан чиглүүлж,
хувийн зан чанар,
ажлын арга барилаараа
бусдад нөлөөлж, тэднийг
манлайлан дагуулах үүрэг
гүйцэтгэдэг. Эдгээрийг
лидер ч гэж нэрлэдэг. Албан ёсны бус манлайлагч Манлайлалчын зарчимууд - Янз бvрийн цаг хугацаа, харилцан
адилгvй нөхцөл
байдалд хvмvvсийн урам зоригийг
хөгжөөх арга замыг мэддэг байх Манлайлалын шинж Хүмүүс тань ажлаа яаж хийх
ёстойг та маш сайн мэддэг байх. Манлайлагч хүний хувьд
ажлаа маш сайн мэддэг байх: Удирдаж буй байгууллага болон бүлгээ шинэ
өндөрлөгт хүргэх арга замыг байнга хайдаг.
Эрт орой хэзээ нэгэн цагт буруу зүйл хийвэл
бусдыг буруутгах хэрэггүй.
Нөхцөл байдалд дүгнэлт хийх.
Зөв арга хэмжээ авч дараагийн тулгамдаж
буй асуудалруу орох хэрэгтэй. Хариуцлагыг бий болгох
болон хариуцлагыг үүрэх: Асуудлыг шийдвэрлэх шийдвэр гаргах, төлөвлөгөө
боловсруулах, зөв механизмыг
бий болгох хэрэгтэй. Цагаа олсон шийдвэрийг
зоригтойгоор гаргах: Бусдад даган дуурайх үлгэр жишээ, манлайлагч байх. Таныг дагалдагч
болон ажилчид чинь зөвхөн өөрөөс чинь юу хийх ёстойг сонсохоор зогсохгүй таныг хардаг. Үлгэр жишээ Тэдний сайн сайхны төлөө үйлчил. Хүмүүсээ сайн таньж мэдэх Хүмүүсийнхээ хариуцлагатай байдлыг хөгжүүлэх.
Хүмүүст ноогдуулж буй үүрэг
хариуцлагыг сайн ойлгуулах, хянан шалгах,
үүрэг хариуцлага нь ойлгомжтой байх ба хянан
шалгагдахаар, мөн биелэгдэхээр байх ёстой.
Сайн харилцаа бол энэ хариуцлагын гол түлхүүр юм. Хүмүүсээ мэдээллээр хангах: Хэдийгээр удирдагч
хэмээн нэрлэгддэг хүмүүс
тухайн байгууллага, групп
хэсгээ баг гэж хэлэх дуртай ч
тэр нь жинхэнээсээ баг байдаггүй.
Харин нэгэн зүйлийг хийж
буй хэсэг бүлэг хүмүүс байдаг.
Харин байгууллагынхаа
бүрэн дүүрэн чадварыг
ашиглах, багаар ажиллах соёл,
энергийг бий болгож байж
гэмээнэ байгууллагынхаа хүчин чадлыг,
хүмүүсийн хувь хүний болоод багийн
гишүүнийх нь хувьд бүхий л потенциалыг
нь бүрэн дүүрэн ашиглаж чадна. Хүмүүсээ баг болгон сургах http://www.youtube.com/watch?v=5L8Em5vU0FU Манлайллын тухай онолын олон хандлага нь
түүний мөн чанарыг олж мэдэх
гэсэн оролдлогыг илтгэдэг.
Манлайллын тухай онолын хандлагуудад
генетикийн онол, манлайлах хувийн шинжийн онол,
зан үйлийн онол,нөхцөл байдлын онол багтдаг
бөгөөд удирдах арга барилын онолын
үндэс болон хөгжсөн юм. Манлайлалын тухай онол хандагууд Манлайллын хамгийн эртний тайлбар бол манлайлах
чадвар “ген”-ээр дамждаг гэж үздэг генетикийн
хандлага юм. “Манлайлагч болж төрдөг болохоос,
түүний бий болгож болдоггүй”
гэсэн үгээр хандлагыг дүгнэдэг.
Манлайлах чадвар, байр суурийн удамшин шилжих
тухай бодлыг хаадын гэгээн эрх гэж үздэг тал ч бий.
Энэ хандлага Европын хаадын удам угсааг устгасан
Дэлхийн нэгдүгээр дайн хүртэл хүчтэй хөгжиж ирсэн. Генетикийн онол. Анхны судалгаанууд манлайлагчдын шинж чанарыг судлахад чиглэгдэж байв.
Харин Стогдилл энэ бүх судалгааг нэгтгэн шинжилж үзээд манлайлагч
хүний бие бялдарын шинж (дайчин, шаламгай байдал, гадна байдал,
ноён нуруу); чадавхийн 4 шинж, хувийн 16 онцлог шинж чанар
(зохицох чадвар, зоримог, түрэмгий шинж, сэтгэлийн тэнхээ, өөртөө итгэх итгэл); ажилтай
холбоотой 6 шинж (амжилтанд тэмүүлэх, шаргуу уйгагүй чанар, санаачлага ..
гэх мэт); нийгмийн 9 шинж чанар (хамтарч ажиллахад бэлэн байдал, хүмүүстэй аятай
харилцаа тогтоох чадвар, захирамжлах авьяас .. гэх мэт)-ыг тодорхойлсон байдаг. Манлайлалд “шинж чанарын”
үүднээс хандах нь Судлаач Гизелли өөрийн шинжилгээгээр
нэг талаас үр дүнтэй
манлайлал, нөгөө талаас манлайлагчийн
ухаалаг чанар, удирдах чадвар,
санаачилга, өөртөө итгэх итгэл,
ажилд өөрийн гэсэн бодолтой хандах чанарын
хооронд нягт хамаарал байдгийг тодорхойлсон.
Манлайлагчид үнэхээр их ухаантай, нийгмийн өргөн
сонирхолтой, боловсронгуй хүмүүс байдаг
гэдгийг К.Дэвис нотолсон байдаг.Энэ бүгд үнэхээр үлгэр
жишээч манлайлагчдын шинж бөгөөд
удирдах албан тушаалд тавигдсан хүнд байх ёстой. Энэ нь удирдах ажил үүрэг, гүйцэтгэж байгаа
хүнээс хүссэн хүсээгүй гардаг шинжүүд үү?
Аль эсвэл ерөөсөө ийм шинжүүд хүнийг
манлайлагч болгодог юм уу?
Ямар шинжүүд хүнийг манлайлагч болгодог вэ? - Ажил үүрэгт чиглэсэн
- Ажиллагчдад чиглэсэн Манлайллын зан үйлийн хандлага. Ажил үүрэгт чиглэсэн арга барил нь үүргийг
тодорхойлох, ажлыг зохион байгуулах, хянах, ажилтны
ажлын үзүүлэлтийг үнэлэх зэрэг үүргийг
гүйцэтгэх зорилгоор удирдагчдын авсан
арга хэмжээг хамарна. Ажил үүрэгт чиглэсэн Хүнд чиглэсэн хүрээ нь удирдагч өөрийн удирдлага дор
байгаа хүмүүстэйгээ яаж харилцаж,
хандаж байгаа арга барилыг
тодорхойлсон үйлдлүүдийг хамарна. Ажиглагчдад чиглэсэн МАНЛАЙЛАН УДИРДАХ АРГА БАРИЛ Манлайлах зан үйлийн хандлага нь хойших
үеийн судлаачдыг удирдах арга барил, чадвар,
дадлага, нөхцөл байдлын шаардлага зэргийн
хоорондын харилцааг судлахад хүргэсэн байна.
Манлайллын үр нөлөөг авч үзэх эдгээр аргуудыг нөхцөл
байдлын хандлага гэж ерөнхийд нь нэрлэдэг бөгөөд тэр нь
урлагийн хэмжээнд хүрсэн ойлголт гэж
дэлхийн нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдөх болжээ. Манлайллын нөхцөл байдлын хандлага. Аугаа их хүний онол”, “шинж чанарын” хандлагын
дараа нөхцөл байдал хүнийг манлайлагч
болгодог гэдэг үзэл гарч ирсэн.
Энэ онол нь манлайлагч, удирдагчдыг нөхцөл
байдлын бүтээгдэхүүн гэж үздэг.
Манлайлалд нөхцөл байдлын үүднээс ханддаг
эртэмтэд хүмүүс өөрсдийн хүсэл
сонирхолд хөтлөгдөж байдаг. Манлайлагчид тэдний
энэ сонирхлыг мэдэрч, түүнд хүрэх
нөхцлийг бүрдүүлдэг гэж үздэг. Манлайлалд нөхцөл байдлын үүднээс хандах нь - Нэгж хэсэгтэйгээ удирдагчийн ажиллаж байгаа
арга барил, түүнчлэн тухайн удирдагчид
нөлөөлж байгаа нөхцөл байдлын хүчин
зүйлсийн хоорондын хамаарлаас бүлгийн үр дүн шалтгаална.

- Онолын агуулга
- Хүсмээргүй хамтран ажиллагч (ХХА)
- Манлайлагчийн арга барилыг тодорхойлох хүчин зүйл нь:
- Манлайлагч, гишүүдийн харилцаа
- Зорилтот бүтэц
- Эрх мэдэл зэрэг болно Фидлерийн манлайллын загвар - Онолын агуулга Фидлерийн загварыг эрдэм шинжилгээний олон судалгаанд
ашигласны ачаар удирдлагын үр нөлөөтэй
арга барилтай холбогдолтой олон шинэ санаа гарсан юм.
Нөхцөл байдлын хувьсагчдын хэмжүүрийг бий болгож
манлайллын үр нөлөөний механизмд эдгээр хэмжүүрээ
нэвтрүүлсэн нь Фидлерийн загварын менежментэд
оруулсан гол хувь нэмэр юм. Ф.Фидлерийн удирдах арга барилын загвар 1. Албан тушаалын нөлөө.
2. Зорилтын бүтэц
3. Манлайллагч, захирагдагчдын хоорондын харилцаа. Манлайлалд нөлөөлдөг нөхцөл байдал. Албан тушаал бол захирагчдыг захирамжлахад онцгой нөлөөтэй.
Албан тушаал нь манлайлагчийн мэдлэг чадвар,
нэр хүнд болон бусад хүчин зүйлийг бодвол ажиллагчдыг
захирамжлах боломжийг илүү олгодог.
Фидлерийн үзэж байгаагаар өндөр эрх мэдэлтэй манлайлагч
эрх мэдэл багатай манлайлагчийг бодвол илүү
нөлөөтэй, хүмүүсийг дагуулах чадвартай байдаг. 1. Албан тушаалын нөлөө Тавьсан зорилт тодорхой, ойлгомжтой байх тусам,
хүмүүсийг хөдөлгөх чадвар төдийчинээ их байдаг. Тодорхойгүй, ерөнхий,
нарийн зааг ялгаагүй зорилт хүмүүсийн бүлгийг
зохион байгулж хөдөлгөхөд түлхэц өгч чаддаггүй.
Зорилт тодорхой газарт түүний гүйцэтгэл, чанарыг хянаж болдог

3. Манлайллагч, захирагдагчдын хоорондын харилцаа.


Үүнийг Фидлер манлайлалд нөлөөлдөг хамгийн чухал хүчин зүйл гэж үздэг.
Дээрх хоёр нөхцөл байдлын үйлчлэл эцсийн эцэст хүмүүсээс манлайлагчдаа итгэх итгэл,
тэдний хоорондын харьцаанаас хамаардаг. Захирагдагчид манлайлагчдаа итгэдэг,
түүний хойноос дагахад бэлэн байгаа тохиолдолд үр дүнтэй манлайлах боломж бүрддэг. 2. Зорилтын бүтэц. с Фидлер судалгаандаа хоёр үндсэн арга барилыг тодорхойлсон
байдаг. Нэг нь даалгавартай холбоотой. Ийм арга
барилтай манлайлагч нь хүмүүс авсан
даалгавраа биелүүлж байвал сэтгэл ханамжтай байдаг.
Нөгөө нэг арга барил нь хүмүүст өөрийн биеэр сайтар нөлөөлж,
тэдний хоорондын таатай харилцаа төлөвшүүлэхэд чиглэдэг. Фидлерийн манлайлан удирдах арга барил. Үүнд:
1. Нилээд тааламжтай бус ажилтнуудыг тоолж, хүмүүсийг өөрсдөөр нь үнэлүүлж, хэнтэй ажиллахыг хүсэхгүй байгааг нь олсон.
2. Шинж чанарын төсөөтэй байдлаар тоолсон. Энд тухайн хүний өөрийгөө үнэлсэн үнэлгээ, уг хүнийг үнэлсэн удирдагчийн үнэлгээ хоёр хэр тохирч байгааг тодорхойлсон. Тухайн удирдагч чухам ямар арга барилд тулгуурлаж байгааг
Фидлер сэтгэл зүйн шалгуурын аргаар тодорхойлсон юм. Фидлер хүн өөрийгөө юу гэж бодож байгаа, түүний талаар удирдагч нь юу бодож байгаа хоёр тохирч байвал үр дүнтэй хамтран ажиллаж болдог гэсэн үзэлд тулгуурлаж дээрх харьцуулалтыг хийсэн байна. Эндээс Фидлер, нөхдөө сайнаар үнэлдэг хүмүүс бүлгийн доторх харилцаанд сэтгэл ханамжтай байдгийг, тэрчлэн хүн өөртэй нь адил шинж чанартай найз нөхөд, хамт ажилладаг хүмүүсээ сайнаар үнэлдгийг тогтоожээ.
Байгууллагын мөн чанар манлайллын үр дүнд нөлөөлнө. Байгууллагын удирдлагын зорилго, бодлого нь удирдах арга барилын хүрээг хязгаарлаж болно. Нөхцөл байдлын хандлага нь тухайн нөхцөлдөө зохицохыг
шаарддаг учраас менежерүүд ажилчин тус бүрийн хувийн
ялгааг анхааралдаа авах ёстой.
Удирдлагын нэг үүрэг бол ажилчдынхаа хэрэгцээ,
сонирхлыг ойлгож, мэдэрдэг,
тиймээс ч арга барил нь бүхэлдээ утга төгөлдөр,
сонирхол төрүүлэхээр байх ёстой. Манлайллын үр нөлөө – зорилгын онол. 1. Ажлыг гүйцэтгэж болно гэж итгэдэг
2. Ажлыг гүйцэтгэхэд зохицсон урамшуулалтай байх
3. Урамшуулал нь хувь хүнд утга төгөлдөр байх тохиолдолд ажлыг гүйцэтгэх сонирхолтой байх болно гэж үздэг. Манлайллын нөхцөл байдлын онолыг
хөгжүүлэх 2 дахь гол оролдлогыг
Мартин Г.Эванс, Роберт Ж.Хау нар хийсэн.
“Үр нөлөө-зорилгын онол”
гэж нэрлэгдсэн энэ онол нь ажилчин: 1. Хэрэглээний зан үйл гэдэг нь менежментийн төлөвлөх, үүрэг даалгавар өгөх, ажилчны зан үйлийг хянах зэрэг үүрэг юм.
2. Дэмжих зан үйл гэдэг нь ажиллагчдын сонирхсон сонирхол, түүний төлөө санаа тавьсан, дэмжсэнийг илэрхийлсэн зан үйл юм.
3. Оролцуулах зан үйл гэдэг нь мэдээллээ хуваах, ажилчны санал бодлыг асуух зэрэг түүнийг байгууллагын үйл хэрэгт оролцуулах явдал.
4. Ажилтанд чиглэсэн зан үйл гэдэг нь ажлын хамгийн өндөр үзүүлэлтэнд хүрэхэд ажиллагчдыг сонирхолтой болгох зорилгоор тэдэнд тавих анхаарлыг хамруулж ойлгоно. Манлайллын үр нөлөө Манлайлагчийн зан үйл нь ажиллагчид
сонирхолтой болох эсэхэд нөлөөлнө.
Судлаачид манлайлагчийн зан үйлийг
дараах байдлаар ангилжээ. Анхаарал тавьсанд баярлалаа Та бол манлайлагч
Full transcript