Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

REKLAMLARDA ÇOCUK KULLANIMI VE ETİK SORUNLAR NELERDİR ?

No description
by

sumeyye HANEDAR

on 20 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of REKLAMLARDA ÇOCUK KULLANIMI VE ETİK SORUNLAR NELERDİR ?

REKLAMLARDA ÇOCUK KULLANIMI VE ETİK SORUNLAR NELERDİR ?
REKLAM NEDİR?
“Reklam, bir işin malın veya bir hizmetin para karşılığında, genel yayın araçlarında,
tarif edilerek geniş halk kitlelerine duyurulmasıdır” şeklindedir.
ÇOCUK DEYİNCE:!!!
Çocuk deyince aklımıza masumiyet gelir. O yüzden içinde çocuk olan her şeyin masum olduğunu düşünüyoruz genelde. Onları bir dizi filmde gördüğümüzde acılarına gözyaşı döküyor, şaşırtan şeyler söylediğinde aklına ve zekâsına alkış tutuyoruz. Oysa seyrettiğimiz her şeyin içinde aynı masumiyeti bulmak mümkün değil.
Mesela; çocuklara yönelik bir çizgi film kanalının arasında çocukları küçük kadınlar haline getiren reklamları seyredebiliyorsunuz. Ya da son günlerde olduğu gibi çocuğu masraflarıyla gösterip kadın ve erkeği araba almaya ikna eden reklamları…
Tüketim toplumunun devamı için en gerekli unsurlardan biri olan reklâmlar, amacına ulaşmak için kadın-erkek, çocuk, hayvan demeksizin her canlı ve her nesneyi kullanmaktadır. 1980’li yıllara gelinceye dek ağırlıklı bir biçimde, daha çok kadının reklâmlarda cinsellik objesi olarak kullanılIrdı. Daha sonra yine kadın ekseninde, ama bu kez cinsiyet ayrımcılığını da içine alarak devam etmiştir. Ancak, 1980’li yıllardan sonra reklâmların aslında sadece kadınları değil, çocukları da suistimal ettiğini ve çocukların kişiliklerini olumsuz yönde etkiledigini belirtelim.
FARKINDA MISINIZ ???
. Reklamcılar açısından çocuk 3 farklı anlam taşımaktadır: 1. Yetişkinlere ulaşmak için bir köprü konumundadır. 2. Yetişkinlerin çocuklara yönelik harcamalarında belirleyici yapıdadır. 3. Kendilerine yönelik tüketimlerde; tüketim biçimlerini ve marka tercihlerini belirleyebilen ekonomik bir varlıktır. Çocuk, yetişkinlere yönelik tüketimleri daha sevimli kılabilen bir varlıktır ve yetişkinlere ulaşmak için bir köprü olarak görülmektedir. Bu tarz reklamlarda kullanılan çocuk ya da bebek imgeleri genellikle ilgiyi reklama çekmekte ve hedef kitlede duygusal bir etki yaratarak reklamı yapılan ürünü kullanmaya teşvik etmeye çalışılmaktadır.
Çocuk, yetişkinlerin çocuklara yönelik tüketimlerini de yönlendirebilen bir varlıktır ve sonuçta yetişkin harcamalarının çocuk merkezli olmasına neden olmaktadır. Bu tarz reklamlara örnek olarak yine çocuklara yönelik bankacılık ya da kredi hizmetlerini örnek olarak verebiliriz. “Bu tür reklamlarda kullanılan çocuk öğesi erişkinin duygularına seslenmekte ve ebeveynlerin reklamdaki çocukla kendi çocukları arasında özdeşim kurmalarına neden olmaktadır”
Çocuk, kendisine yönelik tüketimleri yönlendiren ve marka tercihinde bulunabilen bir konumdadır. Özellikle yiyecek içecek reklamlarında çocuklar daha sık ve genellikle ebeveynlerinden bağımsız ve kendisi için yararlı olan bu ürünü kullanma bilincine sahip bir rolde sunulmaktadır. Özetle, reklamcılar açısından çocuk, çocuklara ve yetişkinlere yönelik tüketimleri yönlendirebilen, kısmi olarak bireysel harcama yetkisi olan, gelecekteki üretim ve tüketim biçimlerini yönlendirecek bir varlık olarak görülmektedir.
Son günlerde ünlü markalar ticari hedeflerine ulaşmak için çocukları reklam filmlerinde yaşlarına uygun olmayan rollerde oynatarak çocukların ruh sağlığını tehlikeye atıyor. Hem reklamlarda oynayan çocuklar hem de reklamları izleyen çocuklar durumdan olumsuz etkileniyor.
Eşarpla Bu bebeğin ne bağlantısı oldugunu ben çözemedim çözebilen olursa banada söylesin.. :D
En güncel reklam filmi olan bir Giyim Firmasına ait reklamda çocukların çocuk yaşta bir genç kız delikanlı olma isteği yaratılarak çocukları hazır olmadığı bir dönemdeymiş gibi davranmasına özendiriyor. En önemlisi çocukların bir birine marka ve modayı kullanarak hava atmasını normalleştiriyor. Çocuk Psikolojisi uzmanları olarak ünlü markaların çocukları reklamlarında kullanmasına, çocukları istismar diyorlar.
Örneğin çocuk, kadının rolü konusunda reklamlardan bilgi almaktadır. Reklamlarda, anneler hep temizlik yapan, yediren, yıkayan ve bunlardan çok mutlu olan kişidir. Evdeki anne modeli ile çok uyuşmayan bu modeller çocuk için kargaşadır. Reklamlarda çocukların kullanılması yine tartışılan ve denetlenmesi gereken bir konudur.
REKLAMIN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ..
1- Tüketimin artırılması ve zarar verecek tüketime yönlendirme.
2- Yanlış özdeşim modeli oluşturma.
3- Çocukların sosyal algılarını gelişimlerini bozacak şekilde etkileme.
4- Çocuğun reklamda amaç dışı ve uygun olmayan koşullarda meta olarak kullanılması (çocukla ilgili olmayan bir ürünün tanıtımını çocuğa yaptırmak, çocuğun bedenini istismara açık şekilde sunmak, çocuğu, gelişim dönemine uygun olmayan kıyafet, makyaj ile oynatmak.)

Bütün dünyada çocuk işçiliği suç ve yasaktır ama konu reklamlara gelince durum değişiyor. Çok küçük yaştaki çocuklar kendi rızaları alınmadan reklamlarda oynatılıyor. Özellikle son zamanlarda bazı reklamlar “çocuk istismarına” yol açmaya başladı. Bu konuda ebeveynler olarak yapmamız gereken firmaya, Reklam Özdenetim Kurulu’na ve RTÜK’e şikayetlerimizi iletmek…
DİKKAT İSTİYORUMM!!!!!!
REKLAMIN ÇEKİCİ ÖĞESİ
:
Çocuklar
Televizyon yoluyla çocuk bugün reklamcıların evdeki temsilcisi olmuştur.
Televizyonda milyonlarca reklam izleyen çocuğun, beklentileri, tavırları, oyunları ve hatta aile ilişkilerinin değişmeyeceğini düşünmek olanaksızdır.
Çocuklar televizyonda gördükleri, ilgilerini çeken her ürüne sahip olmak isterler. Çocukların, ailelerini bir ürünü almaya zorlayacak şekilde istekte bulunmalarını sağlamak da reklamcının amacıdır.
Çocuklar, ürünün satın alınması için davetten çok emir farkı ile reklam mesajı veren televizyona inanmaya ve güvenmeye eğilimlidir. Televizyon çocukları, daha şimdiden tüketicidir. Beslenme ve yeme alışkanlıkları bile televizyonun etkisi altındadır, şeker bakımından zengin, protein bakımından fakir gıdalar televizyonda her gün almaları için önlerine sunulmaktadır.

Evde, markette, dükkanda vb. yerlerde televizyondaki reklamların cıngıllarını söyleyerek, ürün isimlerini tekrarlayarak koşuşturan, ebeveynlerinin eteklerine asılarak ürünü elde etmek isteyen, alamayınca kendini yerlere atarak ağlayarak alınmasını sağlayan çocuklarımız değil mi?
Çocuklar televizyondan etkin bir şekilde öğreniyorlar. Çocuklardan yararlanma yöntemini bilen reklamcılar için de çocuklar, kolayca reklamcının evdeki temsilcisi haline geliyorlar.
Reklamdan öğrenen çocuklar

Bugün çocuklar neden hoşlanacağını, neyi isteyeceğini, ne yapacağını ve niçin yalvaracağını söyleyen yüzlerce reklam ile karşı karşıyadır. Bu reklamlarda alınması istenen ürünlerin başında abur cuburlar geliyor.
Bir yanda çocuğun televizyonda reklamı yapılan ürüne sahip olma isteği, diğer yanda ebeveynin "hayır" deme zorluğu söz konusudur. Reklamlar çocuklar ile ebeveynleri arasına girerek ilişkileri olumsuz etkilemektedir.
Reklamlarda önerilen beslenme ve yeme alışkanlıkları milyonlarca çocukta diş çürümelerinden tutun da aşırı şişmanlık, hiperaktivite gibi fiziksel sağlığı etkilemesinin yanında, zekâ ve öğrenme alışkanlıklarım da etkilemektedir.
Bugün öğretmenler çocuklarda dikkat zayıflığından yakınmaktadır. Çocuğun dikkatini hızlı çekimler, kamera açısı, parlak renkler, ses efektleri gibi tekniklerle daha doğduğu andan başlayarak yönlendiren televizyonun bunda hiç mi rolü yok?

Çocuk İstismarını Nasıl Tanımlarız?
Çocuk istismarIı çocuğa fiziksel, sözel, duygusal olarak kötü davraniLmasIı olarak tanImlanmaktadIr..
Reklamlardaki çocuk istismarı ne zaman başlar? Çocuğu reklamda oynatarak mı seyrederek mi olur? Çocuk ürünlerinin tanıtıldığı bir reklam filmi de istismara girer mi?
Çocuk istismarlı reklamda kullanarak da yapILIr, çocuk bir reklamI seyrederek de istismara maruz bIrakIlabilir. Bir reklamda çocuk, gelişimini olumsuz etkileyecek şekilde oynatIlabilir. Örneğin bir bez reklamInda çocuklar yetişkin gibi giydirilmiş, takIlar takILmIş ve bedenlerine takIı ve giysilerle büyüksü havalar verilmişti. Ama bu çocuklarIn çok büyük oranda bedenleri de teşhir ediliyordu. Bu mesela reklamda kullanILan bir çocuk istismarIdIr
* Programlar
, reklam sözcüğü hem görsel hem de gerekli hallerde işitsel olarak açıkça ifade edilerek kesilebilir.
* Alt yazı çerçeve ve doğrudan satış

reklamları tekniği kullanılamaz.
*

Reklamı yapılan ürün/hizmetlere sahip olma/kullanmanın
diğerlerine göre fiziksel, sosyal/psikolojik üstünlük ya da tersi durumunda da olumsuzluklar sağladığı mesajı verilemez.
*

Otoriteyi ve sorumluluk duygusunu ortadan kaldırıcı
, anne babanın yargılarını ve zevklerini küçük düşürücü imajlar yaratılamaz.
* Reklamı yapılan ürün ya da hizmetin kendilerine satın alınmasını sağlamak üzere
büyüklerini ve başkalarını ikna etmeleri için çağrı yapılamaz. Bu ürün ya da hizmetlerin her aile bütçesiyle sağlanabileceği ima edilemez.
* Önlem alınmadığı durumlarda çocukların ya da çevrelerinin sağlığına zarar verecek ürün ve hizmetlerin reklamlarında,
gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan hatırlatıcı simgeler kullanılır.
* Çocuklar kendileri ya da çevreleri için tehlikeli araç, gereç, nesneleri
kullanır ya da oynarken gösterilemez.
* Zihinsel, duygusal, sosyal ahlak ya da fiziksel olarak
çocuklara zarar verebilecek görsel ve işitsel ifadeler kullanılamaz.

KÜÇÜK BİR NOT
PEKİ NE YAPILMALI ?
DÜNYADAN ÖRNEKLER
Belçika televizyonu tüm reklamları yasaklamıştır.
Gerekçesi, toplumda var olan birçok sorunun yanında ayrıca reklam yayınları yoluyla doğabilecek yeni sorunların önüne geçilmek istenilmesidir. . Bazı ülkelerde ise reklamlar zaman ve içerik yönünden kısıtlanmaktadır. Örneğin; Avusturya, İtalya ve Batı Almanya ile Kanada'nın Quebec eyaletinde.
Ayrıca televizyon reklamında ürünün Quebec'te on üç yaSından küçük çocuklara yönelik her türlü reklamın yayını yasaklanmıStır. kalitesini, performansını ve dayanıklılıgını abartan cümleler kullanılamaz.
Bir ürünü anlatmak içi üstünlük derecesini bildiren sıfatlar ya da fiyatlarını tanıtmak için düsüklük seviyesini belirten sıfatlar kullanmak yasaktır. "En iyi oyuncak, en müthis oyun, en düsük fiyat" gibi...Reklam sloganları seklindeki karsılastırmaları kullanmak da yasaktır. "Böylesi yok, baska kimse yapamaz" gibi... Quebec'te reklamlar bir çocugun bir ürünü satın almaya zorlamasına neden olacak sekilde yapılamaz.
Fransa'da televizyon kanallarının reklam kuşaklarının satışından sorumlu reklam kurumu, "Bir ürün ya da hizmetin tüketimini önermek amacıyla reklamda çocuk kullanılamayacağı"nı sözleşme koşulu olarak koymaktadır.Ancak (diş macunu, yara bandı gibi) belli kurallar içerisinde çocuklar yer alabilmektedir.
. Finlandiya'da ise çocuklar ancak sağlık ve eğitim içeren reklamlarda yer alabilmektedirler.
Şekerleme reklamında çocuğa yer verilemez. Hollanda'da ise ancak on dört yaşından büyük çocuklar şekerleme reklamında yer alabilmektedir.

(RTÜK), çocukların özel duygularını istismar edici çocuklara yönelik reklamları yayınlayan televizyon kuruluşlarını denetlemekle yükümlüdür.Ne yazık ki, bizde birçok ürün reklamında, yasak olmasına karşın çocuklar kullanılmaktadır. Yasa koyucunun "Çocuklara kendilerinin doğrudan kullanamayacakları/yararlanamayacakları ürün ve hizmet reklamlarında reklam mesajı iletme görevi verilemez" şeklindeki kuralına karşın, hemen hemen her ürün reklamında çocuklar kullanılmaktadır.
Reklamcılar bu yasadan "Çocuklar reklamda mesaj iletme görevinde değillerse, reklam yayınlarında yer alabilirler" tezini geliştirmiş olmalılar... Çocukların kullanılması yasağı "Doğrudan kullanamayacakları ve yararlanamayacakları ürün ve hizmetler" içindir."Çocuklar sabun kullanır, öyleyse reklamda yer alabilir, televizyon izlerse x marka televizyonun reklamında yer alabilir ya da çocuklar margarin kullanır, öyle ise margarin reklamında yer alabilir" mantığıyla çocuklar reklamlarda da vazgeçilmez öğe olmaktadır.
reklâmlar, özellikle çocuklar açısından doğası gereği farklı bir yere ve konuma sahiptir. Çünkü reklâmlardaki görüntü hızlı ve hareketli olduğu için çocuklar açısından albenisi fazladır ve henüz o saf ve naif çocuk gözüyle beyniyle ve yüreğiyle gördükleri her şeyin doğru olduğuna inanmaktadırlar. Öte yandan çocuklar gerçek hayatı henüz yaşamadıkları için de izledikleri her görüntüde olduğu gibi, reklâmlardaki tüm görüntülerin de gerçek olduğunu sanmaktadırlar. Bu durum ise ilgili kişi ve kuruluşların konuya karşı daha dikkatli ve duyarlı olmalarını gerektirmektedir. Kaldı ki reklâmcıların “tüketici”ye karşı ürünün kalitesinden sorumlu oldukları kadar, içinde yaşadıkları topluma karşı da sosyal sorumluluk taşımaları gerekmektedir.
Reklâmcıların çocukları reklâm filmlerinde kullanmalarının üç temel nedeni olabileceğini düşünüyoruz:
1-Çocuğa gerekli gereksiz “tüketim” isteği kamçılamaktadır.
2- Çocuk ailesinin alamadığı, dolayısıyla kendisinin kullanamadığı ama vaat edilen o hayata ulaşmak için söz konusu ürünleri alması için ailesini zorlamaktadır.
3-Geleceğe yatırım yapılarak, ileriki yaşlarda iyi bir tüketici birey olmasını sağlamak amaçlanmaktadır.

Çocukların kullandığı ürünlerin reklâmları :
Danette tatlı, Sabah Çocuk Dergisi, Kinder Sürpriz Çikolata, Nutella, Molfix Bebek Bezi, Milupa Aptamil Bebek Maması, , Sütaş Yoğurt, Prima bebek bezi, Bebelac Devam Sütü, Hero Baby Lactum bebek maması, Danone, Sütaş Büyümix Yoğurt, Milupa Aptamil Junior , Nestle Nesquik, Dalin şampuan, Kinder Çikolata
Yetişkin ve çocukların ortak kullandığı ürünlerin reklâmları :
Carte Door Dondurma, Knorr çorba, Casper Bilgisayar, Tikveşli Yoğurt, Cipso, İçim Yoğurt, Ülker Peki Kek, Lays Cips, Coca Cola, Selpak Ultra Tuvalet Kâğıdı, Cola Turka, Hacı Şakir Sabun, Ülker Bizim Çorba, Ülker Golf Royal Dondurma, Dr. Oetker Puding, Cornetto dondurma, Dankek, Tang toz içecek, Kent Şekerleme, LC Waikiki, İpana 7 Dişmacunu, Roko Dondurma, Max Algida Dondurma,
Yetişkinlere yönelik reklâmlarda çocuk kullanımı:
Loreal kırışıklık giderici kremin reklâmında çok güzel bir kadın kremi yüzüne sürer ve gençleşir. O sırada içeriden koşarak bir erkek çocuk gelir ve gençleşen annesine sarılır. Adeta örtük mesajla, annelere “bu ürünü kullanarak gençleşmezseniz çocuğunuz size sarılmaz” denmektedir.
Turkcell reklâmında Cellocan 3-4 yaşlarında ufacık bir çocuktur. Ünlü bir futbolcu sahaya çıkmadan önce heyecanla sırasını bekliyorken Cellocan futbolcunun heyecandan titrediğini fark eder. Futbolcu yurtdışında deplasmandadır. “Annemle konuşsaydım” der kendi kendine yavaşca. O sırada yanında oturan Cellocan kulaklarını titreştirerek anneye telefonla bağlanır. Maça çıkmadan anne-oğul konuşurlar. Anne “Atletini giyindin mi oğlum?” der her anne gibi. Futbolcu da “Tamam anne hoca geliyor” der ve kapatır her çocuk gibi. Bu diyalogdan duygulanan Cellocan kulaklarını birbirine sarar. Bu reklâmda küçük çocuğun kullanımı yanı sıra eleştirilecek bir diğer konu futbolcunun çocuğa dediği “harbiden bağlamış” sözü.
Ülker Cola Turka reklâmı oldukça uzun ve “Hababam Sınıfı”nın film sahneleriyle bezenmiş eğlenceli bir reklâm. Bir çok yetişkin gibi çocuklarda yer almış. Top oynayan susayan, masaya oturan susayan çocuklar... “Susayınca ne yaparız?” “Kola Turka içeriz.
Danette bir tatlı reklâmıdır. 6-7 yaşlarındaki küçük bir erkek çocuğu okulda geçen bir öyküyü annesine anlatır: Okulda teneffüs arasındayken kız arkadaşının canı tatlı istediğini ve çikolata yemek üzere olduğunu görür. Kızın “tatlı krizine girdiği” söylenir Çantasından hemen Danette’yi çıkarıp kıza fırlatır. O sırada kız elindeki çikolatayı yere düşürür ama avucunda artık Danette vardır. Erkek kızı kötü bir şey yemekten kurtarır sanki. Anne bu öyküyü anlatan oğluna “Kahramanın benim” der.
Yapıkredi Bankası reklâmında bir baba ve oğul İstanbul Boğazı’nda küçük bir kayıkla balık avlamaktadır. O sırada çocuk kayığın çevresinde onlarca yunus balığı görür ve babasını dürter o da baksın ve görsün diye. Ama baba göremez. Çünkü o sadece çocuğun hayalidir.
Full transcript