Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

1911 оны үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал

No description
by

Munkhtsetseg Khishigdalai

on 4 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 1911 оны үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал

1911оны үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал Монгол улс Манжийн колони 200 гаруй жил болсноор XX зуунтай золгосон .Энэ зуунд Монголчуудын амьдралд эргэлт гарсны анхных нь 1911 оны Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал юм . Ар Монголд өрнө , дорно болон Оросын нөлөө их болж тэдгээрийн соёл нийгмийн харилцаа нэвтэрч эхэлсэн . 1911 оны хувьсгалын гол хүн нь VIII-р Богд Жавзундамба юм . Чин гүрэн XX зууны эхнээс “ Иргэнийг шилжүүлэн суулгаж хязгаарыг нь бататгах ”, “ Шинэ засгийн бодлого ” зэрэг шат дараалсан арга хэмжээ авсан нь Монголчуудыг улс төр , эдийн засаг , соёл , шашин шүтлэгийн талаар Хятадын эрхшээлд оруулж нутаг бэлчээрийг нь Хятад тариачдаар эзэмшүүлэх , байгалийн баялагийг нь цөлмөх зэрэг зорилго агуулж байсан . XIX зууны сүүлч XX зууны эхэн үе болж ирэхэд Монгол улс Манжийн захиргаанаас гарч тусгаар тогтнолоо зарлах урьдаж нөхцөлүүд бүрэлдээд байсан. Үүнд:  Монгол улс эртний төрт ёс заншилтай орон байсан . Манжийн ноёрхолын үед Монголын уламжлалт соёл , үндэсний онцлог , шашин шүтлэгээ хэвээр хадгалаж нийгмийн бүтцийг эвдээгүй нь хувьсгал гарах урьтаж нөхцлийг бүрдүүлсэн . Монголыг Хятадад уусгаж Хятадын жирийн муж болохоос сэргийлсэн бодлого байсан .
 Монголд шарын шашин нэлээд өндөр байр суурьтай болоод байсан бөгөөд шарын шашныг дагаад ихэнх хүмүүс хот хүрээлүү татагдах болсон ба хүрээ нь Монголын улс төр , нийгэм , эдийн засгийн төв болж чадсан нь Монголчуудыг хувьсгалтанд зоригжуулах , уриалан дуудах гол нөлөө болж чадсан . Мөн гол удирдагч нь VIII –р Богд Жавзундамба байсан . 1911/11/28- нд Жавзундамба хутагтаас Монгол овогтон нэгдэж Манжийн захиргаанаас гарч төр улс шашнаа мандуулах ёстой гэсэн уриаг гаргасан нь Монголын бүх газар нутгаар тархсан .
 Тухайн үеийн ихэнх гүрнүүдийн бодлогоор XIX зууны дунд үе болж ирэхэд Манж гүрэн хагас Колони орон болон түүний захиргаанд байсан олон угсаатны аж байдал доройтсон . Иймд Чин улс даяар эсэргүүцэл өрнөж Хятадууд Манжийн Колонийг түлхэн унагаж өөрийн улсыг байгуулахыг зорьж Чин улсаас хараат байсан Япон , Солонгостой хамтран Манжийн эсрэг дайн хийж эрх чөлөөгөө олж авсан зэрэг нь Монголчуудыг зоригжуулсан . Түүгээр зогсохгүй 1895 онд Жавзундамба хутагт Орос луу элч илгээн тусламж гуйсан .
 1905 онд Оросын хувьсгал Дэлхийн капитализмын нөлөө Монголд хүчтэй болсон . Оросын хөрөнгөөр Монголд банк худалдааны газрууд байгуулагдах болсон . Үүнийг дагаад тэндээс ирэх элч төлөөлөгч худалдаачдын тоо олширсон .
 Манжийн эрх баригчид Хятад түшмэдэд төрийн эрхээ алдаж эхэлсэн . Хятадын шууд санаачлагаар Монголыг Орос Японд алдахаас сэргийлж нөгөө талаар Их гүрнүүдээс нэхэмжилсэн . Их хэмжээний мөнгийг төлөх зорилгоор “ Шинэ засгийн бодлого ”-ыг хэрэгжүүлж эхэлсэн . Энэ бодлого нь Чингийн захиргаанд байсан угсаатан тэр дотроо Монгол руу чиглэсэн байв .
Япон улс Орос ба Хятад улстай харилцахад ашиглах түшиц газар гэсэн утгаар Монголын зах зээлийг сонирхон нөлөөгөө тогтоохыг эрмэлзэж байв . Харин хаант Орос хилээ хамгаалахын үүднээс нөлөөгөө тогтоох бодлоготой байжээ . Шинэ засгийн бодлого :
Хятад тариачин иргэдийг Өвөр болон , Ар Монголд олноор суурьшуулж тэднийг дагалдан Хятад засаг захиргааны байгууллагуудыг бий болгож Ар , Өвөр Монголыг хятадын жирийн муж болгох алхмаар эхэлжээ . Монголын Ховд , Улиастай , Алтайг тус бүр муж болгоод тэдгээрт суугаа жанжин хэрэг шийтгэгч сайд нарыг Саньдо цагдан захирч сайд болсон .1906 онд Гадаад Монголын төрийг засах явдлын яамыг Гадаад Монголын яам болгоод түүний харьяат байцаах товчоо найруулах товчоог байгуулсан . Мөн ондоо Хятад тариачдыг шилжүүлэн суулгах ажлыг эхлэх товчоог бээжин монголд хэд хэдэн газар байгуулжээ . Монголд тариалахаар очсон хятадуудыг захирахын тулд Фү , Тинь , Чжоу , Линь зэрэг засаг захиргааны байгууллагуудыг гаргаж ирсэн . Монголд урьд нь хагалбарлаж байсан болон шинээр хагалж болох ашигт малтмалыг ашиглаж , тэдгээр газар нутгуудыг судласан . шинэ засгийн бодлогыг хэрэгжүүлэхийн тулд сургууль , хэвлэл , шашин шүтлэгийн талаар өөрчлөлт хийж эхлэсэн . Манжийн үед байгуулсан Хятад , бичиг сурахыг хүчингүй болгосон .Мөн Монгол Хятад хүмүүс хоорондоо гэр бүл болохыг хориглосон хуулийг хүчингүй болгосон зэрэг нь монголыг Хятадчилах бодлого баримталж байсны илрэл юм . Монголчуудыг эсэргүүцэл гарахааас сэргийлж 1905 онд цаг төрийн Цагдан цээрлүүлэх яамыг байгуулж Монголын хэд хэдэн хотуудад байршуулсан .Энэхүү Шинэ засгийн бодлого нь Хятадын үндэсний бодлого байсан бөгөөд бүрэн хийгдэж амжилгүй 1911 оны хувьсгалаар таслагдсан . Өөрөөр хэлбэл Шинэ засгийн бодлого нь Манжийн ноёрхолыг түлхэн унагаж тусгаар тогнолоо олохыг эрмэлзэж байсан Монголчуудыг хувьсгал тэмцэлд уриалан дуудах гол хүчин байсан Анхаарал хандуулсанд баярлалаа
Full transcript