Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Jąkanie - definicja, objawy

No description
by

Ł K

on 7 October 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Jąkanie - definicja, objawy

Objawy jąkania
Objawem najczęściej kojarzonym z jąkaniem jest niepłynność mówienia. Oczywiście występuje ona również w innych zaburzeniach mowy, a nawet u przeciętnego mówcy w każdym wieku. Jednak bez wątpienia jest zjawiskiem występującym właśnie w jąkaniu i często przybiera charakter patologiczny.

Podział niepłynności mówienia
KRYTERIUM LINGWISTYCZNE
Predyspozycja, wyzwolenie, wzmocnienie
CZYNNIKI DYSPOZYCYJNE:

 predyspozycje dziedziczne, czyli występowanie jąkania
w rodzinie;

 predyspozycje wrodzone uwarunkowane istnieniem ewentualnych zaburzeń w okresie życia prenatalnego;

 poród, w którego niewłaściwym przebiegu można dopatrywać się przyczyn zmian ośrodkowego układu nerwowego dziecka;

 nieprawidłowości rozwoju
w okresie niemowlęcym;

 nietypowo przebiegająca lateralizacja;

 opóźniony rozwój mowy.
WIELOCZYNNIKOWA KONCEPCJA JĄKANIA
Czym jest jąkanie?
Jąkanie jest komunikatywnym zaburzeniem płynności mówienia o podłożu wieloczynnikowym, któremu towarzyszą zakłócenia fizjologiczne, psychologiczne, językowe i socjologiczne, a przejawia się skurczami mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, wywołujących kloniczne i toniczne blokowanie jednostek mowy oraz dysfunkcjami objawów pozajęzykowych pod postacią m.in. stanów logofobicznych i współruchów mięśniowych. (M.Chęciek,2007)
Reakcje fizjologiczne powiązane z występowaniem skurczów mięśniowych
UKŁAD ODDECHOWY
Jąkanie - definicja, objawy
i przyczyny

Do podstawowych objawów niepłynności mówienia należą:

 powtarzanie głosek, sylab, wyrazów, części zdań,
 przeciąganie głosek (mmmmmmmama),
 blokowanie (m … ama),
 embolofrazje (eee, yyy),
 rewizje (mama poszedł … poszła do sklepu),
 pauzy,
 tachylalia, bradylalia, dysrytmia.

Objawy te mogą występować oddzielnie, z momentami płynnie wypowiadanych głosek, bądź w formie kilku objawów występujących obok siebie.

KRYTERIUM FIZJOLOGICZNE
KRYTERIUM PSYCHOLOGICZNE
KRYTERIUM SOCJOLOGICZNE
 niepłynność prosta, gdy występuje jeden objaw niepłynności mówienia,
 niepłynność złożona, gdy takich symptomów jest kilka,

Ze względu na niejednorodność zjawiska, wyróżniamy:
 niepłynność semantyczną, która polega na trudności w swobodnym przechodzeniu
z jednej informacji do drugiej objawiając się embolofrazjami, pauzami, powtórzeniami oraz przeciąganiem głosek;
 niepłynność syntaktyczną, czyli trudność w przechodzeniu z jednej struktury gramatycznej
w drugą, objawiającą się licznymi rewizjami i powtórzeniami wyrazów funkcyjnych;
 niepłynność artykulacyjną polegającą na trudności w przejściu z jednej artykulacji
do drugiej, objawiającą się powtórzeniami, przeciągnięciami, blokowaniem
i dysrytmią;


Przyjmując kryterium fizjologiczne niepłynność mówienia można podzielić na dwa rodzaje:

1. Niepłynność spastyczna, która występuje na tle nadmiernych skurczów mięśni aparatu mowy.

2. Niepłynność niespastyczna, gdzie brak jest tego rodzaju skurczów. Do niej można zaliczyć niepłynność semantyczną i syntaktyczną.

Niepłynność artykulacyjna zaś, może mieć charakter zarówno spastyczny jak i niespastyczny.
Kryterium psychologiczne bierze pod uwagę przede wszystkim świadomość mówienia oraz logofobię, czyli strach przed mówieniem. W związku z tym można wyróżnić:

 niepłynność mówienia nieuświadomioną i nielogofobiczną,

 niepłynność mówienia uświadomioną, ale nielogofobiczną,

 niepłynność uświadomioną i logofobiczną.
Stosując kryterium socjologiczne niepłynność dzieli się na:

 społecznie stałą, która występuje wobec każdej osoby i w każdej sytuacji,

 społecznie zmienną, która pojawia się tylko wobec niektórych ludzi i w niektórych sytuacjach.
WAŻNE!
By odróżnić niepłynność zwykłą od patologicznej wystarczy zastosować kryterium fizjologiczne.Niepłynność zwykła jest niespastyczna, bez logofobii i najczęściej prosta. Natomiast niepłynność patologiczna jest spastyczna, złożona i przeważnie z logofobią.
UKŁAD FONACYJNY
UKŁAD ARTYKULACYJNY
WSPÓŁRUCHY
 dominacja segmentu piersiowego, tzw. oddychanie szczytowe,
 oddychanie asymetryczne (brak współpracy między lewą a prawą stroną przepony),
 zwiększona liczba oddechów w jednostce czasu,
 skrócona faza wydechowa,
 niewłaściwe gospodarowanie powietrzem wychodzącym z płuc (całe powietrze zostaje zużyte
na sam akt rozpoczęcia wypowiedzi),
 brak koordynacji pomiędzy ruchami oddechowymi, a ruchami klatki piersiowej i brzucha.

W układzie fonacyjnym występują następujące reakcje:
 silne zaciskanie się wiązadeł głosowych,
przez co głos może być party i wysiłkowy,
 zaciskanie się strun rzekomych,
 gwałtowne ruchy krtani (ku przodowi i ku górze),
 utrudnione wydobycie głosu,
 wydłużenie czasu trwania tonu podstawowego.

W obrębie układu artykulacyjnego występują:
 klonus (krótki, powtarzający się skurcz mięśni języka, warg, podniebienia miękkiego),
 tonus (wzmożony, przedłużający się skurcz języka, warg, podniebienia miękkiego),
 tremor (wzmożone drgania języka, warg, podniebienia miękkiego, podbródka).

Wymienionym reakcjom fizjologicznym mogą towarzyszyć współruchy zlokalizowane w różnych częściach ciała, np.:

 głowa – wysuwanie, odwracanie;

 twarz – podnoszenie brwi, marszczenie czoła i brwi, drganie policzków, nozdrzy, kącika warg, łuku brwiowego, zaciskanie warg, przymykanie oczu, wysuwanie bądź drganie języka, drganie podbródka lub żuchwy;

 szyja – napinanie mięśni szyi, drżenie lub załamanie głosu;

 tors – zbędne ruchy torsu;

 ramiona – zaciskanie rąk, potrząsanie ramionami, przebieranie palcami;

 nogi – kołysanie się, tupanie;
Pojawienie się objawów jąkania i ich natężenie może zależeć od:

samopoczucia, stanu zdrowia, stopnia znajomości współrozmówcy, tematu rozmowy, okoliczności oraz miejsca, a także wielu innych zewnętrznych i wewnętrznych czynników wpływających na osobę jąkającą się.
WAŻNE!
• W początkowej fazie jąkania nie ma dysproporcji między liczbą chłopców
a liczbą dziewczynek.
• Wśród dzieci rozpoczynających naukę w szkole,
na 3 jąkających się chłopców przypada 1 dziewczynka.
• W 10 r. ż. stosunek ten wynosi 5/6:1.
• Jąka się ok. 1% populacji ogólnej.
• 5% populacji na jakimś etapie życia, miało problem z płynnym mówieniem.
Czynniki fizjologiczne i lingwistyczne

GENETYKA
• dziedziczność chwiejności ukł. nerwowego

NEUROLOGIA
• różnice funkcjonalne i strukturalne mózgu dorosłych osób jąkających się

MOTORYKA MOWY
• zredukowane sprawności w zakresie motoryki aparatu artykulacyjnego
• dłuższy czas reakcji w zadaniach werbalnych i manualnych
• trudności w stabilizowaniu i kontrolowaniu ruchów krtani

PŁEĆ
• bardziej prawdopodobne jest to, że problemy w mowie i języku pojawią się u chłopców niż dziewczynek

SPRAWNOŚĆ JĘZYKOWA
• opóźnienie rozwoju mowy
• ponadprzeciętne zdolności językowe
• dysproporcje w rozwoju funkcji językowych


Czynniki środowiskowe i psychologiczne

ŚRODOWISKO KOMUNIKACYJNE
• jąkanie u dziecka może spowodować zmianę stylu interakcji u rodziców
(w wyniku niepokoju rodziców jąkaniem dziecka)

NIEPOKÓJ RODZICÓW
• obawy w interakcji z dzieckiem z niepłynnością mówienia
• obwinianie się za jąkanie dziecka
• mniej spójne funkcjonowanie w rolach rodzicielskich
• wpływ reakcji otoczenia na świadomość problemu i stosunek do własnej mowy

TEMPERAMENT
Dzieci jąkające się są:
• bardziej aktywne i mniej zdolne do utrzymania oraz przenoszenia uwagi
• bardziej czujne, trudniej jest rozproszyć ich uwagę
• bardziej impulsywne
• mniej elastyczne, trudniej przystosowują się do zmian, różnic i nowych sytuacji
• mniej zdolne do panowania nad emocjami
• bardziej niespokojne, introwertyczne, wrażliwe, wycofane, nieśmiałe, niepewne, lękliwe, mniej chętne do podejmowania ryzyka

ŚWIADOMOŚĆ PROBLEMU U DZIECKA
• małe dziecko jąkające się może uświadamiać sobie swój problem

CZYNNIKIEM WYZWALAJĄCYM jest reakcja na przeżyty bądź przeżywany stres psychologiczny, który może być spowodowany:

 silnym przestraszeniem,

 urodzeniem się młodszego rodzeństwa,

 rozłąką z opiekunami,

 zmianą sytuacji społecznej, np. pójście do przedszkola,

 silnym przeżyciem pozytywnym,
np. powrotem, po długiej nieobecności,
jednego z opiekunów.

CZYNNIKI WZMACNIAJĄCE:

 odzyskanie uwagi rodziców utraconej w momencie pojawienia się młodszego rodzeństwa;

 rywalizowanie ze starszym rodzeństwem o względy rodziców;

 naśladowanie jąkania opiekuna zdobywając w ten sposób jego akceptację, która stanowi silne wzmocnienie;

 karanie rodziców własnym jąkaniem;

 uciekanie w jąkanie przed trudnymi sytuacjami społecznymi;

 podtrzymywanie przy użyciu jąkania, nieadekwatnej i zbyt wysokiej samooceny.

R N M
Rozwojowa niepłynność mówienia (RNM) to zaburzenie swobodnego przechodzenia od jednego elementu wypowiedzi do drugiego oraz zakłócenie jej tempa
i rytmu w następstwie desynchronizacji procesu formowania trzech poziomów wypowiedzi: treści, formy językowej i substancji fonicznej, występujących
w okresie intensywnego rozwoju językowego dziecka.
Full transcript