Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

6. Hafta Radyoterapi

No description
by

on 31 October 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 6. Hafta Radyoterapi

62
ECG
bpm
Teşekkürler :)
Radyoterapi
Işın veya şua tedavisi olarak adlandırılan radyoterapi, yüksek enerjili parçacıkların hücre üzerinde yarattığı etkiden yararlanmayı esas alan bir tedavi biçimidir. Radyoterapi, tümör hücrelerinin iyonlaştırıcı radyasyonla yok edilmesi temeline dayanır. Kanser olgularında ameliyat ve kemoterapi gibi bir tedavi yöntemidir ve tek başına yapılabileceği gibi, ameliyat öncesi, sonrası ya da kemoterapi beraberliğinde de uygulanabilir.
I.
Harici (Eksternal) Radyoterapi [Teleterapi]
II.
Dahili (İnternal) Radyoterapi [Brakiterapi]
III.
Sistemik Selektif Radyoterapi
Doğrusal hızlandırıcılar, Co–60 ünitelerinden daha yüksek enerjili fotonlar üretebilirler. Bununla beraber doğrusal hızlandırıcılarda sabit elektriksel güce, bakıma ve özel olarak eğitilmiş servis personeline gereksinim vardır.
Co–60 üniteleri, doğrusal hızlandırıcılardan daha az bakıma ihtiyaç duyarlar.
Dahili Radyoterapi [Brakiterapi]
Brakiterapinin sözcük anlamı yakın tedavidir. Radyoaktif kaynakların veya kaynak taşıyıcı aygıtların vücuda ya da tümöre değecek, doğal vücut boşluklarına yerleştirilecek veya tümörün içinde olacak şekilde kullanıldığı radyoterapi öntemidir. Gama ışınları veren kapalı kaynaklar ve beta parçacıkları kullanılır. Bu tedavinin amacı, radyasyon kaynağının hastanın cilt, beden boşluğu veya dokusu içine yerleştirilerek yalnızca o bölgede yüksek doz toplanmasını sağlamaktır. Doz kaynaktan uzaklaştıkça çok hızlı bir biçimde azalmaktadır. Böylece kaynağa temas halinde olan veya yakınına yerleşik olan tümör maksimum doz alırken, tümör etrafındaki normal doku elemanlarının dozu çok düşük olmaktadır.
SİSTEMİK SELEKTİF RADYOTERAPİ
Bu tedavide radyoaktif maddenin damar içine verilerek hastalıklı organda toplanması ve hastalıklı organın ışınlanması sağlanmaktadır. Beta parçacıkları ve gama ışınları veren açık kaynaklar sıvı ve kolloid şeklinde kullanılır. Bu uygulama için en iyi örnek tiroit kanserlerinde I–131 (yarı ömrü 8,05 gün) ve kemik tümörlerinde Sr–89 (yarı ömrü 50,6 gün) uygulamasıdır. Bunlardan başka Na–24, Au–198, P–32 radyoizotopları da kullanılmaktadır. Burada sıvı haldeki radyoizotoplar oral veya intravenöz yolla (damardan girilerek) bütün vücuda ya da lokal olarak kanserli organa uygulanır.

RADYOTERAPİ TEKNİKLERİ

Öğr. Gör. Tuğba ŞAŞMAZ KURU
Radyoterapi
Radyasyon ya doğrudan DNA zincirlerini kırarak hücreyi hasara uğratır, ya da içinden geçtiği ortamdaki suyu iyonlaştırarak bir tür hücre zehri etkisi gösteren hidroksil molekülleri ve peroksitler oluşturarak dolaylı hasar oluşturur.
Tümör hücreleri normal hücrelerden daha hızlı bölünürler. Bu hızdan dolayı dirençleri düşer ve radyasyondan daha fazla etkilenirler. Tümör hücreleri hızlı bölünüp çoğaldıkları için kendilerinde meydana gelen hasarı tamir etmeye yönelmezler. Tedavi alanı içindeki normal hücreler de bu ışınlardan kötü etkilenseler de, onların kendilerini onarma yetenekleri vardır. Dolayısıyla radyasyona bağlı normal doku hasarı çoğu kez geçicidir. Muhtemel yan etkilerden olabildiğince kaçınmak amacıyla radyoterapide verilmesi planlanan toplam doz, seanslara bölünerek verilir. Genellikle haftanın beş günü günde bir seans şeklinde uygulanır ve hafta sonu hastanın dinlenmesi öngörülür. Böylece normal hücrelerin iyileşmesine de fırsat tanınmış olur.
Radyoterapide genel hedef kanser hücresi ve dokusudur. Kanserli dokuyu tedavi ederken, çevresindeki dokulara en az zararı verme ilkesinden hareketle değişik radyoterapi teknikleri geliştirilmiştir. Günümüzde uygulanan üç ana yöntem mevcuttur:

Radyoaktif kaynak ya da ışını hastaya gönderen ana bölüm ile hasta arasında 80–100 cm gibi uzaklığın bulunduğu radyoterapi tekniğidir. Radyoterapide en sık kullanılan yöntemdir. Bu tedavide X-ışınları, Co–60 gama ışınları ve parçacık şeklindeki radyasyonlar (genellikle elektronlar) kullanılır.
Harici radyoterapide kullanılan aygıtla Co–60 cihazları, doğrusal hızlandırıcılar ve orta-voltaj yüzeysel röntgen cihazlarıdır.
Günümüzde, özellikle ışınlama yapılan saha kenarlarında daha keskin bir odaklamaya sahip olması ve radyoaktif bir madde içermemesi nedeniyle X ışını ile tedavi yapan lineer hızlandırıcıların sayısı giderek artmaktadır. Derinliği 10 cm’e kadar olan tümör dokularında Co-60’ı performanslı olarak kullanabilmekteyiz. Fakat daha derinde bulunan tümörler için daha iyi odaklama yapabilen ve daha performanslı olan lineer hızlandırıcıların kullanılması tavsiye edilmektedir. Lineer hızlandırıcıların başka bir avantajı ise ihtiyaca göre değişik birkaç enerji seviyesinde ışıma yapabilmeleridir.

Eksternal Radyoterapi (Teleterapi)
Dahili radyoterapi üç şekilde uygulanır:
1. İntrakaviter Tedavi
2. İnterstisyel Tedavi
3. Süperfisyel Tedavi

Radyoaktif kaynakların özel aplikatörler yardımıyla, doğal bir vücut boşluğuna, ışınlanacak doku ile temas edecek şekilde yerleştirilmesiyle gerçekleştirilir. Genellikle uzun yarı ömürlü radyoizotoplar tercih edilir. Kaynaklar belli bir doz verilinceye kadar hastada bırakıldıktan sonra çıkarılır. Bu uygulamada sonradan yüklemeli (afterloading) uzaktan kumandalı Co–60, Cs–137 ve Ir–197 kaynaklarıyla çalışan cihazlar kullanılır.

İntrakaviter Tedavi
Radyoaktif kaynakların tümörü sınırlayacak şekilde doku içine yerleştirilmesi esasına dayanır. Burada iğne, tel, şerit ve tanecik şeklindeki radyoizotoplar kullanılır. Genellikle gama ışını veren ve konulduğu yerin 1-2 cm çevresinde en yüksek doz sağlayan maddeler kullanılır. Kısa yarı ömürlü olan maddeler doku içine bırakılır, uzun yarı ömürlü olanlar belli bir doz verildikten sonra çıkarılır. Bu uygulamada Ra–226, Co–60, Cs–137, Ir–192, I–125, Ta–182, Au–198, Cf–252, Pd–103 radyoizotopları kullanılır
İnterstisyel Tedavi
Yüzeysel tedavi yöntemidir. Plak ve kalıp şeklindeki aplikatörler cilt kanserlerinin ve göz tümörlerinin tedavisinde kullanılır. Aplikatörler Ra–226, Co–60, Cs–137, P–32 radyoaktif izotoplarından yapılmıştır.

Süperfisyel Tedavi
Full transcript