Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

DE VERENIGDE STATEN 1945-1965

CSE ONDERWERP
by

max van der Veen

on 13 February 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of DE VERENIGDE STATEN 1945-1965

par 4.1: politieke en maatschappelijke invloed van de industrialisatie
par 4.2: de ontwikkeling van de burgerrechten
par 4.3: de buitenlandse politiek
Par 4.1: de politieke en maatschappelijke invloed van de industrialisatie.
DE VERENIGDE STATEN 1945-1965
Maar de angst voor een economische crisis bleek ongegrond, want:
- vrij gemakkelijk schakelde de oorlogsindustrie over op de productie van consumptiegoederen
-De G.I.Bill stimuleerde de koopkracht
- veel mensen hadden wat gespaard en kochten nu een tv, een radio, een wasmachine etc etc.(zie bron 3)
- en door de babyboom in de jaren '50 steeg de afzetmarkt voor voedsel, apparaten etc etc
- Gevolg van de babyboom was grote vraag naar huizen en dus ontstaan van suburbs (zie bron 5)
Harry S. Truman: 1945-1952 en de Fair Deal
Dwight D.Eisenhower: 1952-1960
Op 15 augustus 1945 was de oorlog voor de VS voorbij en kon Victory day beginnen (zie bron 1)
De federale regering was bang voor een economische crisis en had al in 1944 maatregelen genomen.Met de
G.I Bill
(zie bron 2)
zouden de teruggekeerde militairen een uitkering krijgen, aantrekkelijke studiebeurzen ontvangen en goedkope leningen voor de koop van een huis kunnen krijgen.
Vooral de blanke
mannen profiteerden
van de nieuwe wel-
vaart. Vrouwen werden weer gedwongen thuis te zitten en zwarten werden nog steeds gediscrimineerd.
De Democraat Harry S.Truman wilde de belofte van zijn voorganger Roosevelt om de verzorgingsstaat uit te breiden in de praktijk brengen.(zie bron 6)Tot verrassing van iedereen werd Truman in 1948 herkozen.(zie hieronder)
Hij begon toen met de
Fair Deal,
een federaal programma dat nog verder ging dan de New Deal door meer subsidies aan onderwijs en sociale woningbouw, hogere werkloosheidsuitkeringen en een nationale gezondheidszorg. Maar het conservatieve Congres verwierp het meeste en zeker de "socialistische gezondheidszorg"zodat er niet echt sprake kon zijn van een verzorgingsstaat
De Republikein Eisenhower (opperbevelhebber van D-Day) won de verkiezingen zo gemakkelijk dat zijn partij had gedacht dat na 20 jaar Democraten (Roosevelt en Truman) de "socialistische welvaartsstaat" wel afgeschaft zou worden. Immers, Republikeinen moesten niets hebben van federaal ingrijpen. Maar Ike was gematigd en er veranderde zo goed als niets.
Bijzonder was verder dat de overheidsuitgaven enorm stegen. Bijzonder, want Ike was een Republikein. In deze periode werd er onwaarschijnlijk veel geld gegeven aan het
Militair Industrieel Complex.
Het was de tijd van de Koude Oorlog (zie par 3) Bijzonder was ook dat deze voormalige generaal waarschuwde voor de machtige invloed van het MIC. De wapenindustrie werd misschien wel te machtig en zou een gevaar kunnen opleveren voor de democratie, omdat de wapenfabrikanten het Congres onder druk probeerden te zetten wapens aan te schaffen
President John F Kennedy-1960-1963
In 1960 wist de Democraat John F Kennedy net te winnen. Mensen waren vol verwachting want bij zijn benoeming sprak hij over de
New Frontier.
Kennedy was geinspireerd door
John Kenneth Galbraith,
een econoom die in 1958 had gewezen op de nadelen van de consumptiemaatschappij en op het tekort schieten van de overheid voor de sociale problemen. De overheid zou moeten voorkomen dat er zoveel overbodige luxeproducten werden gekocht, terwijl er zoveel arme mensen waren, die geen steun van de overheid kregen. De kloof tussen arm en rijk was veel te groot, aldus Galbraith. Meer onderwijs en meer belasting door rijken laten betalen. Kennedy was beinvloed door Galbraith.
John F Kennedy: 1960-1963
de moord in Dallas, november 1963
Met de
New Frontier
(vgl met het begrip
Frontier
: zie hfst 2.3) gaf Kennedy hoop aan de linkse en arme mensen: meer sociale wetgeving, minder armoede, meer onderwijs en gezondheidszorg. Maar, het conservatieve Congres was erop tegen. Zelfs zijn eigen partijgenoten uit het Zuiden lieten hem in de steek, omdat ze de steun van Kennedy aan de zwarte
burgerrechtenbeweging
niet konden waarderen. En de Republikeine
n
waren vanzelfsprekend tegen
"big government"
Achterstandswijken.
De welvaart en de consumptiemaatschappij waren niet voor iedereen weggelegd.Mede door de trek naar de suburbs raakten steden in verval.
President Lyndon B Johnson 1963-1969
Het ontstaan van de
Civil Rights Movement
in de jaren vijftig
Deze keiharde en slimme politicus (zie bron12) wist het Congres te overtuigen dat de dood van Kennedy niet voor niets was geweest. Het was tijd voor sociale wetgeving. Deze sociale wetgeving kwam er met de
Great Society,
een programma dat nog verder ging dan de
New Frontier
.
Het zou de voltooiing van de
Fair Deal
moeten zijn, waarbij armoede definitief beeindigd was en gelijke burgerrechten gerealiseerd zouden zijn.
In 1964 begon Johnson met zijn
War on Poverty:
armoedebestrijding, meer onderwijs, sociale woningbouw en een begin van federale gezondheidszorg. De levensstandaard van miljoenen Amerikanen ging omhoog.Het lukte Johnson wat geen andere president ooit was gelukt: De VS waren tijdens zijn presidentschap hard op weg een verzorgingsstaat te worden. Toen ook nog in 1964 de
Civil Rights Act en in 1965 de Voting Act
(voor gelijke burgerrechten van de zwarte bevolking: zie par 4.2) werden aangenomen, leek Johnson de geschiedenis in te gaan als de president die van de VS een verzorgingsstaat maakte. Toch zou hij de geschiedenis ingaan als de president die zich verkeek op
Vietnam.
De oorlog in Vietnam riep niet alleen afschuw op maar kostte ook zoveel geld dat er te weinig overbleef voor de War on Poverty. De protestgeneratie (de babyboomgeneratie/de hippies) hadden veel moeite met de oorlog. Immers, make love, not war. Peace, brother.
par 4.2: De ontwikkeling van de burgerrechten
De tweede wereldoorlog heeft gezorgd voor bewustwording bij de zwarte bevolking. Immers, vechten tegen de rassenleer van Hitler en dan na de oorlog in eigen land worden gediscrimineerd was natuurlijk heel apart. President Truman probeerde in
Fair Deal
de burgerrechten op de agenda te zetten. Dat deed hij omdat de zwarte kiezers in de steden van het Noorden stemmen opleverden, maar ook omdat hij het in de Koude Oorlog pijnlijk vond om te verdedigen dat Amerika het land van de gelijke rechten was.
In het Zuiden bleef de Klan actief (zie bron 19), ondanks het feit dat de tijd rijp was voor gelijke burgerrechten. Zo werd Jackie Robinson (zie bron 20) de eerste zwarte honkballer in de blanke profdivisie. En daarmee begon de desegregatie (=integratie) van de sport
De tijd was rijp voor gelijke burgerrechten. De strijd voor gelijke burgerrechten kwam in de jaren vijftig in een stroomversnelling. De
NAACP
boekte succes met rechtszaken tegen de segregatie in het Zuiden. In 1954 behaalde de NAACP de grootste overwinning in de zaak
Brown vs Board of Education of Topeka
. Het
Hooggerechtshof
besloot dat segregatie in het onderwijs niet in overeenstemming was met de grondwet. Het principe van het Zuiden "separate but equal" werd nu eindelijk door het Hooggerechtshof in strijd verklaard met de grondwet (=
toetsingsrecht
: zie hfst 1)
Linda Brown moest 1,5 km lopen naar de zwarte school in Topeka (een stadje in het Zuiden) , terwijl de blanke school 100 meter verder op was.
De Civil Rights Movement in de jaren vijftig
Na de overwinning van Brown ontstond in het Zuiden de Civil Rights Movement, die op vele manieren de segregatie in het Zuiden wilde bestrijden.
1.
1955: Montgomery (Alabama) Rosa Parks

(zie bron
22) weigert op te staan voor blanke mensen in het gedeelte voor de zwarte mensen in de bus en wordt gearresteerd.
Martin Luther King organiseert de busboycot.
Deze vreedzame protestactie dwong niet alleen respect af, maar dwong de blanke busmaatschappij tot nadenken, want de actie kostte de maatschappij geld.King werd in een klap wereldberoemd. in 1956 verklaarde het Hooggerechtshof segregatie in openbaar vervoer als ongrondwettig.
2.
1957: Little Rock (Arkansas). De Little Rock nine
lieten zich inschrijven op een blanke highschool. Ze werden met de dood bedreigd en president Eisenhower moest (tegen zijn zin, maar hij moest de uitspraak van het HG van 1954 uitvoeren) ingrijpen en stuurde het federale leger om de negen te beschermen.
De Civil Right Movement
Hoewel Kennedy sympathie had voor de Civil Right Movement, kende hij ook aarzelingen, want zijn Zuidelijke partijgenoten waren voor segregatie. Martin Luther King voerde de druk verder op door in 1963 tijdens de Mars naar Washington zijn beroemde speech eindigde met de woorden: I have a dream"
(zie bron 25)
Na de moord op Kennedy was het president Johnson die de erfenis van Kennedy verzilverde door in
1964 de Civil Rights Act en in 1965 de Voting Rights Act
te ondertekenen, wetten die in zijn
Great Society
pasten. 100 jaar na de afschaffing van de slavernij waren blank en zwart nu voor de wet gelijk.

Rellen: a long hot summer 1965
Mars naar Washington: 1963
King en het Lincoln Memorial
De Cicil Right Movement radicaliseerde ondanks de afschaffing van de segregatie in het Zuiden. Want in het Noorden leefden ze in getto's, hadden geen werk en waren oververtegenwoordigd in de gevangenis. Na 1965 ging er zoveel geld naar de oorlog in Vietnam dat er voor
War on Poverty
weinig overbleef.
De Civil Right Movement
had juridische gelijkheid afgedwongen, maar zij wilden echte gelijkheid. Zo groeide de aanhang van radicale bewegingen als de
Nation of Islam en Black Panthers.
(zie bron 27)Geen vreedzame integratie zoals King wilde, maar afscheiding van blanken. Eigen scholen, eigen bedrijven en Black Power.Black is beautiful. De Nation wilde de islam en niet het blanke christendom. en een geweer om je te beschermen tegen de (blanke) politie.De radicalisering had tot gevolg dat blanken zich afkeerden en veel minder zin toonden om belasting te betalen voor de War on Poverty.
Malcolm X en
Black Power
ML King, de man van de
vreedzame actie en bewonde-
raar van Gandhi werd in
1968 vermoord. In de VS is
ML King Dag een feestdag.

De Buitenlandse politiek 1945-1965
Conferentie van Potsdam: zomer 1945
Na de conferentie van Potsdam was de verhouding gespannen geworden en was het wantrouwen toegenomen
Na 1945 begint de
Koude Oorlog.
Dat is een oorlog op allerlei gebied tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. Er is nooit sprake geweest van een rechtstreekse confrontatie maar in
Korea (1950)
en tijdens de
Cuba-Crisis (1962
) werd de Koude oorlog bijna "heet".
Verschillen tussen (communisme)Sovjet-Unie en (kapitalisme) Verenigde Staten:
1. politiek: VS: democratie met vrijheid van meningsuiting. SU: dictatuur met een partij,de communistische, aan de macht
2. economisch: SU: planeconomie waar de regering alles regelt. VS: vrije markteconomie waar de regering zo weinig mogelijk regelt.In de VS heb je alle vrijheid om rijk te worden.
3. Sociaal: SU: klasseloze maatschappij: iedereen even rijk. VS: Klassenmaatschappij, enorm verschil tussen de rijkste en armste klasse.


De Koude Oorlog begint op de
conferentie van Potsdam
1945 (zomer 1945)
Op
de
conferentie van Jalta
(voorjaar 1945) waren de verhoudingen tussen Roosevelt, Churchill en Stalin nog goed te noemen´(immers, de oorlog tegen Hiler leek bijna voorbij) , maar op de conferentie van Potsdam (Dld had zich inmiddels overgegeven) zocht Truman de confrontatie met Stalin.
Meningsverschillen waren:
1. Duitsland: Stalin wilde niet dat Dld nog een 3e keer Rusland zou kunnen aanvallen en voelde niets voor verkiezingen en een snelle wederopbouw. Er werd besloten dat Dld (voorlopig) en ook Berlijn in vier zones zou worden bezet. (zie bron32.)
Andere meningsverschillen waren:
2. Oost-Europa (Polen, Tsjecho-Slowakije, Hongarije etc) werd communistisch, ondanks de belofte van Stalin dat er verkiezingen zouden worden gehouden.
3. Truman besloot tot het gooien van de
atoombom
, niet alleen om Japan tot overgave te dwingen, maar ook om aan Stalin te laten zien hoe machtig de VS wel niet was.

De VS wilde niet terug naar het
isolationisme,
maar actief zijn om de belangen van de VS te behartigen. En dat was ook in het belang van het
Militair Industrieel Complex
(de wapenfabrikanten)

Daarom nam de VS maatregelen:
1. 1947: de

Trumandoctrine:
help landen met een democratie die worden bedreigd (door het communisme) De hulp was bedoeld voor Griekenland en Turkije. Deze hulp paste in de politiek van
containment
dwz indamming van het communisme.
2. 1948: Marshallhulp
: een hulpprogramma voor het verarmde Europa (zie bron 35) . Sociaal: hulp geven. Economisch: afzetgebied behouden. Politiek: anti-communisme, want in arme gebieden maakt het communisme meer kans.
Crisis: Blokkade van de stad Berlijn: 1948-1949
De drie westerse bezetters wilden Duitsland zo snel mogelijk weer opbouwen, maar daar was Stalin juist bang voor.Voor de wederopbouw was een nieuwe Duitse munt van belang, maar daar had Stalin weinig zin in. Zijn antwoord was de
blokkade van Berlijn
(1948) Alle toegangswegen (die door de Oostduitse zone liepen) naar Berlijn werden afgesloten. Hij hoopte op die manier dat de westerse enclave in zijn Oostduitse zone zou afsterven. Maar Truman (
Trumandoctrine)
reageerde met een luchtbrug.Na een jaar werd de blokkade opgeheven. Het gevolg was dat de drie westerse zones werden samengevoegd tot West-Duitsland en de oosterse zone tot Oost-Duitsland. Toen de BRD lid werd van de
Navo

(zie bron 36)
en de DDR lid werd van het Warschaupakt, was niet alleen Duitsland verdeeld, maar heel Europa: West-Europa (met bondgenoot VS): kapitalisme en democratie en Oost-Europa (met bondgenoot SU) communisme en dictatuur. Pas vier jaar na de tweede wereldoorlog zat Europa in de Koude Oorlog.
De Muur tussen Oost- en West-Berlijn: 1961
Een Oost-Duitse grenswacht springt naar het vrije Westen, voordat de Muur klaar is (zie bron 42)
Korea-oorlog 1950-1953
In 1950 viel het communistische Noord-Korea het niet communistische Zuid-Korea aan. In de Vs was de angst van voor het communisme de afgelopen gegroeid door:
1. de SU had nu ook een atoombom
2. China was in 1949 communistisch geworden: De Volksrepubliek China olv Mao.
In de VS was men bang dat het communisme in Azie zich verder zou uitbreiden. Deze angst werd de
dominotheorie
genoemd. (Azie behoorde tot het gebied van de
Open Doorpolicy
: zie hfst 2)
De Cuba Crisis 1962
Vietnam
Truman greep in (=containment/Trumandoctrine) Er werd een VN-leger gestuurd en het Noord-Koreaanse leger werd teruggedrongen. Op dat moment hielp het communistische China met "vrijwilligers". Een oorlog tussen de VS en de Volksrepubliek China zou een derde wereldoorlog kunnen betekenen want de SU was bondgenoot van China. (zie bron 37) Het liep met een sisser af. In 1953 werd een wapenstilstand gesloten die nog steeds van kracht is.
Zowel in Azie als in de Cariben voelden de VS zich gedwongen in te grijpen als Amerikaanse belangen op het spel stonden. In 1959 werd Cuba communistisch. Fidel Castro onteigende Amerikaanse grootgrondbezitters. De VS probeerde op allerlei manieren Fidel weg te krijgen. Cuba zocht daarop contact met de SU. In 1962 kwamen Cia spionage vliegtuigen erachter dat er op Cuba Russische raketten werden geplaatst die Amerikaanse steden konden platgooien. (zie br 43)Dat kon JFK Kennedy niet toestaan. In een tv-toespraak kondigde hij aan dat de VS-vloot een blokkade rondom Cuba. Zouden de SU boten met raket

materiaal aan boord zich laten tegenhouden door de Amerikaanse blokkade of zouden ze het recht op de vrije zee afdwingen?? De SU gaf toe en Kennedy kwam als grote overwinnaar uit de
Cuba-crisis
. De koude oorlog was bijna heet geworden
Vietnam, een Franse kolonie werd in 1954 verdeeld in een communistisch Noord-Vietnam en een niet-communistisch Zuid-Vietnam. De onafhankelijkheidsbeweging, de
Vietminh,
die onder leiding van de communist Ome Ho, de Fransen had verdreven was veel populairder dan de Vietnamese dictator die in Zuid-Vietnam de baas speelde. Eisenhower was bang dat Ome Ho de baas zou worden in heel Vietnam en dat daarna heel Zuid-Oost Azie communistisch zou worden
(dominotheorie)
Daarom gaf Eisenhower en later Kennedy steun aan de Zuid-Vietnamese dictators, in naam van de democratie.

McCartyisme: jaren vijftig
De angst voor het communisme in de jaren vijftig was zo groot dat men dacht dat er in heel Amerika spionnen van de SU actief waren. Volgens McCarthy zaten er zelfs spionnen in het Witte Huis. Het gevolg was een ware heksenjacht op iedereen die ook maar een beetje communistische sympathieen had. McCarthy was een alcoholist en leugenaar, maar de angst was zo groot dat hij jarenlang geloofd werd.
De jaren vijftig en zestig was er ook Koude Oorlog in de ruimte: Wie was als eerste????
(zie bron 41)
Ome Ho
1964: Tonkin-incident
Tot 1964 gaf de VS op alle mogelijke manieren steun aan de dictatuur in Zuid-Vietnam. In de tijds van Kennedy werden zogenaamde "adviseurs" gestuurd. Maar het verzet onder de bevolking nam steeds meer toe. Dit verzet werd geholpen door Ome Ho, via de Ho Tsji Minh Route. (zie hieronder) Vietnam dreigde volledig communistisch te worden. Verkiezingen zouden zo goed als zeker een overwinning opgeleverd hebben voor Ome Ho. Johnson besloot in te grijpen. Het zogenaamde Tonkin-incident gaf Johnsson de stok om de hond te slaan.In de baai van Tonkin zou de vloot van de VS zijn aangevallen. Een tweede Pearl Harbor? Johnson kreeg na dit
Tonkinincident (1964)
volledige volmacht om in te grijpen in Vietnam.
Het gevolg was dat de oorlog escaleerde. Meer dan 500.000 soldaten konden Noord-Vietnam niet klein krijgen. Meedogenloze bombardementen riepen massaal protest op. Johnson, de president van de
Great Society,
besloot in 1968 zich uit de politiek terug te trekken, Zij opvolger Nixon maakte in 1973 een einde aan de oorlog. De Vs hadden de oorlog wel verloren.
Full transcript