Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Karma Yöntem Araştırmaları

No description
by

Güler Duman

on 21 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Karma Yöntem Araştırmaları

KARMA YÖNTEM ARAŞTIRMALARI
Sunu Akışı
Giriş
Neden Karma Yöntem?
Karma Yöntem Nedir?
Karma Yöntem Araştırmalarının Gerekçeleri
Karma Yöntem Araştırmalarının Aşamaları
Karma Yöntemi Seçmede Anahtar Kararlar
Karma Yöntem Araştırma Desenleri
Karma Yöntem Araştırmalarının Güçlü ve Zayıf Yönleri
Kaynakça

Giriş
Araştırma yöntemlerinin gelişimi incelendiğinde,

Pek çok disiplinde nicel araştırma paradigmasının çok çeşitli nicel araştırma modellerini birleştirdiğini ve tek araştırma yöntemi olarak kullanıldığı görülmektedir.

Ancak 20. yüzyılda nicel araştırma varsayım ve ilkelerini reddeden araştırmacılar, nitel araştırma paradigmasını kullanmaya başlamıştır (Kıral & Kıral, 2011). Denzin ve Lincoln’e (2000) göre, 1900-1950 yılları arası nitel araştırmanın ilk tarihsel dönemleridir.


1. Üçgenleme (Triangulation):


Aynı olayı incelenmek için nitel ve nicel verilerin aynı anda fakat bağımsız olarak kullanılmasıdır.

Burada farklı yöntem ve desenlerden edinilen sonuçların birbirine yakınlığı veya birbirini desteklemesi araştırılır.










Amaç, verilerin onaylanması ve çapraz doğrulamasıdır.

2. Tamamlayıcılık (Complementarity):

Bir yöntemden elde edilen bulguların detaylandırılması, sunulması, artırılması ve açıklığa kavuşturulmasında diğer yöntemin sonuçları kullanılır.

Nitel ve nicel veriler hem çakışmaların olduğu durumları, hem de olayı farklı açılardan ölçerek zengin ve ayrıntılı bir hale getirmek için kullanılır. Böylece her bir veri analizi türü bir diğerini tamamlar.
3. Gelişim (Development):


Bir yöntemden elde edilen bulgular, araştırma sürecinde daha sonra kullanılan yöntem veya aşamaları şekillendirir.

Yani gelişim; iki yöntemin sıralı bir zaman içinde yapıldığı ve nitel verilerin çalışmanın nicel boyutunun gelişimine yardımcı olmak amacıyla kullanımıdır.
4. Başlangıç (Initiation):

Araştırmada kullanılan ilk yöntem, farklı bir yöntem kullanılarak araştırılabilecek yeni hipotezler veya araştırma soruları üretilmesine yol açar. Bu durum araştırma sorusunu yeni bir şekle sokmak için iki yöntemden elde edilen sonuçların birbiriyle çeliştiği veya ayrıldığı yerleri ortaya çıkarmak için kullanılır.

Böylece, araştırma sorusunu yeniden şekillendirmeye neden olan çelişki ve paradokslar ortaya çıkarılır.
5. Genişletme (Expansion):

Araştırmanın farklı bileşenleri için farklı yöntemler kullanarak, çalışmanın kapsamını genişletmektir.

Başka bir deyişle, birbirinden ayrı olguları incelemek için farklı araştırma yöntemleri kullanarak, araştırmanın sınırlarını genişletmek hedeflenir.

Örneğin, eğitim programlarını değerlendirmede bir kişi programın sürecini ölçmek için nitel veriler, programın sonuçlarını değerlendirmek için de nicel verileri kullanabilir.
Karma Yöntemi Seçmede Anahtar Kararlar
2. Keşfedici Sıralı Desen: (NİTEL→nicel):



Bu tasarımda önce nitel veriler toplanıp analiz edilir, bunu nicel veri takip eder.
Öncelik burada da nitel verilerdedir. Nicel veri, nitel verileri çoğaltmak için kullanılır.
Verilerin analizi çoğunlukla verilerin yorumlaması ve tartışma bölümlerinde birleştirilir.
Bu tasarım araştırma değişkenleri bilinmediğinde var olan ilişkileri araştırmada, bir kuramı test etmede, yapılan nitel analize dayalı olarak yeni bir test ya da ölçme aracı geliştirmede ve nitel bulguları özel bir kitleye genelleştirmede yararlıdır.


Örneğin, araştırmacı ergenlerin tütün bırakma girişimleri üzerine nitel öyküler toplar ve bunları oluşum şartları, ortam, strateji ve sonuçlar yönünden çözümler. Bulduğu sonuç kategorilerinden yola çıkarak nicel bir araç geliştirir ve bu aracı daha fazla ergen tütün kullanıcısı için bu kategorilerin ne kadar geçerli olduğunu değerlendirmek amacıyla kullanır.

1. Açıklayıcı Sıralı Desen: (NİCEL→nitel):

Baskın olarak nicel veriler toplanıp analiz edildikten sonra nitel veri toplanır.
Öncelik genellikle nicel verilerdedir. Nitel veri esasen nicel verileri artırmak için elde edilir.
Verilerin analizi birbiriyle ilişkili olup çoğunlukla veri yorumlama ve tartışma bölümlerinde birleştirilir.
Bu tasarım özellikle beklenmeyen araştırma bulgularını veya ilişkileri açıklamakta daha faydalıdır.


Örneğin, araştırmacı ergenlerin tütün kullanımıyla ilgili önemli yordayıcı faktörleri tanımlamak için nicel verileri toplar ve çözümler. Ders dışı etkinliklere katılım ile tütün kullanımı arasında önemli bir ilişki bulunması durumunda, bu beklenmeyen sonucu açıklamak amacıyla araştırmacı ders dışı katılım yönünden aktif gençlerle nitel görüşmeler yapar.
4. Sıralı Dönüştürücü Desen (NİCEL→nitel veya NİTEL→nicel):

Bu desenin amacı, değişim odaklı ve güç dengesizliklerini tespit etmek ve şahıs ve/veya toplulukların güçlendirilmesi yoluyla sosyal adaletin geliştirilmesini hedefleyen araştırmalar yapmaktır.
Dönüştürücü desen içerisinde, yöntemlerin karma hale getirilmesinin amacı yöntem ve prosedürlere ilişkin sebeplerden ziyade değer odaklı ve ideolojik sebeplerdir (Grene, 2007).


feminist bakış açısı, engellilik bakış açısı, sosyo-ekonomik sınıf bakış açısı, etnik bakış açısı, cinsel tercih bakış açısı vb.

Örneğin, feminist bir bakış açısına sahip araştırmacı, kadın tütün kullanıcıları hakkındaki genellemelerin bu ergenleri "risk altında" öğrenciler olarak tasnif etmeye yol açtığını nicel olarak ortaya çıkarmak ve nitel olarak aydınlatmak için dönüştürücü desen kullanabilir.

Neden Karma Yöntem?
1. Genel olarak tek başına nitel veya nicel araştırma yöntemlerinin cevaplayamadığı araştırma sorularına cevap aranırken yeni yöntemlere gerek duyulmuştur.

2. Birden fazla veri toplama yöntemleri ve analiz şekillerinin araştırmalara girmesiyle, bu tarz araştırmaların karmaşıklığını ortadan kaldırmak için daha açık yöntemlere gereksinim oluşmuştur.
Karma Yöntem Nedir?
Karma Yöntem Araştırmalarının Gerekçeleri
1. Üçgenleme (Triangulation)

2. Tamamlayıcılık (Complementarity)

3. Gelişim (Development)

4. Başlangıç (Initiation)

5.Genişletme (Expansion)

(Greene, Caracelli & Graham, 1989)
etkileşim seviyesi (bağımsız veya etkileşimli)
zamanlama (eşzamanlı, sıralı veya çok aşamalı)
yaklaşımlara olan vurgu/öncelik (eşit veya baskın statü)
birleştirme (desen, veri toplama, veri analizi, yorumlama)

(Creswell & Plano Clark, 2011; Johnson & Onwuegbuzie, 2004)
Karma Yöntem Araştırmalarının Güçlü ve Zayıf Yönleri
Araştırmacı aynı çalışma içerisinde bir yöntemin zayıf yönlerini kapatmak için başka bir yöntemin güçlü taraflarını kullanabilir.
Araştırmacı tek bir yöntemle sınırlanmadığı için daha geniş ve eksiksiz bir biçimde araştırma sorularını cevaplayabilir.
Kelime, resim ve olaylar sayısal verilere anlam katmak için kullanılabilir.
Sayısal veriler kelime, resim veya olaylara açıklık getirmek için kullanılabilir.
Sonuçların genellenebilirliğini artırmak için kullanılabilir.
Geniş çaplı ve karmaşık araştırma sorularına cevap aramak için uygundur.
Bulguların yakınlığına ve doğruluğuna bakarak, sonuçlar için güçlü deliller sunabilir.
Nitel ve nicel araştırmaların birlikte kullanımı, kuram ve uygulamaya ilişkin daha kesin ve tam bilgiler üretir.
Kaynak: Johnson, B. & Onwuegbuzie, A. (2004). Mixed Methods Resarch: A Research Paradigm Whose Time Has Come. Educational Researcher, 33 (7), s.21’den uyarlanmıştır.
Tek bir araştırmacı için nicel ve nitel çalışmayı birlikte kullanmak, özellikle her iki yöntem aynı anda kullanılacaksa zor olabilir ve takım çalışması gerektirir.
Araştırmacı, birden fazla yöntem ve yaklaşım hakkında bilgi edinmek ve bunları nasıl uygun biçimde karıştıracağını bilmelidir.
Çok pahalıdır ve hem yazılı, hem de sayısal verileri analiz etmek fazla zaman alır.
Karma yöntemde nicel ve nitel yöntemlerin hangi sırada kullanılacağı, nitel ve nicel yöntemlerin aynı oranda kullanılıp kullanılmaması hala tartışma konusudur.
Karma araştırmalar hakkındaki bazı detaylar tamamen yöntembilimciler tarafından çalışılmak üzere bırakılmıştır.
(Bunlar, karma paradigmanın sorunları, nitel verinin nicel olarak nasıl analiz edileceği ve çelişen sonuçların nasıl yorumlanacağıdır)
Karma Yöntem Araştırmalarının Aşamaları Nelerdir?
Karma Yöntem Araştırma Desenleri
Creswell & Plano Clark (2011): 6 farklı desen

Morse (2003): 18 farklı desen

Johnson ve Onwueqbuzie (2004): 9 farklı desen

Leech ve Onwuegbuzie (2009): 8 farklı desen
Creswell & Plano Clark (2011)
3. Yakınsayan Paralel Desen (Eşzamanlı Üçgenleme) (NİCEL + NİTEL; NİTEL + NİCEL):

Bu desende, nicel ve nitel veriler aynı zamanda toplanıp analiz edilir. Öncelik her iki veri türü için eşittir.
Veri analizi genellikle ayrı ayrı yapılır ve verilerin yorumlanması esnasında birleştirme gerçekleşir.
Birleştirme, verilerin üçgenlemesi yani birbirine ne derece yakın olduğunun tartışılmasıdır.
Bu tasarım araştırma bulgularını doğrulamak, güçlendirmek ve çapraz geçerliliğine bakmaya çalışıldığında faydalıdır.


Örneğin, aratırmacı ergenlerin tütün kullanımına yönelik tutumlarına bütüncül bir kavrayış geliştirmek için yakınsayan paralel deseni kullanabilir. Araştırmacı, dönem içinde, bir yandan lise öğrencilerinin tutumlarını anket ile araştırırken bir yandan da aynı konuyla ilgili odak grup görüşmeleri yürütür. Araştırmacı, anket verilerini nicel olarak, odak grup görüşmelerini ise nitel olarak çözümler ve oluşan iki tür veri kümesinin yakınsayan ve ıraksayan sonuçlarını değerlendirmek için birleştirir.
5. İç İçe Desen (Eşzamanlı iç içe geçmiş desen):


Eşzamanlı üçgenlemeye benzer olarak nicel ve nitel veriler aynı zamanda toplanır ve analiz edilir.

Ancak, genelde nicel ya da nitel veriye ağırlık verilir. Bu tasarımlarda bir tür veri diğerinin içinde olduğundan içte kalan veri türüne daha az önem verilir.

İç içe karma desende, araştırmacı deneysel çalışma gibi nicel bir aşama içerisine nitel bir aşama veya durum çalışması gibi nitel bir aşama içerisine nicel bir aşama ekleyebilir.

Verilerin birleştirilmesi genelde veri analizi aşamasında yapılır.

Bu desen, çalışılan konu hakkında geniş bir bakış açısı kazanmak ve bir çalışma içerisinde farklı gruplar veya seviyelerle araştırma yapılmak istendiğinde yararlıdır.
6. Çok Aşamalı Desen:

Bu desende, araştırmacı, sıralı ve eş zamanlı aşamaları genel program hedeflerini karşılayacak şekilde çalışmanın bir programı içinde belirli bir süre boyunce birleştirir.
Program değerlendirme çalışmalarında sıklıkla kullanılır.

Örneğin, bir araştırmacı grubu, bir Amerikan yerlisi (Kızılderili) topluluğu içinde yaşayan ergenlerin tütün kullanım oranının düşmesine yardımcı olmak isteyebilir. Bu durumda, araştırmacılar bu topluluk içinde yaşayan ergenlerin bakış açısından tütün içme ve sağlık kavramlarını anlamak amacıyla nitel bir ihtiyaç analizi yapar. Elde edilen sonuçları kullanarak bir araç geliştirebilir ve topluluktaki farklı tutumların baskınlık durumlarını değerlendirir. Üçüncü bir aşma olarak, bir müdahale programı geliştirebilir ve sonra bu müdahale programı sürecini ve sonuçlarını inceleyebilir.
1960’lı yıllara gelindiğinde ise, iki araştırmanın karışımı olan karma araştırma paradigması ortaya çıkmış (Leech & Onwuegbuzie, 2009) ve sonrasındaki yıllarda önem ve ilerleme kazanmıştır (Creswell, 2003; Tashakkori & Teddlie, 1998, 2003).
3. Bu yöntemler, aynı zamanda araştırmacının daha anlaşılır bir desen yapabilmesine olan gereksinimi de karşılamak için geliştirilmiştir (Greene, 2005).

4. Üçüncü bir araştırma paradigması olarak karma yöntemin, nitel ve nicel araştırma arasında bir köprü kurulmasına yardımcı olduğu da belirtilmektedir (Onwuegbuzie & Leech, 2004).
Karma yöntem araştırmaları, bir çalışma veya birbirini izleyen çalışmalar içerisinde aynı temel olgulara ilişkin nitel ve nicel yöntem, yaklaşım ve kavramların birleştirilmesi olarak tanımlanır (Creswell, 2003; Tashakkori & Teddlie, 1998; Johnson & Onwuegbuzie, 2004).
Morse (2003)
Morse’un tasarımına göre yöntemlerin sırası ok işaretiyle, eşzamanlılığı + işareti ile hangi yöntemin baskın olduğu ise büyük harfle gösterilmektedir.
Johnson ve Onwuegbuzie (2004)
Johnson ve Onwuegbuzie’nin karma-yöntem deseni, paradigmaya olan vurgu ile nicel ve nitel aşamaların zaman sıralamasının çaprazlanmasıyla oluşturulmuştur.
Leech ve Onwuegbuzie (2009)
Leech ve Onwuegbuzie'nin karma yöntem deseni, a) karma yapmanın düzeyi (kısmen veya tamamen karma); b) zamana uyma (eşzamanlı veya sıralı) ve c) yaklaşımlara olan vurguya (eşit veya baskın statü) göre değişir.
Burada, üçgenlemedeki gibi aynı olayın değerlendirilmesinde farklı yöntemler kullanmanın bulguların tutarlılığını sağlaması amacı yoktur.
Örneğin, ölçek, anket formu ve diğer veri toplama araçlarının geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için kullanılır.
Nicel Veri Toplama ve Analiz
Nitel Veri Toplama ve Analiz
Yorumlama
Takip Etme
Nitel Veri Toplama ve Analiz
Nicel Veri Toplama ve Analiz
Yorumlama
Oluşturma
Nitel Veri Toplama ve Analiz
Nitel Veri Toplama ve Analiz
Karşılaştırma veya İlişkilendirme
Yorumlama
Nicel Veri Toplama ve Analiz
Nitel Veri Toplama ve Analiz
Yorumlama
Takip Etme
Dönüştürücü Çerçeve
Örneğin, araştırmacı, ergenlerin hissettikleri tütün içme baskısına direnmek için stratejiler geliştirmesine yardımcı olacak bir akran müdahalesi geliştirmek isteyebilir. Araştırmacı, baskının ne zaman hissedildiğini ve buna ergenlerin bir kısmının nasıl direnç gösterdiğini öğrenmek amacıyla ergenlerle odak grup görüşmeleri başlatabilir. Görüşme sonuçlarını kullanarak bir müdahale geliştirir ve bunu farklı okullardaki öğrencileri kapsayacak şekilde nicel bir deneysel desenle test eder.
Nicel (veya Nitel Desen)
Nicel veya Nitel Veri Toplama ve Analiz
Nicel veya Nitel Veri Toplama ve Analiz
(önce, aynı anda veya sonra)
Yorumlama
Genel Program Hedefleri
Çalışma 1:

Nitel
Bilgilendirme
Çalışma 2:

Nicel
Bilgilendirme
Çalışma 3:

Karma Yöntem
Teşekkürler :)
Güler Duman
gulerduman@ibu.edu.tr

Kaynakça
Baki, A., & Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 1-21.
Creswell, J. W. & Plano Clark, V. L. (2011). Karma yöntem araştırmaları: Tasarımı ve yürütülmesi (Y. Dede & S. B. Demir, Çev. Ed. Ankara: AnıYayıncılık
Gökçek, T., Babacan, F.Z., Kangal, E., Çakır, N. & Kül, Y. (2013). 2003-2012 yılları arasında Türkiye’de karma araştırma yöntemiyle yapılan eğitim çalışmalarının analizi. International Journal of Social Science, 6( 7): 435-456.
Fırat, M., Kabakçı Yurdakul, I., & Ersoy, A. (2014). Bir eğitim teknolojisi araştırmasına dayalı olarak karma yöntem araştırması deneyimi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi - Journal of Qualitative Research in Education, 2(1), 65-86.
Kıral, B., & Kıral, E. (2011, April). Karma araştırma yöntemi (Mixed research design). In 2nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications (pp. 27-29).
Full transcript