Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

ENDOKRİN BOZUCULAR

No description
by

Seda Bekli

on 2 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ENDOKRİN BOZUCULAR

Endokrin bozucu;
sağlıklı bir organizmada veya onun gelecekteki
neslinde endokrin sistemin çalışmasını
değiştirerek, sağlık sorunlarına neden olan
dışardan alınan madde veya madde
karışımlarıdır.
Doğal Endokrin Bozucular
Yarı ömürleri kısa oldukları için ve dokularda birikmeden kolaylıkla vücuttan atıldıkları için genellikle önemli yan etkileri oluşturmayan bozuculardır.
Bunlardan en iyi bilineni
fitoöstrojenlerdir.
Fitoöstrojenler, vücutta üretilen östrojenlere göre daha zayıf etki gösterirler.
Doğal Olmayan Endokrin
Bozucular

Sentetik yapıda üretilen hormonlar(ilaç formunda olanlar):
1-Doğum kontrol ilaçları,
2-Hormon yerine koyma
tedavileri,
3-Bazı hayvansal besin katkı maddeleri bu grupta yeralmaktadır.
İnsan yapımı kimyasallar:
Bu maddeler endüstri alanında kullanılmak üzere üretilmişlerdir.
1-Endüstriyel temizlik maddeleri,
2-Tarım ilaçları (özellikle pestisidler),
3-Plastik katkılı tüketim maddeleri bu grupta değerlendirilirler.
4-Endüstriyel işlemler sonrası olusan dioksin gibi maddeler de bu gruptadır.
Başlıca endokrin bozucular:

1) DİOKSİNLER
2) FURANLAR
3) POLİKLORLU BİFENİLLER(PCB)
4) BİOSİDLER
5)HEKSAKLOROBENZEN
6)FİTALATLAR
7)ALKİFENOLLAR
8)BİSFENOL A


Bisfenol A
Zayıf östrojeniktir
•PVC plastikler
•Boya, su (damacana), kola, meyve suyu, süt kutularında
•Kola, bira, konserve kutularının iç yüzeyinin
kaplandığı plastik film yapımında
•Bebek biberonu
•Diş dolgu malzemelerin bileşiminde bulunur.
Üretimi giderek artmaktadır, çünkü;
•Aşırı sağlamlık
•Şeffaflık
•Yüksek ısıda bozulma direnci(BPA-polikarbonat 16)
•Plastiklerin zarar görmesi ve sıcağa maruz kalması ile de gıdalara geçiş artmaktadır.
•Tüketici ürünleri yoluyla insanları etkileyen BPA nispeten düşük sınırdadır (1 μg/kg vücut ağırlığı/gün’den az)
Gebelikte Bisfenol A maruziyeti!!!

2 yaşındaki kız çocuklarında agresyon ve hiperaktiviteyi
Nokta mutasyonu, DNA kırılarını, anöploidiyi indüklediği doğrulanmıştır.

Epigenetik değişiklik ?
•Meme kanseri?
•İnsan yağ dokusunda metabolik sendrom riski
Fitalatlar
Antiandrojenik ve /veya östrojenik
•Yüksek ısıda kolaylıkla ayrılıp, buharlaşabilir.
•Plastik maddelerin esnekliğini ve dayanıklılığını artırırlar.
•Boya ve kozmetiklerde koku tutucu ve parlaklık verici olarak,
•Tıbbi aletler ve malzemelerde
•PVC üretiminde kullanılırlar.

Erkeklerde anogenital mesafede azalma
•Pubertal jinekomasti
•Prematür telarş artan DEHB, MEHP
•Puberte prekoks ve artan MEHB
•Ev tozu fitalat Allerjik semptomlara,
•PVC kaplı zemin ve astım riskinde artışa sebep olmaktadır.
Endokrin bozuculardan korunma
Yasal düzenlemelere uyulması

•Plastik maddelerle temasın engellenmesi (özellikle emzik ve biberonlarda)

•Bazı oyuncaklarla temas sonrası el yıkama

•Plastiklerle sarılmış besinlerin mikrodalgada ısıtılmaması, seramik tercihi

•Yağlı hayvansal besinlere dikkat etmek

•Kozmetik ürün kullanımından kaçınmak

•Damacanaların serin, kuru, güneş görmeyen yerlerde saklanması
ENDOKRİN BOZUCULAR
ETKİKERİ:
Farelerle yapılan hamilelik deneyinde:
Metil içeren maddeler yemesi, bazı kimyasallara maruz kalmaları durumunda:
Bu çalışmada; dişi farelere gebelik ortalarında, ortamdakinden daha yüksek dozda, antiandrojenik vinklozolin ve östrojenik metoksiklor verilmiş ve erkek yavruların %90’ında sperm sayısında azalma ve anormal sperm üretimi oldugunu, %10’unda ise aspermi
gelistiği, bu bozuklukların ikinci, üçüncü ve dördüncü kusaklara da geçtigi bildirilmistir.
Endokrin bozucuya maruz kalınan yasa göre:
Çocuklarda;
Erken veya geç ergenlik,
Vajen kanseri,
Kanser sıklığında artma, kriptorsidizm, hipospadias,
Sperm sayısında azalma,
Testosteron düzeyinde azalma,
Üreme sistemi gelisim sorunları,
Obezite,
Tiroid bozuklukları,
Gelisim bozuklukları,
Düşük doğum ağırlığı,
Hiperaktivite,
Öğrenme problemleri,
Zeka düzeyinde azalma görülebildiği saptanmıştır.
Erişkinlerde ise:
Meme kanseri,
Endometriyozis,
Embriyo ve fetal ölümler,
Malformasyonlu çocuklar,
Testis kanseri,
Prostat kanseri,
Sperm sayısında azalma,
Sperm kalitesinde azalma,
Tiroid hormon düzeylerinde değişiklikler görülebildiğini bildirmişlerdir.
Endokrin bozucuların ergenlik üzerine
etkileri:
Son 40 yıl içindeki gözlemler endokrin bozucuların üreme sisteminde endişe verici düzeyde değişimler yarattığını ortaya koymuştur.
Kuşlar, balıklar, sürüngenler ve memelilerde yumurtlama yeteneğinde ve erkek yönünde gelişimde azalma olduğu gözlemlenmişdir.
İnsanlarda sperm sayısında azalma, kriptorsidizm, hipospadias gibi sorunların sıklığında artma, meme ve testis kanseri gibi hormon ilişkili kanser sıklığında artma olduğu fark edilmiştir.
Bu engeller;
Çevrede potansiyel olarak östrojenik, antiöstrojenik ve anti-androjenik etki oluşturabilecek farklı maddelerin bir arada olması maruziyet-etki arasındaki zaman hakkında bilgilerimizin kısıtlı olması,
Çoğu etki için maruziyete duyarlı kritik dönemin bilinmemesi,
Maruziyetin gebelik, laktasyon,
ergenlik dönemlerinde veya yasam boyunca
gerçekleşme ihtimali olması,
Seçilen bölge ve vakaların, bakılan kimyasallar, çalışmanın süresinin farklılığı bu engeller arasında sayılabilir.
Kız çocuklarında yapılan epidemiyolojik
çalışmalar:
Ergenlik başlama yaşı ve menarş yaşını erkene kaydıran endokrin bozucular:
O dönemde yapılan çalışmada, göğüs gelişimi ve regl görme yaşının erkene kaydığı, bunun PBB(polibromine bifenile)’nin östrojenik etkisine bağlı olduğu bildirilmiştir.
Endokrin bozucu kimyasallar ve ergenlik gelisimi arasındaki ilişkilerle ilgili yapılan pek çok epidemiyolojik çalışmada PCB, PBB, dioksin, DDE ve diğer persistan pestisitler üzerine yoğunlaşılmıştır.
Ergenlik gelişimi üzerine etkisi gösterilemeyen endokrin bozucular:
tetraklorodibenzo-p-dioksin (TCDD) le yapılan araştırmalarda ise ergenlik başlama yaşı ve regl görme yaşında belirgin degişiklik yapmadığı gösterilmiştir.
Pubertal gelişimi geciktirdiği gösterilen endokrin bozucular:
Çevre ve Sağlık çalışmasında,
PCB138,153,180 ve dioksin benzeri bilesiklere maruz kalan kız
çocuklarında göğüs gelişiminde gecikme saptanmıştır. 2003 yılına kadar endokrin bozucu olarak tanımlanmayan kurşun, ergenlik gelisim bulgularının gecikmesiyle ilişkili bulunmuştur.
*Plastik maddelere sarılı ve plastik kaplarda saklanan ürünlerin, özellikle mikrodalga fırında ısıtılmaması, seramik kapların bunların yerine tercih edilmesi

*Plastik Şişedeki anne sütü ve mamaların mikrodalga ile temasının engellenmesi

*Besinlerin plastik maddelerle örtülmemesi ve plastik maddelerle temasının engellenmesi

*Bebeklerin plastik ürünler çignemesinin engellenmesi

*Çocukların top v.b. oyunlardan sonra, olası pestisid v.b. maddelerle karsılaşmaları açısından ellerinin yıkanması

*Toksik kimyasalla karsılaşma ihtimali olan balıkların haftada üç defadan fazla tüketilmemesi, küçük balıkların tercih edilmesi (Daha az kimyasalla karsılaşma sözkonusu
olduğundan).

*Yağlı hayvansal ürünlerinin tüketilmesinden kaçınılması.
jİNEKOMASTİ
TEŞEKKÜRLER...
SEDA BEKLİ
:)
Full transcript