Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

KALIKASAN AT ESTRUKTURA

No description
by

jerick jimenez

on 9 February 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of KALIKASAN AT ESTRUKTURA

KALIKASAN AT ESTRUKTURA
NG WIKANG FILIPINO

PONEMIKO (FONEMIKS)
PONETIKO(FONETIKS)
PONOLOHIYA/FONOLOJI
PONOLOHIYA/
FONOLOJI
PONETIKO
(FONETIKS)
PONEMIKO
(FONEMIKS)
Ito ay estraktura at kabuuan ng mga tunog.

Ito din ay wastong pagsama-sama ng mga indibidwal na tunog o segment sa pagbuo ng mga salita upang
mas maintindihan at lubos na maunawaan ang kahulugan ng mga salita.

Ito ay paraan upang malaman natin kung paano nauunawaan ng nakikinig ang wastong wikang
sinasabi ng nagsasalita
ponemiko(fonemiks)
Mga Suprasegmental
Higit na mapapabisa ang anumang nais ipahayag kung batid nating gamitin ang mga suprasegmental na tunog: tono at intonasyon, diin o antala at haba
mga uri ng suprasegmental
ito ang isang parte ng Suprasegmental
na nag babago ang kahulugan sa
pamamagitan ng pagiiba ng tono.
Tono o Intonasyon

Ang diin
ito ay mahahalintulad sa tono at intonasyon dahil binabago nito ang kahulugan sa pamamagitan ng tono ngunit isang patinig lang ang binabago
Hinto o Antala
Ito ay ang bahagyang o
pangmatagalang paghinto
sa pangungusap . ANG
"," at "." Ang sumisimbolo
dito
Ang Haba
Ang pagbibigkas ng ilang
katinig o patinig nang mas
mahaba ang kahulugan
Diptonggo
Ang diptonggo ay ang magkasunod
na tunog ng patinig at malapatinig.
Alin mang patinig na sinusundan ng
malapatinig na [y], [w] ay tinatawag
na diptonggo.
Halimbawa: Iw, ay, oy, ew, uy, aw

Meron din namang hindi maituturing
na diptonggo sapagkat ito’y
nasa pagitan ng dalawang patinig.
Halimbawa: Sawa, Saya
Klaster/Kambal Katinig
Dalawang magkakabi na dalawang
magkaibigang katinig sa isang pantig.
Inisyal Klaster – nakikita ang
dalawang magkakabit na
magkaibang katinig.
Halimbawa: Proseso
Midyal Klaster – Nasa gitnang
pantig ang dalawang na
magkaibang katinig.
Halimbawa: Konstraksyon
Pinal na Klaster – nasa huling
pantig ng salita naman ang
dalawang magkakabit na
magkaibang katinig.

PARES MINIMAL
Salitang magkaiba lamang sa isang tunog sa espesipikong posisyon sa pantig o salita at ang pagkakaibang ito ay nagbibigay ng magkaibang kahulugan. Ang [p] at [b] ay significant ang mga tunog dahil magkasalungat ang mga ito, kaya’t kung pagpapalitin ang mga ito magkakaroon ng ibang kahulugan ang salita.
Halimbawa:
Bata at Bala, Pata at Pala, Misa at Mesa, Uso at Oso
PONEMANG MALAYANG NAGPAPALITAN o ALOWFON
- Ang mga ponema o Fonim na malayang nagpapalitan ngunit
hindi nakapagpapabago ng kahulugan ng salita kahit na ito ay matatagpuan sa magkatulad na kaligiran ay tinatawag na malayang baryasyon o alowfon. Halimbawa sa Tagalog

Ang mga tunog na [i] at [e] sa mga salitang: Lalake-Lalaki , Babae-Babai, Luge-Lugi.
Ang mga tunog na [o] at [u] sa mga salitang: Noon-nuon, sombrero-sumbrero, ayos-ayus Pansinin sa mga halimbawa na malayang nagpapalitan ang [i] at [e], gayundin ang [o] at [u] na walang nagaganap na pagbabago sa kahulugan ng mga salita. Ito ay nangyayari kapag ang pantig na katatagpuan ng mga ponema (fonim) na ito ay walang diin.

Pantig
Ang pantig ay may kinalaman sa estruktura ng ponolohiya (phonology).
Ito ay ang bawat saltik ng dila owalang antalang bugso ng tinig sa pagbigkas ng salita.
Mga halimbawa:
1. Pantig na binubuo ng isang patinig. (i-yak, ta-o, u-bos)
2. Pantig na binubuo ng katinig at patinig. (ma-ta-ba, ma-la-ki, sa-ga-na)
3. Pantig na binubuo ng patinig at katinig. (ak-lat, ba-it)
4. Pantig na binubuo ng patinig na nasa pagitan ng dalawang katinig. (tak-bo)
5. Pantig na binubuo ng patinig na may klaster sa unahan. (tra-ba-ho, tro-so)
6. Pantig na binubuo ng patinig na may klaster sa hulihan. (blow-awt, eks-tra)
7. Pantig na binubuo ng patinig na may klaster sa unahan at katinig sa hulihan.
(trak, pyus)
8. Pantig na binubuo ng patinig sa unahan at klaster sa hulihan. (nars, kard)
9. Pantig na binubuo ng patinig na may klaster sa unahan at hulihan.
(trans-por-tas-yon, tsart)

Ponetiko (fonetiks)
Sa karaniwang salita ,ang ponetiko ay pag-aaral tungkol sa wastong pagbigkas ng mga tunog.


Mga segmental
*Ang FIlipino ay may 21 ponemang segmental
-16 sa mga ito ay katinig at lima naman ang
patinig.

Mga katinig-
/b,k,d,g,h,l,m,n,ng,p,r,s,t,w,y,?/

Mga patinig-
/a,e,i,o,u/

Halimbawa:
(a) da
ma
gan
(b) gan
ma
da
Sa
maganda
(a) ang nagsasalita ay nagtatanong
o di kaya'y nagdududa. samantalang sa
maganda
(b)
siya ay nagsasalaysay. Ang pagtaas-pagbaba ng bigkas
ng pantig ng isang salita ay tinatawag nating
tono o intonasyon
Full transcript