Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

PARÇACIK FİZİĞİ

No description
by

cern egitim

on 22 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of PARÇACIK FİZİĞİ

AVRUPA NÜKLEER ARAŞTIRMA MERKEZİ
CERN - TÜRKİYE EĞİTİM KOORDİNATÖRÜ
HAKAN ÖZKAYNAK

STANDART MODELİN BİLİNEN EKSİKLİKLERİ
Higgs kütlesindeki hiyerarşi sorunu,
Elektrozayıf ve Güçlü Nükleer Kuvvetleri daha yüksek enerjilerde birleşmemeleri,
Fermiyon kütleleri ile bunların birbirleri ile olan karışımlarının rastlantısal gibi görünmesi,
Evren'de gözlenen madde - karşı madde orantısızlığı,
SM içinde deneyler ile yerleştirilmiş 20 tane sabit vardır, SM bu sabit katsayıların değerlerini öngörememektedir, SM'in öngörüleri için bazı deneylerin sonuçlarına ihtiyaç olması,
Kütleçekim kuvveti (gravitasyon) için hiçbir şey söylememesi,
Nötrinoların barındırdığı çok küçük de olsa kütle hakkında bir açıklama yapamaması ve nötrino osilasyonu hakkında bir şey söylememesi
Kuarkların teoriye dışarıdan ithal edilmesi.
ÇARPIŞTIRMA VAKTİ ...
PARÇACIK FİZİĞİ VE HIZLANDIRICI BİLİMİ
ATOM, Sözcük Yunanca atomostan gelir 'bölünemez' demektir.


DEMOCTICUS:Herşey atomlardan oluşur.
ARISTOTALES:
HERŞEY
4 ELEMENTTEN OLUŞUR
(M.Ö. 320)
DALTON:Maddelerin atom denen sayılabilir ama bölünemez parçalardan yapıldığını ifade etti. Buna ek olarak, atomların ağırlıklarını ortaya koyan bir çizelge hazırladı.
J.J. THOMSON Britanyalı fizikçi. Elektronları, izotop kavramını keşfetmesi ve kütle spektrometresini icat etmesiyle bilinir.
RUTHERFORD: Atomun, kütlesinin büyük bir kısmını oluşturan bir çekirdek ve bu çekirdek etrafında dönen elektronlardan oluşmaktadır. Rutherford çekirdeği oluşturan pozitif yüklü parçacığa proton adını verdi.
CHADWICK:Atom çekirdeğindeki parçacıklardan nötronu keşfe­den İngiliz fizikçi ve eğitimcidir
BOHR: Elektronların enerji seviyelerinin kesikli olduğunu ve çekirdeğin etrafındaki yörüngelerin kesintili alanları içinde döndüklerini ,bir enerji seviyesinden (yörünge) başkasına geçebilme durumu dışında Güneş'in etrafındaki gezegenlerin hareketi gibi, belirttiği Bohr Atom Modeli'ni geliştirdi.
KUANTUM ATOM MODELİ
ELEKTRONLARIN YERLERİ İLE İLGİLİ
STANDART MODEL:Standart Model, gözlemlenen maddeyi oluşturan, şimdiye dek bulunmuş temel parçacıkları ve bunların etkileşmesinde önemli olan 3 temel kuvveti açıklayan kuramdır.
Elektromanyetik kuvvet, zayıf nükleer kuvvet (elektro-zayıf kuvvet) ve güçlü nükleer kuvvettir.
STANDART MODELDEKİ KUVVETLER
Bütün kuarklar ve leptonlar elektromanyetizma ve zayıf nükleer gücün birleşimi olan elektro-zayıf kuvvet ile etkileşirler. Bu kuvveti \gamma ,Z,W^{\pm } bozonları taşırlar. İlaveten, kuarkların sadece kendi aralarında etkileşmelerini sağlayan bir kuvvet daha vardır. Buna güçlü etkileşim denir; taşıyıcıları g (gluon) lardır.
HİGGS:"Higgs alanı dediğimiz şey, bütün evrenin sahip olduğu tüm alanı ifade ediyor. Bu analojide de bir odayı dolduran tüm insanlar Higgs alanı olarak tarif edilebilir.

"Yine analojiye göre odaya ünlü bir kişi giriyor ve odadaki insanlar bu ünlü kişinin etrafını sarıyorlar. Bu ünlü kişinin odaya girdiği andan itibaren insanların etrafını sarmasından ötürü yürümesi zorlaşıyor ve sarf ettiği enerji de artıyor. Ünlü kişinin bu odada yürüyebilmesi etrafını saran insanlarla birlikte geliştiği için ünlü kişinin çok fazla enerji harcaması gerekiyor. Fakat tam o sırada odaya yeni giren bir kişinin bu oda içerisinde yürümesi daha kolay oluyor."

"Fakat bazen insanlar arasında yayılan bir dedikodu bile tüm insanları küçük bir alanda toplayarak o alanın etrafında bir kümelenme oluşturabiliyor. Yani odaya ünlü biri girmese dahi buna dair yayılacak bir dedikodu ünlü bir kişinin odada olmasıyla eşdeğer etkiyi yaratabiliyor."

"İşte Higgs Bozonu da evrendeki bu alan içerisinde ortaya çıkan uyarılmalar sonucunda bazı parçacıkların tek bir yerde kümelenmiş halini ifade ediyor. Tıpkı bir oda içerisindeki insanlar arasında yayılan dedikodu sonucunda tüm insanların küçük bir alanda toplanması ve diğer alanların boş bir hale gelmesi gibi."
Evreni anlamak için yıldızlardan parçacıklara yolculuk
Her şey, Büyük Patlama (The Big Bang) ile başlıyor ve 13.7 milyar yıl sonra bugüne geliyoruz. Evrenin oluşumunu kavrayabilmek için en büyükten yani yıldızlardan, galaksilerden; en küçüğe yani parçacıklara, atoma, protonlara doğru bir yolculuk yapmak zorundayız"
NEDEN HIZLANDIRICIYA İHTİYAÇ VAR?Maddeyi oluşturan parçacıkların CERN 'deki hızlandırıcılar sayesinde birbirleriyle çarpışmalarının sağlandığını ve bu çarpışmanın sonucunda ortaya çıkan çok sayıda küçük parçacağın incelenmesi sağlanır
Bu hızlandırıcı ile bir saniyede 600 milyon parçacık çarpıştırılıyor. Bu çarpışmalardan bir yılda elde ettiğimiz verileri CDlere kaydetmeye çalışıp üst üste dizseydik 20 km'lik bir dağ olurdu." (Ağrı Dağı 5,1 km)
Kütlesi protondan 135 kat daha büyük bir bozon bulundu. Birbirinden bağımsız olarak çalışan Atlas ve CMS deneylerinin her ikisi de bu bozonu başarıyla bulduklarını açıkladı. Yalnız bir deneyin sonuçlarına göre bu bulunan şeyin gerçek olmaması ya da tesadüf olması ihtimali 100 milyonda bir. Böylece kesinlikle bir şey bulduğumuzu söyleyebiliyoruz."
NE BULUNDU?
Maddenin kütle kazanmasını sağlayan mekanizma nedir?
Ayrıca evrenimizde neredeyse her yerde madde görüyoruz. Fakat laboratuarlarda çıkan sonuçlara göre madde ile antimadde dediğimiz şey neredeyse eşit seviyelerde. Bizim için de burada sorun teşkil eden konu, evrende gördüğümüz her şey madde ise evrenin oluşumunda ortaya çıkan bu antimadde nereye kayboldu?
90'lardan itibaren kozmolojide bulduğumuz çok önemli bir şey var. Evrenimizin sadece yüzde 5'i bizi var eden maddeyi oluşturuyor. Geri kalan yüzde 95'i ise karanlık madde veya karanlık enerji dediğimiz şeylerden oluşuyor. Bunların tam olarak ne olduğunu henüz biz de bilmiyoruz."
HAKAN ÖZKAYNAK
CERN EĞİTİM OKULU
1802
1906
1911
1922
1935
2013
Deneylerde, maddenin ana yapısını
ve evrenimizi sekillendiren temel
kuvvetleri arastırmak amacıyla yüksek
enerjili parçacık çarpısmaları
incelenmektedir. Protonlar, Cenevre’nin
dısında bulunan CERN, Avrupa parçacık
fizigi deneyevindeki bir yeraltı
hızlandırıcı halka olan, 27 km çevreli
Büyük Hadron Çarpıstırıcısı'nda (BHÇ)
hızlandırılmaktadır. Parçacık demetleri
ATLAS algıcının merkezinde çarpısacak
sekilde yönlendirilir. Bu çarpısmaların
bıraktıgı artıkların incelenmesinden
temel parçacık süreçlerine iliskin bilgiler
ortaya çıkar.
Standart Model
Standart Model
yüzlerce parçacığı ve
karmaşık etkileşmeleri
yalnızca aşağıdakilerle
açıklayabilen bir kuramdır:
• 6 Kuark
• 6 Lepton (elektron gibi)
• Kuvvet taşıyıcı
parçacıkları (foton gibi)
Tüm bilinen madde
parçacıkları ya leptonlardır
ya da kuarklardan oluşan
karma parçacıklardır ve
kuvvet taşıyıcıları değiş
tokuşu ile etkileşirler.
Standart Model’in eksiksiz olmadığını
düşündüren nedenler vardır. ATLAS’ın
ana amaçlarından biri de Standart
Model’in açıklayamadığı keşifler
yapmaya çalışmaktır.
CERN :BİLİME KATKI DEVAM EDİYOR ...
BL4S-BEAMANIACS
www.cernegitim.com
M.Ö.460
Full transcript