Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Ontwerpmodellen

No description

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Ontwerpmodellen

Productiemodellen
Primair aandacht voor de leermaterialen en de media, maar ook aandacht voor de leerdoelen en evaluatie.
Kookboekmodellen
Beperkte systeemvisie.
Negeren behoeftenanalyse en ontbreken formatieve evaluatie.
Taakanalyse:

Jonassen, Tessmer & Hannum (1999): “The breakdown of performance into detailed levels of specificity” en verder als een ‘front-end analysis, description of master performance and criteria, breakdown of job tasks into steps, and the consideration of the potential worth of solving performance problems”.
Begripsomschrijving
Gustafson (1996): "Onderwijskundig ontwerpen is het complete proces van

analyseren wat men wil bereiken met de instructie;
hoe men dit wil aanpakken;
hoe men de aanpak uittest en reviseert en
hoe men lerenden evalueert.

Soms vijfde stap: het implementeren van het ontwerp en/of het vermarkten van het instructieontwerp.
‘Instructional design’: eigen wetenschapsterrein met theorieën, modellen en een eigen onderzoeksaanpak.

Reigeluth:

Methodes voor ontwerpen van instructie; benoemd als modellen.
‘Componential’, opeenvolgende stappen beschrijven
Probabilistisch: leiden niet automatisch tot succesvolle instructieontwerpen.
Van descriptie naar prescriptie: moeilijkheden
Startactiviteiten
Aandacht verkrijgen
Hoe start je, hoe leid je in, hoe oriënteer je de lerende op de instructie?
Leerdoelen

Welk concreet leerdoel staat centraal bij deze startactiviteiten; bijv. Herhalen centrale begrippen, Samenvatten voorgeschiedenis, …
Vereiste voorkennis
Wat moet je beheersen om de nieuwe instructie optimaal te kunnen volgen; waar bouw je op verder?
Instructieactiviteiten
Fase per fase:
Welke werkvorm gebruik je (scenario, vragen die je stelt, ingebed materiaalgebruik, …)?
Instructieactiviteiten
Leeractiviteiten
Welke actie verwacht je van lerenden?
Feedbackactiviteiten
Welk soort reacties kan je verwachten en hoe ga je hierop reageren? Fouten, misvattingen, afwijkende uitwerkingen, …
Afsluitende activiteiten
Transfer
Hoe garandeer je dat wat geleerd is ook in andere situaties zal gebruikt worden: taak, huistaak, opdracht, uitbreiding, generalisering, …
Summatieve evaluatie
Zie thema « Evaluatie »
Samenvatting en de volgende stap
Wrap-up en vervolg schetsen. Hoe zal je hierop verder bouwen? Hoe is deze les een schakel in een geheel?
4C-ID model - Van Merriënboer
Het 4 componenten ID model
Het 4C-ID model ontwerpmodel voor instructie over complexe vaardigheden; bijv. piloten, procesoperatoren, programmeurs, luchtverkeersleiders, diagnostici voor fouten in processen, enz.
4 componenten: taken, deeltaakoefening, ondersteunende informatie en ‘just-in-time’ informatie.
Leertaken: complexe en authentieke taken, waaraan alle andere instructiecomponenten worden opgehangen; gegroepeerd in taakklassen.
Ondersteunende informatie: voorwaardelijke achtergrondinformatie.
‘Just-in-time’ informatie (JIT): extra informatie om routinematige deelaspecten van de hoofdtaak aan te pakken. Alleen beschikbaar op het moment dat ze essentieel is.
Deeltaakoefening: aspecten inoefenen die onderdeel zijn van de taken. Schema’s beter automatiseren.
4C-ID model
Component Display Theory David Merrill
Gebaseerd op Glaser, Gagné, Bruner, Rothkopf, Skinner, Gropper, Landa, ...

Twee hoofdonderdelen:

Een doelstellingenmatrix

Een presentatietaxonomie
Doelstellingenmatrix
CDT Presentatietaxonomie
Presentatie ~ concrete instructiestrategie

Onderscheid primaire en secundaire presentaties.

Doel:

Eenmaal presentatietaxonomie beschikbaar, dan kan per cel in de doelstellingenmatrix de meest geschikte instructiestrategie aangeduid worden.
CDT primaire presentaties (PP)
Ontwerpmodellen – standaardmodellen
Bijv. ADDIE-model “Analyse, Design, Develop, Implement & Evaluate”.
Basis
Definieeractiviteiten
Ontwikkelactiviteiten
Evaluatieactiviteiten
Het IDI-model als instap op de problematiek 1
Ontwikkeld door het: Noord Amerikaans universitair ‘Consortium for Instructional Development and Technology’ (UCIDT, 1973).

IDI staat voor ‘Instructional Development Institute’.

Typisch systeemmodel.
Procedural analysis
Samenwerken uitvoerder taken.
Observatie en kenniselicitatietechnieken
Dick & Carey 9 stappen
Stap 1: Bepalen van de leerdoelen
Bepaal einddoelen.
Voer behoefteanalyse uit; betrek actoren in dit proces.

Stap 2: Analyse van de instructiesituatie
Bepaal hoe lerenden uiteindelijk een doel zullen bereiken.
Taakanalyse.
Informatieverwerking analyse.
Leertaken analyse.

Stap 3: Bepaal het startgedrag en de kenmerken van de lerende
Bepaal voorkennis en voorwaardelijke procedures.
Besteed aandacht aan hogere orde denkvaardigheden, persoonlijkheidskenmerken, houdingen en kenmerken van de lerenden.
Model Romiszowski
Startactiviteiten
Instructieactiviteiten
Afsluitende activiteiten
Titel
Doelgroep
Aantal lerenden
Tijd
Leerdoelen
Alle leerdoelen van deze les (zie De Block)
Media
Tools en onderwijskundig ontwerpen
Soorten

Gebaseerd op model; bijv. ADDIE-model.

Tools als adviseurs; bijv. AGD van Paquette stelt leidende vragen en geeft voorbeelden die helpen beslissingen te nemen bij de opeenvolgende ontwerpfasen.

Tools als directe vertaling zijn van een leer- of instructietheorie; bijv. ‘Guided Approach To Instructional Design Advising (GAIDA)’ ~9-stappenmodel van Gagné.
‘Authoring tools’: software pakketten (Authorware)
Elektronische leeromgevingen ELO
Tools: elektronische leeromgeving
ELO

Ontwikkelomgeving voor de instructieverantwoordelijke.
Helpen nauwelijks bij de analyse en ontwerpactiviteiten.
Noodzakelijk: afgeronde analyse- en ontwerpfase achter de rug.
Blackboard, WebCT, Moodle, Minerva, …
ELO Webquest
Een inleiding die les situeert.
Taakbeschrijving (parafrasering leerdoelen).
Informatiebronnen.
Beschrijving proces: concrete doe-activiteiten in kleine groepjes.
Evaluatie: wat leerlingen moeten opleveren en criteria.
De conclusie vat activiteit samen en legt link naar vervolgactiviteiten en/of ‘webquests’.
Voordelen van de ID benadering
Leren en instructie verbetert door een probleemoplossende benadering waarbij veel aandacht wordt besteed aan evaluatie en terugkoppeling bij het ontwerpen.
Er is veel aandacht voor het beheer, het monitoren en het controleren van het ontwikkelproces.
De evaluatie van het designproces is doorzichtiger.
De ID-modellen helpen onderwijskundige theorieën toetsen.
Kritieken op de ID benadering
De modellen zijn nog te lineair: cyclische benaderingen.
Meer aandacht zijn voor het 'super'systeem.
Alle probleemeigenaren / belangengroepen
Meer visionaire onderwijskundige ontwerpen.
Rol lerende?
ID en onderwijskundig referentiekader
Meer variabelen, processen worden in ontwerpbenadering betrokken.
Beslissingen over alle componenten van het didactisch handelen.
Meer en andere actoren spelen een rol.
Verschuiving in controle over designproces naar gebruiker.
Aanvankelijk beperkt micro- en het mesoniveau, geleidelijk impact macroniveau meegenomen (systeemvisie).

Sommige ontwerpmodellen blijven tot microniveau ( ‘webquest-aanpak’ en Romiszowski); andere doel curriculum, lessenreeks of programma (van Merriënboer).

Begeleiding en/of opleiding nodig van instructieverantwoordelijke.
Onderwijskundig Ontwerpen / Instructional Design
Evaluatieactiviteiten
Stap 7 Test prototypen
Testronde bij representatieve groep.
Ecologische validiteit
Verzamelen evaluatieve data

Stap 8 Analyseer resultaten
Analyse in functie vooropgezette doelen
Kom tot conclusies in functie van evt. verder ontwikkelen

Stap 9 Reviseer en/of implementeer
AIteratieve ontwerpcyclus
Taakanalyse: Romiszowski
Ordening modellen
Voorbeeld:

Integrated models
Task-oriented models
Prescriptive models

Gustafson (1981) - Plomp, Feteris, Pieters & Tomic (1992): taxonomie
Mediamodellen
Reductie tot het ontwerpen van leermateriaal met een bepaald medium
Te groot optimisme over impact nieuwe media: radio, televisie, talenpracticum, diaprojector, cassetterecorder, ...
Mayer (1999a): van ‘technology-centered approach’ naar een ‘learner centered approach’
Systeemmodellen
Idem Ontwerpmodel, maar uitbreiding ten aanzien van de volgende punten:

integratie van inzichten uit recente theorieën en resultaten van sociaal wetenschappelijk onderzoek;
grotere aandacht voor de implementatie;
inplannen van overleg en dus het ontwikkelen van sociale vaardigheden;
aandacht voor projectmanagement.
Richey (1995)

Generieke benadering
Behoeften bij lerenden
Algemene en specifieke doelen
Ontwikkelen en uitvoeren van evaluaties
Ontwikkelen instructiestrategieën
Try-out van het materiaal
Implementatie en onderhoud
McCarthy 4-MAT Cycle of Learning
SOI-model van Mayer
Verzorgen multimediale presentatie leermaterialen (zie de 7 designprincipes).
Ondersteunen organisatie leermaterialen. Verzorgde uitwerking leermaterialen an sich voldoende om organisatieactiviteit uit te lokken.

Mayer benadrukt verder dat de ontwerper van de leermaterialen ‘pointers’ kan gebruiken om organisatie-elementen in de presentatie beter uit te laten komen. Aandacht ontwerper voor het benadrukken van structuur in leermateriaal: bijv. volgorde, aantal stappen, oorzaak-gevolg, opeenvolging, samenhang, hiërarchie.

Ondersteunen integratie nieuwe kennis en voorkennis. Vooral gestimuleerd door gebruik te maken van grafische elementen, het stellen van tussenvragen en het gebruik van metaforen.
Stap 4: Expliciteer de operationele doelen
Zet algemene leerdoelen om in concrete leerdoelen.

Stap 5: Werk criteriumgebaseerde testen uit
Testen helpen te bepalen of lerenden voorkennis beheersen.
Kijken stap voor stap na beheersen leerdoelen.
Werk een evaluatie uit.
Criteria geven kwantiteit en kwaliteit verwachte gedrag weer.

Stap 6: Bepaal de afzonderlijke instructiestrategieën
Lineaire opbouw instructiestrategieën.
Keuze manier implementatie: contactonderwijs, groepswerk, afstandsonderwijs, zelfgestuurd leren, online-pakketten, een combinatie van contactonderwijs en online leren (ook ‘blended learning’ genoemd).
Dick & Carey 9 stappen
Stap 7: Ontwikkel de leerstof die in de leermaterialen wordt gepresenteerd
Keuze en uitwerking leerstof in een of ander medium.
Bestaande materialen hergebruiken en rekening houden met implementatiekeuzes.

Stap 8: Formatieve evaluatie
Informatie verzamelen als basis voor revisie en verder ontwikkelen.
Formatieve evaluatie op basis van interviews, groepsgesprek of veldtest (‘field trial’).

Stap 9: Summatieve Evaluatie
Bepaal effectiviteit instructiepakket.
Klein- of grootschalig - korte of lange periode. Keuze afhankelijk verwachte verspreiding van ontwikkelde instructieontwerp.
Critical Events model van Nadler
Critical Events model van Nadler
Stap 1 Behoefteanalyse in de organisatie
Organisatieanalyse, een functieanalyse, … in welke omstandigheden heeft het kritische incident zich voorgedaan. Actorenperspectief.

Stap 2 Expliciteren functioneren van werknemers; concreet overzicht aanpak van werknemers.

Stap 3 Behoeften van lerenden identificeren
Identificeren leerbehoeften betrokken doelgroep.

Stap 4 Doelen bepalen
Selecteert leerdoelen voor ontwerpen training: algemene doelen, operationele doelen en men maakt een keuze over prioritaire doelen.

Stap 5 Curriculum samenstellen
Opstellen lijst concrete onderwerpen, kennisinhouden, thema’s die aansluiten bij de verschillende leerdoelen.

Stap 6 Selecteren van instructiestrategieën
Instructiestrategieën die passen bij doelgroep en organisatie.

Stap 7 Beschikbaar stellen van de instructiemiddelen
Bepalen financiële, menselijke en materiële randvoorwaarden en inplannen training.

Stap 8 Implementeren training
Het uitvoeren van de ontwikkelde training.
Nadler schrijf bij èlke stap een evaluatieactiviteit voor!
4C-ID model - Van Merriënboer
Drie gedragsniveaus:

Herinneren: reproduceren uit het geheugen;
Gebruiken: toepassen van een abstractie op een concreet geval, situatie, begrip;
Vinden: een nieuwe abstractie uitvinden of afleiden uit beschikbare gegevens.

Drie gedragsniveaus komen overeen met Gagné: verbale informatie, intellectuele vaardigheid en cognitieve strategie.
Component Display Theory
Inhoudsniveaus:

feiten: arbitraire informatie zoals een naam, een datum, een gebeurtenis, een plaatsnaam, de betekenis van een symbool;

begrippen: geclusterde feiten die samen een gemeenschappelijk kenmerk hebben en aangeduid worden met hetzelfde concept;

procedures: een geordende reeks stappen om een bepaald doel te bereiken of om een probleem op te lossen. Het kan daarbij gaan om zeer specifieke procedures;

principes: een verklaring of voorspelling waarom iets voorkomt, gebeurt, vastgesteld wordt.
Toetsbare doelen
Neem gedefinieerde doelen en voeg het volgende toe:

In welke conditie doet zich het gedrag voor (nieuwe situatie of een gekende, eerder reeds aangepakte situatie)?
Welk gedrag wordt concreet verwacht?
Welke criteria worden vooropgesteld?
F - Gebruik begrip

Conditie variabel: Tekeningen, Plaatjes, Voorschriften, Diagrammen
Conditie Vast: Nieuwe voorbeelden
Gedrag Vast: Classificeren
Gedrag variabel: Schrijven, Selecteren, Aanijzen, Sorteren, Etc.
Criterium vast: Bepaalde fouten, Binnen een bepaalde tijd
Criterium variabel:
CDT secundaire presentaties
Elke primaire PP ordenen naar de mate waarin ze betrekking hebben op:
PPF consistency: afstemmen van doelstellingenmatrix en presentatietaxonomie

als … dan … structuur bij het nemen van de ontwerpbeslissingen.
Gegeven een toetsbaar doel a in de doelenmatrix
Kies de primaire presentatie x,
Wanneer de secundaire presentatievorm y is.

CDT: onderbouwd door onderzoek
Ondersteuning in ELO
Ontwikkeling van de instructional design benadering
'Onderwijskundig ontwerpen' jonge discipline.

Tweede Wereldoorlog: groot opleidingsprobleem.
Training soldaten: EHBO, beheersing van wapens, voertuigen, logistieke aanpakken, radar en communicatiemiddelen.
Eerste keer educatieve films, handleidingen: ‘Division of Visuals Aids for War Training’ 457 geluidsfilms, 432 filmstrips en 457 handleidingen.

Fasen:

Aanvankelijk modellen directe afgeleide van leerprincipes Bijv. Skinner ~ reductionistisch
Later modellen gericht op microniveau: zie opmerkingen Merrill, Li & Jones
Meest recent: macroperspectief.
ID en visie op leren
Welke is de omvang van de ontwerptaak?

Welk aggregatieniveau?

Microniveau van een les of een deelactiviteit in een les. Oplossing voor één leerkracht?
Macroperspectief met aandacht voor een compleet instructiesysteem voor een multinational?
Mesoniveau: oplossing voor een instelling?

Heel wat auteurs maken het onderscheid tussen microniveau en macroniveau modellen (bijv. Romiszowski, 1981).
Definieeractiviteiten en ontwerpactiviteiten
Stap 1 Stel het instructieprobleem vast
‘needs analysis’ (behoefteanalyse) of sterkte-zwakte analyse

Stap 2 Analyse omgeving en context
Analyse huidige structurele en functionele organisatie van de instructiecontext.
bijv. de regelgeving, heeft men wel alle kennis en vaardigheden in huis?
Veel overleg nodig met alle stakeholders, zoals de opdrachtgever, de doelgroep, ouders, ondersteunend personeel, instructieverantwoordelijke, …
Analyse bronnenmateriaal, literatuurstudie

Stap 3 Organiseer de te verrichten werkzaamheden
Stappenplan.
Taken en verantwoordelijkheden van alle betrokkenen.
Tijdsplanning met mijlpalen.

Stap 4 Stel de doelen vast
Keuzes maken voor einddoelen
Verdere opsplitsing van einddoelen
Evt. ervrijkt met checklists, criteria of indicatoren.

Stap 5 Specificeer methoden
Welke strategieën, media en toetsing worden opgezet
Beslissingen m.b.t. de componenten van het didactisch handelen (leerstof, media, werkvormen, toetsing)

Stap 6 Construeer prototypen
Modeloplossingen en evaluatie-instrumenten voor uittesten prototype (efficiëntie, effectiviteit, satisfactie).
Opmerkelijke modellen
McCarthy 4-MAT Cycle of Learning

SOI-model van Mayer

Het model van Gagné, Briggs & Wager

Model van Romiszowski

Critical Events model van Nadler

Component Display Theory – Merrill
Full transcript