Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

KALITIM

No description
by

volkan erol

on 8 September 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of KALITIM

KALITIM
-Canlı vücudunu oluşturan
karakterleri ve
üremeyle

nesilden nesile aktarılmasını
inceleyen bilime
GENETİK(KALITIM)
denir.
-Genetik bilimi,nesiller arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkmasını araştırır.
KARAKTER
KALITSAL OLMAYAN KARAKTERLER
GEN
*
Kromozomlar üzerinde bulunan
ve
bir karakterin

ortaya çıkmasını sağlayan yapılardır.

*
Her gen sadece bir özelliğin
ortaya çıkmasından sorumludur.


Homolog Kromozom
-
Yavru bireyin belli bir özelliğinin oluşabilmesi
için bu bireye ,ilgili
özelliği oluşturan genler

anne ve baba-

dan

ayrı ayrı kromozomlarla
aktarılır.

-
Bir bireyde karşılıklı olarak aynı özelliğe

ait genleri

taşıyan
,
biri anneden diğeri babadan gelen
kromozom çiftlerine
homolog kromozom
denir.
ALEL GEN
-
2n kromozomlu
canlılarda her bir karakterle ilgili
biri anneden
,
diğeri babadan
gelen ve homolog kromozomlar üzerinde
karşılıklı olarak bulunan iki
gene
alel gen
denir.

-Bu canlılarda
her bir karakter
,alel genlerin etkisiyle ortaya çıkar.
GENOTİP
* Canlıların yapılarında bulunan
genlerin tamamıdır.
* Genotip,karakterlerin gen bilgisidir.
Homozigot(arı,saf) Döl
* Canlıda belirli bir karakterle ilgili
genlerin aynı olmasıdır.
MENDEL 'İN DENEYLERİ
KALITIMDA ÇAPRAZLAMALAR
Homozigot siyah saçlı bir babayla,sarı saçlı bir annenin çocuklarının siyah saçlı olma ihtimali?
KALITSAL KARAKTERLER
*
Nesilden nesile,

genlerle
aktarılan karakterlerdir.

Dil yuvarlayabilme
,
kulak memesinin yapışık veya ayrık olması
,
göz rengi
,
kan grubu
,
çenede gamze olup olmaması,
saçın düz yada kıvırcık olması,
parmak izi
gibi
özellikler.
*Bezelyelerde
çiçek rengi,tohumların rengi ve şekli


*
Canlıların sahip olduğu

saç rengi,kan grubu,göz rengi,boy

uzunluğu
gibi her bir özelliğe
KARAKTER
denir.
-
Anne ve babadan
gelen
eşey hücreleri(sperm,yumurta)
yeni canlının
özelliklerini belirler.

-
Yeni oluşan canlı
;
anne ve babanın bazı özelliklerini taşır.
Fakat anne ve babanın
tüm özelliklerini göstermezler
.

-Bazı özellikler
anneye
,bazıları ise
babaya

benzer.

-
Kilo
,
boy uzunluğu

ve zeka durumu

gibi çevre şartlarının
e
tkisiyle değişebilen özelliklerdir.

-Tek yumurta ikizlerinin boy uzunlukları farklı olabilir.
-

Genler,alfabedeki harflerle gösterilirler.

- A,b,D,M,K,f,e gibi.
*
Homolog kromozomlar
, üzerinde
aynı karakterlere ait genler bulunur.

*
Fakat

genlerin aynı

olması
şartı yoktur.

*
Yavru bireye

anneden

sarı saç geni, babadan ise siyah saç geni geçebilir.
Baskın mı, çekinik mi?
* Etkisine göre iki çeşit gen vardır.
1-Baskın(Dominant) Gen
-Taşıdığı karakterleri
her zaman ortaya
çıkaran genlerdir.
-
Büyük harflerle
gösterilir.
-A,B,C,E,F,G,K gibi.

2- ÇEKİNİK (RESESİF ) GEN
-Taşıdığı karakterleri her zaman
ortaya çıkaramayan
genlerdir.
-Küçük harflerle gösterilir.
-a,b,c,m,n,k,e,f gibi.
Tohum şekli
Tohum rengi
Boy uzunluğu
BASKIN
ÇEKİNİK
yuvarlak
buruşuk
sarı
yeşil
uzun
kısa
kıl rengi
siyah
kahverengi
BEZELYE
FARE
*İnsanlarda siyah saç geni A
,
sarı saç geni a
ile gösterilirse;farklı insanlarda bu genlerin bir araya gelirse
AA,Aa,aa
şeklinde olabilir.
- Canlıların,
dıştan görünür
olan özellikleridir.

-Fenotip,
genlerin etkisinin
ortaya çıkmasıdır.

-Canlılarda fenotip;genetik yapıya veya çevresel etkenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir.
FENOTİP
S:sarı s:yeşil
A: siyah tüy rengi a:kahverengi tüy rengi
AA
Siyah tüylü
Aa
Siyah tüylü
GENOTİP
FENOTİP
aa
Kahverengi tüylü
Heterozigot (melez) Döl
- Canlıda bir karakterle ilgili
genlerin birbirinden
farklı olmasıdır.
- Örneğin insanlarda siyah saç geni A,sarı saç geni ise a ile gösterilirse ;

Homozigot siyah saç AA
Homozigot sarı saç aa
Heterozigot siyah saç Aa
*Genetik biliminde çaprazlama çalışmalarını yaparak doğru sonuçlara ulaşmıştır.

* Mendel'e göre karakterler genlerle taşınır.

*Bazı karakterler baskın,bazıları ise çekiniktir.

*Çekinik karakterler sonraki kuşaklarda ortaya çıkabilir.
- Aynı türe ait erkek ve dişi bireylerin eşleştirilmesiyle yavru bireylerin elde edilmesine
çaprazlama
denir.
-Çaprazlamada erkek bireyin spermi ile dişi bireyin yumurtası birleşerek
zigot
oluşur.Zigot,mitoz bölünmeler geçirerek
yeni canlıyı
oluşturur.
ÖR:
Heterozigot sarı tohumlu iki bezelye çaprazlandığında birinci kuşakta(dölde);
a.
Kaç çeşit genotipte bezelye oluşur?
b.
Kaç çeşit fenotipte bezelye oluşur?
c.
Sarı ve yeşil renkli bezelye oluşma ihtimalleri nedir?
(
sarı renk,yeşil renge baskındır
)
* ilk oluşan karakterlere,
birinci kuşak
denir.
-Birinci kuşakta oluşan aynı karakterler çaprazlanırsa
ikinci kuşak oluşur.
ÖR:Homozigot yuvarlak tohumlu bir bezelye ile buruşuk tohumlu bir bezelyenin çaprazlanmasıyla oluşacak
ikinci kuşakta
heterozigot genotipte birey oluşma ihtimali?(Yuvarlak tohum,buruşuk tohuma baskındır.)
-Mendel'in Bezelye Kullanmasının Sebebleri
- Bezelyeler kolay yetiştirilir.
-Dölenmede dış çevreden
gelen polenlere kapalı olmaları.
-Karakterlerin çoğunun
saf döl olması.
-
Kısa zamanda ve çok sayıda ürün
oluşturmaları.
-Dıştan gözlemlenebilen özelliklerinin fazla olması.
*
Tohum rengi ve şekli,çiçek rengi,boy uzunluğu vb.
İNSANDA CİNSİYET OLUŞUMU
-İnsanlarda bulunan 46 kromozomdan
44 tanesi
ortak ,
2 tanesi cinsiyet
oluşumuyla ilgilidir.

-Ortak olan 44 kromozom vücut karakterleriyle (
saç rengi,boy uzunluğu,kan grubu vb.)
ilgili genleri taşır.
* 2 tanesi ise
cinsiyet(eşey) kromozomlarıdır
.Bunlar
X
ve
Y
kromozomu olarak adlandırılır.
* X kromozomu daha büyük olduğundan daha çok gen taşır.
- Eşey kromozomları erkek ve dişiler arasında farklılık oluşturmaktadır.

-
Dişilerde iki tane X kromozomu
,
erkeklerde ise

bir tane X
ve
bir tane Y kromozomu
bulunur.
*
Erkek birey = 46 kromozom=44 + XY

* Dişi birey = 46 kromozom=44 + XX
! Cinsiyeti belirleyen kromozom babadan gelir.Çünkü anneden daima X kromozomu gelir.
GENETİK HASTALIKLAR
- Oluşmasında gen veya kromozomlarla ilgili problemlerin olduğu hastalıklardır.
- Genetik hastalıklar,
doğuştandır ve tedavisi yoktur.
Orak Hücreli Anemi
* Vücut kromozomlarında çekinik olarak taşınır.
*Alyuvar hücreleri hilal şeklinde olur.
*Hasta bireylerde yeterli miktarda oksijen taşıyamazlar.Ayrıca kılcal damarlarda tıkanıklara neden olabilir.
HEMOFİLİ
- X kromozomu üzerinde
çekinik bir gen
tarafından oluşturulur.

- Hemofili bireylerde
kanın pıhtılaşmasını sağlayan proteinler üretilemez.
Yaralanma olaylarında kan akışı durmaz.
Renk Körlüğü
* X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşınır.

* Renk körü olan bireyler
kırmızı
ve
yeşil
rengi gri olarak görürler.
Down Sendromu
* Vücut
kromozomlarındaki fazlalık sonucu oluşur.

*Down sendromlu bireyler
anormal vücutlu,geniş el ve yüze sahiptir.

*
Zeka geriliği
ve
öğrenme güçlüğü
çekerler.

*Kısırdırlar.
AKRABA EVLİLİĞİ
- Aralarında gen veya kan bağı bulunan bireylerin evlenmesi sonucu,genetik hastalık ortaya çıkma riski artar.
KALITSAL HASTALIKLAR
Vücut Kromozomu
Cinsiyet Kromozomu
Kromozom Sayısı
Albinoluk
Orak Hücreli Anemi
Akdeniz Ateşi Hastalığı
Akdeniz Anemisi
Kistik Fibrozis

Hemofili(X)
Renk körlüğü(X)
Yapışık parmaklılık(Y)
Balık pulluluk(Y)
Kulak içi kıllılığı(Y)

Down sendromu

KAN GRUPLARI
- Alyuvarlarda taşınan proteinlere göre belirlenir.
-A ve B genleri,0 genine baskındır.
-A ve B genleri birbirine baskın değildir.
TEK YUMURTA İKİZLERİ
* Bir sperm ve yumurtanın oluşturduğu zigot,bir mitoz bölünme geçirerek iki hücre oluşur.

*Oluşan bu iki hücre birbirinden ayrılarak gelişirler ve iki yeni canlı oluşur.

*
Tek yumurta ikizlerinin bütün kalıtsal özellikleri aynıdır.
ÇİFT YUMURTA İKİZLERİ
- İki farklı yumurtanın iki farklı spermle birleşmesi sonucu oluşur.

-Kalıtsal yapıları farklı olabilir.
2004 OKS
2013 teog-1
2013 teog-1
2013 sbs
Full transcript