Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Амьсгалын эрхтний үйл ажиллагаанд нөлөөлөх эмийн зүйлс

No description
by

bayartsetseg b

on 11 December 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Амьсгалын эрхтний үйл ажиллагаанд нөлөөлөх эмийн зүйлс

Давхар үйлдэлтэй эм
Энэ бүлэгт кордиамин нүүрс хүчлийн хий орно. Эдгээр эм нь амьсгалын төвийн шууд сэргээснээр гадна гүрээний түүдгэнцэрийн хеморецепторыг сэргээх рефлекцийн замаар амьсгалыг идэвхжүүлнэ.
Эмнэлэгийн практикт 5-7 %CO2 93-97% O2 холимогийг хэрэглэдэг. Ийм холимогийг карбоген гэнэ.
Ханиалга дарах эм
Ханиалга нь 2замаар үүсдэг.
1.Ханиалгын төв сэрэлд орсноор ханиана.
2.Бронх цагаан мөгөөрсөн хоолойн салст цочирсноос ханиалга үүснэ.

Амьсгал сэргээх эм.
Амьсгалыг идэвхжүүлдэг эмийн зүйлсийг үйлдлийн чиглэлээр нь 3 ангилна.
1.Амьсгалын төвийг шууд идэвхжүүлдэг эм: Бемегрид,Кофеин
2.Рефлексийн замаар амьсгал идэвхжүүлдэг эм: Лобелин, Цитотин
3.Давхар үйлдэлтэй эм: Кордиамин,Нүүрс хүчлийн хий

Амьсгалын төвийг шууд идэвхжүүлдэг эм
Энэ бүлэгт сэтгэл сэргээх болон аналептик кофейн бемегрид орно.Эдгээр эмүүд нь уртавтар тархинд байрлах амьсгалын төвийг шууд сэргээснээр амьсгал гүнзгий болж тоо нь олшроно.
Энэ бүлгийн эмийг 5 төрөл болгон хуваадаг.
1.Амьсгал сэргээх эм
2.Ханиалга дарах эм
3.Цэр ховхлох эм
4.Бронхын багтраа өвчинд хэрэглэх эм
5.Уушигны хаванд хэрэглэх эм

Амьсгалын эрхтний үйл ажиллагаанд нөлөөлөх эмийн зүйлс

Рефлексийн замаар амьсгал идэвхжүүлдэг эм
Энэ бүлэгт Н-холиномиметик лобелин цититон орно.Эдгээр эм гүрээний түүдгэнцэрийн холинорецепторыг идэвхжүүлснээс эндээс өгсөх сэрэл уртавтар тархинд очиж амьсгалийн төвийг сэргээдэг.Эдгээр Н- холиномиметик судсанд тарих ба үйлдэл нь богино хугацаагаар үргэлжилнэ.
Тарваган шийр ( thermopsis ) гэдэг ургамлаас идээшмэл бэлтгэж хэрэглэнэ. Тарваган шийрийн өвсөнд цитизин гэдэг алкалойд байх бөгөөд ууж хэрэглэхэд ходоодны салстыг цочроосноос рефлексийн замаар бронхын булчирхайн шүүрэл ихсэж, бронхын намираа хучуур эд идэвхжиж, бронхын булчин агшина. Үүний дүнд цэр шингэрч ханиахад амархан ховхроно.
Тарваган шийрийн өвснөөс 0,01 натрийн гидрокарбонат 0,05 хийж контратуссин нэртэй шахмал хийсэн.
Рефлексийн үйлдэлтэй эм
Энэ бүлгийн эм бронхын салстад шууд нөлөөлж цэрийг шингэлж ховхроход хялбар болгоно.
Үүнд: калийн иодид, натрийн бензоат, натрийн гидрокарбонат, чигатуссин,читамон, Алтайн үндэс, терпенгидрат, пертуссин орно. Мөн энэ бүлэгт цэрийг задалж шингэлдэг ацетилцистеин, бромгексин, карбоцистеин, гербион зэрэг бэлдмэлүүд болон трипсин, химотрипсин, панкипсин,дезоксирибонуклеаз зэрэг уураг задлагч ферментүүд орно.
Дээрх ферментүүд цэрэн дээрх уургийг задалж шингэлэх ба эдгээрийг аэрозоль байдлаар хэрэглэнэ. Мөн калийн иодидын 1-3%-ийн уусмалыг ууж хэрэглэнэ.
Шууд үйлдэлтэй эм
Бронхын багтраа нь харшлын шалтгаантай амьсгал давчдах шинжээр илэрдэг өвчин юм. Энэ өвчний эмгэг жамын гол үндэс нь гистамин болон биологийн идэвхит бодисуудын ялгаралт ихсэх явдал бөгөөд эдгээр бодисууд нь бронхын булчинг агшааснаар амьсгал давчдах шинж илэрнэ.
Бронхын багтраа өвчний хам эмчилгээнд дараах бүлгийн эмүүдийг хэрэглэнэ.
1. Бронх өргөсгөх эм
a. β2 –адренорецепторыг сэргээдэг эм
b. М-холинолитик
c. Бронхын булчинд шууд нөлөөлж сулруулах эм
2. Харшлын болон үрэвслийн эсрэг эм
a. Стеройд бүтэцтэй үрэвслийн эсрэг эм
b. Харшлын эсрэг эм
Бронхын багтраа өвчний үед хэрэглэх эмийн зүйл
Бронх өргөсгөх эм
ЭЗ-302
Б.Пагмасүрэн
Б.Пүрэвсүрэн

Иймээс ханиалга дарах эмүүдийг үйлдлийн чиглэлээр нь 2 хуваана.
1.Төвийн үйлдэлтэй эм
а.Норкозын үйлдэлтэй эм: Кодеин,Коделак,Этилморфин гидрохлорид
б.Норкозын бус үйлдэлтэй эм: Глауцин гидрохлорид, Тусупрекс, синекод
2.Захын үйлдэлтэй эм: Либексин
Энэ бүлэгт бронхын булчирхайнаас ялгардаг цэр салстын ялгаралтыг хөнгөвчилдөг эмүүд орно. Дотор нь 2 хуваана.
1. Рефлексийн үйлдэлтэй эм
2. Шууд үйлдэлтэй эм
Цэр ховхлох эм
А. β2-адренорецепторыг сэргээдэг эм
Энэ бүлгийн эмүүд 2 янзаар нөлөөлнө.
• Бронхын
β2
-адренорецепторыг сэргээснээр булчин суларна.
β2
-адренорецептор сэргэснээр аденилатциклаза идэвхжиж эсийн доторх цАМФ-ын хэмжээ ихсэж актин миозины нэгдэхийг саатуулна. Ингэснээр булчин суларна.
• Тарган буюу хөөнг /тучный/ эсээс ялгарах бронхын агшилт үүсгэдэг гистамин зэрэг биологийн идэвхт бодисын ялгаралтыг багасгана. Энэ нь мөн тучный эс дотор цАМФ-ын хэмжээг ихэсгэсэнтэй холбоотой.


Изадрин

β1
,
β2
-адренорецепторыг сэргээнэ. Үүний дүнд бронхын булчин өргөсөхөөс гадна зүрхний
β1
-адренорецептор сэргэснээр зүрхний агшилтын хүч ихсэж түргэснэ.

Салбутамол, Адреналин
Энэ бүлгийн эмүүд нь холиноидэвхит мэдрэлээр бронход очих агшаах сэрлийг саатуулснаар бронхын булчинг сулруулна. Өөрөөр хэлбэл бронхын М-холинорецепторт хориг үүсгэнэ гэсэн үг юм. Үүний дүнд эсийн доторх цГМФ багасаж булчин суларна . Энэ үед мөн тучный эсээс ялгарах агчил үүсгэх үйлдэлтэй биологийн идэвхит бодисуудын ялгарал багасна. Бронхын багтраа өвчний үед энэ бүлгийн эмүүдийн идэвх адреномиметикүүдээс сул байна. Энэ бүлэгт атропин платифиллин орно.
Б. М-холинолитик эмүүд
Эуфиллин (аминофиллин)
ТМС-ыг сэргээх, бронхын булчинг сулруулах, цусны судасны их эсэргүүцлийг багасгаж, тархины судсыг өргөсгөх, ЦБЭД↓, бөөрний цусны урсгалыг ихэсгэх сувганцрын натри хлорын эргэн шимэгдэлтийг багасгах замаар шээлгэх, базофил эсээс ялгарах харшлын медиаторуудын ялгаралтыг багасгах үйлдэл үзүүлнэ.

В. Бронхын булчинд шууд нөлөөлж сулруулдаг эм
А. Стеройд бүтэцтэй үрэвлийн эсрэг эм :
Энэ бүлэгт глюкокортикоидууд орно. Глюкокортикоидууд тучный эсийн мембран болон гранулыг бөх бат болгох,
β2-
Адренорецепторыг мэдрэг болгох, бага зэрэг бронхи өргөсгөх үйлдэл үзүүлнэ. Мөн тэдгээрийн үрэвслийн эсрэг ба дархлал дарангуйлах үйлдэл нь бронхын багтрааны үед сайн үр дүнтэй байдаг.
Б. Харшлын эсрэг эм
Энэ бүлгийн гол төлөөлөгч нь Кромолинатор кетотефин юм.
Харшлын болон үрэвслийн эсрэг эм
Бронхын салст бүрхүүлийн базофил эсийн тоо цөөрөх
Бронхын булчирхайн шүүрэл багасна
Эпителийн хаван багасна
Бронхын булчинг сулруулах
Үрэвсэл харшлын эсрэг үйлдэл үзүүлнэ.
Бронхын багтраа өвчний үед аэрозолоор хэрэглэнэ.
Беклометазон дипропионат

Будезонид (френолин)

Үрэвслийн эсрэг ба харшлын эсрэг, дархлал дарангуйлах үйлдэлтэй.
Бэлдмэл идэвхтэй бета-адренорецепторын тоог олшруулах, бронхын салст бүрхүүлийн хаванг багасгах, АЗ-ын хэт мэдрэгшил ба салс үүсэлтийг багасгана.
Бэлдмэлийг бронхын багтраа, уушгины архаг бөглөрөлт өвчний үед хэрэглэнэ.

200мкг, 400мкг АЗ-аар хэрэглэхэд зориулсан нунтэг хэлбэрээр гаргана.

Кромолин натри (Интал)

Бронхын багтраа, бронхын агчлын үед хэрэглэхэд зориулагдсан.
Тучный эс ба түүний гранулын мембраныг бат бөх болгох, тучный эс уруу кальци орохыг хориглосноор тэдгээрийн дегрануляци болохыг саатуулах үүний үр дүнд агчил үүсгэх бодисуудын чөлөөлөгдөлт багасна.

3. Лейкотриены системд нөлөөлөх эм
Лейкотриен нь арахидоны хүчлээс зарим ферментийн нөлөөгөөр үүсдэг бөгөөд бронхын багтрааг үүсэхэд нөлөөлдөг.
Иймээс лейкотриены нийлэгжлийг саатуулах болон рецепторт нь хориг үүсгэснээр бронхын багтрааны эсрэг үйлчилнэ.

Лейкотриены рецепторыг хориглох эм
Зафирлукаст
Лейкотриены LTD4, LTE4 рецепторыг сонгомлоор удаан хугацаагаар хориглоно. Үүний дүнд үрэвслийн эсрэг үйлдэл илрэх бөгөөд энэ нь бронхын багтрааны үед судасны нэвчимтгий чанар багасах, бронхын салст бүрхүүлийн хаван буурах, өтгөн цэр шүүрэл багасах байдлаар илэрнэ.
Мөн бронхиолыг өргөсгөнө.

0,02г, 0,04гшахмал

Уушгины хаванг эмчлэх эм
Уушигны хаван нь зүрх судасны өвчин, уушиг химийн бодисоор гэмтэх, зарим халдварт өвчин болон элэг бөөрний эмгэг, тархины хавангийн үед үүсдэг эмгэг.
Уушгины хавангийн эмчилгээний үндсэн чиглэл нь үндсэн өвчинг эмчлэх, хордлого болон гипоксийн эсрэг эмчилгээ хийнэ.
Уушигны хавангийн ямар ч хэлбэрийн үед хүчилтөрөгч эмчилгээ хийнэ. Мөн тодорхой заалтаар зүрхний гликозид хэрэглэнэ.

Синекод/Бутамират/
Янз бүрийн шалтгаантай хуурай ханиалга /хөхүүл ханиад/-ын үед хэрэглэнэ. Мөн гуурсан хоолой дурандах ба мэс ажилбарын өмнө болон дараа ханиалга намдаах зорилгоор хэрэглэнэ.
Дусаалгыг 2 сараас 1 настай хүүхдэд 10 дуслаар хоногт 4 удаа, 1-3 настай хүүхдэд 15 дуслаар хоногт 4удаа, 3-с дээш насанд 25 дуслаар 4 удаа уулгана.
Сиропыг 3-6 насны хүүхдэд 5мл-р хоногт 3 удаа, 6-12насны хүүхдэд 10 мл-р хоногт 3 удаа, 12-с дээш насны хүүхдэд 15 мл-р хоногт 3 удаа, насанд хүрэгсдэд 15мл-р хоногт 4 удаа хэрэглэнэ.
Хүүхэд ууж хэрэглэхэд зориулсан 0,5%-20мл дусаалга ба 0,15%-100 мл, 200мл сироп хэлбэрээр үйлдвэрлэнэ.

Бронхоцин
Глауцин гидрохлорид, эфедрин гидрохлорид, мүгваагийн тос ба лимоны хүчлээс тогтсон нийлмэл найрлагатай бэлдмэл.
Цочмог, архаг бронхит, бронх агчлын үед тус тус хэрэглэнэ. Насанд хүрэгсдэд хоолны халбагаар 3-4 удаа ууна. 3-10 насны хүүхдэд 1 цайны халбагаар, 10-с дээш насанд 2 цайны халбагаар тус тус өдөрт 3 удаа уулгана.
Тусупрекс
/Окселадин цитрат/
Ханиалгын төвийг дарангуйлж ханиалга намдаана, амьсгалын төвд нөлөөлөхгүй.
Бэлдмэлийг амьсгалын замын өвчнүүдийн үед ханиалга намдаах зорилгоор хэрэглэнэ.
0,01г, 0,02 гр шахмал үйлдвэрлэнэ.
Либексин
/Преноксдиазин/
Захын үйлдэлтэй ханиалга намдаах эм.
Амьсгалын дээд замын салст бүрхүүлийг мэдээгүйжүүлж ханиалгын эсрэг үйлдэл үзүүлнэ. Бага зэргийн бронхын булчинг сулруулах үйлдэлтэй. Амьсгалын төвийг дарангуйлахгүй. Шунал үүсгэхгүй. Ханиалгын эсрэг үйлдэл 3-4 цаг үргэлжилнэ.
Амьсгалын дээд замын өвчнүүд болон бронхоскопийн шинжилгээний үед хэрэглэнэ.
0,1гр шахмал үйлдвэрлэнэ.
Читамон
Шахмалд: Чихэр өвсний үндэсний нунтаг, тарваган шийрийн үндэсний нунтаг, натрийн гидрокарбонат орно.
Сиропд: Тарваган шийрийн өвсний хандмал , чихэр өвсний шингэн ханд, натрийн бромид, сахарын сироп тус тус орно.

Читамон
Бэлдмэлийг амьсгалын замын өвчнүүдийн үед цэр ховхлох зорилгоор хэрэглэнэ.
Насанд хүрэгсэд шахмалыг өдөрт 3 удаа, сиропыг хоолны халбагаар 3 удаа тус тус ууна.
2-4 настай хүүхэд сиропыг цайны халбагаар өдөрт 3 удаа, 5-9 настай хүүхэд 2 цайны халбагаар өдөрт 3 удаа ууна.
Нийлмэл шахмал 0,3 гр.
100 мл сиропыг флаконтой үйлдвэрлэнэ.

Чигатуссин
Чихэр өвсний ханд 15 мл, ганганы шингэн ханд 15 мл, натрийн буюу аммонийн бромид 1 гр, этилийн спирт 5 мл, сахарын сироп 100мл хүртэл агуулсан бэлдмэл.
Full transcript