Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Untitled Prezi

No description
by

tuul tuulaa

on 27 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Untitled Prezi

Сэрэл дамжих механизм
Нейрон болон эсүүдийг хооронд нь холбодог өвөрмөц бүтцийг синапс гэнэ.Синапс нь
- синапсын өмнөх мембран
- синапсын арын мембран
- синапсын завсар гэсэн хэсгүүдээс тогтоно.
Синапсын физиологи
Миелин бүрхүүлгүй мэдрэлийн ширхэг

Мэдрэлийн ширхгийн гадна талаар зөвхөн Шванны бүрхүүл байна.

Медиатор
Нейроны их биед нийлэгжиж , цочруулын нөлөөгөөр аксоны төгсгөлөөс чөлөөлөгдөн синапсын дараах эсийн мембраны потенциалын хэлбэлзлийг үүсгэдэг биологийн идэвхит бодис.

Аксоны төгсгөлөөс медиатор нь тайван үед маш бага хэмжээгээр чөлөөлөгддөг. Харин мэдрэлийн ширхэгээр дамжих сэрлийн нөлөөгөөр синапсын өмнөх мембран дээр үйлийн потенциал үүсэх үед медиатор ихээр чөлөөлөгдөнө.

Мэдрэлийн эдийн физиологи
By: Б.Ирис
Б.Номинтуул
О.Байгаль
М.Эрдэнэ-зул
Төгөлдөр

Миелин бүрхүүлтэй мэдрэлийн ширхэг

Мэдрэлийн ширхэгийн бүтэц
Мэдрэлийн ширхэгийг дотор нь 2 хуваана.

Мэдрэлийн ширхэгийг сэрэл дамжуулах хурдаар нь
В
нимгэн миелин бүрхүүлтэй , диаметр нь 1-3 мкм учир сэрэл удаан дамжина
С
миелин бүрхүүлгүй
диаметр бага учираас эсэргүүцэл ихтэй , сэрэл дамжуулах хурд бага.
А
зузаан миелин ширхэгтэй учир эсэргүүцэл багатай , сэрлийг дамжуулах хурд их.
α
β
γ
δ
Mиелин бүрхүүлгүй мэдрэлийн ширхэгээр сэрэл дамжих:
-сэрэл удаан дамжин
-сэрэл саарч дамжин (энергиэ хангаж чаддаггүй)
-сэрэл дамжих хурд нь мэдрэлийн ширхэгийн голчтой шууд хамааралтай
- инерги их зарцуулна.
Синапсын ангилал
байрла-
лаар нь
мэдрэл булчингийн синапс
мэдрэл мэдрэлийн синапс
Дохиог дамжуулах байдлаар нь :
-цахилгаан
- химийн
- холимог
Нейроны харилцан үйлчлэлийн шинжээр:
-Зайны
- Зэрэгцээ
- Хавьтлын
үйлчлэлийн шинжээр нь:
-сэрээгч
-саатуулагч
байрлалаар нь :
-мэдрэл булчингийн синапс
-мэдрэл мэдрэлийн синапс
Медиатор нь нейроны их биед байнга нийлэгшиж , аксоны төгсгөлрүү зөөвөрлөгдөж байдаг.
Мэдрэлийн ширхэгийн төгсгөлд сэрэл дамжаагүй байхад ч синапсын дараах мембраны потенциаль богино хугацаагаар өөрчлөгдөж деполяризаци болно. Үүнийг миниатюр синапсын потенциаль гэнэ.


Медиаторыг химийн бүтцээс нь хамааруулан :
1- Ацетилхолины бүлэг
2-Катехоламины бүлэг
3-Аминхүчлийн бүлэг
4-Медиатор төст үйлчилгээтэй бодис

Потенциалын шинж чанараар нь:
-Сэргээгч медиатор
-Саатуулагч медиатор



Ацетилхолин:
Симпатик мэдрэлийн бүх зангилааны өмнөх ширхгийн төгсгөлөөс ялгарна.Мөн парасимпатик мэдрэлийн зангилааны өмнөх ба дараах ширхгийн төгсгөлөөс ялгарна мотонейрон, завсрын нейрон-Реншоу эсээс ялгарна. Синапсын дараах мембран дээр 2 төрлийн холинорецептор байна.
- Н-холинорецептор (никотинд мэдрэг)
-М-холинорецептор(мускаринд мэдрэг)
Ацетилхолиныг холинэстраза ацетил болон холин болгон задлана

Катехоламинууд

Норадреналин адреналин дофамин хамрагдана .Симпатик мэдрэлийн бүх зангилааны өмнөх ширхгийн төгсгөлөөс ялгарна. \хөлсний булчирхайнаас бусад\
Норадреналин адреналин нэгддэг өвөрмөц рецедторыг адренорецептор гэнэ. Адренорецепторыг катехоламинуудын алинд нь илүү мэдрэг байгаагаар нь α ба β адренорецептор гэж ангилна.
Катехоламинуудыг моноаминоксидаза, катехол-О-метилтрансфераза ферментүүд идэвхигүй болгоно.

Серотонин
Триптофанаас үүснэ. Тархины багана хэсэг, гипоталамусын бөөмөнд байдаг. Сэрүүн байх болон нойрсох механизмд оролцоно. Серотониныг моноаминоксдаза нь 5-гидрокси индол – цууны хүчил болгон идэвхигүй болгоно.

Аминхүчлийн бүлгийн медиатор:
ТМТ-д медиаторын үүрэг гүйцэтгэдэг аминхүчлүүд байдаг.
Үүнд: ГАТХ, глицин, аспартат, глютамат орно.
ГАТХ: Глюматдекарбоксилаза –н оролцоотой ТМТ-д үүсдэг. Энэ нь ТМТ-ны саатлын процесст оролцоно.
Глицин: ТМТ-ны саатлын процесс үүсгэнэ.


Мэдрэлийн эдийн физиологи
Мэдрэлийн тогтолцоо нь нейрон болон нейроглий эсээс бүрдэнэ.
Нейрон: мэдрэлийн үйл ажиллагааг хангадаг. Цахилгаан болон химийн цочруулын нөлөөгөөр сэрэл үүсгэж, бусад эсүүд рүү дамжуулах чадвартай. Мөн медиатор ялгаруулж түүгээр бусад эсүүдэд мэдээллийг дамжуулна.

Онцлог:

-Нөхөн төлжих чадвар муу
-Төрөл бүрийн цочруулд мэдрэг
-Тэжээлийн болон хүчил төрөгчийн дутагдалд маш эмзэг
-Өөртөө цахилгаан цэнэг үүсгээд мэдээллийн синапсын тусламжтайгаар дамжуулдаг

-их бие(липидийн хос давхрагаас тогтоно)
-Аксон ( урт сэртэн)
-Дендрит( богино сэртэн)

Бүтэц

Үйл ажиллагаа:
-мэдээллийг хүлээн авах (дендрит, их бие)
-боловсруулах ( их бие)
-Дамжуулах( аксон )

Ангилал( гүйцэтгэх үүргээр нь)
-Хөдөлгөөний( эфферент)
-Мэдрэхүйн(афферент)
-Завсрын

Мэдрэлийн эсийн аксон төгсгөлөөрөө бусад эсүүдтэй холбогддог. Нейрон болон бусад эсүүдиийн хооронд үүссэн холбоосыг синапс гэнэ. Мэдрэлийн эсээс бусад эсэд мэдээлэл синапсаар дамжин үйл ажиллагаа зохицуулагддаг.
Нейронд сэрэл үүсэх
Нейроны их биеэс аксон салаалж буй хэсгийг аксоны уг гэнэ. Энэ хэсэгт цахилгаан зохицуулагатай натри, калийн ионы суваг ихтэй, сэрлийн босго нам , сэрэх чадвар сайн байна. Иймд нейроны их бие болон дендритэд үүссэн нийлбэр потенциал аксоны уг дахь үйлийн потенциалыг үүсгэх цахилгаан цочруул болно.

Хэрэв нийлбэр потенциал аксоны уганд сэрэл үүсгэх зааг хүчинд хүрэхгүй бол сэрэл үүсэхгүй бөгөөд аксоноор мэдээлэл дамжихгүй.

Нейроглий нь нейроны хэвийн үйл ажиллагааг хангахад чухал, туслах үүргүүдийг гүйцэтгэнэ. Мэдрэлийн эдэд 4 төрлийн нейроглий эс байдаг.
1. Олигодендроцит( миелинг бүрдүүлнэ)
2. Микроглий эс(фагацитоз хийнэ)
3. Эпиндимоцит эс(тархины ховдлуудын хана бүрдүүлнэ)
4. Астроцит(цус-тархины хориг бүрдүүлнэ)

Нейроглий эсийн үүрэг
Астроцитын хялгасан судсаар төгссөн хэсгээр цуснаас глюкоз нэвчин орж, лактат болон задардаг. Энэ нь нейрон руу орж аэроб задралд орно. Ингэснээр энергийн эх үүсвэр АТФ-г үүсгэнэ.


Астроцит цус тархиний хоригийг бүрдүүлдэг. Тархины хялгасан судасны ханыг бүрдүүлж буй эндотель эсүүд нь нягт холбоосоор холбогдсон байдаг ба сонгон нэвтрүүлэх чанар маш өндөр. Энэхүү цус тархиний хоригийг үүсгэхэд астроцит эс оролцоно.

Синапсын ангилал
Цахилгаан синапс
Завсартай холоос нь зэргэлдээ эсүүдийг холбохоос гадна мэдээлэл сэрлийг дамжуулах үүрэгтэй.
Энэ суваг нь коннексон уургаас тогтоно.
Цахилгаан синапсаар сэрэл сааталгүй түргэн дамждаг.
Цахилгаан синапс нь мэдээллийг 1 чигт дамжуулдаг.
Өгсөх зам цочроход синапсын мембран туйлгүйшиж, уруудах зам цочроход мембран хэт туйлшдаг.
Химийн синапс
Мэдрэлийн эсийн аксон нь бусад эсүүдтэй химийн синапсаар холбогдож мэдээллийг дамжуулдаг.
Химийн синапс синапсын өмнөх мембран, синапсын арын мембран, синапсын завсар зэрэг бүтцүүдээс тогтдог
мэдрэлийн ширхэгийн төгсгөл нь өргөсөж синапсын өмнөх мембран үүсдэг
мэдрэлийн ширхэгийн төгсгөж байгаа эсийн мембраны хэсгийг синапсын арын мембран гэнэ.
Аксон-их биеийн, аксон-аксоны,аксон-дендритийн ,дендрит-дендритийн хооронд химийн синапс үүснэ.
синапсын дараах мембраны сэрээгч потенциалыг ацетилхолин, норадреналин, дофамин, р бодис зэрэг нь үүсгэнэ.
''Бүгд ба юу ч үгүй" хуулинд захирагдахгүй.


Анхаарал хандуулсанд баярлалаа.
Mиелин бүрхүүлтэй мэдрэлийн ширхэгээр сэрэл дамжих:
Миелин бүрхэвч нь:
-цахилгаан тусгаарлах тэжээлийн үүрэгтэй.
-Na ионы түргэн суваг багатай.
-Сэрэл дамждаггүй.
Сэрэл зөвхөн Раньвегийн барим хооронд ,миелин бүрхүүлийг алгасаж дамждаг учираас энерги бага зарцуулдаг.
Full transcript