Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Projekt Biologjie

Anoreksia , Bulimia , Arterioskleroza , Hipertensioni , Ulçera , Osteoporoza ,Diabeti , Obeziteti , Anemia
by

Brenda Kociu

on 10 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Projekt Biologjie

Brenda Koçiu 11.1 Sëmundjet që shkaktohen
nga kequshqyerja Ju faleminderit :) Obeziteti konsiderohet një situatë jonormale, ku ka depozitim të tepërt të yndyrës në trup. Kjo ndodh nga marrja e tepërt e ushqimit, d.m.th e energjisë së tepërt.Për të vlerësuar gjendjen ushqyese të trupit dhe të obezitetit, përdorim INDEKSIN E MASËS TRUPORE (IMT).
IMT =Pesha / Gjatësia2
Ulçera është një lloj plage e lokalizuar në stomak ose në duoden . Kjo “gropë“ fillestare, më pas zgjerohet nga inflamacioni i cili shpesh është i dhimbshëm. Në formën klasike (30% e rasteve) pikasim një dhimbje që i ngjan djegies në bark, e cila e rrezaton këtë dhimbje edhe anash apo në kurriz. Dhimbja ka ritmin e vakteve të ngrënies dhe shfaqet një çerek ore pas ngrënies. Nga vjen obeziteti?
Etiologjia e obezitetit është shumëfaktoresh,
por shkaku themelor është ngrënia e tepërt.Obeziteti mund t'i ndodhë të gjithëve. Megjithatë disa grupe janë më shumë në rrezik të bëhen obezë. Faktorë të tjerë që lidhen me obezitetin janë: • Stresi, lodhja, trishtimi • Mosha
• Disa ilace • çrregullime hormonale
• Ndërprerja e pirjes së duhanit ( kjo nuk do të thotë që të pini duhanin, përkundrazi)
• Mbajtia e kileve të tepërta të shtatëzanisë
• Trashëgimia Obeziteti eshte i lidhur me shume semundje:
• Zemra (infrakt ne zemer)
• Enet e gjakut (tensioni i gjakut)
• Sistemi i frymëmarrjes
• Hormone dhe funksionet metabolike
• Veshkat
• Nyjet dhe muskujt
• Lekura
•Çrregullime riprodhuese Këshilla:

• Perjashtoni ushqime qe kane shume yndyra dhe sheqer.
• Zgjidhni dhe perdorni produkte me pak sheqer .Pakesoni sheqerin e thjeshte, sheqerin ne embelsira, pijet me gaze, lengjet nektar.
• Zgjidhni dhe perdorni qumesht dhe kos me pak yndyre 1,5 —2 %
• Mos perdorni produkte me shume kripe per shembuli : arra dhe bajame me kripe , sallamra dhe djathra te kriposura.
• Perdorni 5 racione fruta dhe perime te fresketa e te kohes cdo dite .
• Vaji kryesor per gatesen tuaj duhet te jete vaj ulliri. Konsumoni peshk 1-2 here ne jave te cilet kane omega3.
• Perdorni “drithëra” qe kane fibra.
• Pakesoni konsumimin e alkoolit.
• Te beni stervitje cdo dite, 20- 30 min ecje ju ndihmon te keni nje peshe ideale.
• Pini uje,shume uje 8 — 10 gota te pakten cdo dite. Obeziteti Kanceri i zorrës së trashë
Në zorrën e trashë, kohë pas kohe te çdo njeri për arsye të ndryshme zhvillohen polite, pëlcitje të zorrës së trashë apo hemoroide.
Këto polite me kalimin e kohës, për shkak të ushqimit të keq, për shkak të nevojës shumë të trashë, marin kallje dhe kjo mund të jetë shkaktare, që aty të zhvillohet kanceri.
Dieta e pasur në yndyra shtazore, mishi i kuq dhe dieta e varfër në fruta dhe perime është një faktor kryesor predispozues për kancerin e zorrës së trashë. Mjaftojne 10 g fibra drithërash në ditë për të reduktuar me 10% rrezikun e zhvillimit të kancerit të zorrës së trashë.Gjithashtu qumështi dhe kalciumi në ushqim zvogëlojnë rrezikun e zhvillimit të kancerit të zorrës së trashë dhe rektumit. Ushqimet që përmbajnë spec djegës, kafeja, dhe pijet kola përkeqësojnë jashtë mase sëmundjen e ulçerës, madje në shumë raste këto ushqime provokojnë edhe dhimbje stomaku. Përdorimi i ushqimeve me yndyrë nuk është problematik vetëm për një sërë sëmundjesh por ato janë shkak edhe për dëmtimin e stomakut. Fillimisht yndyra dëmton muret e brendshme të stomakut, më pas dëmi avancohet, deri sa dhimbja e stomakut kthehet në kronike dhe njerëzit e kanë të vështirë ti konsumojnë ushqimet si më parë. Këshilla
1- Mos përdorini ushqime të ngrira dhe ato me yndyrë
2- Nuk duhet të përdorni ushqime që përmbajnë shumë sheqer.
3- Pasdite dhe në darkë duhet të hani sa më pak
4- Këshillohet që në mëngjes të konsumoni karbohidrate në mënyre që ushqimi të tretet sa më ngadalë dhe ju të mos ndieni uri gjatë ditës.
5- Hurmat (arabe), këshillohen për pacientët me ulçerë, ato janë një burim i shkëlqyer i sheqerit, fibrave, karbohidrateve, kaliumit dhe magnezit. Osteoporoza
Kockat tona janë të përbëra nga kristale të mineraleve si fosfori, kalçiumi dhe magneziumi. Ka dy lloj qelizash, ato që formojnë kockën dhe ato që e tresin kockën.Deri në moshën 20-25 vjeç dominante janë qelizat që formojnë kockën, më pas ato shkatërruese megjithëse kane një ekuilibër mes tyre. Rritja e shkatërrimit pakëson sasinë e mineralit dhe kjo sjell thyerjen e kockës.
Gjendja ku sasia e mineralit pakësohet shumë quhet Osteoporoze. Kjo është sëmundja më e shpeshtë metabolike e kockave ku mikroarkitekturae tyre dhe masa e kockës janë zvogëluar. Shenjat e para
Osteoporoza është një sëmundje e fshehtë. Nuk jep shenja për një kohë të shkurtër por afatgjate. 3-4 vjet pas menopauses 30% e kockës humbet. Nëse është krijuar osteoporoza vihet re kërrusje dhe dhimbje të belit dhe shpinës.Sidomos kockat e vertebrës janë shumë delikate. Edhe kockat e kyçit të dorës ndikohen.Te tipi i dytë vihen re më shumë dhimbjet e kockave.Me rritjen e moshës rritet mundësia e thyerjes së kockave të legenit. Kush rrezikohet më shumë?
Gratë;
Ato që janë të dobëta;
Ato që i kanë flokët apo lëkurën ngjyrë të hapur;Ato që hyjnë herët në menopauzë;Ato që kanë pak lëvizje;Ato që përdorin alkool dhe cigare;Ato që përdorin pak qumësht apo produktet e tij;Ato që përdorin kortizon;Ato që kanë të dëmtuar funksionin e veshkave;Ato që kanë bërë shumë lindje;
Ato që kanë tek të afërmit e tyre një problem të tillë. A kanë rëndësi aktivitetet fizike?
Aktivitetet fizike janë shumë të dobishme sepse forcojnë muskujt dhe rrisin dendësinë minerale të kockave.
Gjithashtu rrisin dhe eustrogjenin. Por nuk duhet të jenë aktivitete me ngarkesa të larta fizike sepse kanë efekt të kundërt dhe bëhen shkak për dhënie peshe. A ka vlerë kalçiumi dhe vitamina D?

Po, sidomos gjatë rritjes së një fëmije për një zhvillim sa më të mire të skeletit. Dhe nevoja për kalçium vazhdon përgjatë gjithë jetës . Kalçiumi duhet më mire të merret me dietë.Dobia e tij të marrë me ushqime është 30%. Burimet kryesore janë qumështi dhe nënproduktet e tij. Pastaj perimet me gjethe jeshile, fasulet, fistiqet, lajthitë,dhe peshqit e vegjël. Nëse sasia e nevojshme ditore nuk mund të kompesohet me ushqime duhen marrë në formë kripërash kalçiumi. Arterioskleroza është sëmundje e enëve të gjakut.
Ajo shkaktohet nga trashja dhe ngurtësimi i mureve të arterieve. Pak nga pak zgavra e arterieve zvogëlohet, kështu që sasia e gjakut që e përshkron atë, pakësohet. Në këto rrethana indet vuajnë për oksigjen dhe lëndë ushqyese. Nëse arterioskleroza prek enët që ushqejnë zemrën ose trurin, pasojat janë shumë të rënda dhe mund të shpien deri në vdekje. Faktorët rrezikues
Në faktorët rrezikues të pandikueshëm hyjnë mosha, predispozita familjare dhe gjinia.Faktore e ndikueshem:
• Duhanpirja• Shtypja e lartë e gjakut• Përmbajtja e shtuar e yndyrës në gjak (kolesterina)• Sëmundja e sheqerit (diabeti i tipit 2)• Mungesa e lëvizjes• Mbipesha• Stresi Këshilla
-evitoni ushqimet me shumë sheqer
-bëni ushtrime fizike , si vrap , ecje , kërcim
-evitoni stresin
-përdorni medikamente bimore Hipertensioni Hipertensioni paraqet simptoma të tilla sikurse:
* Dhimbje koke
* Marramendje
* Dhimbje dhe ndjenje rëndese në gjoks
* Pagjumësi
* Urinim i shpeshtë
* Etje e madhe
* Dobësi muskulore dhe humbje ekuilibri. Hipertensioni ose shtypja e lartë e gjakut është një sëmundje në të cilën shtypja e gjakut ka nivele të larta dhe permanente mbi arteriet. Mjekimi pa medikamente
- Zvogëlimi i peshës trupore .
Dieta me shumë pemë dhe perime (pa kolesterol) ul presionin për 8-14 mmHg.
- Zvoglimi i konsumit të kripës ul presionin për 2-8 mmHg.
- Aktiviteti fizik p.sh shetitjet e rregullta prej 30 min.
-Eliminimi i alkohlit ul presionin Shenjat e anoreksisë nervore- Simptomat
-humbje ne peshe(15 %e peshes qe pritet te humbet)
-Nxjerrjen e ushqimit
-ndryshim i ciklit te menstruacioneve
-probleme me kockat
-probleme ne aparatin e dhembeve
-ndryshimi I ngjyres se lekures
(lekure e verdhe)
-shenja depresioni
-izolim social Statistika
-Anoreksia

-Bulimia Anoreksia
Anoreksia nervore është një çrregullim i të ushqyerit në të cilën personi bie shumë në peshë sepse e kufizon të ngrënit. Shkaqet e anoreksisë nuk janë zbuluar tërësisht, megjithatë ka të ngjarë që ato të jenë sociale, psikologjike e fiziologjike.

-Pamjet në revista ndikojnë mënyrën se si gratë e vajzat shohin veten e tyre.
- Studimet tregojnë se 80% e vajzave dhe grave janë të pakënaqura me trupin e tyre.
-Shqetësimet me ushqyerjen si anoreksia dhe bulimia godasin 1 në 10 vetë para adoleshencës. Bulimia

Bulimia nervosa është një çregullim psikologjik i të ngrënit, që karakterizohet me intervale të të ngrënit të pakontrolluar të përcjellur me metoda joadekuate për kontrollim të peshës (të vjellur). Zakonisht është rezultat i depresionit, stresit apo çështjes së vetëbesimit. Statistikat
Bulimia më shumë prek femrat. Rreth 10% të individëve të diagnostifikuar me bulimi janë meshkuj ndërsa 10% të individëve që vuajnë nga bulimia, do të vdesin nga uria, sulmi në zemër, komplikimet tjera mjekësore apo vetëvrasja. Cilat janë simptomat e bulimisë?
• Depresioni dhe humor i luhatshem
• abuzim ndaj droges dhe alkoolit
• perdorimi i shpeshte i tualetit pasi hahet
• Periudhat menstruale te parregullt
• te vjella
• lëndime apo gjakderdhje fyt
• problemet e stomakut
• prishjen e dhëmbëve -Anemia Këshilla: SEMUNDJET E GJAKUT (ANEMIA) Klinikisht, diagnoza e anemisë
vendoset kur ka ulje të nivelit të
hemoglobinës. Pavarësisht
nga lloji i saj, ndikon në zvogëlimin e
masës së eritrociteve në gjak, e cila
përcillet me zvogëlimin e perqendrimit
të hemoglobinës, të shprehur në një
litër gjak. -dhimbje koke
-marrje mendsh
- plagë të vogla në skajet e gojës
-çarje të thonjve
-mungesë oreksi
-zbehje të lëkurës
- rrahje të shpeshta të zemrës
- frymëmarrje të vështirësuar
-dobësim muskulor Simptomat Këshilla: Rekomandohet përdorimi i këtyre ushqimeve:
1. Ushqime dhe lëngje që përmbajnë hekur.
Ushqimet që duhet të hani kur keni mungesë hekuri,janë kajsia dhe kumbulla të thata të cilat janë burime të mira të hekurit. Perime me gjethe jeshile të tilla si spinaq , përmbajnë hekur mineral.
2. Vitamina C në lëngje
Lëngje frutash të tilla si lëng molle, lëng portokalli, lëng ananasi, lëng mango dhe lëng rrushi duhet të jenë pothuajse të përditshme, dhe asnjëherë me sheqer.
3. Pije me vitaminë B-kompleks
Drithëra të fortifikuara në mëngjes duhet të përmbajë të paktën 25 % ose më shumë vitamina B-12. Në një kuptim të gjërë termi “Kancer” shpreh proliferimin malinj të një linje të caktuar qelizore, evolucioni i vetëvetishëm dhe përfundimi i të cilit është vdekja e personit,zakonisht e lidhur me ndikimet lokale të tumorit primar ose të metastazave si dhe me ndikimet serioze në gjendjen e përgjithshme të organizmit.
Kanceri i gjirit përfaqëson nje nder vrasësit më të mëdhenj ndër kanceret te gratë. Kanceri i gjirit Kontribues të konsiderueshëm në shfaqjen
e sëmundjes së kancerit
janë:
-Përdorimi i alkoolit e
duhanit
-Dieta me ushqime të
pasura me yndyra shtazore
-mbipesha
-obeziteti
-pasiviteti fizik Shkaqet e shfaqjes Një femër duhet të shkojë menjëherë te mjeku nëse vë re shenja jo normale si:
-zmadhim apo forcim i pazakontë i gjirit
-gjëndra apo mahisje në gji
-rrudhosje apo gropëzim të lëkurës së gjirit
-njeri gji është më i ulët se tjetri
-tërheqje nga brenda e thithave të gjirit ose rrjedhje lëngu apo gjaku prej tyre si dhe çdo gjë tjetër që nuk duket normale. Parandalimi Në Shqipëri kanceri i gjirit është kanceri që haset më shpesh dhe zë vendin e parë ndër shkaqet e vdekjeve te femrat mbi 50 vjeç. Rastet me kancer të gjirit vitet e fundit janë prekur rreth 450-500 gra çdo vit. Vihet re një tendencë e prekjes edhe të moshave më të reja. Diabeti është një sëmundje që karakterizohet nga nivel i lartë glukoze( ose sheqeri) në gjak. Ky nivel i lartë glukoze është i shkaktuar nga paaftësia e organizmit për të përdorur insulinën e vet për të tretur sheqerin.

Mjekësia akoma nuk e di me saktësi përse ndodh një gjë e tillë dhe e kanë quajtur shkakun: sindroma x, por përgjithsisht besohet se faktorët kryesorë që çojnë në diabet janë : gjenet e predispozuara, ushqim jo i shëndetshëm, mungesë aktiviteti fizik, mbipesha. Diabeti 1-Histori familjare për diabet (i trashëguar)
2- Mosha (zakonisht kjo sëmundje shfaqet në moshën mbi 45 vjeç)
3- Prejardhja (grupet etnike që janë me rrezik të lartë për të shfaqur sëmundje).
4- Pesha
5- Dieta
6- Alkooli
7- Duhanpirja
8- Stresi
9- Kequshqyerja Shkaqet e shfaqjes -Bëni kontrolle të rregullta të sheqerit në gjak,
1 herë në vit nëse bën pjesë në grupin e rrezikuar, ndërsa të tjerë 1 herë në 3 vjet nëse jo.
-Kontrolloni rregullisht tensionin e gjakut.
-Mbani peshën nën kontroll.
-Bëni aktivitet fizik, 30 min të paktën në 5 ditë të javës.
-Pakësoni yndyrnat në ushqim,sidomos ato shtazore.
-Përdorni ushqime të pasura me fibra, si fruta, zarzavate,etj.
-Mos përdorni duhan, alkool. Këshilla Diabeti eshte sëmundje kronike nuk shërohet, por kurohet. Nëse kontrollohet mirë të lejon të bësh jetë normale. Projekt Biologji OBEZITETI Brenda Koçiu 11.1
Full transcript