Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Олон улсын харилцааны туйлууд

No description
by

Zolzaya Batsaikhan

on 30 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Олон улсын харилцааны туйлууд

Оршил
Зорилт
Олон улсын харилцаа болон туйлт тогтолцооны талаар онолын ойлголт авах
ОУХ-ны туйлт системийн ач холбогдлыг тодорхойлох
ОУХ-ны туйлт тогтолцооны ижил, төсөөтэй талуудыг олох
Хүйтэн дайны үеийн ОУХ-ны туйлт системийг судлах
Хүйтэн дайны сөрөг нөлөөг илрүүлэх
Зорилго
Олон улсын харилцааны туйлуудын ялгаатай болон төсөөтэй талууд, тэдгээрийн хамаарлыг тодорхойлох.
Мөн Дэлхийн II дайн буюу Хүйтэн дайны үеийн хоёр туйлт тогтолцооны үүсэх болсон шалтгаан, түүний үйл явц, мөн сөрөг нөлөөг тодорхойлох нь туйлын зорилго юм.
Олон улсын харилцааны туйлууд
Өнөө үеийн нийгмийн амьдрал тэр дундаа олон улсын харилцааны бүтэц бүрэлдэхүүн, түүний харилцааны өвөрмөц илрэл болсон олон улсын харилцааны туйлт тогтолцоо оршин байна
"Дайн ба Энх" баг
11-1 анги
Багийн гишүүд:
П. Анужин
М. Ариунзул
Б. Буянсүрэн
Б. Гарамжил
Б. Золзаяа
Ч.Зоригтбаатар
Г. Мандалбаяр
Т. Үзмэ
Онолын үндэс
Хоёр туйлт ОУХ тогтолцоо
Олон улсын харилцаа үүссэн шалтгаан
Зөвхөн дотоод бодлогын үр дүнд нийгмийн бүхий л хэрэгцээг хангаж чаддаггүй учир гадаад орчинтой харилцаж зарим хэрэгцээгээ хангадаг.
Аль ч улс орон бусад улс ард түмэнтэй, ялангуяа хөрш зэргэлдээ улс орнуудтай олон талын харилцаатай байдаг.
Нэг туйлт тогтолцоо хүн төрөлхтний түүхэнд
Ромын эзэнт гүрэн, Монголын эзэнт гүрэн, Испани, Британи зэрэг их гүрнүүд байжээ. Мөн Дэлхийн II дайны дараагаар 1985 оны ЗХУ-д эхэлсэн өөрчлөн байгуулалтын үйл явц болж, дэлхийн социалист лагерь оршин тогтнохоо больсноор АНУ дэлхийн бодлогын гол тодорхойлогч болж нэг туйлт тогтолцооруу шилжсэн юм.
Олон улсын харилцааны туйлууд
ОУХ-ны нэг туйлт тогтолцоо
Гурван туйлт ОУХ
Хоёр туйлт ОУХ
Олон туйлт ОУХ
Олон улсын харилцааны туйлуудын төсөөтэй талууд
Хоёр туйлт болон гурван туйлт тогтолцооны хамаарал
Дэлхийн II дайны дараа, хоёр туйлт тогтолцоо задрахаас өмнө 1970-аад онд ЗХУ болон АНУ дээр БНХАУ нэмэгдэн дэлхийн бодлогыг тодорхойлох болсноор гурван туйлт тогтолцоо үүссэн гэж зарим судлаачид үздэг.
Гурван туйлт болон олон туйлт тогтолцооны хамаарал
Зарим судлаачид дэлхийн II дайны дараах үеийг дэлхийн бодлогын өрнөлт олон туйлаас хамаарах боллоо гэж үздэг бол зарим судлаачид 1970-аад оны үед ЗХУ, АНУ, БНХАУ-ын гурван туйлт систем тогтож байсан гэж үздэг.
Олон туйлт болон нэг туйлт тогтолцооны хамаарал
Зарим судлаачдын үзэж байгаагаар дэлхийн бодлого улам бүр нэг туйлтай болж байгаа гэж үздэг бол зарим судлаачид дэлхийн бодлого олон туйлаас хамаарах боллоо гэж үздэг.
Нэг туйлт болон хоёр туйлт тогтолцооны хамаарал
Дэлхийн II дайны дараа 1945-1990 оны үед ЗХУ тэргүүтсоциалист орнууд, АНУ тэргүүтэй капиталист орнууд гэх 2 хэсэгт хуваагдсанаар дэлхийн бодлого 2 туйлтай болсон байсан.
Гэвч 1985 оноос ЗХУ-д эхэлсэн өөрчлөн байгуулалтын улмаас дэлхийн социалист лагерь оршин тогтнохоо больж дэлхийн бодлогыг АНУ дангаараа тодорхойлох болсон нь нэг туйлт харилцаа үүссэн хэлбэр юм.
1. Цөм их гүрэн нь үндсэн дүрэм зарчмыг тогтоон хэрэгжүүлж, цэрэг эдийн засгийн хувьд ноёрхоно.
2. Өөрийн нөлөөнд буй нэгжүүдийн хоорондын зөрчилдөөнийг зохицуулна
3. Нэгж улсуудын тусгаарлах, бие даах оролдлогыг таслан зогсооно
1. Нөгөө эвсэлтэй тэмцэх, боломжтой бол устгахыг оролддог.
2. Өөрийн хүчийг байнга нэмэгдүүлэхийг оролддог. Нөгөө эвслийн гишүүнийг татах, өөрөөсөө гишүүнээ алдахгүй байх
Хоёр туйлт тогтолцоо хүн төрөлхтний түүхэнд
“Хүйтэн дайны” явцад даяар бодлогын хоёр туйл бий болж, дэлхий ертөнц гурван хэсэгт хуваагдав. Америкийн Нэгдсэн Улсын тэргүүлсэн хамгийн баян, коммунист нийгмийн бүлэг, Зөвлөлт Холбоот Улсыг тойрон бүлэглэсэн арай ядуу социалист дэглэмтэй нийгмийн бүлэг, “гурав дахь ертөнцийн” орнууд буюу Хятад, Югеслав зэрэг орнуудад хуваагдсан.
1. Нөгөө хоёр талтай аль алинтай нь сайн харилцаатай байх, зөрчил үүсэхээс болгоомжлох
2. Нөгөө хоёр талын хооронд ойр дотны хамтын ажиллагаа бий болохоос сэргийлэх
1970аад оны үед Зөвлөлт холбоот улс, Америкийн нэгдсэн улс, Бүгд Найрамдах Хятад ард улсын гурван туйлт систем тогтож байсан гэж зарим судлаачид үздэг.
Гурван туйлт тогтолцоо
хүн төрөлхтний түүхэнд
1. Ноёрхогч шинжтэй болж буй аливаа улс, эвслийг эсэргүүцэх
2. Хүчээ аль болох ихэсгэх эсвэл хадгалах
3. Аль нэг талтай дайтсан ч системийг бүхэлд нь тогтворгүйжүүлэх хэрэггүй.
Олон туйлт тогтолцоо хүн төрөлхтний түүхэнд
Дөрвөн зуу илүү жилийн турш Англи, Франц, Испани, Австри, Прусс, Герман, Америкийн Нэгдсэн Улс зэрэг барууны үндэстний улсууд бие биентэйгээ харилцаж, нэг нь нөгөөгөө нөхөж, өөр хоорондоо байлдан байж барууны соёл иргэншлийн хүрээнд олон туйлт олон улсын системийг бүрдүүлж иржээ.XXI зуунд АНУ, БНХАУ, Нэгдсэн Европ, Япон, Исламын ертөнц зэрэг олон иргэншилт, олон туйлт тогтолцоо ажиглагдсан.
Олон улсын харилцаа
гэдэг нь биеэ даасан төр засагтай улс орнуудын хооронд тогтсон холбоо, харилцаа хамаарал, нөлөөлөл, тодорхой хууль, хэм хэмжээний хүрээнд явагддаг харилцаа юм.
Олон улсын харилцаанд гол тоглогчид нь их гүрнүүд бөгөөд тэдгээр орнууд нь дэлхийн бодлогыг тодорхойлж байдаг. Энэ нь
олон улсын харилцааны туйл
юм. Туйл орнуудыг дагадаг орнуудыг дагуул орон гэж нэрлэдэг.
ОУХ-ны туйлт тогтолцооны ач холбогдол
Дэлхийн бодлогыг нэг, хоёр, гурав эсвэл хүч тэнцүү олон улс тодорхойлсноор олон улсын харилцааг илүү системлэг бүтэцтэй болгодог.
Хүйтэн дайны эхлэл:
АНУ-ын дайны дараахь үеийг олон улсын хэмжээнд хүйтэн дайны эхлэлийн он жилүүд байсан гэж тодорхойлдог.
Хүйтэн дайны үе:
“Хүйтэн дайны” явцад даяар бодлогын хоёр туйл бий болж, дэлхий ертөнц АНУ, ЗХУ болон тэдгээрийн дагуул орнууд, "Гуравдах ертөнцийн орнууд" гэсэн гурван хэсэгт хуваагдав.
Хүйтэн дайны дараах үе:
1980 – аад оны сүүлчээр коммунист ертөнц нурснаар “хүйтэн дайны” үеийн олон улсын систем түүхийн явдал боллоо. Шинэ ертөнцөд хүмүүсийн хоорондын үндсэн ялгаа нь үзэл суртлын биш, улс төрийн биш, эдийн засгийн биш, харин соёлын шинж чанартай байх болов.
Хүйтэн дайны үеийн 2 туйлт системийн сөрөг нөлөө
Эерэг нөлөө:
АНУ тэргүүтэй барууны орнууд социалист системийн эсрэг тууштай арга хэмжээ авахаар шийдсэн бөгөөд үүний илрэл нь технологийн дэвшлийн өрсөлдөөн байв. Ялангуяа сансар огторгуйг эзэмших их аян өрнөж, сансрын технологийг илүү их хөгжүүлж чадсан юм.
Улаанаар-ЗХУ тэргүүтэй социалист орнууд
Цэнхрээр-АНУ тэргүүтэй капиталист орнууд
Шараар- Гуравдагч ертөнцийн орнууд
Хүйтэн дайны шалтгаан:
ЗХУ-ын социалист систем, АНУ-ын капиталист системийн үзэл суртлын зөрчилдөөн
Анхаарал тавьсанд
баярлалаа!

Сөрөг нөлөө:
Үзэл суртлын хурц өрсөлдөнөөс улбаалаад ЗХУ болон АНУ-ын эвслүүд бие биенийхээ эсрэг төрөл бүрийн хориг арга хэмжээг харилцан авч, дайсагнал улам эрчимжиж байсан.
Тухайлбал: ЗХУ нь Социалист улсуудад барууны орнуудыг харгис хатуу дэглэмтэй, социалист орнуудын туйлын дайсан гэж ойлгуулдаг байсан.
Ном зүй:
1. Д. Буян "Нийгмийн тухай мэдлэг"
2. Нийгмийн ухаан IV сурах бичиг
3. http://ulstur.blog.gogo.mn/
4. http://mn.wikipedia.org/wiki/Хүйтэн_дайн
5. "Соёл иргэншлийн мөргөлдөөн ба дэлхийн дэг журамд гарсан хувиралт"
6. Gooooooogle.com
Туйлууд нь системлэг бүтэцтэй байдаг
Туйл орнуудын тэргүүлдэг үзүүлэлтүүд нь адилхан
Туйлууд тоглоомын дүрэмтэй.
Дүгнэлт
ОУХ-ны түүхийн үе шат бүр дээр туйлт тогтолцоо оршин тогтнож байсан. Үүний дундаас хоёр туйлт тогтолцоо буюу хүйтэн дайны үед үзэл суртлын зөрчилдөөнөөс эерэг, сөрөг олон үр дагавар гарсан.
Үүнээс хоёр туйлт ОУХ тогтолцоог сонгон судлалаа. :-)
Full transcript