Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

PETROL VE TÜREVLERİ

No description
by

ecem uzun

on 24 April 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of PETROL VE TÜREVLERİ

PETROL NEDİR?
Kimyasal kompozisyonu ve
içinde bulunduğu farklı basınç ve sıcaklık koşullarına bağlı olarak sıvı, katı veya
gaz halinde bulunabilen ve
hazne kayaçlarının gözeneklerinde oluşan doğal bir hidrokarbon karışımıdır.

Latince taş anlamına gelen “
petra
" ve yağ anlamına gelen “
oleum
” kelimelerinin birleşmesi ile türetilmiştir.

PETROL VE TÜREVLERİ
Petrol, hidrokarbonların karışımından meydana gelmiş olup, her zaman sabit bir kimyevî bileşimi yoktur. Doğal akaryakıt olan ham petrol, bulunduğu ülkelere göre değişen bileşimler gösterir. Örneğin; Amerika'da özellikle Pensilvanya bölgesinde çıkarılan petroller genellikle hidrokarbon sınıfından olan bileşikleri, Rusya petrolleri, kötü kokulu naften sınıfından bileşikleri; Romanya petrolleri ise bu ikisinin bir karışımını içerir.
PETROLÜN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
İÇERİK:
HAM PETROL
PARAFİNİK HAM PETROL
NAFTANİK HAM PETROL
KARIŞIK YAPILI HAM
PETROLLER
Parafinik HC’ dan oluşur. Büyük miktarda wax(mum) içerir. Bu yüzden bu petrolden kaliteli yağlama yağları  elde edilir.
Parafinik ham petrolden elde edilen ürünlerin  özellikleri şunlardır:

Yağlama yağlarının viskozite indeksi yüksektir. Dizel indeksi yüksektir ve yanma kalitesi  yüksektir.
Benzinin oktan sayısı düşüktür.
Madeni yağların akma noktası yüksektir. Madeni yağların API gravitesiyüksektir. Gaz yağının is noktası yüksektir
Naftenikpetrol sikloparafinlerden oluşur. 
NaftenikHC’lardanoluşur.
Büyük oranlarda asfaltikmadde içerirler.
Hemen hemen hiç wax(mum) bulundurmazlar. Bu petrol tipinden, özel rafinasyonmetotları ile elde edilen yağlama yağları kalite  olarak parafinik ham petrolden elde edilen yağlama yağlarına eşdeğerdir. Normal yollarla elde edilen yağlama yağları ise sıcaklığa 
karşı hassastır.
Naftenikham petrolden elde edilen ürünlerin özellikleri şunlardır:

Yağlama yağlarının viskozite indexleridüşüktür. Benzinin oktan sayısı yüksektir. Wax(mum ) bulundurmadığından dieselyakıtı (motorin) kolay
 üretilir.
Yüksek kaliteli asfalt elde edilebilir. Elde edilen ürünlerin S oranları yüksektir

Hem parafinik, hem naftenik ve bir miktarda aromatik HC’lar içerir.
Özellikleri parafinik ve naftenik yapılı ham petrollerin arasındadır.
Genel olarak parafiniklere daha yakındır.
Karışık ham petrolden elde edilen ürünlerin özellikleri şunlardır:

•Benzinin oktan sayısı yüksektir.
•Wax (mum) içerirler.
•Hacimsel %0.25 –1.0 arasında S içeririler.
•Yağlama yağlarının kalitesi parafinik ham petrollerden elde edilen yağların kalitesine eşdeğerdir.
Petrolün ortalama
elementel bileşimleri;
Teksas ve Kaliforniya petrollerinde kükürt
diğerlerine oranla fazladır.

Petrolün Flüoresans Özelliği
Petrol ultraviyole ışık altında sarı -yeşil -mavi renklerde flüoresans gösterir. Bu özellik eser miktardaki petrolün kolayca belirlenmesini sağlar.
Petrolün Kırılma İndisi
Petrolün yoğunluğuna göre 1,39 ile 1,49 arasında değişir, hafifpetrollerin kırılma indisi de küçüktür.
Petrolün Yoğunluk Özelliği
Petrolün yoğunluk değeri kimyasal bileşime ve viskoziteye görefarklılık gösterir.Bugün petrol endüstrisinde petrolün özgül ağırlığı yerine A.P.I. Gravite derecesi kullanılır. Petrolün özgül ağırlığı ile A.P.I. Gravite derecesi arasında ters bir orantı vardır. Gravite büyüdükçe yoğunluk küçülmekte ve petrolün kalitesi yükselmektedir. Gravite küçüldükçe yoğunluk artmakta ve petrolün kalitesi düşmektedir.

Türkiye‟de 30 – 40 API değerine sahip petrol sahaları bulunmakla beraber, keşfedilen petrolün çoğu 20 – 35 API değeri aralığındadır. Örneğin; Türkiye‟deki en yüksek petrol rezervine sahip olan Batı Raman Sahası‟ndan 13 API petrol
üretilmektedir.

Petrolün

Viskozitesi
Viskozite bir sıvı veya gazın akmaya karşı direncini ifade eder. Yani akışkanlığın tersidir.

Petrolün viskozitesi petrolün bileşimine bağlıdır. Yoğunluk arttıkça viskozite de artar. Sıcaklık arttıkça viskozite düşer.

Yüksek viskoziteli petrolün taşınması ve üretilmesinde güçlükler vardır.
Petrolün Yeraltında Bulunuşu
Anataş içerisinde meydana gelen petrol, zamanla üstüne yığılan yeni yeni tabakaların basıncı ve arz kabuğunda meydana gelen çeşitli hareketlerin etkisi altında, sıkışır ve daha bol gözeneği (porozitesi) bulunan taş ve tabakalara doğru harekete geçer. Pek çok fizik ve kimya olaylarının da rol oynadığı bu harekete
göçetme
veya
migrasyon
denir.
Petrolün migrasyonu, artık daha ileri (yani daha müsait) bir yer bulamayıp ta toplandığı yere kadar devam eder. Petrol için "son durak" yeri, petrolün, içinden sondaj yapılarak çıkarıldığı yerdir ve buraya haznetaşı denir. Ekonomik değerde petrol, ancak haznetaşından elde edilir. O halde iyi bir haznetaşı, çok petrol alabilen bir hazne demektir.
En iyi haznetaşı olarak kum, kumtaşı ve kalkerler bilinmektedir. Bu taşların içinde nispeten bol gözenekler vardır ve bütün bir taş hacminin bazen % 45 oranını teşkil ederler. Yani bu gibi ideal (porozitesi en fazla) taşlar içerisinde petrol toplanacak olursa, en fazla taş hacminin % 45 kadar petrol toplanır demektir. Halbuki gerçekte bu oran çok daha düşüktür. Örneğin; Günümüzde % 10-15 0ranında porozitesi bulunan kireçtaşları ve kumtaşları içinden petrol çıkarılmaktadır.
Deniz kökenli sediman (tortul) tabakaları içinde meydana gelmiş olan petrolün, ekonomik bir değer taşıyabilmesi için, haznetaşları içerisinde toplanması ve hava ile temas etmemesi şarttır. Çünkü bu takdirde petrol okside olur, hafif kısımlar uçar, geriye asfalt kalır. Kalan bu petrolün yeryüzüne çıkartılması imkansız olur ki petrolcü dilinde buna
ölü petrol
denir.
Ham Petrolden Yakıt ve Petrol Türevi
Ürünlerin Eldesi
Ham petrol değişik kaynama noktasına sahip komplex hidrokarbonların karışımıdır.
Destilasyon işlemi bu hidrokarbonların fraksiyonlara ayrılmasını ve yakın kaynama noktasına sahip yeni ürünlerin elde edilmesini sağlar.
DestilasyonÜrünü

DestilasyonSıcaklığı [oC]
LPG 35
Hafif Benzin 35 -95
Ağır Benzin 40 -205
Kerosen(Gazyağı) 160 -250
Motorin 180 -360
YağlamaYağları 370 -550
Artıklar 425 -üstü
LPG
KURŞUNSUZ BENZİN
Benzin, motor yakıtı olarak kullanılan ve genel formülü C5H12-C11H24 olan
hidrokarbonlardan oluşan bir karışımdır.
Benzinin motorlarda hava ile olan hassas karışımı, iklim ve mevsime göre düzenlenir. Benzinin kalitesini belirten en önemli faktör, oktan sayısıdır. Oktan sayısı benzinin yanma esnasında vurmaya karşı direnç kabiliyetinin bir ölçüsüdür. Şayet oktan sayısı çok küçük ise motor vurur ve zarara uğrar. Oktan sayısı çok yüksek ise fazla kaliteli olması istenmediğinden gereksiz yere para ödenmiş olur.
FUEL OİL
Ham petrolün ayrımsal damıtımı sırasında 370-380°C arasında elde edilen, oldukça koyu kıvamlı, kurşunî ya da siyah renkte, ağır bir akaryakıt. Her türlü yakıt ihtiyacı için kömür yerine kullanılabilir. İstenilen kıvam verilmek için içine, petrol arıtımından kazanılan yan ürünler ve tortular katılır. Piyasada viskozitesine (kalınlığına) göre numaralandırılmış olarak (5 numara, 6 numara gibi) satılır. En çok kaloriferlerde ve termik santrallarda kullanılır.
Kerosen, genellikle sanayide kullanılan bir petrol türevidir. Kerosen halk dilinde gazyağı diye geçen maddenin daha gelişmiş ve içerik olarak süzülmüş olanıdır. 150 °C ile 270 °C arasında petrolün çok ince bir şekilde damıtılmasıyla elde edilir. C12H26-C16H34 genel formüllü
hidrokarbonları ihtiva eder. Parlama derecesi 40 °C'dir.
Kerosenin parlama derecesi olan 40 °C'nin altında herhangi bir ateş temasında yanmamasından ötürü “Uçak yakıtı” olarak da kullanılmaktadır
.

Kullanım alanları:

Sanayide pas giderici,
Bilimsel ve endüstriyel alanlarda,
Japon sobalarında yakıt,
Yapısı itibarı ile benzinden daha kalın olan bu yakıtın yanıcılığı benzinden daha fazla olduğu için benzindeki oktanı yükseltmek için de kullanılır.
KEROSEN
Motorin ham petrolün destilasyonunda 315-375 °C aralığında destillenen C15H32-
C18H38 genel formüllü hidrokarbonlardan oluşur. Dizel yakıtı olarak kullanılır. Motorinin en
önemli iki özelliği akışkanlığı ve yanıcılığıdır. Bunlar uygun olmazsa “dizel vuruntusu”
denilen olay meydana gelir.mazotun yanma ısısı 650 ile 750 derece arasındadır.Dolayısıyla benzine nazaran motorin oldukça zor tutuşmakta ve zor alev almaktadır.

Setan Sayısı:
Yakıtın yanma kalitesini ifade eder ve oktan sayısı gibi ölçülebilen bir
birimdir. Setan sayısı yüksek yakıtlarda dizel vuruntusu azalır


MOTORİN
Ham petrol ısıtma fırınlarında yaklaşık 310-370oC sıcaklığa ısıtılır. Böylece ham petrolün içinde bulunan ve ısı transferini olumsuz etkileyen inorganik tuzlar (Na, Ca Mg v.b.) ve katı maddeler arındırılmış olur. Isıtma işlemi sırasında bu sıcaklığın üzerine çıkılırsa hidrokarbonlar parçalanır yani kraking meydana gelir.


TÜRKİYE'DE PETROL
Günümüzde önemli bir enerji kaynağı olan petrol, aynı zamanda kimya sanayiinin de ham maddesidir. Yurdumuzdaki petrol yatakları fazla zengin değildir.
Mevcut petrol yataklarımız daha çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Batman, Siirt ve Diyarbakır'dadır. Adıyaman, Şanlı Urfa ve Mardin'de de petrol yatakları vardır.
Üretilen petrol, ihtiyacımızın çok az bir kısmını (1/7) karşılamaktadır. Geri kalan kısmını dışardan karşılamaktayız.
Yurdumuzda ham petrolün arıtılması için rafineriler kurulmuştur. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde üretilen ham petrolün bir kısmı Batman Rafinerisine, bir kısmı da Batman-İskenderun boru hattı ile Dörtyol'a gönderilmektedir. Buradan da tankerlerle Ataş(Anadolu Tasfiyehanesi A.Ş.), İzmir ve İzmit rafinerilerine taşınmaktadır.
BRENT PETROL NEDİR?
B
room
R
annoch
E
tieve
N
ess
T
arbat)

Brent petrol,
Kuzey Denizi
'nden çıkarılmakta olan varili uluslararası referans fiyat kabul edilen, kaliteli ham petrol türüdür.Brent petrol ismini Kuzey Denizi'ndeki
5 ayrı tektonik tabaka
nın baş harfleri
nden alır.Dünya çapında parasal ölçü birimi olarak da kullanılma durumu söz konusudur.
%0.37 Sülfür (S)
içermesinden dolayı hafif ham petroller sınıfında yer almaktadır. Hafif ham petrollerde, genellikle benzin üretiminde kullanıldığından pazar değeri son derece yüksektir.
WTI PETROL
WTI(West Texas Intermadiate) Petrolü
ABD’de çıkarılan ve boru hattıyla Oklahoma, Cushing’e gönderilen petrollere verilen isimdir. Karada çıkarıldığı için uzak bölgelere transportasyonu zor ve masraflıdır dolayısıyla fiyatı daha yüksektir. WTI petrolü de Brent petrolü gibi çok hafif ve tatlıdır. Yine benzin ve dizel yakıt üreticileri için ideal bir ham petroldür. ABD’de tüketilen başlıca petrol türü WTI’dir.
PETROL NEDİR?

PETROLÜN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

PETROL TÜREVLERİ NELERDİR?

PETROLÜN DESTİLASYONU

PETROL REZERVLERİ VE ÇIKARILMASI

TÜRKİYE'DE PETROL

BRENT VE WTI PETROL
Isıtılan ham petrol alt kısmından destilasyon kulesine gönderilir.
•Kaynama sıcaklıkları 370oC’ın altında olan hidrokarbonlar buharlaşır (Hafif hidrokarbonlar). Ağır hidrokarbonlar sıvı halde kalır.
•Buharlaşan hidrokarbonlar kulenin üst kısmına doğru yükselirken soğurlar ve kısım kısım yoğuşmaya başlarlar. Yoğuşmayı hızlandırmak için kulenin üst tarafından reflux denilen benzin püskürtülür.
•Yoğuşan hidrokarbonlar tepsiler içinde dolar. Bu şekilde her tepsiye belirli sıcaklıkta kaynayan hidrokarbonlar birikmiş olur.
•Düşük kaynama noktasına sahip hidrokarbonlar destilasyon kulesinin üstünde, yüksek kaynama noktasına sahip hidrokarbonlar destilasyon kulesinin alt kısmındaki tepsilerde toplanır.
İskenderun Körfezi ile Kırıkkale arasındaki petrol boru hattı ile de Kırıkkale Rafinerisine ham petrol aktarılmaktadır. Ayrıca Türkiye-Irak boru hattı ile Irak petrollerinin bir kısmı Yumurtalık Limanı'na taşınmaktadır. Bu taşımacılıktan Ülkemiz önemli bir gelir sağlamaktadır. Azerbaycan petrolünün de yapılacak boru hattı ile İskenderun Körfezi'ne getirilmesi planlanmaktadır. Yurdumuzda petrol aramalarına hızla devam edilmektedir.
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN

TEŞEKKÜR EDERİZ...

ECEM UZUN
BAHADIR YÖRÜK
MERVE GÜNAYDIN
Sıvılaştırılmış petrol gazı (Liquified Petroleum Gas) anlamına gelen LPG, bütan ve propan gazlarının karışımıdır. Dünyada ilk olarak 1810'da İngiltere'de kullanılan LPG, petrolün rafinerilerde işlenmesiyle ya da doğal gaz yataklarından üretilir. Dünyada doğal gaz üretimindeki artışa bağlı olarak LPG üretimi de her yıl ortalama %2 oranında artış gösterir.

LPG, normal şartlar altında gaz fazında bulunur. Fakat basınç altında ve sıvı halde saklanır. Taşıma ve depolama için sıvı hale getirilen LPG, gaz fazında tüketilir. Yanıcı ve parlayıcı özelliğe sahiptir. Suda çok az çözünür. Renksiz ve kokusuzdur. Bu nedenle gaz kaçağı durumunda fark edilebilmesi için merkaptanlar veya kükürt bileşenleriyle kokulandırılır. Hava içinde %2 ila %9 arasında bulunması patlama riskini doğurur
KAYNAKLAR :

https://tr.wikipedia.org/wiki/Mazot
http://www.tupras.com.tr/
http://enerjienstitusu.com/petrol-efsaneleri-turkey-oil-turkiyede-petrol
http://www.pigm.gov.tr/
Full transcript