Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН, ЭРҮҮЛ АХУЙН, ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ЗОХИСТОЙ ДАДЛУУДЫ

No description
by

nomin erdene amgalan

on 15 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН, ЭРҮҮЛ АХУЙН, ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ЗОХИСТОЙ ДАДЛУУДЫ

ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН, ЭРҮҮЛ АХУЙН, ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН
ЗОХИСТОЙ ДАДЛУУДЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ
АРГАЧЛАЛ, ЗӨВЛӨМЖ

МХЕГ, ХААХХ-ийн дарга Ч.Арилдий
arildii_ch@yahoo.com 91191680. 263059

Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал


3.4.2.5. Хүнсний түүхий эд бэлтгэл, үйлдвэрлэл, худалдаа-үйлчилгээ, хадгалалтын бүх үе шатуудад чанарын удирдлага, хяналт, баталгаажуулалтын нэгдмэл тогтолцоог бий болгоно.












“ХҮНСНИЙ ТУХАЙ” ХУУЛЬ

10.1.Хүнсний чиглэлийн үйл ажиллагаа эрхлэхэд дараах нийтлэг шаардлага тавина:
10.1.1.хүнсний чиглэлийн үйл ажиллагаа эрхлэгч бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнийхээ чанар, аюулгүй байдлыг хангаж, үйл ажиллагааныхаа үр дагаврыг өөрөө хариуцах;
10.1.4. үйл ажиллагаандаа зохистой дадлыг нэвтрүүлэх;


4.1.7.
“хүнсний анхан шатны үйлдвэрлэл эрхлэх”
гэж ургамлын гаралтай хүнсний бүтээгдэхүүний түүхий эдийг тариалах, хураах, бэлтгэх, мал, амьтан, загас өсгөх, үржүүлэх, мал бэлтгэх, төхөөрөх, түүхий сүү бэлтгэх, боловсруулах, байгалийн гаралтай жимс жимсгэнэ, ургамлыг түүх, тэдгээрийг зах зээлд нийлүүлэхийг;
4.1.19.”хөдөө аж ахуйн зохистой дадал” гэж мал, амьтан, ургамлын гаралтай хүнсний түүхий эд, бүтээгдэхүүний
анхан шатны үйлдвэрлэлд
тэдгээрийн аюулгүй байдлыг хангахад шаардагдах бүх нөхцөл, үйл ажиллагааг;



“ХҮНСНИЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ ТУХАЙ” ХУУЛЬ

4.1.20. “Эрүүл ахуйн зохистой дадал” гэж хүнсний түүхий эд, бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлыг хангахад шаардагдах ариун цэвэр, эрүүл ахуйн нөхцөл, үйл ажиллагааг;
4.1.21.“Үйлдвэрлэлийн зохистой дадал” гэж үйлдвэрлэлийн бүх үе шатанд түүхий эд, бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлыг хангахад шаардагдах нөхцөл, хяналт, үйл ажиллагааг;

ХҮНСНИЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ ТУХАЙ” ХУУЛЬ

7.1.1.хөдөө аж ахуйн гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүний анхан шатны үйлдвэрлэлд хөдөө аж ахуйн зохистой дадал-ыг нэвтрүүлнэ.
7.1.2.хүнсний сүлжээний бүх үе шатанд эрүүл ахуйн зохистой дадал;
7.1.3.хүнсний түүхий эд, бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн шатанд үйлдвэрлэлийн зохистой дадал.
7.4.Энэ хуулийн 7.1, 7.3-т заасан зохистой дадал, аюулын дүн шинжилгээ ба эгзэгтэй цэгийн хяналтын тогтолцоог нэвтрүүлэх аргачлал, зөвлөмжийг хяналтын байгууллага гаргана.



“ХҮНСНИЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ ТУХАЙ” ХУУЛЬ

GAP буюу "Хөдөө аж ахуйн зохистой дадал" гэдэг нь хүнс үйлдвэрлэх, боловсруулах, тээвэрлэх явцад хүний эрүүл мэнд, байгал орчныг хамгаалах, ажиллагсад болоод тэдгээрийн гэр бүлийн гишүүдийн амьдарлын нөхцлийг сайжруулах зорилгоор мөрдөгдөж байгаа зарчим, дүрэм журам, техникийн зоиулалтын цогц баримт бичиг юм.

GAP БУЮУ “ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ЗОХИСТОЙ ДАДЛЫН ТУХАЙ, ҮНДСЭН
ЗАРЧМУУД

“Хөдөө аж ахуйн зохистой дадал”-ын үндсэн зарчмуудыг НҮБ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага (FAO)-ын Хөдөө аж ахуйн хороо (COAG)- ны 2003 оны “Хөдөө аж ахуйн зохистой дадалын хөгжил” илтгэлийн хавсралтанд
нийт 10 чиглэлээр зөвлөмж болгон гаргасан байна.
Эдгээр зарчмууд нь заавал мөрдөх хууль ёсны баримт бичиг биш боловч зохистой дадалын хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд шийдвэр гаргагчдын түвшинд ашиглаж болох техникийн зөвлөмж юм.


GAP

GAP-ийн үндсэн зарчим


GAP-ыг амьдрал прагтикт нэвтрүүлж, мөрдсөнөөр үйлдвэрлэгчид эрүүл, чанартай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, ашиг орлогоо нэмэгдүүлэхээс гадна нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн зах зээлд гаргана.


Нөгөө талаар хэрэглэгчид чанартай. аюулгүй хүнс хэрэглэх боломж бүрднэ.
Аюулгүй хүнс
Чанартай хүнс
Байгаль орчинд ээлтэй
Ажиллагсдын аюулгүй байдал хангагдсан
Хөдөө аж ахуй, газар тариалан, ургамал
хамгааллын зохистой дадлын
ерөнхий загвар


I . GAP БУЮУ "ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ЗОХИСТОЙ ДАДЛЫН "-ЫН ТУХАЙ ОЙЛГОЛТ
II. ТАЛБАЙ СОНГОЛТ, ХӨРС БОЛОВСРУУЛАЛТ, ТАРИМЛЫН СЭЛГЭЭ, ҮР СУУЛГАЦЫН МАТЕРИАЛЫГ ТАРИАЛАЛТАНД БЭЛТГЭХ
III. УРГАМАЛ УРГАЛТЫН ҮЕИЙН ТЕХНОЛОГИЙН МӨРДӨЛТ, УСЛАГАА, УРГАМАЛ ХАМГААЛЛЫН МЕНЕЖМЕНТ
IV. УРГАМАЛ ХАМГААЛАХ ХИМИЙН БОДИС, БОРДОО ХЭРГЭЛЭХ, ХАДГАЛАХ ҮЕИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГАА
V. ХУРААЛТЫН ҮЕИЙН АРГА ХЭМЖЭЭ
VI. ХУРААЛТЫН ДАРААХ ҮЕД ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ АРГА ХЭМЖЭЭ
VII. ХАЯГДАЛ БОЛОН БОХИРДЛЫН МЕНЕЖМЕНТ
VIII. АЖ АХУЙН ДОТООД ХЯНАЛТ
IX. АЖИЛТНЫ МЭДЛЭГ, МЭРГЭЖИЛ ДЭЭШЛҮҮЛЭХ СУРГАЛТЫН ТОГТОЛЦОО
X. ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ /МЭДЭЭЛЭЛ, СУРТАЛЧИЛГАА, МАРКЕТИНГ, САНАЛ ГОМДОЛ/
XI. БАРИМТЖУУЛАЛТ, БҮРТГЭЛ ХӨТЛӨЛТ /МАЯГТЫН ЗАГВАРУУД/

Үйл ажиллагаандаа зохистой дадлыг нэвтрүүлэх
- хөдөө аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүний анхан шатны үйлдвэрлэлд хөдөө аж ахуйн зохистой дадал; 

- хүнсний сүлжээний бүх үе шатанд эрүүл ахуйн зохистой дадал; 

- хүнсний түүхий эд, бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн шатанд үйлдвэрлэлийн зохистой дадал;




ХҮНСНИЙ ЧИГЛЭЛИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД
ТАВИХ ШААРДЛАГА

Хөрс
Ус
Тариалалт
Ургамал хамгаалал
Бэлчээр ашиглалт, тэжээл үйлдвэрлэлт
МАА-н материаллаг бааз, малын арчилгаа маллагаа, удам гарвал, эрүүл мэнд
Ургац хураалт, сүү саах, мал нядлах зэрэг анхан шатны үйлдвэрлэлт, боловсруулалт, хадгалалт, борлуулалт
Энерги, эрчим хүч болон хаягдлын менежмент
Ажиллагсадын эрүүл мэнд, аюулгүй ажиллагаа
Байгаль орчинд ээлтэй байх
Сав баглаа, боодол, шошгололт
Анхан шатны бүртгэл хөтлөлт, дотоод хяналт хэрэгжүүлэлт;
 

“Хөдөө аж ахуйн зохистой дадал”-ын
үндсэн чиглэл

Байгаль орчинд ээлтэй, нийгэм, эдийн засгийн тогтвортой орчинд үржүүлж байгаа удам гарвал нь тодорхой, генийн өөрчлөлтгүй, эрүүл малаас үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнээр “Мал аж ахуй дахь зохистой дадал” хэрхэн хэрэгжиж байгаа нь тодорхойлогдоно.

Тиймээс зохистой дадал гэдэг нь тухайн аж ахуйд богино ба урт хугацаанд эрсдлийн менежментийг сайн хэрэгжүүлэх явдал юм.

Малчид, фермерүүд болзошгүй эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнүүдийг өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлж дадах, хэвшүүлэх шаардлагатай.

Мал аж ахуйн дахь зохистой
дадлын ерөнхий загвар

Малын удам зүй, гарал үүсэл, эрүүл мэнд
Бүтээгдэхүүний эрүүл ахуйн нөхцөл
Бэлчээр, тэжээллэг (тэжээл ба ус)-ийн ариун байдал
Мал, амьтны хашаа байр, орчин нөхцлийн тавлаг байдал
Байгаль орчинтой эерэг холбоотой байх
Нийгэм, эдийн засгийн асуудалд
(хүний нөөцийн хариуцлагатай менежмент, аюулгүй ажиллагааг хангах, санхүүгийн эрсдлээс сэргийлэх, зах зээлээ хамгаалах .... гэх мэт)
анхаарах


Эрүүл, аюулгүй түүхий эд, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхийн тулд:

Малын байр, хашаа, саравч, хот, хорооны тавлаг байдлын зохистой дадал
Малын бэлчээр, тэжээлийн зохистой зөв дадал









Малын усны чанар, эрүүл ахуйн зохистой дадал
Бэлчээр нутаг, малын ундныусны
аюулгүй байдал

Хээлтэгч, хээлтүүлэгчийн зохистой харьцааг зөв бүрдүүлж ажиллах
Удам гарваль, ашиг шимийн гарц, чанарын хувьд стандартын шаардлага хангасан хээлтүүлэгч сонгон ашиглах технологийг чанд мөрдөх


Мал сүргийн удам гарвал, генийн
өөрчлөлтгүй байх

Мах, сүүг зах зээлд нийлүүлэх зохистой дадал

Мах, сүү хадгалах, тээвэрлэх зохистой дадал

Мах, сүү үйлдвэрлэх зохистой дадал

Мал сүргийн эрүүл мэндийг хамгаалах зохистой дадал

Малчид, мал аж ахуйн үйлдвэрлэл
эрхлэгчдийн үйл ажиллагаа

Шувууны аж ахуйн зохистой дадал

Махны чиглэлийн аж ахуйн зохистой дадал

Сүүний үхрийн аж ахуйн зохистой дадал

Эрчимжсэн мал аж ахуйд мөрдөх
зохистой дадлууд

Гахайн аж ахуйн зохистой дадал

Тэжээл, ус г.м бэлчээр, тэжээлийн түүхий эдийг үр ашигтай хэрэглэх
Фермээс үүдэлтэй байгаль орчны бохирдлыг аль болох багасгах
Байгаль орчинд малаас үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг аль болох багасгах
Энергийн эх үүсвэрийг зөв сонгох, зохистой ашиглах
Байгаль орчин дахь биологийн олон янз байдлыг дэмжих


Байгаль орчинд ээлтэй, тогтвортой системээр аж ахуйг хөтлөх



Хог хаягдлыг аль болох багасгах, дахин болон эргүүлэн ашиглах
Хог хаягдлыг хадгалах, хаях үед байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг багасгах
Пестицидийн сав, баглаа боодлыг тусад нь хадгалах гэх мэт.

Саалийн үнээ, гахайн фермээс их хэмжээны хаягдал гарч хөрс, гадаргын болон гүний усыг бохилдуулах магадлалтай байдаг.

ХАЯГДЛЫН МЕНЕЖМЕНТ
30%

70%

100%

Энерги ашиглалтын коэфицент
багатай

CH4

Эрүүл ахуйн зохистой дадлын бүтцийн ерөнхий загварт:
Хүнсний түүхий эд, бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлыг хангахад шаардагдах ариун цэвэр, эрүүл ахуйн нөхцөл, үйл ажиллагааг нэвтрүүлж өдөр тутмын үйл ажиллагаандаа хэвшүүлэн ажиллах;

(Боловсруулах үйлдвэрлэлийн нөхцлийг авч үзвэл )
Хүнсний үйлдвэрийн барилга байгууламж
Тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл болон хүнстэй харьцах эд зүйлсд тавих хяналт
Бохир ус, хог хаягдал
Хортон шавьж мэрэгчдийн устгал
Хүнсэнд хэрэглэх усны эрүүл ахуйд тавих хяналт
Дамжин бохирдол үүсэхээс хамгаалах
Хувь хүний ариун цэвэр, дадал
Ажиллагсдын эрүүл мэндэд тавих шаардлага
Ахуйн болон ариун цэврийн өрөөнд тавих нөхцөл
Гар угаах хэрэгсэл (ажлын байранд болон ариун цэврийн өрөөнд гар бохирдсон тохиолдол бүрт угааж, ариутгах нөхцлийг хангасан)











1. Хүнсний үйлдвэрийн барилга байгууламж
2. Хүнсний зориулалтын тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл
3. Хүнсний түүхий эд, туслах материал
4. Үйлдвэрлэлийн боловсруулах технологи, шат дамжлага
5. Боловсруулсан эцсийн бүтээгдэхүүн
6. Хүнсний савлагаа, шошгололт
7. Хүнсний бүтээгдэхүүний бүртгэл, баталгаажуулалт
8. Хадгалалт, тээвэрлэлт, түгээлт
9. Хүнсийг бохирдолтоос хамгаалах үйл ажиллагаа
10. Ажилтны хувийн ариун цэвэр, эрүүл мэндэд тавих шаардлага
11. Ажилтны мэдлэг, мэргэжил дээшлүүлэх сургалтын тогтолцоо
12. Олон нийттэй харилцах (Мэдээлэл, сурталчилгаа, санал гомдол)
13. Бүтээгдэхүүнийг эргүүлэн татах, дахин боловсруулах, устгах
14. Хүнсний үйлдвэрийн дотоодын хяналтын тогтолцоо


ХҮНСНИЙ ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ЗОХИСТОЙ ДАДЛЫН
БҮТЦИЙН ЕРӨНХИЙ ЗАГВАР


GMP хөтөлбөрт хүнсний аюулгүй байдлыг хангахын тулд үйлдвэр, ажлын байр мөн бүтээгдэхүүнд хийгдэх шаардлагатай ажлын цар хүрээг тусгасан байдаг.

Үүнд:
Байгууллагын бүтэц, үүрэг, хариуцлага
Аргачлал ба процессууд
Боломжтой нөөцүүд


GMP нь “Чанартай бөгөөд Аюулгүй” хүнсийг үйлдвэрлэн гаргахад шаардагдах арга, тоног төхөөрөмж, ажлын байр ба хяналт зэрэг юм.



GMP-р хүнс үйлдвэрлэлийн ариун цэврийн ба хүнстэй ажиллах үеийн, хадгалалт, тээвэрлэлт, мөшгөх, буцаан татах зэрэг суурь шаардлагуудыг хамруулан үзнэ.
Аюулгүй хүнс үйлдвэрлэхийн тулд хүнсний бизнес, энэ чиглэлийн үйл ажиллагаа эрхлэгчид үйлдвэрлэлийн зохистой дадал, эрүүл ахуйн зохистой дадал ба үйл ажиллагааны эрүүл ахуйн стандартын дараалал зэргийг хэрэгжүүлэх ёстой.
Малын бэлчээр, тариан талбайгаас хэрэглэгчийн ширээнд хүртэлх хүнсний сүлжээний бүх үе шатанд эдгээр зохистой дадлуудыг үйл ажиллагаандаа мөрдөж хэвшвэл хүнсний аюулгүй байдал хангагдана.

Зохистой дадалуудын
УЯЛДАА ХОЛБОО
Аюулын Дүн Шинжилгээ ба Эгзэгтэй цэгийн Хяналт
(HACCP)


ISO 22000 : 2007





















Хүнсний аюулгүй байдлын баталгаажилтын тогтолцоо

Байгаль орчинд
Ашиг шим
Байгаль орчин
Дулаан
Тэжээллэг энерги
Сэргээгдэх эрчим
Генератор
Дулаан
Акумлятор
баас
шээс
мах, сүү
Үлдсэн энерги
Үйлдвэрлэлийн зохистой дадал
Эрүүл ахуйн зохистой
дадал

Хөдөө аж ахуйн
зохистой
дадал
Үйлдвэрлэлийн
зохистой
дадал

HACCP
Хүнсний аюулгүй байдлын
батлагаажилтын тогтолцоо
Анхаарал тавьсанд баярлалаа
АЖЛЫН ИХ АМЖИЛТ ХҮСЬЕ !
Full transcript