Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Renaissance_def

No description
by

Monique Korenhof

on 24 October 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Renaissance_def

http://www.schooltv.nl/video/isaac-newton-vader-van-de-zwaartekracht/#q=newton
http://www.schooltv.nl/video/de-beeldenstorm-van-1566-de-protestanten-tegen-de-katholieken/#q=luther
Renaissance
Historische
achtergrond

basisbegrippen
renaissance

Wetenschap
kunst en
muziek

Karel V (1500-1558)
Humanisme
http://www.schooltv.nl/video/het-planetarium-van-copernicus/#q=copernicus
heliocentrisch wereldbeeld
antropocentrisme
individualisme
empirisme
taal en
literatuur

Kerkelijke macht
wedergeboorte
nieuwe belangstelling voor klassieke oudheid (Griekse en Romeinse cultuur)
Italie 14e eeuw
Nederland 16e / 17e eeuw
Eerste onderzoekers van klassieke cultuur
Humanis = menselijk
Nieuwe visie op rol van mens in wereld
Erasmus
1304-1374
Italiaans dichter en prozaschrijver
grondlegger van het humanisme
(1466-1536)
Griekse (anthropos = mens)
Prestaties mens = door eigen kracht, niet door god geschonken
mens het middelpunt van bestaan
mens = norm

mens niet in 1e plaats deel van groter geheel maar unieke persoon in staat tot grootste dingen
homo universalis
zelf uitzoeken hoe wereld in elkaar steekt
experimenten doen om theorieën te bewijzen

80-jarige oorlog
1568-1648
Filips II: minder autonomie in gewesten
optreden protestanten
Start oorlog: beeldenstorm 1566

Stuurde leger met hertog van Alva
standen
kerk
adel
burgerij
Adellijke macht
Zeven gewesten (provinciën)
Burgerlijke macht
Dankzij kerk: veel teksten uit oudheid
Studeren: afhankelijk van kerk
Geleerden ontdekten teksten uit oudheid
Petrarca (1304-1374)
begin 16e eeuw: groepen zetten zich af tegen katholieke kerk en systeem met aflaten
Erasmus (1469-1536)
Ontdekking van teksten uit oudheid
Opstand tegen de kerk
beeldenstorm
Luther
Calvijn
1509-1564
1483-1546
aanhang in Duitse vorstendommen, scandinavië
aanhang in zwitserland, NL, Schotland
door geloof in god, lezen van bijbel, goede werken
invloed op redding
vooraf bepaald door god
geen invloed op redding
=predestinatieleer
voor scheiding kerk + staat
tegen scheiding kerk en staat
1566
Startschot reformatie
1517 - stellingen Luther
deur slotkapel Wittenberg
Filips II
Koningen
(1527-1598)
volgde vader op in 1555
Willem van Oranje

Willem de Zwijger
(1533-1584)
Vader des vaderlands
Stadhouder (plaatsvervanger voor heer van NL)
Onder Karel V en Filips II
http://www.schooltv.nl/video/waarom-is-willem-van-oranje-onze-vader-des-vaderlands-leider-van-de-opstand-tegen-de-spanjaarden/#q=80-jarige%20oorlog
Val van Antwerpen
http://www.schooltv.nl/video/nieuwkomers-in-de-noordelijke-nederlanden-vluchtelingen-uit-het-zuiden/#q=80-jarige%20oorlog
Republiek der Nederlanden (1587-1795)
Beleg van Antwerpen 1584-1585
Val van Antwerpen 17 augustus 1585
Opkomst Amsterdam
(17e eeuw gouden eeuw)
Vertegenwoordiger in Staten-Generaal
Landsadvocaat (raadspensionaris)
Johan van Oldenbarneveldt (1547-1619)
Johan de Witt
2 kapiteins op 1 schip?
Copernicus
Galilei / Newton
Engelse natuurkundige, wiskundige, astronoom, natuurfilosoof, alchemist, muntmeester en theoloog.
Newton
Galilei
Italiaans natuurkundige, astronoom, wiskundige en filosoof
Pionier van de telescoop
Bewijs voor Copernicus' heliocentrisch systeem
Vader van zwaartekracht
Andere uitvindingen
HUMANISME
intellectuele, literaire en wetenschappelijke beweging die elke vorm van kennis wilde baseren op de literatuur en cultuur van de klassieke oudheid.
Re
formatie
Protestantisme
protestantisme
calvinisme
Wilhelmus van Nassouwe
ben ik, van Duitsen bloed,
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood.
Een Prinse van Oranje
ben ik, vrij, onverveerd,
den Koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd.
Mijn schild ende betrouwen
zijt Gij, o God mijn Heer,
op U zo wil ik bouwen,
Verlaat mij nimmermeer.
Dat ik doch vroom mag blijven,
uw dienaar t'aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt.
Strijdlied (geuzenlied)
Classisme
Drie stadia
translatio
imitatio
aemulatio
Navolging klassieken
maar ook: Purisme
Genres
Epigram / puntdicht
Aforisme / spreuk
Essay
Sonnet
De Nederlandse taal
Statenbijbel
Beeldende kunst
Estheticisme
Realisme
Classisme
Schrijvers/dichters
Gerbrand Adriaensz. Bredero
Pieter Cornelisz. Hooft
Constantijn Huygens
Joost van den Vondel
Hoofdkenmerk Renaissancekunst
Grote belangstelling voor mens en wereld -> realistisch uitbeelden
Studie van perspectief

Botticelli (ca 1477)
Di Fredo (ca 1370)

Schoonheidsleer: kunst diende in 1e plaats mooi te zijn.
In middeleeuwen : alleen wat
In renaissance : wat + hoe

Voorkeur voor symmetrie in bouwkunst en schilderijen.
2e hoofdkenmerk renaissancekunst

3e hoofdkenmerk
Weergeven taferelen klassieke mythologie en geschiedenis
Botticelli, Geboorte van Venus (1484-1486)
Raphael, School van Athene (1520-1521)
weer in Latijn schrijven (internationale taal wetenschap) - grote invloed Latijn op Nederlands
doen herleven van klassieke genres
estheticisme en realisme
Nadruk op regelgeving
Nadruk op waarschijnlijkheid
Kort gedicht van 2 tot 4 regels
Spitse geestige inhoud
Verrassend slot (de pointe)
Dubbele Neel
Neel had haar vrijers en haar man,
gelijk dat menig vrouwtje kan.
De man zei: 'Ja hè, kind, we zijn goed met elkander.'
'Och ja,' zei ze, "ik altijd!' (en meende met elk ander).

Constatijn Huygens
Korte prozatekst
Persoonlijke mening van auteur over onderwerp.
In renaissance sterk moralistisch getint.
Opdracht (10 minuten)
Leg de volgende begrippen uit mbv het sonnet van Hooft:
strofe
kwatrijn
octaaf
terzet
sextet
rijmschema: is het een typische sonnet? Leg uit.
twee gedachten (bijv natuurbeschrijving/gevoelens daarbij)
volta / wending
bepaald genre + regels opvolgen
verfijnde taal
woordspelingen
ingewikkelde verstypen
gebeurtenissen in toneelstuk moesten geloofwaardig zijn
volgens natuurwetten
en gedrag dat past met situatie
(1585-1618)
Middenstandsklasse
Kende Frans en Latijn
Kunstopleiding
Trots op Amsterdam
33 jaar oud
Gedichten:
Boertig, amoureus en aandachtig groot liedboek
(1622)
Toneelstukken: komedie
Spaansen Brabander Jerolimo
(1617)
Boerengezelschap
(1581-1647)
Welgestelde kringen
Zoon van burgemeester van Amsterdam
Grand tour (Frankrijk + Italië)
Na terugkeer 1601 -> kunstenaar
Rechtenstudie
Drost van Muiden
- Lyriek (liefdespoëzie)
- Nederlandse historiën
(1642)
Toneelstukken:
- Warenar
(blijspel) (1617)
Muiderkring
belangrijkste prozawerk uit NL renaissance
imitatio (Tacitus)
objectief + goedverzorgde taal
Latijnse zinsconstructies + puristische tendens
imitatio (spel met de pot -
Aulularia
van Plautus)
(1596-1687)
Wonderkind:
11e schreef hij Latijnse gedichten
Beheerste Grieks, Latijn, Frans, Duits, Engels, Spaans, Italiaans.
schilderde en graveerde
Thuis in exacte wetenschappen
Bespeelde muziekinstrumenten
Componeerde > 800 stukken
Ontwierp Hofwijck te Voorburg
Groot literair oeuvre
Was secretaris van gezantschappen en stadhouders
Gedichten -> bundel
Korenbloemen
(1658)
Bekendste werk: epigrammen
- meester in beknoptheid en woordspeling
Opdracht 3.19 (blz 50)
Ouders: Antwerpse protestanten
Uiteindelijk -> Amsterdam
Zijden- en kousenwinkel
Maeyken de Wolff nam zaak over -> tijd voor literaire werk en studie
Bekering tot katholicisme (1640)
Door zoon kwam Vondel bijna aan bedelstaf
-> boekhouder (71 jaar)

Genres:
hekeldichten
klaagzangen
tragedie
iets wordt gehekeld (aangevallen)
nauw verwant aan satire
politieke/religieuze twisten (strenge + gematigde protestanten)
woedende gedichten tegen Maurits (
Het stoksken
).
persoonlijke omstandigheden
overlijden zoon Constatijn (1632), dochter Saartje (1633), zijn vrouw (1635)
-> Kinder-Lyck
twintigtal tragedies
-
Gijsbrecht van Aemstel
(1637)
Renaissancekunst rond Amsterdam (Bredero, Hooft, Vondel) en Den Haag (Huygens)
Rond 1700: standaardtaal uit Hollands dialect.

Ontstaan ABN
invloed op Nederlands.
In opdracht van Staten-Generaal
algemeen gebruikte vertaling
In duister tasten
Niet van gisteren zijn
korte krachtige zin met levensles
(heden: korte geestige uitspraak)
ook wel: prozaversie van epigram
De zon heeft nooit een schaduw gezien.

Zij die weinig denken, vergissen zich heel veel.

Leonardo da Vinci.
Nederlandsche Historiën van Hooft is in de stijl geschreven van de Romeinse geschiedschrijver Tacitus.
Vondels
Gysbreght van Aemstel
(1637) : aemulatio van Vergilius' Aeneïs (dat weer een aemulatio is van Homerus).

Een verchristelijkend element in de Gysbreght is de situering van het stuk in de kerstnacht en het is aan de nationale situatie aangepast.

Uit Literatuurgeschiedenis de Renaissance
Door: Maarten de Klosse
Zie Youtube
(1587 - 1679)
Full transcript