Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Diplomski

No description
by

Jasko Raul

on 27 July 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Diplomski

UGALJ
PROIZVODNJA ELEKTRIČNE I TOPLOTNE ENERGIJE
- Prvi korak je eksploatacija nalazišta:
jamska
površinska
- Uz bezbjednost radnika, najvažnija je ekonomičnost.
- Faktori koji utiču na ekonomičnost jamske eksploatacije:
kvalitet uglja
dubina i debljina slojeva
tektonski poremećaji
razvijanje gasova
dotok vode
osobine okolnih stijena

- Kod površinske eksploatacije je važan odnos jalovine koju treba odstraniti i količine uglja koja se može proizvesti.
- U SAD-u ovaj odnos je najčešće 40:1
- Faktori koji utiču na ekonomičnost površinske eksploatacije:
kvalitet uglja
debljina slojeva
količina jalovine
osobina slojeva iznad uglja

ZAKLJUČAK
KLASIFIKACIJA IZVORA ENERGIJE
PRIMARNI IZVORI ENERGIJE:

• Solarna energija
• Fosilna goriva
• Geotermalna energija
• Energija vjetra i vode
• Energija mora
• Biomasa
POTROŠNJA ENERGIJE U SVIJETU
Ekspanzija nakon industrijske revolucije
Energija kao uslov svih tehničkih i naučnih dostignuća
Neobnovljivi izvori se postepeno troše
Novi energetski izvori
- imperativ današnjice
UVOD
Klimatska kriza
Efekat staklenika:
UNIVERZITET U TUZLI
ODNOSI U SEKTORU ENERGIJE
Četiri ključna faktora koja će determinirati budućnost i buduće odnose u sektoru energije u svijetu su:

- dokazane energetske rezerve,
- troškovi snabdijevanja energijom,
- cijene energije,
- uticaji i realizacija mjera za zaštitu okoline

- Energija treba da bude raspoloživa na zahtjev korisnika, i to:
na mjestu gdje je potrebna
u fizičkom obliku kojeg zahtijeva korisnik
u momentu kada je potrebna

- Ove osobine definišu opštu energetiku kao sektor usluga.
- Do nekih vrsta korisnog rada se dolazi tek nakon više transformacija - tako dobijamo gubitke
- Ovi gubici su suprotni održivom razvoju

- Kyoto protokol - okvirna konvencija Ujedinjenih naroda o promjeni klime.

- Nedavno je Evrpska banka za rekonstrukciju i razvoj (EBRD) donijela odluku o prestanku finansiranja energetskih projekata temeljenih na uglju. Usvajanje ovih mjera, ako se implementiraju pravilno, trebalo bi ukinuti finansijsku
podršku elektranama na ugalj i promovisati investiranje u obnovljive izvore
energije i uštedu energije.

- Ako se nastavi sa trenutnom količinom iskorištavanja uglja
ovoga energenta ima za narednih 200 godina.
FILOZOFSKI FAKULTET
TEHNIČKI ODGOJ I INFORMATIKA
Mentor:
Dr.sc. Indira Buljubašić, doc.

Student:
Jasmin Muhedinović

Tuzla, januar 2014. godine
- Globalno povećanje prosječne temperature
- CO - deforestacija, fosilna goriva, ...
- U 2005. godini ukupna svjetska potrošnja energije je bila 500 exadžula, od čega je 80-90 % dobijeno sagorijevanjem fosilnih goriva.

- 1980. godine se potrošilo oko 2.3 TW energije dobijene iz uglja, 2004. oko 3.87 TW, dok se u 2006. godini potrošnja povećala na 4.24 TW.

- Ugalj je jedan od najprljavijih izvora energije.
- Energija je sposobnost da se obavi rad, odnosno, energija je svojstvo i vrsta sposobnosti sistema da proizvede aktivnost.

- Svaki fizički sistem posjeduje energiju u izvjesnoj količini - ZAKON O ODRŽANJU ENERGIJE
VELIČINE ZA MJERENJE

gram-kalorija
kilo-kalorija (kcal) = 4186 J

Ugalj iz Banovića = 4490 kcal/kg
"Čišća" budućnost:
- Obnovljivi izvori energije
- Energetska efikasnost
SEKUNDARNI IZVORI ENERGIJE:

• Električna energija
• Baterije sa obnovljivim punjenjem
• Gorive ćelije
PRIMARNI IZVORI ENERGIJE SE DIJELE NA:

obnovljive (regenerativne)
neobnovljive (neregenerativne)
OBNOVLJIVI
IZVORI ENERGIJE
NEOBNOVLJIVI
IZVORI ENERGIJE
Sve do kraja 19. vijeka ugalj je bio glavni energent
U 20. vijeku se pojavljuju nafta i zemni gas kao primarni nosioci
Danas ovi nosioci pokrivaju 58% godišnjih svjetskih potreba (skoro 10 milijardi SKE)
SKE - svjetski ekvivalent tone kamenog uglja, iznosi 29400 MJ
- Zastupljenost fosilnih goriva 1973. od čak 86%, a 2005. oko 80%
- Najrazvijenije zemlje OECD-a u 2005. godini, sa učešćem od svega 18,2 % u ukupnoj svjetskoj populaciji, su potrošile oko 50% primarne energije u Svijetu.

Ukupna proizvodnja električne energije u 2005. godini:
ugalj 40,3%
gas 19.7%
hidroenergija 16%
nuklearna energija 15.2%
nafta 6,6%
ostalo oko 2.2%
TRESET
LIGNIT
MRKI UGALJ
KAMENI UGALJ
ANTRACIT
Gustina (t/m ) - 1
Toplotna moć (MJ/kg) - 6.3-8.4
Vlaga (%) - 60-90
Isparljivi sastojci (% suhe materije) - 65
Sadržaj ugljenika (% suhe materije) - 55-65
Gustina (t/m ) - 1.2
Toplotna moć (MJ/kg) - 7.5-12.6
Vlaga (%) - 30-60
Isparljivi sastojci (% suhe materije) - 50-60
Sadržaj ugljenika (% suhe materije) - 65-70
Gustina (t/m ) - 1.25
Toplotna moć (MJ/kg) - 16.7-29.3
Vlaga (%) - 10-30
Isparljivi sastojci (% suhe materije) - 45-50
Sadržaj ugljenika (% suhe materije) - 70-80
Gustina (t/m ) - 1.3-1.35
Toplotna moć (MJ/kg) - 29.3-35.6
Vlaga (%) - 3-10
Isparljivi sastojci (% suhe materije) - 7-45
Sadržaj ugljenika (% suhe materije) - 80-93
Gustina (t/m ) - 1.4-4.6
Toplotna moć (MJ/kg) - 35.6-37.7
Vlaga (%) - 1-2
Isparljivi sastojci (% suhe materije) - 4-7
Sadržaj ugljenika (% suhe materije) - 93-98

HEMIJSKI SASTAV UGLJA

- sastoji se od ugljikovih i drugih spojeva
-
ugljik
(C),
vodik
(H),
kisik
(C),
azot
(N),
sumpor
(S)


STRUKTURA UGLJA

-
Durit
(lat. durus=tvrd) je heterogeni tamni sastojak.
-
Fuzit
(lat. fusus=istegnut) je homogen i tvrd poput čađe.
-
Klarit
(lat. clarus=svijetao) je polusjajni složeni sastojak uglja.
-
Vitrit
(lat. vitreus=staklast) je sasvim svijetao, sjajan, proziran, krhak i složen sastojak.


REZERVE
UGLJA U SVIJETU
REZERVE
UGLJA U BIH
- Najveće rezerve uglja su na sjevernoj hemisferi.
- Veoma dobro su istražene (naročito u razvijenim zemljama).
- Ukupne rezerve uglja procjenjuju se na oko 1083 milijardi tona.

- Ugalj predstavlja mnogo heterogeniji izvor energije no što su to nafta i zemni gas, pa njegov kvalitet varira od regiona do
regiona (čak i u okviru pojedinačnih kopova).
- Pred Prvi svjetski rat proizvodnja je dostigla nivo od oko 1 milion tona godišnje.
- Tokom 1980. godine proizvedeno je oko 13,5 miliona tona uglja.


- Procjenjuje se da u BiH ima ukupno 2400 miliona tona uglja.
- Eksploatacione rezerve iznose oko 70% bilansnih rezervi.


- Mrki ugalj ima prosječnu toplinsku vrijednost oko 14,5 MJ/kg, sa znatnom količinom sumpora
- Toplinska vrijednost lignita je oko 9,6 MJ/kg.
3
3
3
3
3
POTROŠNJA
UGLJA U SVIJETU
2
PRERADA I OPLEMENJIVANJE UGLJA
Procesi oplemenjivanja sprovode se u cilju poboljšanja karakteristika uglja. U ove procese spadaju:

Sušenje i briketiranje

- Dobijanje goriva sa manjim sadržajem vlage i pepela,
- Dobijanje goriva sa većom toplotnom moći,
- Podvrgavaju se niskokvalitetniji ugljevi
- Proces sušenja podrazumijeva prenos vlage iz vlažnog materijala u nezasićenu gasnu fazu:
Mehaničko sušenje
Toplotno sušenje

Švelovanje i koksovanje

- Koksovanje je termički proces tretiranja uglja u zatvorenim komorama bez prisustva vazduha.
- To je suha destilacija uglja.
- Podvrgavaju se visokokvalitetni ugljevi (kameni ugalj)
- Koks se koristi u metaloprerađivačkoj industriji
- Nus proizvodi koksovanja su koksni gas, katran, naftalin,...
Gasifikacija uglja

- Orijentacija na veće korištenje čvrstih fosilnih goriva zasniva se na proizvodnji sintetskih goriva, odnosno na gasifikaciji i likvefakciji čvrstih goriva.

- Više vrsta gasifikacije:
Gasifikacija čvrstih goriva protusmjernim tokom kretanja goriva i agensa za gasifikaciju sa povišenim ili atmosferskim pritiskom
Podzemna gasifikacija
Razne kombinacije jednog i drugog toka kretanja, pritiska ili stepena gasifikacije.

- Uz odgovarajuće hemijske postupke ugalj se može pretvoriti u specijalne i korisne produkte, kao što su: benzin, metan i drugi.
- Pretvaranje uglja iz čvrstog u tečno ili gasovito stanje odvija se razgradnjom strukture uglja uz dodavanje udjela kiseonika, azota i sumpora.
GASIFIKACIJA
LIKVEFAKCIJA
- Pretvaranje uglja u tečno gorivo, direktnim postupcima, bez gasifikacije ili termičke destrukcije (destilacije).
- Hidrogenacija uglja, čime se postiže izmjena strukture uglja povećanjem udjela vezanog vodonika.
- Cilj je da se odnos atoma H/C, koji je kod uglja 0,7-0,9, poveća na preko 1.

- Za postizanje odnosa H/C=1 potrebno je oko 18,2 kg H /t uglja, dok je za dostizanje ovog odnosa od 1,3 potrebno utrošiti cca 36-50 kg H /t uglja.
- Dobijanje vodonika na bazi gasifikacije uglja.
2
2
TERMOELEKTRANE

- Obzirom na pogonski stroj, termoelektrane se mogu podijeliti na:
parne termoelektrane (pogonski stroj je parna turbina)
gasne termoelektrane (pogonski stroj je gasna turbina)
dizelske elektrane (pogonski stroj je dizelski motor)

- U parnim termoelektranama mogu se koristiti ugalj, tečna i gasovita goriva, u gasnim elektranama tečna i gasovita goriva, a u dizelskim elektranama dolazi u obzir samo tekuće gorivo.

- Postrojenja za kombinovanu proizvodnju električne energije, pare i vrele vode nazivaju se toplanama.
- Postoje javne i industrijske toplane.

TERMOELEKTRANA
NA UGALJ
KOGENERACIJA
- Sistemi koji proizvode i električnu energiju kao i korisnu energiju iz goriva koje sagorijeva.
- U industrijskim ili komercijalnim postrojenjima toplota može biti upotrebljenja za zagrijavanje prostora ili za proizvodnju.
- Inicijativa za kogeneraciju je prvenstveno finansijske prirode.
- Smanjena potrošnja goriva
- Smanjeno zagađenje okoline
- Kada je termoelektrana locirana u blizini naselja tada se toplotna energija može direktno transportirati u zgrade za zagrijavanje prostora ili vode. (daljinsko zagrijavanje - TE Tuzla)
NEGATIVNE
POSLJEDICE NA OKOLINU
- Od 1990. do 2000. godine srednja temperatura vazduha pri površini Zemlje porasla je za 0,4–0,8 °C.
- Za posljednjih 30 godina temperatura nižih slojeva atmosfere raste do 1°C po dekadi.
-
Prirodni faktori
- aktivnost Sunca
-
Vještački faktori
- promjena namjene zemljišta, staklenički plinovi
Eliminisanje štetnih posljedica površinske eksploatacije uglja

- Zagađenje vode i vazduha
- Narušavanje reljefa, odnosno, njegovo oštećenje
- Sniženje nivoa podzemnih voda

Rješenja:

- Metoda prskanja etaža i odlagališnih površina vodom
- Zasađivanje trave na otvorenim površinama koje nisu u radu
- Stvaranje taložnika prije pumpanja vode u vodotokove
- Zatrpavanje kopova nakon eksploatacije
- Stvaranje pogodne površine za rekultivaciju
2
2
3
MJERE ZA SMANJENJE
ZAGAĐENJA ŽIVOTNE SREDINE
• Uticaj na parametre opreme za zaštitu okoline, pri čemu se smanjuju emisije štetnih materija.
• Primjena novih tehnologija za smanjenje emisija štetnih materija.

- Uvođenje automatskih stanica za kontrolu emisija polutanata
- Dva zahtjeva koji se primjenjuju u svijetu pri izgradnji termoenergetskih i industrijskih objekata:
da budu u skladu sa propisima
da prizemne koncentracije štetnih materija ne pređu granične propisane vrijednosti

- U cilju smanjenja emisije aerozagađivača za kotlove se koriste mehanički, električni, vlažni i drugi tipovi prečistača.
- Provode se mjere stabilizacije deponije.
- Zaštitni zeleni pojasevi
Full transcript