Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Constitutions2013.Sep.12

No description
by

Baigal Bgl

on 4 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Constitutions2013.Sep.12

Үндсэн Хуулиудын харицуулалт

Их Дээдийн 1-1
Ш.Байгалмаа
Б. Аялгуу

1. Засаглал
Төрийн дэглэм:
Ардчилсан дэглэмтэй
Засаглалын систем:
Холбооны болон Парламентын, Бүгд Найрамдах Улс /Federal Parliamentary Constitutional Republic/
Эрх Зүйн систем:
Англо-Саксон

2. Үндсэн хуулийн үүсэл
Улсын дээд хууль нь Үндсэн хууль мөн болно. Энэтхэг улс 1947 онд Английн колон орон байхаа болж тусгаар тогтнолоо олсноор 1950 оны 1 сарын 26нд үндсэн хуулиа албан ёсоор баталсан. Гэвч үүний дараа нилээдгүй удаа нэмэлт өөрчлөлт оруулсан байдаг.
2. Үндсэн хуулийн үүсэл
БНХАУ Үндсэн Хууль нь 1954 онд анх батлагдсан. 1936 оны ЗХУ ын Үндсэн Хууль дээр тулгуурлан бичсэн. Анхны үндсэн хуулиар БНХАУ ын засаг захиргаа болон системийг зааж өгсөн. 1978 онд нэмэлт өөрчлөлт оруулсан нь хятадын соёлын хувьсгалтай холбогдуулан шинэ заалт нэмсэн. 1982 оны өөрчлөлт тухайн үеийн намын дарга Ден Сиопины удирдлага дор явагдсан. Хятад улсад эдийн засгийн эрх чөлөөний үндсийг тавьж 1978 оны зарим заалтыг хассан. Үүнээс хойш хэд хэдэн нэмэлт өөрчлөлт хийгдсэн.\1988, 1993, 1999, 2004\ 2004 оны өөрчлөлтөөр Вен Зинбао хятадын шинээр үүссэн хөрөнгөтөн, дундаж давхаргын эдийн засгийн ашиг сонирхлыг хамгаалах өөрчлөлт оруулж зүйл заалт нэмсэн.
4. Онцлог
Нэг намын засаглал дор социалист улс гэж үндсэн хуулиар заасан уг хуулиараа барууны ардчилсан улсуудад хэрэглэгддэг хүний үндсэн эрх, эрх чөлөөг бүрэн тусгаж өгөөгүй. Энэ нь хятадын үндсэн хууль эрх чөлөөг нийтэд тусгаж бичсэн байдаг. Хувь хүний эрх чөлөөнд сонгох сонгогдох, хувийн өмчтэй байх эрхийг тусгасан.
1. Засаглал
Дэглэм:
Авторитар дэглэмтэй
Засаглалын систем:
Нэг намын тогтолцоотой
Эрх зүйн систем:
Ром германы
1. Засаглал
Төрийн дэглэм:
Ардчилсан дэглэмтэй
Засаглалын систем:
Холбооны бүгд найрамдах \Federal presidential constitutional republic\
Эрх зүйн систем :
Англо саксоны
Thanks for your attention
Монгол улсын Үндсэн Хууль
3. Үндсэн хуулийн бүтэц
Монгол улсын Үндсэн Хууль нь оршил 6 бүлэг 69 заалтаас бүрдэнэ.
Оршил
Монголын ард түмэн бид:
-улсынхаа тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг бататган бэхжүүлж,
-хүний эрх, эрх чөлөө, шударга ёс, үндэснийхээ эв нэгдлийг эрхэмлэн дээдэлж,
-төрт ёс, түүх, соёлынхоо уламжлалыг нандигнан өвлөж,
-хүн төрөлхтөний соёл иргэншлийн ололтыг хүндэтгэн үзэж,
-эх орондоо хүмүүнлэг, иргэний ардчилсан нийгэм цогцлуулан хөгжүүлэхийг эрхэм зорилго болгоно.
Үүний учир Монгол Улсын Үндсэн хуулийг даяар олноо зарлан тунхаглаж байна.

Бүлэгүүд
1. Монгол улсын бүрэн эрхт байдал
2. Хүний эрх, эрх чөлөө
3. Монгол улсын төрийн байгуулал
4. Монгол улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлага
5. Монгол улсын үндсэн хуулийн цэц
6. Монгол улсын үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах

Энэтхэг улсын Үндсэн Хууль
Бүлэгүүд
3. Үндсэн хуулийн бүтэц
Энэтхэг улсын Үндсэн Хууль нь оршил, 22 бүлэг, 444 заалттай ба 12нэмэлт тайлбар, 118 нэмэлт өөрчлөлт орсон байдаг.
Оршил
Энэтхэгийн ард түмэн бид, үүнээс хойш Энэтхэгийг Бүрэн Эрхэт Социалист Тусгаар Ардчилсан Бүгд Найрамдах Улс болгон тунхаглаж доорх эрхийг ард түмэнд олгов.
Нийгмийн амьдрал, эдийн засаг мөн улс төрд ШУДРАГА ЁС;
Бодол санаа, илэрхийлэл, итгэл, үнэмшил болон шүтлэгт ЭРХ ЧӨЛӨӨ;
Нийгмийн байр суурь болон боломжийг ЭРХ ТЭГШ;
Эдгээрээс гадна
Хувь хүний нэр төр мөн эв нэгдэл мөн үндэсний бүрэн эрхэт байдалыг баталгаажуулж өгсөн АХ ДҮҮСИЙН БАРИЛДЛАГА болно.
4. Онцлог
Энэтхэгийн үндсэн хууль нь одоогоор 444 заалттай дэлхийн хамгийн урт үндсэн хууль юм. Учир нь Энэтхэгийн нийгэм, соёлын хэт баялаг байдал нь өөрөө хүн амыг шашин шүтлэгээр, үндэстэн угсаатнаар ялгаж байдаг нь тэдгээр болгоны зөрчил нэгдлийг зохицуулахын тулд үндсэн хууль нь маш их зүйлсийг багтаасан юм.
Өөр нэгэн цаасан дээр бичигдээгүй хууль Энэтхэгт үйлчилж байдаг нь Кастын систем юм. Хэдийгээр Энэтхэг нь иргэний ардчилсан улс болсон боловч хэдэн зууны турш үргэлжилсэн Кастын систем нь одоог хүртэл бодим амьдралд хэрэгжсээр байдаг. Үүнийг зохицуулж хуульчилхын тулд асар олон заалт болон зохицуулалт Энэтхэгийн Үндсэн хуулинд тусгагдсан байдаг.
Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс
Америкийн Нэгдсэн Улсын Үндсэн Хууль
2. Үндсэн хуулийн үүсэл
1786 онд Мэриланд Аннаполист 5 муж улсын төлөөлөгчид цугларав. Тэд муж улсууд төлөөлөгчдөө томилохыг санал болгов. Когресс уг саналыг хүлээн авч муж бүр Үндсэн хуулийн хуралдайд төлөөлөгчдөө ирүүлэхийг санал болгожээ. Уг хуралдай 1787 оны5,14нд нээгдэх ёстой байв. Гэвч цөөн хүн ирсэний улмаас хойшилж уг оны 9,17нд 55 төлөөлөчийн 39 нь гарын үсэг зурав. Жорж Вашингтон уг хурлын даргалсан ба Жеймс Медисоныг хэлсэн үг, хэлэлцээ, харилцан буулт хийх гэсэн хүчин чармайлтаас үүдэн Үндсэн хуулийн эцэг хэмээн өргөмжлөв. АНУ үндсэн хуулийг бүтээхэд 1215 оны Английн үндсэн хуулийн баримт бичиг болох Магна Карта болон 1619 оны Жеймс Тауны төлөөлөгчдийн чуулган зэрэг баримт бичгүүдийг судалжээ.Үндсэн хуульд Делавер муж улс хамгийн түрүүнд 1787 оны 12,7нд баталсан юм. Харин нью Хэмпшир муж улс 1788 оны 6,21нд баталснаар Үндсэн хуулт хүчин төгөлдөр болжээ. Үндсэн хуулийг хэд хэдэн муж улсууд эрхийн тунхаглалыг батлаагүй, ерөнхийлөгч хэт бие даасан , Конгресс маш хүчтэй гэх мэт шинжээр эсэргүүцэж байв. Виржиниа муж улс 1788 оны 6,25нд баталж Нью Йорк 1арын эхээр ерөнхийлөгчийг сонгох сонгогчдоо явуулж 2,4нд АНУн анхны ерөнхийлөгчийг Жеорж Вашингтоныг дэвшүүлж анхны ерөнхийлөгчөөр сонгогджээ.
4. Онцлог

Дэлхийн хамгийн анхны бичмэл үндсэн хууль юм. Хүний эрх, эрх чөлөөг тунхаглаж хамгийн эхэнд тусгаж өгсөн байгаа.

3. Үндсэн хуулийн бүтэц
Америкийн Нэгдсэн Улсын Үндсэн хууль нь оршил, 7 зүйл, 27 нэмэлтээс бүрддэг.
Оршил:
Нэгдсэн улсын ард түмэн бид улам төгс боловсронгуй Холбооны улсыг төлөвшүүлэн бүрэлдүүлэхийн төлөө, шударга шүүх ёсыг тогтоох , дотоодын амгалан тайван байдлыг баталгаажуулах, хамтран батлан хамгаалах, бүх нийтийн сайн сайхан аж байдалд тус дөхөм болохын тулд түүнчлэн өөрсдөдөө болон хойч үеийнхэндээ Эрх чөлөөний үр шимийг эдлүүлэх зорилгоор Атерикийн нэгдсэн улсын Үндсэн хуулийг тогтоож ёслол төгөлдөр тунхаглан баталж байна.
Бүлэгүүд:
1р зүйлд нэгдсэн улсын төрийн байгууламж Конгрессийн бүтэц бүрэн эрхийг тусгасан байдаг.
2р зүйлд нэгдсэн улсын ерөнхийлөгчийн эрх мэдэл
3р зүйлд нэгдсэн улсын шүүх засаглал түүний эрх мэдэл
4р зүйлд муж улс ба иргэдийн эрх
5р зүйлд үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах
6р зүйлд үндсэн хуулийг дагаж мөрдөх тухай
7р зүйлд үндсэн хуулийг батлан гаргах тухай
4. Онцлог
Монгол улсын үндсэн хууль нь Монгол улсын бүрэн эрхэт байдлыг тогтоосон, улсын онцлогт тааруулсан хүний эрх, эрх чөлөөг дээдэлсэн үндсэн хууль юм.
2. Үндсэн хуулийн үүсэл
1924, 1940, 1960 онуудад үндсэн хууль батлагдаж байсан.

1992 оны 1 сарын 13нд Социалист үзэл санаа шингэсэн Үндсэн хуулийг халж шинэ Ардчилсан, хүний эрхийг тунхагласан Үндсэн хуулиа баталсан.
1. Засаглал
Төрийн дэглэм:
Ардчилсан дэглэмтэй
Засаглалын систем:
Парламентын / Unitary Parliamentary Constitutional Republic/
Эрх Зүйн систем:
Ром Германы

1. Нэгдсэн улс ба түүний нутаг дэвсгэр 1- 4
2. Иргэний эрх үүрэг 5 - 11
3. Үндсэн эрх 12 - 35
4. Улсын бодлогын удирдах зарчим 36 - 51 a. Үндсэн үүрэг 51А
5. Нэгдсэн улс 52 - 151
6. Улс төрийн байгууламжууд 152 - 237
7. Эхний нэмэлтийн Б хэсэг дэхь улс төрийн байгуулал 238
8. Нэгдсэн улсын нутаг дэвсгэрүүд 239 – 243
9. Панчаят /нутгийн өөрөө удирдах зөвлөл/ 243 – 243zg a. Хотын захиргаа 243 – 243zg
10. Заагдсан болон омгийн бүс нутаг 244-244А
11. Нэгдсэн улс ба байгууламжуудын харилцаа холбоо 245 - 263
12. Санхүү, эд хөрөнгө, гэрээ болон өргөлөл 264 – 300А
13. Энэтхэгийн нутаг дэвсгэр дээрх худалдаа, арилжаа болон солилцоо 301 - 307
14. Нэгдсэн улс болон муж дахин үйлчилгээ 308 - 323 a. Иргэний шүүх 323А – 232В
15. Сонгууль 324 – 329А
16. Зарим ангиудад холбоотой онцгой хуулийн заалтууд 330 - 342
17. Албан ёсны хэл 343 - 351
18. Онцгой байдлын хуулийн заалтууд 352 - 360
19. Бусад зүйлс 361 - 367
20. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтүүд 368
21. Түр хугацааны, шилжилтийн болон онцгой хуулийн заалтууд 369 - 392
22. Нэрийн товчлол, эхлэл, Хинди хэлэн дэхь бүрэн эрхтэй бичвэрүүд мөн хүчингүй болголт 393 - 395
3. Үндсэн хуулийн бүтэц
Хятадын үндсэн хууль нь 4 бүлэгтэй 138 зүйл заалттай. 1982 оны хуулиас хойш 4 нэмэлт өөрчлөлт оруулсан.
I бүлэг ‘’ үндсэн зарчим ‘’байгаа. 1,1 зүйлд “БНХАУ ардчилсан дектатур дор ажилчин агни , ажилчид болон ардын холбоон удирдлага доорх социалист улс юм”. Эхний бүлэгт засаглалын систем, ардын нийгмийн зохион байгуулалтыг заасан. Мөн нийгмийн байгууламжыг тодорхойлсон.
II бүлэг “иргэдийн үндсэн эрх ба үүрэг”. Энэхүү бүлэгт бүх ард түмний эрх үүргийг зааж өгсөн.
III бүлэг ‘төрийн зохион байгуулалт’. Үүнд засгийн газрын байгууламж түүний нэгжүүдийг даасан.
IV бүлэг энэхүү бүлэгт төрийн далбаа төрийн сүлд нийслэлийг зааж өгсөн.
Full transcript