Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Criminaliteit en rechtsstaat Examen MAW Havo 5

eindtermen H5 criminaliteit en rechtsstaat/syllabus
by

Inez Bijtenhoorn

on 12 April 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Criminaliteit en rechtsstaat Examen MAW Havo 5

Criminaliteit en Rechtsstaat
Rechtsregels en normen
Hoe je je hoort te gedragen=normen en regels helpen daarbij!

Waarden zijn de basis voor de normen en waarden
Waarden gaan over wat we echt belangrijk vinden
Kenmerken rechtsregels:
* Gemaakt en gehandhaafd door de overheid
*Gelden voor iedereen
*Gaan altijd voor andere regels en normen

Bijvoorbeeld: religieuze waarden en normen,
Morele waarden en normen en fatsoensnormen
Waarom rechtsregels?
*(rechts)zekerheid bieden
*Ordening van de samenleving
*Maakt onafhankelijke rechtsspraak mogelijk
*Mogelijk om conflicten vreedzaam op te lossen
Conflicten door rechtsregels:
*achterhaalde wetten
*op verschillende terreinen geen wetgeving
*Maatschappelijke normen (ongeschreven regels) kunnen verandert zijn
*Strafbaarheid komt niet overeen met strafwaardigheid (burgers willen hogere straf)
Rechtsregels komen voort uit rechts bronnen:
1.Wet
2.Jurisprudentie
3.Nationale/Internationale verdragen
Rechtsregels:
1.Verordeningen=
gemeenten en provincieen
2. Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB)/ministeriële regeling
=minister op zijn beleidsterrein
wetten worden gemaakt (met) goedkeuring van de Staten Generaal
Alle beslissingen die al door rechters zijn genomen, waarin de wet is uitgelegd en toegepast=
Zo kunnen nieuwe rechtsregels ontstaan
Rechtsregels kunnen ook voortvloeien uit internationale verdragen
Wat zijn rechtsregels en waarom hebben we rechtsregels?
Wat hebben rechtsregels en rechtsbronnen met elkaar te maken?
Welke maatschappelijke ontwikkelingen kunnen criminaliteit in de hand werken?
*daling sociale en functionele controle (verstedelijking, individualisering ed.
*Werkloosheid
*Toenemende welvaart
*Toename alcohol en drugsgebruik
*Daling gezag overheid
*Individualisering
*Zwakkere sociale bindingen
*veranderende normen en waarden door oa ontzuiling
*Daling pak en strafkans
*Relatie autochtoon-allochtoon
*Technologische ontwikkelingen=digitalisering
*Internationalisering
Misdaad bestrijden doe je door: (volgens beleidsmakers)
*Waarden en normen in het onderwijs
*Meer politie op straat
*Strengere straffen
*ZeroTolerance
*Bestraffen beledigen en aanvallen politie
Criminaliteit zal eerder optreden als ongelijkheid voortkomt door:
*Segregatie
*Uitsluiting economisch leven
*Afwezigheid sociale mobiliteit
*Lage maatschappelijke participatie
geldt voor zowel slachtoffers als daders
De lagere sociale klasse komt veel vaker voor in criminaliteitsstatistiek. Je kunt niet zeggen dat een lagere sociaal-economische positie automatisch leidt tot criminaliteit, ook andere factoren zoals persoonlijkheid en maatschappelijke factoren spelen een rol!
wat hebben criminaliteit en maatschappelijke ongelijkheid met elkaar te maken?
welke invloed heeft sociale cohesie op de mate van criminaliteit in een samenleving?
De volgende factoren hebben invloed op de sociale cohesie binnen een samenleving:
*Gezin
*Werk
*Toekomstperspectief
*Kans op succes
*Lidmaatschap vereniging/kerk
In een tijd waarin de sociale cohesie laag is kan in een samenleving de behoefte bestaan om afwijkend gedrag te bestempelen als strafbaar
je verdiend alleen een 0,5
bij laatste SE als je vandaag (en de laatste weken!)
krulletjes krijgt, doe dus actief mee!

LET OP!!
Hoofdstuk 1 en 2
Overhoring

Hoofdstuk 1 en 2:
Doe actief mee en steek je vinger op als je het antwoord weet!!
1. Leg uit wat een belangrijk uitgangspunt is van de Nederlandse Rechtsstaat.
2. Op welke wettelijke basis zijn onze rechtsregels gebaseerd?
3. Wat is het basisprincipe van onze rechtsstaat?
4. Noem de (7) kenmerken van een rechtsstaat
5. Noem de (2) zaken die in de grondwet staan en de basis vormen.
6. Noem eens een aantal regels en voorschriften die in de grondwet staan
7. Wat zijn klassieke grondrechten (VB)
8. Wat zijn sociale grondrechten (VB)
9. Leg uit dat in nederland sprake is van verstrengeling van de macht (Trias politica)
Leg uit wat het legaliteitsbeginsel inhoudt
10
11. Noem eens een aantal rechten van burgers in een rechtsstaat
12. Waarom zijn maar weinig plichten opgenomen voor burgers? binnen de rechtsstaat?
13. Noem eens een aantal verplichtingen voor burgers die in de grondwet staan.
14. Wat zijn waarden?
15. Hoe herkennen we de waarden in een samenleving?
16. Wat zijn normen?
17. Je kunt 2 vormen van normen onderscheiden, welke?
18. Wat zijn rechtsregels?
19. Wat is codificatie?
20. Noem de 3 kenmerken van rechtsregels
21. Wat is de betekenis van rechtsregels voor mensen? (waarom belangrijk)
22. Geef eens een tegengesteld effect van rechtsregels
23. Wat is positief recht?
24 wat is ideaal recht?
25. Noem de belangrijkste rechtsbronnen
26. Wat zijn AMvB?
27. Wat is jurisprudentie?
28. Wat is gewoonterecht?
29. Wat is privaatrecht?
30. Hoe wordt privaatrecht ook wel genoemd?
31 Wat is publiekrecht?
32.Noem de 4 zaken die geregeld worden via het publiekrecht?
33. Hoe kun je criminaliteit omschrijven?
34. Wat verstaan we onder strafbaar gesteld gedrag?
35. wat is strafwaardig gedrag
36. Wat zijn de consequenties van strenger straffen als het gaat om maatschappelijke veiligheid?
37. wat is het ultimum remedium principe?
38. Leg uit dat strafbaarstellingen aanpassen aan de tijd en wat burgers willen een taak is van de politiek!
39. Wat is een delict?
40.Het wetboek van strafrecht maakt onderscheid tussen 2 soorten criminaliteit, welke?
41. Geef eens twee zaken aan die in conflict zijn met wat burgers strafbaar gesteld zouden willen zien.
42. Crimineel gedrag is afhankelijk van 2 factoren, welke?
43. Noem de 3 zaken die zorgen voor het strafbaar stellen van gedrag.
44. Leg uit dat de media een grote invloed speelt als het gaat om ons beeld van criminaliteit.
45. De wetenschappelijke opvatting over criminaliteit is ook veranderd, geef eens een voorbeeld.
46. Wat is er bijzonder aan een arrest?
47. Leg uit dat het een kwalijke zaak is dat de Hoge Raad zelf duidelijkheid aanbrengt aan rechtsregels
48. Welke officiële soorten criminaliteit kennen we? (CBS= 9)
49. In de media wordt gesproken over 2 verschillende soorten criminaliteit, welke
50. Leg uit dat het voor de overheid soms noodzakelijk is om de grondrechten te schenden van burgers
51. Leg uit dat veiligheid en privacy soms met elkaar botsen
52. Welke 3 minimumgrenzen moeten er bewaakt worden om beschermd te zijn tegenover de overheid?
Welke factoren kunnen invloed hebben op criminaliteit? (5)
Wat heeft invloed op criminaliteit?
Maatschappelijke positie:
belastingontduiking,
fraude en verduistering
agressieve delicten, diefstal,
inbraak
Geslacht:
crimineler
minder
crimineel
verschil door: socialisatie, ongelijke macht, verschil in agressie.
vrouwen worden wel iets crimineler
Leeftijd:
jongeren
leeftijd 16-23 is sterk oververtegenwoordigd in crimineel gedrag:
*vandalisme
*winkeldiefstal
*geweldsdelicten
kenmerken van deze groep probleemjongeren:
sociale problemen; gokken, drugs, weinig sociale banden
weinig kans om vooruit te komen in het leven: opleiding laag, weinig zinvol werk
laag normbesef: vaak door slechte thuissituatie (slechte band ouders, opvoeding ed)
lage sociale vaardigheden: op die manier kunnen ze slecht werk vinden
Etnische afkomst:
allochtonen blijken ondervertegenwoordigd in witteboorden-criminaliteit
maar zijn oververtegenwoordigd in zaken als:
*diefstal en
*drugscriminaliteit
dit geldt niet voor de 1e generatie allochtonen
situatie met weinig perspectief
kan voedingsbodem zijn
voor criminaliteit
Locatie
minder kansarme jongeren en minder criminaliteit
meer kansarme jongeren en minder sociale cohesie
wat zorgt ervoor dat politie en justitie selectief optreden?
selectief optreden
de volgende factoren werken selectief optreden in de hand:
* sociaal milieu/maatschappelijk positie verdachte
*werkloosheid
*opspoorbaarheid delicten
*strafwaardigheid delicten
(niet iedereen gelijk behandelen)
als sociaal milieu een rol speelt bij de aanhouding/vervolging/veroordeling
KLASSENJUSTITIE
leidt tot maatschappelijke ongelijkheid
*Niet iedereen kan zijn belangen gelijk verdedigen door verschillen in inkomen/opleiding/scholing en cultuur
http://teleblik.nl/media/5424246
* politie, officieren van justitie en rechters verwachten bepaald gedrag bij bepaalde sociale milieu's= vooroordelen

* geldt ook voor etniciteit/sekse en leeftijd

media en publieke opinie en politiek voeren druk uit op OM
OM:
Hoofdstukken 3,4,5,6
zijn in de les uitgedeeld

welke gevolgen heeft criminaliteit voor de burger?
gevolgen criminaliteit voor burger en samenleving:
je hebt 2 vormen van gevolgen:

*materieel
*immaterieel
materieel
*financiële gevolgen voor burgers, bedrijven en overheid
*bestrijding criminaliteit kost veel geld
*particuliere beveiliging kost geld
*burger moet meer betalen omdat kosten criminaliteit worden doorberekend aan consumenten
*hogere premies verzekeringen
*overheid mist inkomsten door zwart geld

immaterieel
*Angst en geestelijke/emotionele schade=gewelddadige delicten
*Morele verontwaardiging (waarom gebeurt dit??)
*Aantasting rechtsgevoel (niet rechtvaardig/eerlijk)
*Burgers voelen zich beperkt in bewegingsvrijheid (durven dingen niet meer)
*Bedreiging rechtsstaat= mensen nemen recht in eigen hand=geen rechtsbescherming
*Veranderende opvattingen 'goed en kwaad'= cultuur veranderd
*Verlies aan vertrouwen in samenleving/mensen en organisaties
*Negatieve beeldvorming over groepen mensen

zichtbaar en tastbaar
ongrijpbaar en vaak geestelijk
welke maatschappelijke organisaties zijn
betrokken bij criminaliteit en strafrechtsspraak

Maatschappelijke organisaties die betrokken zijn bij criminaliteitsbestrijding:

*Reclassering
*Coornhert-liga
*Organisaties ex-gedetineerden
*Organisaties Slachtoffers
*Bureaus voor slachtofferhulp
*Schadefonds Geweldsmisdrijven
*''Blijf van mijn Lijf''
*Meldpunt Discriminatie
*Kliklijn

Wat is het verschil tussen materieel strafrecht en formeel strafrecht?
criminaliteit is formeel=alle gedragingen die wettelijk strafbaar zijn
Formeel:
materieel:
criminaliteit zijn alle gedragingen die de bevolking misdadig vinden en strafbaar beschouwen
Onder invloed van veranderingen in de cultuur en in de maatschappij verandert ook het materieel strafrecht, hierdoor is er wrijving tussen wat strafbaar is en wat strafbaar gevonden wordt. (=criminalisering)
Wat strafbaar wordt gesteld is afhankelijk van:
*de gevolgen die het heeft voor de slachtoffers en de samenleving
*de context waarin het plaatsvindt
*morele opvatting van degene die de politieke macht heeft, en deze gebruikt
Wat we, als samenleving, crimineel vinden wordt sterk beïnvloed door de media;
er worden heftige zaken belicht, we denken daardoor dat criminaliteit groot is.
Verder gebruikt de politiek steeds vaker de criminaliteit om aandacht te krijgen.
wat is strafwaardig gedrag?
er zit vaak een verschil tussen wat strafbaar gesteld gedrag is (=formeel) en wat de samenleving vindt dat strafbaar zou moeten zijn (=materieel):
-de samenleving vindt dat een delict zwaarder bestraft moet worden
-er is strafbaar gesteld gedrag waarvan de samenleving vind dat het niet strafwaardig is
Waarom bestaat DE ''criminaliteit'' niet?
criminaliteit is een relatief begrip;
het verandert mee met de cultuur
DELICTGROEPEN
verdeling criminaliteit:
*Geweldsdelicten
*vermogensdelicten
*Delicten tegen openbare orde en gezag
*Vernieling
*Economische delicten
*Milieudelicten
*Verkeersdelicten
*drugsdelicten
*verboden wapenbezit
onderverdeling:
*kleine criminaliteit
*zware criminaliteit
*witteboordencriminaliteit
*jeugdcriminaliteit
*drugsgebonden criminaliteit
*georganiseerde criminliteit
Full transcript