Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

BANGHAY ARALIN SA FILIPINO Baitang 8

No description
by

on 8 January 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of BANGHAY ARALIN SA FILIPINO Baitang 8

BANGHAY ARALIN SA FILIPINO
Baitang 8

Layunin
a. Nakikilala ang pang-abay sa pangungusap
b. Natutukoy ang pang-abay na pamanahon sa alamat
c. Nagagamit ang pang-abay na pamanahon sa pangungusap
d. Napahahalagahan ang oras sa bawat pagkakataon

Paksang Aralin
Wika : Pang-abay na Pamanahon
Sanggunian: Modyul ng Grade 8, Internet (Google http://samutsamot.com/tag/pang-abay-na-pamanahon/ ,https://www.facebook.com/PanitikanSaFilipinoIvViii/posts/277538135725790 )
Mga Kagamitan: Computer (Laptop), Projector, Slide Presentation, mga larawan, Lunsaran- Alamat ng Baguio “ Mina ng Ginto”

1. Pagtalakay
2. Discovery Approach
3. Larong Larawan

Istratehiya
Pamamaraan
A. Panimulang Gawain
1. Panalangin
2. Pagbati at Pagsusuri kung may liban
3. Pagbabalik Aral o Rebyu
- Pagbabalik Aral sa Alamat ng Mina ng Ginto sa Baguio (Pagpapakita ng mga larawan.)

Panlinang na Gawain
A. Pagganyak
Panuto:
-Pakinggan ang awitin ni Imelda Papin na pinamagataang Isang Linggong Pag-ibig. Pansinin ang mga pangyayari sa bawat araw ng kanilang pagkakakilala.

B. Paglalahad
Mula sa ating natalakay kahapon tungkol sa Alamat ng Ginto sa Baguio, alam kong may napansin kayong mga salita na may salungguhit. (Babalikan ang Alamat ng Ginto sa Baguio.)

Alamat ng Baguio

Sa isang nayon sa Baguio na kung tawagin ay Suyuk, naninirahan ang mga Igorot na pinamumunuan ni Kunto. Si Kunto ay bata pa ngunit siya ang pinakama-lakas at pinakamatapang sa kanilang nayon kaya siya ang ginawang puno ng matatandang pantas.
Ang mga naninirahan sa nayong ito ay namumuhay nang tahimik . Maibigin sila sa kapwa at may takot sila sa kanilang bathala. Taun - taon ay nagdaraos sila ng canao bilang parangal sa kanilang mga anito. Noong panahong iyon, ang mga Igorot ay naniniwala sa iba't ibang anito. Kung nagdaraos sila ng canao ay lingguhan ang kanilang handa. Nagpapatay sila ng baboy na iniaalay sa kanilang bathala. Nagsasayawan at nagkakantahan sila.
Isang araw ay nagtungo si Kunto sa gubat upang mamana. Hindi pa siya lubhang nakalalayo nang nakakita siya ng isang uwak. Nakatayo ito sa isang landas na kanyang tinutunton. Karaniwang ang mga ibon sa gubat ay maiilap ngunit ang ibong ito ay kaiba.
Lumakad si Kunto palapit sa ibon ngunit hindi ito tuminag sa pagkakatayo sa gitna ng landas. Nang may iisang dipa na lamang siya mula sa ibon, bigla siyang napatigil.



Tinitigan siyang mainam ng ibon at saka tumango nang tatlong ulit bago lumipad. Matagal na natigilan si Kunto . Bagamat siya'y malakas at matapang, sinagilahan siya ng takot. Hindi niya mawari kung ano ang ibig sabihin ng kanyang nakita.
Hindi na niya ipinagpatuloy ang kanyang pamamana. Siya'y bumalik sa nayon at nakipagkita sa matatandang pantas. Anang isang matanda, " Marahil ang ibong iyon ay ang sugo ng ating bathala. Ipinaaalaala sa atin na dapat tayong magdaos ng caᾗao."
Kung gayon, ngayon din ay magdaraos tayo ng caᾗao," ang pasiya ni Kunto.


Tinitigan siyang mainam ng ibon at saka tumango nang tatlong ulit bago lumipad. Matagal na natigilan si Kunto . Bagamat siya'y malakas at matapang, sinagilahan siya ng takot. Hindi niya mawari kung ano ang ibig sabihin ng kanyang nakita. Hindi na niya ipinagpatuloy ang kanyang pamamana. Siya'y bumalik sa nayon at nakipagkita sa matatandang pantas. Anang isang matanda, " Marahil ang ibong iyon ay ang sugo ng ating bathala. Ipinaaalaala sa atin na dapat tayong magdaos ng canao."
Kung gayon, ngayon din ay magdaraos tayo ng canao," ang pasiya ni Kunto.
Ipinagbigay-alam sa lahat ang canao na gagawin. Lahat ng mamamayan ay kumilos upang ipagdiwang ito sa isang altar sa isang bundok-bundukan. Ang mga babae naman ay naghanda ng masasarap na pagkain.
Nang ang lahat ay nakahanda na, ang mga lalaki ay humuli ng isang baboy. Ang baboy na ito ay siyang iaalay sa kanilang bathala upang mapawi ang galit, kung ito man ay nagagalit sa kanila. Inilagay ang baboy sa altar na ginawa nila sa itaas ng bundok-bundukan. Anong laking himala ang nangyari! Nakita nilang ang baboy ay napalitan ng isang pagkatanda-tandang lalaki! Ang mukha ay kulay- lupa na sa katandaan at halos hindi na siya makaupo sa kahinaan.
Ang mga tao ay natigilan. Nanlaki ang mga mata sa kanilang nakita. Sila'y natakot. Maya-maya'y nagsalita ang matanda at nagwika nang ganito: "Mga anak magsilapit kayo. Huwag kayong matakot. Dahil sa kayo'y mabuti at may loob sa inyong bathala, gagantimpalaan ko ang inyong kabutihan. Lamang ay sundin ninyo ang lahat ng aking ipagbilin.
"Kumuha kayo ng isang tasang kanin at ilagay ninyo rito sa aking tabi. Pagkatapos sukluban ninyo ako ng isang malaking palayok. Ipagpatuloy ninyo ang inyong canao. Pagkalipas ng tatlong araw, bumalik kayo rito sa pook na ito.
Makikita niyo ang isang punungkahoy, na kahit minsan sa buhay ninyo ay hindi pa ninyo nakikita o makikita magpakailanman. Ang bunga,dahon, at sanga ay maaari ninyong kunin ngunit ang katawan ay huwag ninyong gagalawin. Huwag na huwag ninyong tatagain ang katawan nito."
Tinupad naman ng mga tao ang ipinagbilin ng matanda.Ipinagpatuloy nila ang kanilang pista.

Pagkaraan ng tatlong araw, bumalik sila sa pook na pinag-iwanan sa matanda, Itinaas nila ang palayok at gaya ng sinabi ng matanda, nakita nila ang isang punungkahoy na maliit. Kumikislap ito sa liwanag ng araw-lantay na ginto mula sa ugat hanggang sa kaliit-liitang dahon. Nagsigawan ang mga tao sa laki ng galak. Si Kunto ang kauna-unahang lumapit sa punungkahoy at pumitas ng isang dahon. Pagkapitas sa dahon ay nagkaroon kaagad ng kapalit ito kayat nag-ibayo ang tuwa sa mga tao. Bawat isa ay pumitas ng dahon. Nagsigawan ang mga tao sa laki ng galak. Si Kunto ang kauna-unahang lumapit sa punungkahoy at pumitas ng isang dahon. Pagkapitas sa dahon ay nagkaroon kaagad ng kapalit ito kayat nag-ibayo ang tuwa sa mga tao. Bawat isa ay pumitas ng dahon.
Sa loob ng maikling panahon, yumaman ang mga taga-Suyuk.Ang dati nilang matahimik na pamumuhay ay napalitan ng pag-iimbutan at inggitan. Ang punungkahoy naman ay patuloy sa pagtaas hanggang sa ang mga dulo nito'y hindi na maabot ng tingin ng mga tao.
Isang araw, anang isang mamamayan, "kay taas-taas na at hindi na natin maabot ang bunga o dahon ng punong-ginto. Mabuti pa ay pagputul-putulin na natin ang mga sanga at dahon nito. Ang puno ay paghahati-hatian natin."

Kinuha ng mga lalaki ang kanilang mga itak at palakol. Ang iba ay kumuha ng mga sibat. Tinaga nila nang tinaga ang puno at binungkal ang lupa upang lumuwag ang mga ugat.Nang malapit nang mabuwal ang punungkahoy ay kumidlat nang ubod-talim. Kumulog nang ubos-lakas at parang pinagsaklob ang lupa at langit.
Ang punungkahoy ay nabuwal. Nayanig ang lupa at bumuka sa lugar na kinabagsakan ng puno. Isang tinig ang narinig ng mga tao. " Kayo ay binigyan ng gantimpala sa inyong kabutihan. Ang punong-ginto upang maging mariwasa ang inyong pamumuhay. Sa halip na kayo'y higit na mag-ibigan , kasakiman ang naghari sa inyong mga puso. Hindi ninyo sinunod ang aking ipinagbilin na huwag ninyong sasaktan ang puno. Sa tuwi-tuwina ay inyong nanaisin ang gintong iyan."
At pagkasabi ng mga katagang ito, sa harap ng mga tao sa Suyuk, ang puno ay nilulon na ng lupang kinabuwalan. Mula nga noon, nagkaroon na ng minang ginto sa Baguio at nakukuha lamang ito sa pamamagitan ng paghukay sa lupa.

Pagganyak na Tanong
1. Anong bahagi ng pananalita ang tawag sa mga salitang nagpapahiwag ng panahon?
2. Nakakatulong ba ang alamat upang maging malinaw ang pinagmulan at kung kalian nagsimula ang isang bagay? Patunayan.
3. Bakit kailangang bigyang halaga ang oras at panahon?

PANG-ABAY
Ang pang-abay o adberbyo ay mga salitang nagbibigay turing sa pandiwa, pang-uri o kapwa pang-abay. Mayroong siyam na mga uri ng pang-abay: ang pang-abay na pamanahon, pang-abay na panlunan, pang-abay na pamaraan, pang-abay na pang-agam, pang-abay na panang-ayon, pang-abay na pananggi, pang-abay na panggaano (tinatawag ding pang-abay na pampanukat), pang-abay na pamitagan, at ang pang-abay na panulad.


Bibigyang diin ng guro ang mga kasagutan ng mga mag-aaral. Ibibigay ang ang kahulugan ng pang-abay at sasabihin na maraming uri ito. Ngunit sisimulang kilalanin ang pang-abay na pamanahon.
C. Pagtalakay

-Muli nating balikan ang mga pangungusap na inyong nabanggit.

*Taun-taon ay nagdaraos sila ng caᾗao bilang parangal sa kanilang mga anito.
*Noong panahong iyon, ang mga Igorot ay naniniwala sa iba't ibang anito.
*Kung nagdaraos sila ng canao ay lingguhan ang kanilang handa.


*Isang araw ay nagtungo si Kunto sa gubat upang mamana.
*Kung gayon, ngayon din ay magdaraos tayo ng canao.
*Maya-maya'y nagsalita ang matanda at nagwika.

*Pagkaraan ng tatlong araw, bumalik sila sa pook na pinag-iwanan sa matanda.
*Sa loob ng maikling panahon, yumaman ang mga taga-Suyuk.
*Isang araw, anang isang mamamayan, "kay taas-taas na at hindi na natin maabot ang bunga o dahon ng punong-ginto.
-Ang mga pangungusap na inyong nabasa ay ginagamitan ng mga pang-abay na pmanahon.
(Balikang muli ang mga salita at ipabibigay sa mag-aaral ang pang-abay na pamanahon)

-Ang pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa.

D. Paglalahat (Pagbibigay ng kahulugan ng Pang-abay sa mga mag-aaral)
Ay nagsasaad kung kailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa
E. Paglalapat
-Pagtatayang Gawain

Panuto: Gawing kulay dilaw ang mga salitang pang-abay na pamanahon sa pangungusap. Kulay berde naman ang pandiwa na inilalarawan ng pang-abay na ito.

1. Binabasa ni Liza ang mga bagong aralin gabi-gabi.
2. Manonood kami ng sine sa darating na Linggo.
3. Si Jose ay darating mula sa Cavite samakalawa.
4. Araw-araw siyang nakikinig sa radyo.
5. Aalis mayamaya ang bus na papuntang Bikol.
6. Nagkita kami ni Marie noong kaarawan ni Justine sa Jollibee.




7. Namalengke kami ni Ate Daria kanina.
8. Ipinalabas kagabi sa telebisyon ang pelikulang Spider-Man.
9. Magsisimula bukas ang aming pagsusulit sa paaralan.
10. Hindi ka kasi nakikinig sa mga magulang mo kaya parati kang
sinasabihan.
11. Hiniram ni Mang Berting ang diyaryo natin kahapon.
12. Tuwing madaling-araw tumitilaok ang mga tandang ni Lolo.
13. Sa Lunes gaganapin ang pulong ng mga guro.
14. Nagtitipun-tipon ang buong mag-anak sa bahay nina Lolo at Lola tuwing Noche Buena.
15. Tuwing bisperas ng Bagong Taon, marami ang napipinsala ng
mga paputok.

Pangkatang Gawain
Panuto: Hatiin sa apat ang klase. Magbibigay ang guro ng mga larawan o simbolismong nagpapahiwatig ng araw o selebrasyon. Pagsasama-samahin ng bawat pangkat ang mga larawan sa bilog na dapat nilang kalagyan.
Pasko
Kaarawan
Araw ng mga puso
Araw ng mga Patay
F. Takdang Aralin
Panuto:
Isulat sa patlang ang pang-abay na pamanahon na bubuo sa pangungusap. Pumili ng sagot sa loob ng kahon.

sa Abril at Mayo
mula Lunes hanggang Biyernes
nang iwan siya ng kanyang ina
tuwing Disyembre
tuwing Linggo
sa buwan ng Marso
pagkatapos kong kumain
sa buwan ng Hunyo
tuwing umaga
gabi-gabi
sa ika-14 ng Pebrero
pagkatapos niya kaming ihatid
1. Ang Pasko ay ipinagdiriwang___________________________.

2. ________________ ang Araw ng mga Puso.

3. _______________________kami pumapasok sa paaralan.

4. Ang pasukan sa paaralan ay nagtatapos____________________________.

5. __________________________ang bakasyon ng mga mag-aaral.

6. __________________________ang simula ng pasukan.

7. Maraming tao ang nagsisimba________________________


8. Kumakain ako ng almusal________________________.

9. Nagsisipilyo ako________________________________.

10. Pumapasok sa opisina si Tatay______________________________________.

11. Umiyak ang sanggol___________________________________sa kuna.

12. Nagdarasal ako ____________________ bago matulog.

Inihanda ni:
Bb. Gineil O. Cornelio
Full transcript