Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Сана және бейсана

No description
by

on 4 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Сана және бейсана

І
САНА ЖӘНЕ
БЕЙСАНА
Бейсана проблемасының осы заманғы ғылыми түсiнiгi негiзгi екi бағытқа бөлiнедi:
психоанализ теориясы
(З. Фрейд) жəне астарлы
психикалық нұсқаулар теориясы
.
Психоанализ бойынша сана мен бейсана психикалық əрекеттiң бiр-бiрiне тiкелей қарсы,
өзара сиыспайтын элементтерi. Ал нұсқаулар теориясы, керiсiнше, психиканың тұтастық
идеясын дəрiптеумен, адам қасиеттерiнiң бiрлiктiгi туралы түсiнiктi арқау етедi.
Қойылған проблема өз жауабын табумен олар қайта астарға
өтедi де, айқын сана келесi проблемаларды күту үшiн босайды. Өмiрдiң əр мезетiнде
барша процестiң құрттай бөлiгi ғана саналы реттелуiне қарамастан, сана өз кезегiнде бей
жүретiн процестерге де ықпалын тигiзiп отырады. Бейсана айқын сананың тiкелей қатысынсыз өтiп жатқан əрекеттердi реттеуге басқаруға қажет болған баршафакторларды бiрiктiредi.
Бейсана аймағына, зерттеушiлердiң пайымына жүгiнсек, жəне басқа да
құбылыстар жатады: ұйқы кезiндегi психикалық əрекет (түс, лунатик); тiкелей байқалмаған тiтiркендiргiштерге жауап əрекет (түшкiру, қалтырау); дағдыға айналған қозғалыс əрекеттер (домбыра тарту, гимнастика əрекетi); саналы мақсаты болмаған кейбiр əрекеттiк ықпалдар (сəлемдесу əдетi, жақсылық жəне жамандық iсiне кiрiсе кету) жəне т.б. Бейсананы психиканың төменгi сатысы ретiнде тану дүрыстыққа келмейдi, себебi бұл адамға ғана тəн ерекше психикалық құбылыс болумен, ол адам санасының қоғамдық шарттарына орай себептi пайда болып, онымен үзiлмес байланыста түрады.
Кіріспе
Адам өзiнiң iшкi дүниесiн құрайтын көптеген бiлiм-бiлiктердi, қатынас
толғаныстарды əрдайым сезе бермейдi. Содан бейсана əр адамның психикалық
болмысының ажыралмас құрам бөлiгi.
Ашық сана аймағында сыртқы қоршаған орта мен организмнiң iшкi əлемiнен бiр уақытта келiп түсетiн сигналдардың кiшкене бiр көлемi ғана өз бейнесiн табады. Осы айқын санаға бiлiнген сигналдарды ғана адам өз əрекет-қылығын басқару үшiн пайдаланады (Р. М. Грановская). Ал қалған ақпарат - сигналдар да организм тарапынан кейбiр процестердi реттеу үшiн қолданылады, бiрақ оны адамның өзi əрдайым сезе бiле бермейдi, яғни ақпарат - сигналдар бейсанаға өткен. Бүгiнгi ғылыми түсiнiкте сана мен бейсана үйлесiмдi бiрлестiк жағдайында қызмет жасайтыны қолдау табуда. Əрекет-қылық бағдарын таңдауға немесе жаңа шешiм қабылдауға кедергi болатын жағдайлар туындағанда астардағы бiлiм - бiлiктер мен iс тəсiлдерi айқын сана шеңберiне шығып,
мəселе шешуге араласады.
Жоспары:
1.Сана жəне бейсана түсінігі
2. Психоанализ теориясы
3. Астарлы психикалық нұсқаулар теориясы


І
Ежелден-ақ ғалымдар бейсананы қылық-əрекет,
сырқат, нəсiлдiк, көңiл-күй табиғаты, өнер, адам ара- қатынастар проблемаларын
қарастыру мен топтауда ескерiлуi қажет фактор екенiн мойындаған. Бейсананың көп
жағдайларды түсiндiруге қажет екенiн бiлгенмен, оның ерекшелiктерi мен заңдылықтарын
танып бiлудiң жолын ешкiм ұсына алмады. Ғылымдағы бейсанаға орай бұл қалып З.Фрейд еңбектерi арқасында өзгере бастады.
Сана - адамның барша психикалық қызметiне ортақ қасиеттi бейнелеудiң ерекше формасы.
Сана - бұл қоғамдық болмыс.
Сана құрылымында төрт негiзгi сипат байқалады: (А. В. Петровский).
1) Сана қоршаған дүние жөнiндегi бiлiмдердiң жи-ынтық бiрлiгi, оның құрылымына барша танымдық про-цестер енедi: түйсiк, қабылдау, ес, ойлау, қиял.
2) Санада субъектi мен объектiнiң айырмашылықтары бекидi. Органикалық əлем тарихында тек адам өзiн басқа-лардан бөлектеп, олармен салыстыра алады. Жалғыз адам-ақ тiршiлiк иелерi арасында өзiн тануға, яғни психика əрекетiнiң бағытын өзiне бұруға қабiлеттi.
3) Мақсат болжастыру əрекетiн қамтамасыз ете алады. Адам табиғат берген заттың формасын өзгертедi, сонымен бiрге өзiн өзгерту iсiн заңдық сипатқа ие саналы мақсатпен ұштастырып, iс-əрекетiнiң сипаты мен тəсiлдерiн алдын-ала белгiлейдi, ерiк күшiне бағындырады. Осыдан сана қызметi: мақсат қалыптастыру, себеп-салдарын анықтау, ерiктiк шешiм қабылдау, iс-əрекеттiң орындалу жолын айқындау т.б.
4) Сана құрылымында əрекетке орай қатынастар орнығады. Адам санасы мiндеттi түрде өз iшiне күрделi объектив, ең алдымен адам қатысқан қоғамдық қатынас-тарды бейнелейтiн сезiмдер жүйесiн қамтиды.
Содан бейсана əр адамның психикалық болмысының ажыралмас құрам бөлiгi.
Бейсана табиғаты жөнiндегi бүгiнгi ғылыми пай-ымдаулар келесiдей:
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ!
Қабылдаған: Мусабекова А.С
Орындаған: Ибадуллаева Дана
1-001 ЖМ факультеті
Қарағанды Мемлекеттік Медициналық Университеті
Психология негіздері кафедрасы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
1)Жарықбаев
2)www.helpicks.com
Full transcript