Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Engellilerin Fiziksel, Sosyo-Ekonomik Problemleri;

Tur304 sunum 2014-2015
by

Enes Hasan

on 23 March 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Engellilerin Fiziksel, Sosyo-Ekonomik Problemleri;

Türkiye'de Engellilerin Fiziksel ve Sosyoekonomik Problemleri;
Çözümler,
Yaklaşımlar

Kaan Alper Güler
Melis Teke
Enes Tepe
Yunus Baran Yılmaz

ENGELLİLİĞE İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Türkiye’de engellilere ilişkin istatistikler
Bazı Fiziksel Problemler
Altyapı ve Üstyapı Sorunları
Ulaşım Sorunları
Fiziksel sorunların sosyo-ekonomik ve eğitsel sorunlara kaynak oluşturması
Engellilerin sosyo-ekonomik sorunları
Engelliliğin tanımı
Engelli; doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yasama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan ve koruma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişi olarak tanımlanmaktadır
Engellilik Türleri
Ortopedik Engelli :
Kas ve iskelet sisteminde yetersizlik, eksiklik ve fonksiyon kaybı olan kişidir. El, kol,ayak, bacak, parmak ve omurgalarında, kısalık, eksiklik, fazlalık, yokluk, hareket kısıtlığı, şekil bozukluğu, kas güçsüzlüğü, kemik hastalığı olanlar, felçliler, serabral palsi, spastikler ve sipina bifida olanlar bu gruba girmektedir.


Görme Engelli :
Tek veya iki gözünde tam veya kısmi görme kaybı veya bozukluğu olan kişidir. Görme kaybıyla birlikte göz protezi kullananlar, renk körlüğü, gece körlüğü (tavuk karası) olanlar bu gruba girer
Engellilik Türleri
İşitme Engelli :
Tek veya iki kulağında tam veya kısmi işitme kaybı olan kişidir. İşitme cihazı kullananlar da bu gruba girmektedir.

Dil ve Konuşma Engelli :
Herhangi bir nedenle konuşamayan veya konuşmanın hızında, akıcılığında, ifadesinde bozukluk olan ve ses bozukluğu olan kişidir. İşittiği halde konuşamayan,gırtlağı alınanlar, konuşmak için alet kullananlar, kekemeler, afazi, dil-dudak-damak-çene yapısında bozukluk olanlar bu gruba girmektedir
Zihinsel Engelli
Çeşitli derecelerde zihinsel yetersizliği olan kişidir. Zekâ geriliği olanlar (mental retardasyon), Down Sendromu, Fenilketonüri (zeka geriliğine yol açmışsa) bu gruba girer.

Süreğen Hastalık :
Kişinin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarının engellenmesine neden olan, sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalıklardır (kan hastalıkları, kalp-damar hastalıkları,sindirim sistemi hastalıkları, idrar yolları ve üreme organı hastalıkları, cilt ve derihastalıkları, kanserler, endokrin ve metabolik hastalıklar, ruhsal davranış bozuklukları,sinir sistemi hastalıkları, HIV)

Engellilik Türleri
Zedelenme-Sapma :

Bireyin psikolojik, fizyolojik, anatomik özelliklerinde geçici ya da kalıcı türden bir kayıp, bir yapı ya da işleyiş bozukluğu olur. Vücudun bir parçasının olmayışı, eksik oluşu, işlemeyişi gibi.

Yetersizlik :

Zedelenme ya da bazı sapmalar sonucu, bir insan için normal kabul edilen bir etkinliğin ya da hareketliliğin, engellenme veya sınırlanması haline, yetersizlik denmektedir.
Engellilik Türleri
Engelli mi? Özürlü mü? Sakat mı?
Türk Dil Kurumu tanımına göre;
Özürlü
: 1. sıfat Özrü olan
2. Kusuru olan, defolu

Engelli
: 1. sıfat Engeli olan, mânialı
2. Vücudunda eksik veya kusuru olan

Sakat
: 1. sıfat Vücudunda hasta veya eksik bir yanı olan, engelli, özürlü
2. Bozuk veya eksik

Şekil 1. Genel Nüfusta (Solda) Ve Engelli Nüfusta (Sağda) Yas Grupları Dağilimi.
Günümüz Türkiye’sindeki engelli profilini incelediğimizde, engellilerin toplumla bütünleşmesi yönünde büyük sorunlar yaşadıkları 
görülmektedir.
Eğitim
Özürlülerin en temel sorunlarından biri eğitimdir. Özürlülerin eğitimsizliği, onların toplumla bütünleşmesinin önündeki en önemli sorunlardan birisi olarak karşımıza çıkmaktadır 

Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı’nın 2002  14yılında yapmış olduğu araştırmaya göre, genel nüfusun eğitim göstergeleriyle özürlü nüfusun göstergeleri arasında büyük uçurumlar olduğu görülmektedir.
Engellilerin Eğitim Durumuna Göre Dağılımı :
Yoksulluk
Yapılan araştırmalar; dünyanın her yerinde engellilerin çok büyük çoğunluğunun yoksulluk içinde yaşadıklarını göstermektedir. Engellilik
hâli ile yoksulluk ilintisi iki boyutludur
Ekonomik hayata katılamamanın sebep olduğu yoksullukla birlikte engelliliğin getirmiş olduğu maliyetler de engelli bireylerin ve ailelerinin yoksullaşmasına neden olabilmektedir.
Rehabilitasyon
  Ülkemizde engellilerin rehabilitasyon gereksinimlerinin yeterince karşılanamaması da engellilerin toplumla bütünleştirilmesi sürecini olumsuz etkilemektedir.
Engelli bireyin topluma kazandırılması, çalışması, bireysel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi, yaşam kalitesinin ve motivasyonun arttırılması için rehabilitasyon hizmetleri önem taşımaktadır.

İstihdam
Özürlü vatandaşlar için en önemli sorunlarda bir de istihdamdır. Her beş özürlüden biri kendisine istihdam piyasasında yer bulabilmektedir. Özürlü bireylerin istihdama katılmalarını engelleyen en önemli neden eğitimdir 
Özürlülerin, üreten bireyler olarak toplumda yer edinememesi çok büyük bir sorun teşkil etmektedir.Bu durum, engellilerin toplumla bütünleşmesinin önüne geçmekte ve engelli yoksulluğunu arttırıcı bir etken olmaktadır.
Yollar, kaldırımlar, kamu binaları, parklar ve bahçeler, okullar, içinde yaşanılan konutlar, ulaşım araçları ve bunun gibi birçok fiziksel çevre unsuru,engellilerin topluma katılmasının önünde engel oluşturmaktadır.

Kayıtlı olan özürlü bireylerin yaşadıkları yerdeki fiziksel çevre düzenlemelerinin, özürlü bireyin kullanımına uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncelerinin özür türüne göre dağılımı :
(devamı)Kayıtlı olan özürlü bireylerin yaşadıkları yerdeki fiziksel çevre düzenlemelerinin, özürlü bireyin kullanımına uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncelerinin özür türüne göre dağılımı
Fiziksel Çevre ve Konut-Erişilebilirlik ve Ulaşım
Yol üzerindeki ağaçlar
Etrafları çevirili değil.
Kaldırım ortasında, aralıklı ve hizasız dikilmişler.
Alt dalları kesilip budanmıyor.
Ağaç çıkışını engellemek için dikilen beton mantarlara görme engellilerin ayaklarının takılması, aralarından engelli sandalyesinin geçmemesi gibi altyapı sorunları var.
Yoldaki diğer engeller
Ağaçların, elektrik direklerinin trafik ışıklarının dikilmesinde standardizasyon eksikliği
Kaldırımlara park edilmesi
Esnafın kaldırımda mallarını sergilemesi
Kaldırımlarda etrafı çevirilmeden merdiven boşlukları olması

Trafikteki bazı diğer eksiklikler
Trafik ışıkları, metro ve tramvaylardaki sinyalizasyon eksikliği
Engellilerin ulaşması güç konumlarda olan durma düğmeleri
Alt üst geçitlerin girişlerinde engellilere yönelik düzenleme olmaması
Vatandaşın, Belediyelerin vs. bilinçsizliği ve düşüncesizliği
Çözümlerde bahsedileceği üzere engellilerin fiziksel problemleri bu bahsedilen meseleler minimize edilerek önlenilebilir.
Bu sayede fiziksel problemlerin yol açtığı diğer problemler de çözüme kavuşturulabilir.
Engellilerin Erişim Ve Ulaşım Esnasında Karşılaştıkları Problemler için Bazı Çözümler

Problemler için Çözümler
Engellilerin, başkalarının yardımına gerek duymadan kent yaşamı/aktiviteleri ile bütünleştirmeye yönelik tasarım arayışlarına ve uygulamalarına gereksinim bulunmaktadır.
Planlama engelli bireylerin hareketlerini kısıtlamayacak şekilde yapılmalı, engelli kişilerin kullanabildiği alanların çoğunluğunu sağlıklı insanların rahatlıkla kullanabildiği unutulmamalıdır.
Özellikle kent içi ulaşım alanlarında gerekli önlemler alınmalı ve belirtilen standartlar dahilinde, engelli bir bireyin yardım almadan bir yerden bir yere gidebileceği şekilde ulaşım ağı oluşturulmalıdır.
Açık alanlarda olduğu kadar yapı içlerinde de engelli bireylerin kullanımları göz önüne alınarak planlama yapılmalıdır

ENGELLİLERE YÖNELİK KENTSEL TASARIM VE PLANLAMA KRİTERLERİ
Ağaçların , elektrik direklerinin, trafik levhalarının dikilmesinde belirli bir standart getirilmelidir. Bunların dikilmesi görme engellilerin ve ortopedik engellilerin yürümelerine mani olacak şekilde olmamalıdır.
Ağaçlar , elektrik direkleri, trafik levhaları yol tarafındaki kaldırım kenarına aynı aralıklarla ve aynı hizada dikilmelidir.
Öyle ki görme engelli bir kişi hangi kaldırıma çıkarsa çıksın karşısına çıkacak olan bu engellerin hep aynı olduğunu bilmeli ve ona göre hareket etmelidir. Eğer kaldırımın ortasına dikilmesi gerekiyorsa, kaldırımın yol tarafındaki kenarında bir kişinin ya da tekerlekli bir sandalyenin geçebileceği kadar boşluk bırakılmalıdır.

Ağaçların alt dalları görme engellinin kafasına çarpmaması için kesilmelidir.
Ağaç gövdelerinin çevresi geniş çemberlerle çevrilmelidir.
Trafik levhaları görme engellilerin kafasına çarpacak şekilde alçak dikilmemelidir.
Araçların çıkışını engellemek için kaldırım kenarlarına dikilen beton mantarlar, çok kısa olduğundan görme engellilerin ayağının takılıp düşmesine yol açmaktadır. Eğer dikilmesi gerekiyorsa bunlar daha sık ( bir tekerlekli sandalye sığacak aralıklarla) ve olası mevki yol kenarına yakın dikilmelidir.
Esnafın kaldırımlarda mallarını sergilemesine mutlaka müsaade edilmemeli ve bunu önleyici önlemler alınmalıdır.
Araçların kaldırımlara park yapmaları kesinlikle önlenmeli ve bunun için gerekli tedbirler alınmalıdır.
Su birikintilerini engellemek ve yürüyüşü kolaylaştırmak için kaldırımlardaki çukurlar,bozukluklar giderilmelidir. Kaldırım yüzeyinin düz olmasına dikkat edilmelidir.
Kaldırımlarda bodrum kat girişi yada merdiven boşlukları bulunmamalıdır. Zaruri ise bunların bulunduğu bölümlerin çevresi demir parmaklıklarla çevrilmelidir.
Geniş kaldırımlarda görme engellilerin izleyerek yürüyebileceği değişik tabanlar olmalıdır. Ayrı olarak yaya geçitlerinin ve alt/üst geçit girişlerinin tabanı değişik döşenmelidir. Bu taban görme engelliyi alt/üst geçit merdivenlerine götürebilmelidir.
Olması gereken

Aslında olan
Kaldırım olmayan yerlerde eğer araçların yollara park yapması mecburi ise yüzde yüz ters park yaptırılmamalıdır. Görme engelliler araçların ters park yapılmasından dolayı bilhassa kamyon, kamyonet gibi yüksek araçları bastonlarıyla fark edemediklerinden kafalarını çarpmaktadırlar.
Bütün trafik ışıklarına sesli sinyalizasyon takılmalıdır. Bilhassa trafiğin yoğun , nüfusun kalabalık olduğu yerlerde ses sinyalizasyonu kesinlikle bulundurulmalıdır.
Yol, kaldırım, kanalizasyon, telefon ve elektrik gibi yapım çalışmalarında kesinlikle görme engellilerin fark edebileceği şekilde barikatlar yapılmalı, yapım çalışması biter bitmez çukurların üzeri kapatılıp düzeltilmelidir. Bu gibi yerlerde engellilere yardımcı olunması için ikazcı levhalar bulunmalıdır.
Dış kenarı boş veya derin olan kaldırım (yada kaldırımın olmadığı yollarda), bu kenara duvar yada parmaklıklar yapılmalıdır.
Belediye otobüslerinde:
Durma düğmeleri bedensel engelli, kısa boylular ve çocuklar için mutlaka aşağılarda ve oturma yerlerine yakın yerlerde olmalıdır.
Otobüs ve minibüslerdeki koltukların dizilişinde tek yada en fazla iki çeşit standart getirilmelidir.
Otobüsün hangi durağa geldiği ve sonraki durağın hangisi olduğu anonsla duyurulmalıdır.
Giriş kapılarına sesli sinyalizasyon konulması görme engellinin otobüse kolay binmesini ve inmesini sağlayacaktır.
Otobüs Durakları görme engellilerin bastonlarıyla ve ayaklarıyla hissedebilecekleri şekilde zemini kaldırımdan farklı olmalıdır.

Tren, tramvay ve metroda görme engellinin, bineceği kapıyı kolayca bulabilmesi için kapılara sesli sinyalizasyon yapılmalıdır. Ya da aracın belirli bir yerde durması sağlanarak açılan kapıya kadar olan bölümde zemin farklı olmalıdır.
Metroda sarı çizgi bastonla tanınabilecek şekilde tırtırlı ve 55-60 santimetre genişliğinde tutulmalıdır.
Vapurlarda yolcuların inip-binme yerlerinin her iki tarafına sesli sinyalizasyon konulmalıdır.
Bütün bunlarla beraber trafik görevlileri, yol ve kaldırım yapım ve onarımında çalışanlar, vapur, metro, tren, belediye otobüsü çalışanları ile konuyla alakalı herkesin sık sık engellilerle alakalı eğitim seminerlerine katılmaları sağlanmalıdır.
Hastanelere birer işitme engelli tercüman yerleştirilerek gelen engelli vatandaşın yönlendirilmesi ve muayenesinin kolaylaştırılması sağlanabilir.
Televizyon programları ve haberlerde ekranların köşesinde yer alan tercüman bulundurmaya özen gösterebilirler.
Kaynakça
Son Sözler
Hepimiz birer engelli adayıyız.
Engelli kişilerin hayatlarını zorlaştırmak yerine onlar için hayatı kolaylaştırmalıyız.
http://www.devturkiye.org/upload/files/engellilericintasarim.pdf
http://engelsizerisim.com/yazilar.php?oku=1&id=582
http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2013/12/131203_engelligunu_rengin
http://www.sosyalyardimlar.net/engelli-mi-ozurlu-mu/
http://www.engellerikaldir.com/kampanya/list.php#supporters
http://www.teknobook.net/gorme-engelliler-icin-sesli-gozluk-konusan-goz-gidilen-yeri-soyluyor.html
http://mebk12.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/34/30/740521/dosyalar/2014_05/21110208_engelllerhaftas%C4%B1blten.pdf
http://engelsizerisim.com/yazilar.php?oku=1&bolum=29&id=647
http://artiumjournal.com/arsiv/1_1/1_1_1.pdf
http://acikerisim.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/488
Full transcript