Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

işyeri düzenleme uygulamaları ve verimliliğe etkileri

No description
by

Mehmet Özen

on 19 December 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of işyeri düzenleme uygulamaları ve verimliliğe etkileri

Üretim Bantı Örneği
Ergonomi; çalışanın yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla sağlığının ve güvenliğinin korunması, iyileştirilmesi ve iş veriminin artırılmasına yönelik olarak çalışma yaşamında ve günlük yaşamda kullanılan her türlü araç gerecin kişiye uydurulması için yapılan tüm faaliyetleri kapsar.

KONFEKSİYON İŞLETMERİNDE ÜRETİM SİSTEMLERİ

MANUEL SİSTEMLER

MEKANİK SİSTEMLER
İş Yeri Düzeni Planları
Düzenleme Türleri
Bu tanımı iki şekilde açıklayabiliriz.

1- Planlar; atölye içerisindeki işgücü faaliyetlerinin ve üretim işleyişlerinin düzenlenmesiyle oluşur.

İstanbul Ticaret Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
İşletme Yüksek Lisans Programı
Üretim Yönetimi

İŞYERİ DÜZENLEME UYGULAMALARI VE VERİMLİLİĞE ETKİLERİ
Pınar KOSOVALI & Mehmet ÖZEN


Üretim (İşleyiş) Bölümleri
İşyeri Düzenleme Türlerini Etkileyen Faktörler:
Proses
İş akışı
Ürün cinsi
Ürün büyüklüğü, miktarı
Bunun için belirli formüller yoktur. Her problemin kendi özelliklerine göre en uygun yerleştirme düzeni bulunabilir. 4

Üretilecek ürüne göre makineler bir bant hattı koordinasyonuyla yapılandırılır.
Bant Hattı ihtiyacına göre bazı işler için 2, 3, 4 ya da 5 kişi aynı görevi yerine getirebilir.
İşçilik oranı düşük işler için aynı atölye içinde bir ya da birkaç tane bant hattı kurulabilir.
İşçilik oranı 2 şekilde sıralanabilir:
Üründe işçilik oranı düşükse ürünün dikim fiyatı da düşük olur.
Üründe ince işçilik varsa ürünün dikim fiyatı yüksek olur.
Örneğin; Ek-1 de yer alan ürünün işçilik oranı (dikim) düşük olduğu için aynı atölyede 2 bant hattı kurularak daha fazla gelir elde edilebilir.5

Prosese göre düzenleme (Fonksiyonel Düzenleme)
Atölyenin “Kesimhane” bölümüne gelen kumaşların pastal atım işleminden sonra istenilen ürünlerin modelleri baz alınarak bedenlere göre kesim işlemi yapılır. Aynı renkte olan birkaç top kumaşın boyamadan kaynaklanan renk farklarının oluşması ihtimaline karşı kesilen modelin her bir parçası pastal atım sırasına göre numaralandırılır. Numaralama işlemi bittikten sonra, ürünler Atölyenin “İmalathane” bölümüne gönderilir. 5

Üretim (İmalat) İşleyiş Süreci
İşgücü Faaliyetleri:
Aynı görevi yerine getirenlerin işlevlerine göre azaltılması veya çoğaltılması Mevcut donanımın değiştirilmesi ya da yenilenmesi
Mevcut düzenin (Atölyenin) yer bakımından yeterliliği

Modelin şekli esas alınarak; dikim sırasına göre Bant Üretim Hattı kurulur.
Atölye Üretim Sistemi İşleyişi
Tekstil Atölyelerinin sadece dikim, kalite kontrol ve ütüleme işlemlerini yapmasını “Dar Kapsamda Üretim Sistemi” olarak adlandırabiliriz. 5

Dar Kapsam

Tekstil Atölyelerinin top halinde gelen kumaşların kesim, dikim, taşlama (kotlar için), presleme, kalite kontrol, ütüleme, paket ve sevkiyat işlemlerini gerçekleştirmesini “Geniş Kapsamda Üretim Sistemi” olarak adlandırabiliriz. 5

Geniş Kapsam

İŞ YERİ DÜZENLEME STRATEJİLERİ
İş Yeri Düzenlemenin Stratejik Önemi
Düzenleme Türleri
Makine Yerleşim Hattı Kurulumu
Ürüne göre Üretim (Bant) Hattı Kurulumu
Ofis Düzenleme 5


Teşekkür Ederiz
-Üretim araçlarının, ürün gereçlerinin, makinelerinin; kumaşların kesim,
dikim, kalite kontrol, ütüleme ve paketleme işlemleri yapıldıktan sonra, araca yüklenme ve istenilen yere/depoya gönderilme süreçlerinden oluşan sisteme
Tekstil Atölyesi Üretim Düzenleme Sistemi
denir. 5

İş yeri Düzenlemenin Amaçları ve Stratejik Önemi
Yerleşim düzeni,
bir tesis içinde kaynakların en iyi fiziki düzenini belirleme faaliyetidir. Bir işletmedeki bölümlerin, bölümler içerisinde yer alan iş gruplarının, iş istasyonlarının, makinelerin ve stok bulundurma noktalarının yer belirleme süreci İş Yeri Düzenleme olarak tanımlanmaktadır. 1
Makinecilerin Kullanacağı Sandalyelere Örnek
Çalışma Ortamının Çalışanlar Üzerindeki Etkileri
Ergonomi; insanların fiziksel özelliklerini,
kapasitelerini ve toleranslarını göz önüne alarak bulundukları ortamındaki tüm faktörlerin etkisi ile olabilecek organik ve psiko-sosyal stresler karşısında, sistem verimliliği ve insan-makine-çevre uyumunun temel yasalarını ortaya koymaya çalışan bir bilim dalıdır.

İş sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması
İş gücü kayıplarının önlenmesi
Yorulmanın ve iş stresinin azaltılması
İş kazaları ve mesleki risklerin en aza indirilmesi
Verimlilik ve kalitenin yükseltilmesidir
Yaşam kalitesinin artırılması
İş memnuniyetini artırılması

Bilgi, malzeme ve işgücü akışının iyileştirilmesi
Mesafe ve maliyet azalması.
Alandan, ekipman ve işgücünden daha fazla yararlanma
Malzeme ve insan hareketlerinin basitleşmesi, kolaylaşması ve rahat kontrol edilebilmesi.
Birikimlerin ve gecikmelerin azaltılması
Esneklik (mevcut düzeni değiştirebilme)
Mekan ve işgücünden azami yararlanma
Çalışma hayatının kalitesini artırma (Çalışanların moralinin ve iş güvenliğinin artırılması)
Sağlıklı, Hijyenik ve sürdürülebilir bir iş yeri ortamı sağlama4

Çalışma ortamının, çalışanlar üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek ve üretim kalitesini artırmak için çalışma ortamının ergonomik olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Bunun yanında ergonominin temel amaçlarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
İş yeri düzeninden anlaşılması gereken bir diğer konu ise
iş yerinin iç ve dış fiziksel durumu ile yapısıdır. Bir başka deyişle; binaların üretime uygun olması, yerlerdeki döşemeler, taban ve tavan özellikleri, pencereler, kapılar, geçiş yolları, merdivenler.1

İşyeri Düzenleme Türleri
Sürece (fonksiyonel) göre yerleşim düzeni: Benzer kaynakları birlikte yerleştirme
Ürüne göre yerleşim düzeni: Spesifik bir ürünü etkin şekilde üretebilmek üzere yerleştirme
Karma yerleşimler - Hibrid : Ürüne ve sürece göre yerleşimi birleştirme
Sabit pozisyonlara göre yerleşim: Ürün hareket ettirmek için çok büyüktür, bina vs..
Ayrıca ofisler, perakendeciler ve depolar içinde bazı yaklaşımlar geliştirilmiştir.

Sürece göre yerleşim düzeni
Aynı özelliğe sahip tüm işlemler, ekipmanlar bir bölüm altında toplanır. Örneğin frezeler bir bölüme, presler bir bölüme gibi.
Çok çeşitli ürünler az miktarlarda üretiliyorsa, ürün standart değilse, siparişe göre üretiliyorsa bu düzenleme uygundur.
Esnekliğe yer verir. (atölye tipi, kesikli süreçler). Ürün farklılaştırma stratejisine uygun.
Aktarma ulaştırma maliyetleri yüksek olur.
Üretimi ve malzeme hareketlerini programlamak güçtür.
Yarı işlenmiş ürün stoğu fazladır.
Kütüphane, ofis, atölye, banka vs.


Baştan Sona Bitirme (Parça başı üretim)
Geleneksel bir üretim istemidir.
Giysi bir işçi tarafından oluşturulmaktadır. Bu üretim sisteminde makine işlemi, el işi ve ütü gibi giysinin üretimi için gereken her operasyon bir kişi tarafından yapılmaktadır.

Örnek
Kısım Veya Proses Sistemi
Baştan sona bitirme sisteminin biraz daha gelişmişidir. Farkı, operatörlerin bir ana konuda uzmanlaşmasıdır.
İlerleyen Bant Sistemi

Bu sistemde giysi parçaları hareketlidir ve bant formunda birleştirme işlemleri yapılır. Bu sitemin özellikleri
Doğrusal Hat Veya Senkron Sistem

Bu sistem, üretimin her safhası boyunca senkronize edilmiş iş akışlarına dayanmaktadır. Zaman senkronizasyonu bu sistemin en önemli faktörüdür. Bir hat üzerinde yapılan tüm operasyonlarda standart zamanlar arasında büyük farklar olduğunda eş zamanlılık sağlanamayabilir.
Örneğin bir işlemin süresi 1.5 dk. ise,
bir diğer işlemin süresi 3 dk. olabilir. Bu sebeple bant akışının devamlılığı için daha fazla eleman ve makine eklenerek akış hattının sürekliliği sağlanır. Hattaki tüm operasyonların aynı veya buna yakın değerde olması gerekir. Her bir operatör için standart zamanın dengelenmesinde yapılan işlemler, bazen uygunsuz kombinasyonlara yol açabilir. 3-5

Konveyör Bant Sistemi
Bu sistemin ana özellikleri el işlerinin çok az olması ve
işin çok küçük seviyelerde tutulmasıdır. Bir operatöre işin otomatik olarak beslenmesi ve taşıma ile zaman kaybının önlenmesi dolayısıyla ekonomik açıdan avantajlıdır. Bu sistem bir ana konveyör bantı, bir küçük alma konveyörü ve ana bant etrafında yer alan 40-50 iş istasyonundan oluşur. Bantın üst tarafı iş istasyonlarını besler, alt tarafta tamamlanmış iş döner. 3

Bu üretim sistemi mekanik bir sistem olarak birkaç yıldan beri kullanılmaktadır. Sistemin esas gelişimi 1983 de olmuştur. Planlama, kontrol ve doğru iş akışı için bilgisayarlar kullanılmaktadır. 3Üretimin birimi tek bir giysidir ve bant yoktur.Giysi bileşenleri, daha önceden belirlenmiş sırada bir iş istasyonundan diğerine otomatik olarak sevk edilir. Giysiyi tutmak için gerekli hareket miktarını azaltmak amacıyla iş istasyonları şekillendirilir ve tutucular operatörün bir tarafına olabildiğince yaklaştırılır.3

Anında Cevap Veren Dikiş Sistemi
Bu sistem ilk önce Japonya’da geliştirilmiştir.
Her iş istasyonunda iki veya dört makine bulunur. İşçi, işi bir sonraki istasyona göndermeden önce gerekli operasyonları gerçekleştirir. Bazı ana makineler farklı operasyonlarda ikinci kez bulunabilir. Eğer bir kısımda dar boğaz varsa, aşırı yük otomatik olarak diğer istasyona gönderilir.
Bir giysinin tüm parçaları askılara yüklenir ve bir iş yerinde sadece bir giysi çalışır. İş, bilgisayar kontrollü üst askı sistemiyle transfer edilir.
Gelişmiş QRS sisteminde tüm işçiler ayakta çalışır. Böylece bir makineden diğerine hareket edebilir. Makine yükseklikleri buna göre makineden diğerine hareket edebilir. Makine yükseklikleri buna göre ayarlanır. 3

2- Atölyede dikilecek ürünlerin; renk, beden, adet ve koli miktarlarının bulunduğu bir liste vardır. Bütün işlemler bu listeye göre yapılır. İlgili listenin adı Çeki Listesi’dir.
Cevaplanması gereken sorular?
 
Üretim sürecinde gerekli olan eleman sayısının belirlenmesi?
Üretim sürecinde zaman ve işgücü bakımından yetersiz kalan eski araç, gereç ve makinelerin satılması veya hurdaya çıkarılması
Üretim sürecinde zaman ve işgücü bakımından gereken yeni araç, gereç ve makinelerin satın alınması
Üretim sürecinde ne kadar yer ve kapasiteye ihtiyaç duyulur? 5

Kesimhane
İmalathane
Kalite kontrol
ütü
Paketleme-depo
Yemekhane
Ofis
Mescit
Lavabolar5

ürün1
ürün2
Bu süreçte; yaka, kol, mostra, manşet, kemer,
fermuar, düğme, ilik, paça, pli, pens, beden birleştirme vs. işlemlerine göre bant sistemi koordine edilir. Makineler dikim sırasına uygun şekilde yerleştirilir. 5

Örneğin: 2 düz makine,bir overlok makine, bir çift iğneli makine ve 8 tane düz makine olarak küçük bir Bant Üretim Hattı oluşturabilir.

Ürünlere cep, fermuar, düğme, ilik, pens, pli vb.
eklemeler yapılması durumunda; parçalar özel kalıplarla çizildikten sonra ilgili üretim sürecinin devamlılığını sağlayan makineciye ve/veya ütücüye verilir. 5

örnek çizim kalıpları
-Eğer üründe astar ve beden olmak üzere 2 çeşit birleşim gerektiren bir durum varsa; hem astar hem de model ayrı ayrı kalite kontrol sürecinden geçtikten sonra birleştirme işlemi yapılır. 5
-Bazı ürünlerde fazladan işlem yapmak gerekebilir.
Örneğin; modelde cep(ler) varsa; bunun için kesilen parça kumaşlar kalıba konularak ütüleme işlemi yapılır. Eğer parçanın fazlalıkları var ise cep görselinde kaba durmaması için regola işlemi yapılır. 5

örnek Regula masası
Ayrıca gereken durumlarda ürünün birkaç dikim aşamasından sonra ütülenmesi gerekebilir.
Ürünlere ilik, düğme, cırt, tela, kuş gözü takma işlemleri yapılabilir
Ürünlere aksesuar takılabilir; kemer, kurdele, çiçek (kumaştan)
Ürünlere incik, boncuk, değerli taşlar, nakış, baskı vs. gibi işlemler yapılabilir
İmalat süreci tamamlandıktan sonra ürünler “Kalite Kontrol” bölümüne aktarılır. Buradan çıkan sağlam ürünler “Son Ütü” bölümüne aktarılır.
Son Ütü işlemi yapılır. Ve ürünler “Paketleme Bölümüne” gönderilir. 5
Paketleme Bölümünde ürünlerin etiketlenme, barkodlanma, katlanma ve paketlenme işlemleri yapılır.

Paketleme Bölümünden çıkan ürünler eğer
-
Ulusal sevkiyat gerektiriyorsa
gönderilen her koliye bir etiket yapıştırılır.
Bu etiketlerin üzerinde;
Ürün adedi
Renk
Beden özellikleri işaretlenir.
-
Uluslararası sevkiyat gerektiriyorsa
gönderilen her koliye bir etiket yapıştırılır. Bu etiketlerin üzerinde;
Ülkelerin bayrakları
Ürün adedi
Renk
Beden özellikleri işaretlenir.

İşverenin Yapmakla Yükümlü Olduğu Görevler:
-İş yeri güvenliğini sağlama ve/veya sigortalama (Bekçi, İş kazaları, Deprem, Doğal Afet, Yangın vs.)
-Personelin Sosyal Güvencelerini sağlama (SGK, Yol, Yemek, Prim, İkramiye, Kumanya vs.)
-Ürün dikilen firmaların (H&M, ZARA,MANGO) istediği çalışma koşullarını sağlama; AB Standartlarında iş ve iş ortamı sağlama. 5

Üretilen ürünlerle ilgili işleyiş sürecinin devamlılığı,malzeme,tedarik işlemlerinin zamanlamasını ve ürünün başlangıç ile bitiş aşaması ile ilgili koordinasyonunun iletişimsel yollarla sağlanmasına
"hizmet içi üretim enformasyon sistemi"
denir.
yanlış
doğru
Full transcript