Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

хотын газарзүй /urban geagraphy/

No description
by

js tuvshin

on 30 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of хотын газарзүй /urban geagraphy/

хотын газарзүй
Хотын гарал үүсэл
Urban origins

Хотын үүсэл нь хөдөө аж ахуйн хувьсгал өөрчлөлтийн үр дагавар байсан гэх үзэл хотын үүслийн талаарх улажлалт онолын гол номлол болдог.
Хөдөө аж ахуйн илүүдэл бүдээгдхүүн нь(Surplus) хөдөө аж ахуй дахь өөрчлөлт,шинэчлэлийн катализатор болжээ.Чайлди(Childe).
Шинэ чулуун зэвсгийн үеийн хувьсгал нь хүний нийгмийн ан агнуур, байгалийн бэлэн зүйл олборлох шатнаас үйлдвэрлэх шатанд дэвшүүлсэн бөгөөд энэ нь хот үүсэх чухал урьдчилсан нөхцөл болжээ.
Мал аж ахуй, газар тариалан эрхлэх нь нийгмийн тогтвортой суурьшил уруу, неолитийн тосгод бий болох зам уруу анхлан хөтөлсөн байна.
Газрыг харж хандах,арчлах үйл нэмэгдэх, хүн ам өсөх хирээр тосгодууд олширч, хөдөө аж ахуй улирлаг шинжээс хамаарч аж ахуйн ачаалал багатай үед үйлвэрлэлээс чөлөөлөгдсөн нийгмийн зарим хэсэг нь суурьшил уруу тэмүүлэх болжээ.
Хотын үүслийн талаарх экологи, орчин судлалын асуудал нь байгал орчны тааламжтай нөхцлийн нөлөөлөлийг онцлон үзсэн байдаг.

хотын газарзүй /urban geography/
хотжилт хотын орон зай
хотын газарзүй нь хотын үүрэг түүний дотоод систем бүтэц гадаад хүчин зүйлийн нөлөөг судалдаг
Хотуудын хоорондын ялгаа: дотоод гадаад харилцаа
Гол концепци чиглэл:
Agglomeration(агломераци ):харилцан давуу тал
Specialization(Төрөлжилт):Бүтээгдхүүн үйлдвэрлэл (Sheffeld , Milwaukee)
W.Europe :1800,20% 2000,75%
World:1800,3% 2000,55%


Үйлдвэржилтийн дараах хот

Хуучин технологийн оронд шинжлэх ухааны багтаамж ихтэй шинэ технологи үйлдвэрлэлд нэвтрэх болов үүнд автоматчлал, роботчлол, компьютэрчлал гм. Анхдагч, хоёрдогч үйлдвэрлэлээс гуравдагч үйлдвэрлэл түргэн хурдацтай нэмэгдэх болов. Өндөр мэргэжлийн ба технологийн ажилтны давхаргын ач холбогдол өсөв. Шинжлэх ухааны судалгаа шинжилгээ, шинэлэг санаа, нээлт хөгжлийн цаашдын хандлагыг тодорхойлох болов. Аливаа технологийн ирээдүйн нөлөөлөлийг тооцон нарийн хянах. Боловсон хүчний мэдлэгээс гадна мэдээлэлийн системийн өндөр технологид суурилах болов
Томоохон хотууд хуучин, бохир технологитой үйлдвэрийн газруудаа гадагш нүүлгэв
Оронд нь өндөр технологит үйлдвэр ба үйлчилгээний газрууд цэцэглэн хөгжив
Субурбан бүсийн хөгжил нэнэгдэх хэрээр бизнесийн шинэ төвүүд бүрэлдэх болов
Хотжилт (World urbanization)
1800 онд дэлхийн нийт хүн амын дөнгөж 3% хотод амьдардаг байсан. Өнөөдөр дэлхийн нийт хүн амын 50% хотод амьдарч байна. Одоогоор, 10 саяаас дээш хүн амтай 23хот байна
2025 он гэхэд, 10 саяаас дээш хүн амтай 37 хоттой болно
Анхны 1 сая хүнтэй хот Лондон байсан (in 1811 )
Одоо, 1 саяаас дээш оршин суугчидтай 456 хот байна
1,4 тэрбум хүн 1 саяаас бага хүн амтай хотуудад амьдарч байна. Зөвхөн 600 хот дэлхийн ДНБ_ны 60%_ийг үйлдвэрлэж байна.

хотжилт ба байршил /urbanization and location/
Суурьшилын хэлбэрүүд
(Settlement types)

Үйлдвэржилтийн үеийн хотууд (Industrial)
Үйлдвэржилтийн хот
Тусгаар үйлдвэрийн газруудас эхлээд үйлдвэрлэлийн комбинат, аж үйлдвэрийн бүс, парк байгуулах болсон. Уурын эрчим хүч цахилгаан эрчим хүчинд байраа тавьж өгсөн. Хар ба өнгөт металлург,үндсэн ба органик хими,машин,баилга болон хөнгөн,хүнсний үйлдвэрлэл эрчимтэй хөгжсөн. Эдийн засагт гарсан өөрчлөлт нийгмийн бүтцэд өөрчлөлт нөхцөлдүүлэв. Хөрөнгөтөн ба ажилчин ангийн ялгаа эрс тодров. Нийгэмд нэг хэсэг нь хөрөнгөжихийн хэрээр пзолетарижах үйл явц эрчимжсэн. Нийгмийн дунд давхарга бүрэлдэх үйл явц үр хөвөрлийн шатандаа байв. Том хотууд үйлдвэржих гол цөм болж байсны зэрэгцээ уул уурхайн болон үйлдвэрлэлийн шинэ суурингууд олноор байгуулагдсан. Хотын хүн ам түргэн хурдацтай өсөх боллоо,1801 1911 онд английн хотууд 27 сая хүнээр нэмэгджээ. Эдгээр өөрчлөлтүүд хотын зайн бүтэц зохион байгуулалтад үндсэн өөрчлөлт бий болгов. Үйлдвэрлэл,суурьшлын бүсүүд тусдаа зааглагдах. Хотын бизнес төв дүүргийн гадна үйлдвэрлэлийн бүс байршиж, түүнд ойролцоо нийгмийн доод давхарга буюу ажилчин ангийн суурьшлын бүс хүрээлэх. Түүний гадна нийгмийн дундчуул улмаар дээд давхаргынхан хамгийн гадна хүрээг бий болгосон бүтэц аажмаар бүрэлдэв.
Газрын гадарга,хөрс, усан хангамж,уур амьсгалын таатай нөхцөл бүхий газарт хөдөө аж ахуй хувьсгал хийх илүү боломжтой байсан бөгөөд үүний үр дүнд тухайн газарт хот үүссэн байх магадлалыг үндэслэл болгодог ажээ.
Зарим нь байгалийн нөхцөл ба хүний шаргуу чармайлтын давхацсан нөлөөгөөр хөдөө аж ахуйд үлэмж өөрчлөлт бий болсон гэж үздэг байна.
Уламжлалт онолыг үгүйсгэх санаа бүхий өөр нэгэн үндэслэлийг Жакобс (Jacobs) дэвшүүлсэн бөгөөд тэрээр эртний Анатолийн хот болох Катал Нүюк (Catal Huyuk) ийн түүхэн баримтад тулгуурлан, хот болэнэ бүс дэх суурьшлын анхны хэлбэр гэж үзжээ.

хотжилт ба байршил

Хөдөө
Rural settlement
(Isolated farms, hamlets or small towns)















Хотын
Urban settlement

Түүхэн үе шат (Historical types)

1. Үйлдвэржилтийн өмнөх үеийн хотууд (Preindustrial city)

2. Үйлдвэржилтийн үеийн хотууд (Industrial)

3.Үйлдвэржилтийн дараах хотууд (Post industrial)

4. Орчин үеийн хотууд (Modern city)

үйлдвэржилтйн өмнөх хот
үйлдвэржилтийн үеийн хот
Үйлдвэржилтийн өмнөх хотын тухай концепци

Сжобэргийн (Sjoberg, 1960 )үйлдвэржилтийн өмнөх хотын тухай концепци энэ чиглэлийн судалгааны онолын анхдагч нь болно.
Тэрээр хот тухайн нийгмийн хөгжлийн бүтээгдхүүн гэж үзээд , технологи бол хотын хөгжлийн өөрчлөлт, ялгааны гол хүчин мөн гэжээ.
Үйлдвэржилтийн өмнөх ба үйлдвэржилтийн үеийн хот гэсэн хотын хөгжлийн хоёр ерөнхий үечлэл хийж, эдгээрийн гол ялгаа нь энергийн ямар төрлийг хэрхэн ашиглаж байгаа явдал хэмээсэн байна.
Үйлдвэржилтийн өмнөх үе урт удаан хугацаанд үргэжилсэн ба үйлдвэржилтийн үеийг хүртэлх хотын хөгжлийг нэгэн ерөнхий хэв шинж болгон, энэ хэв шинжийн хотын нийгэм нь феодалынх бөгөөд тэр нь дотороо цөөнх элит болон олонх доод ангиас бүрдэж байсан гэжээ.

Хот байгуулалт гэж юу вэ?
Хот байгуулалт гэж түүх, соёл иргэншлийн уламжлал, нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн үндсэн чиглэл, хүрээлэн буй орчныг хамгаалах шаардлагад нийцүүлэн хүний амьдрах тааламжтай орон зайн орчныг бүрдүүлэхийн тулд бүс нутаг, хот, тосгоны хөгжлийн зураг төсөл боловсруулах, барьж байгуулах, иж бүрэн тохижуулах цогцолбор үйл ажиллагааг хэлдэг байна.
Барилгажилт гэж юу вэ?
Барилгажилт нь барилгын техникийн тусламжаар барилга барих үе шатуудыг хэлнэ. Барилгажилтын алхам бүрийн барилгын менежментээр зохион байгуулан барилгын үечлэлийн тусламжаар тогтоогдсон байдаг.
Хот тосгон төлөвлөхөд анхаарах маш олон зүйлс байдаг.

1. Газрын хэмээ
2. Уур амьсгал
3. Газар зүйн байрлал
4. Хүн амын нягтаршил... гэх мэт

Хот төлөвлөлтийн нутаг дэвсгэр
Уур амьсгалын бүсчлэл
Суурьшлийн бүсийн нутаг дэвсгэрийн төлөвлөлт
Үйлдвэрийн бүс
Ландшафт - рекриацийн нутаг дэвсгэрийн төлөвлөлт
Олон нийт иргэний барилга байгууламж
Хот тосгоны гудамж, замын сүлжээнийтөлөвлөлт
Инженерийн шугам сүлжээний төлөвлөлт
Инженерийн бэлтгэл ажил ба нутаг дэвсгэрийн хамгаалалт
Хүрээлэн буй орчин түүх соёлын дурсгалыг хамгаалах төлөвлөлт


Улаанбаатар хотын тухай

4,704.4 км² газартай
2012 оны 12 сарын 31-ний байдлаар Улаанбаатар хотын хүн ам нь 1,227,000 бөгөөд нягтшил нь квадрат километр тутамд 300 хүн.
1954 онд анх удаа Улаанбаатар хотыг хөгжүүлэх 20 жилийн хэтийн ерөнхий төлөвлөгөөг боловсруулж хэрэгжүүлж эхэлсэн.
Одоогийн Улаанбаатар
1,5 сая орчим хүн амтай
Агаар хөрсний бохирдол ихтэй

Хот төлөвлөлтийг зөв төлөвлөж чадсанаар иргэдийн аюулгүй, эрүүл орчинд аж төрөх боломжийг бүрэн олгож чадна. Мөн улс орны эдийн засагт үр ашигтай юм.
Full transcript