Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Tożsamość ponowoczesna w ujęciu Zygmunta Bumana i Zbyszka Me

No description
by

Krzysztof Wolarczyk

on 15 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Tożsamość ponowoczesna w ujęciu Zygmunta Bumana i Zbyszka Me

Tożsamość ponowoczesna w ujęciu Zygmunta Bumana i Zbyszka Melosika
Tożsamość
Kluczowym momentem dla konstytuowania się poczucia tożsamości człowieka jest przejście od ery
NOWOŻYTNŚCI
do
PONOWOŻYTNOŚCI
, od
MODERNIZMU
do
POSTMODERNIZMU
, czy jak ująłby to profesor Bauman od
NOWOCZESNOŚCI
do
PONOWOCZESNOŚCI
.
01.09.1939
20.06.1969
20.10.1969
03.04.1973
Wybuch II wojny światowej
II wojna światowa wywarła ogromny wpływ na kształtowanie tożsamości człowieka.

Masowa zagłada - eksterminacja, holokaust (Zygmunt Bauman Nowoczesność i zagłada")

Totalitaryzm (Hannah Arendt "Korzenie totalitaryzmu")

Problem masowej i przymusowej migracji ludności

Problem odpowiedzialności zbiorowej i jednostkowej w warukach masowej zagłady (Hannah Arendt "Odpowiedzialność i władza sadzenia",
"Eichmann w Jerozolimie - rzecz banalności zła"
Misja Apollo 11
Powstanie globalnej sieci WWW
Historia Internetu zaczyna się 29 października 1969 roku, kiedy to w Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA), a wkrótce potem w trzech następnych uniwersytetach zainstalowano w ramach eksperymentu finansowanego przez ARPA (Advanced Research Project Agency), zajmującą się koordynowaniem badań naukowych na potrzeby wojska, pierwsze węzły sieci ARPANET – bezpośredniego przodka dzisiejszego Internetu.
Telefonia komórkowa
Ramy czasowe

Ogólnie przyjmuje się połowę
XX wieku za moment narodzin
ponowoczesności, można jednak
wyróżnić czszególne momenty
w historii nowożytnej, które miały wpływ na kształtowanie tożsamości człowieka.

"To mały krok człowieka, ale wielki skok dla ludzkości"
Neil Armstrong
3 kwietnia 1973 roku w Nowym Jorku firma Motorola wprowadziła do obrotu swój pierwszy telefon komórkowy DynaTAC
Martin Cooper, zwany ojcem telefonii komórkowej, trzyma Motorolę DynaTAC
NOWOCZESNOŚC
KWESTIA TOŻSAMOŚCI

KWESTIA TOŻSAMOŚCI OBEJMOWAŁA DWA PODSTAWOWE PROBLEMY:

CIAGŁOŚĆ

POCZUCIE ODRĘBNOŚCI

TOŻSAMOŚĆ CZŁOWIEKA BYŁA Z GÓRY RAZ NA ZAWSZE USTALONA
W SPOŁECZEŃSTWIE PANOWAŁY JASNO OKREŚLONE NORMY, ZASADY, WZAJEMNE RELACJE, ORAZ OKREŚLONY SYSTEM WARTOŚCI
ŻYCIE CZŁOWIEKA BYŁO ZWIAZANE Z KONKREYNYM MIEJSCEM, WSZYSTKO BYŁO Z GÓRY USTALONE I PRZEWIDYWALNE
Człowiek nowoczesny:
Żył w poczuciu bezpieczeństwa w myśl z góry ustalonych reguł i norm narzuconych przez tradycję, religię i prawa.
Nie zastanawiał się nad własna tożsamościa, a co najważniejsze nie tracił poczucia własnej tożsamości
Poczucie odpowiedzialności za własne postępowanie nie było dla niego udręka, ponieważ reguły postępowania były jasne i przejrzyste
Odpowiedzialność za człowieka przejmowało częściowo państwo opiekuńcze
NOWOCZESNY TYP OSOBOWOŚCI - PIELGRZYM
NOWOCZESNOŚĆ

"Tuż przed wybuchem ostatniej wojny w Polsce przeprowadzono spis ludności. Polska była wówczas społeczeństwem wielonarodowościowym. Poszczególne części mego kraju stanowiły dziwna mieszankę grup etnicznych, wyznań, zwyczajów i języków. (...) Jak można się było spodziewać w nowoczesnym państwie, rachmistrzów spisowych poinstruowano, że każdy obywatel należy do jakiegoś narodu. Mieli zbierać dane o narodowym samookreśleniu (dzś powiedzielibyśmy: o "tożsamości narodowej lub tenicznej"). Rachmistrze nie mogli sobie poradzić z tym w przypadku około miliona osób. Pytani przez nich ludzie po prostu nie rozumieli tego, czym jest "naród" i "przynależność narodowa". Pomimo nacisków - groźby ukarania gzywna i niemal herkulesowych wysiłków wyjaśnienia terminu "narodowość" - trzymano się z uporem takih odpowiedzi, które posiadały dla udzielajacych ich jakiś sens: "jesteśmy miejscowi", "jesteśmy stad", "jesteśmy swoi", czy "należymy tutaj". Władze musiały w końcu ulec i dodać do oficjalnej listy narodowości pozycję "miejscowi". (...) Dla większości ludzi (jeśli w ogóle myśleli w takich kategoriach) "społeczeństwo", rozumiane jako zbiorowość ludzi mieszkajacych razem, ograniczało się do bezpośredniego sasiedztwa. (...) Miejsce, które zajmowano od kołyski do trumny, w tej sieci znajomości było zbyt oczywiste, by się nad nim zastanawiać, a co dopiero dyskutować."

Zygmunt Bauman "TOŻSAMOŚĆ rozmowy z Benedetto VECCHIM"

"Pielęgnuj swoje marzenia. Trzymaj się swoich ideałów. Maszeruj śmiało według muzyki, która tylko ty słyszysz. Wielkie biografie powstaja z ruchu do przodu, a nie z ogladania się do tyłu"


PIELGRZYM

- był planem na życie, zarezerwowanym jedynie dla klasy średniej.
Osobowość typu PIELGRZYM dawała poczucie bezpieczeństwa, podażania przez życie w myśl z góry ustalonego planu w kierunku jednoznacznego, niezmiennego celu.
Pielgrzym podaża wytyczona ścieżka bez możliwości podejmowania decyzji, przez "teren wprzódy już kartograficznie upożadkowany, o drogach wyposażonych w słupy milowe i drogowskazy"
Paulo Coelho "Pielgrzym"
PONOWOCZESNOŚĆ
KWESTIA TOŻSAMOŚCI
Ponowoczesność - główne założenia:

KONSUMPCJONIZM
NOWA JAKOŚĆ ŻYCIA SPOŁECZNEGO
HIPERRZECZYWISTOŚĆ
DEKONSRTUKCJA HIERARCHI SPOŁECZNEJ
FRAGMENTARYCZNOŚĆ ŻYCIA
ANONIMOWOŚĆ

SPOŁECZNOŚCI MIEJSKIE PRZYCZYNIŁY SIĘ DO NARODZIN ANONIMOWOŚCI
W TŁUMIE ŁATWO SIĘ UKRYĆ, ALE I ODNALEŹĆ SWOJE MIEJSCE
OBECNOŚĆ OBCYCH W NASZYM ŻYCIU SPRZYJA POSTRZEGANIU ULOTNOŚCI WŁASNEJ OSOBOWOŚCI
ŁATWOŚĆ POZORÓW SPRZYJA ODGRYWANIU RÓŻNYCH RÓL
PRZYBIERAJAC KOLEJNE MASKI UKRYWAMY WŁASNA TOŻSAMOŚĆ
KIM JESTEM ?

CHOĆ PYTANIE "KIM JESTEM" JEST PYTANIEM NOWOCZESNOŚCI, DOPIERO W OBECNYCH CZASACH STAŁO SIĘ CZOŁOWYM DYLEMATEM BYTU CZŁOWIEKA
PYTANIA O TOŻSAMOŚĆ WYNIKAJA Z NIEPEWNOŚCI ISTNIENIA , A POSZUKIWANIE WŁASNEJ TOŻSAMOŚCI STAJE SIĘ JEGO SENSEM
ZAGROŻENIA PONOWOCZESNOŚCI
DAŻENIE DO WOLNOŚCI
KRYMINALIZACJA BIEDY
AUTOMATYZACJA SEKSU
KONSUMPCYJNY TRYB ŻYCIA
HOMOGENIZACJA KULTURY
AMERYKANIACJA
MAKDONALDYZACJA
ATOMIZACJA SPOŁECZEŃSTWA
ARTYSTYCZNE UJĘCIE PROBLEMU TOŻSAMOŚCI
PONOWOCZESNOŚĆ
Ponowoczesność to określenie szeregu tendencji we współczesnek kulturze, sztuce, socjologii, filozofii i życiu społeczno - politycznym
Zbyszko Melosik
"Rodzina jako produkt"

Jak mówić o rodzinie w czasach, kiedy następuje jej dewaluacja ?

Klasyfikacja typów tożsamości :
TOŻSAMOŚĆ GLOBALNA PRZEŹROCZYSTA
TOŻSAMOŚĆ UPOZOROWANA
(POSTMODERNIZM NEW YORK TIMESA)
TOŻSAMOŚĆ TYPU "NIGDZIE"
TOŻSAMOŚĆ TYPU: "BRZYTWA"
TOŻSAMOŚĆ TYPU "SUPERMARKET"
TOŻSAMOŚĆ GLOGALNA KAŻDA
TOŻSAMOŚĆ TYPU: "AMERYKAŃSKIEGO"
Zawsze intrygowała mnie odpowiedź na pytanie "dlaczego ja jestem ja". Niemożność odpowiedzi na nie nadawała mojemu istnieniu swoista metafizykę. Jestem, zdarzyłem się - jeden raz na miliardy lat. Ja w moim ja. (...)
I w tym miejscu nasuwa się drugie pytanie. Dlaczego moje ja jest takie właśnie, jakie jest? Dlaczego mam takie poglady, tak myślę, w taki sposób jestem przekonany? Dlaczego moja tożsamość wyraża się na takie właśnie, a nie inne sposoby? Na to pytanie jest już łatwiej odpowiedzieć. Psychologowie przeanalizowaliby moje dzieciństwo. socjologowie przeanalizowaliby warunki społeczno - kulturowe, które wyznaczały moja socjalizację.
Moja aktualna tożsamość jest wynikiem splotu nieskończenie wielu okoliczności, wydarzeń, spotkań z ludźmi, cytatów i ksiażek, wyjazdów do różnych krajów i "krytycznych incydentów", które przerywały dotychczasowy rytm mojego istnienia. Jestem taki, jaki jestem, nie dlatego, że zostało to już wcześniej zdefiniowane czy zdeterminowane (...) Moje geny uzyskały sens dopiero w trakcie interakcji z warunkami i wpływami społecznymi.
Takie podejście do tożsamości - jako zależnej od miejsca i czasu konstrukcji społcznej - nie jest przez wszystkich akceptowane. Wielu teoretyków, ideologów i wiele grup społecznych traktuje tożsamość w kategoriach ostateczności, nieodwracalności, esencjonalności. Nie dostrzegaja oni prowizorycznego, ambiwalentnego i dynamicznego charakteru tożsamości. Traktuja ja jako dana i zadana.

Zbyszko Melosik, Tomasz Szkudlarek "kultura, Tożsamość i edukacja - migotanie znaczeń"
ZRODZIŁA SIĘ W TRAKCIE ROZRASTANIA WIELKICH KORPORACJI
JEST REZULTATEM ZAŁOŻEŃ NIEUNIKNIONEGO PROCESU MODERNIZACJI
ZRODZIŁA SIĘ Z POTRZEBY WYKREOWANIA "UNIWERSALNEGO" EKSPERTA, NEGOCJATORA, BADACZA, KTÓRY POSIADA TECHNOKRATYCZNO - PRAGMATYCZNE INSTRUMENTARIUM
OSOBA TAKA BARDZO CZĘSTO ZMIENIA MIEJSCE SWOJEGO POBYTU
CECHY:

NIEWRAŻLIWOŚY NA BODŹCE KULTUROWE
PREFERUJE KULTURĘ ZACHODU
DOSTRZEGA TO, CO WSPÓLNE
WSPÓLNE ZNACZY EUROPEJSKIE LUB AMERYKAŃSKIE
PRZYBIERA MASKĘ PROFESJONALISTY W ZWIAZKU Z TYM TRUDNO Z NIM NAWIAZAĆ KONTAKT W SPRAWACH, KTÓRYMI NIE JEST ZAINTERESOWANY
EUROTECHNOKRATA


OPIS KONSTRUKCJI TEJ TOŻSAMOŚCI POWSATŁ NA PODSTAWIE STUDIUM PRZYADKU - JEFFA
JEFF W PRZECIWIEŃSTWIE DO EUROTECHNOKRATÓW JEST WRAŻLIWY NA OMIENNOŚCI KULTUROWE, POTRAFI DOSTRZEGAĆ NIEMAL KAŻDA RÓŻNICĘ
BIOGRAFIA JEFFA JEST BARDZO INTRYGUJACA: PO OKRESIE HIPPISOWSKIM W SWOIM ŻYCIU BYŁ MNICHEM W TAJLANDII, DRWALEM W KONGO. PRACOWAŁ JAKO "RATOWNIK SAMOBÓJCÓW", NASTĘPNIE BYŁ NAUCZYCIELEM ANGIELSKIEGO, ABY W KOŃCU W WIEKU 41 LAT PODJAŁ STUDIA DOKTORANCKIE, BĘDAC JEDNOCZEŚNIE WRAZ Z ŻONA WŁAŚCICIELEM DOBRZE PROSPERUJACYCH ANTYKWARIATÓW. JEGO ŻONA I CÓRKA BYŁY PODOBNIE JAK ON BUDDYSTKAMI.
W ROZMOWIE Z JEFFEM MIAŁO SIĘ WRAŻENIE, ŻE JEST ON TAK "KAŻDY, ŻE WCALE G NIE MA"
CECHY:

DOSTRZEGA NIEMAL KAŻDA RÓŻNICĘ
POTRAFI BYĆ "KAŻDYM" W KAŻDYM MIEJSCU ŚWIATA I DOBRZE SIĘ Z TYM CZUJE
POSIADA EMPATIĘ KULTUROWA, ORAZ SZACUNEK DLA ODMIENNOŚCI
POTRAFI ODBIERAĆ I NADAWAĆ NA TYCH SAMYCH FALACH, CO JEGO AKTUALNE OTOCZENIE
NIE NAKŁADA MASEK, NIE BAWI SIĘ W POZORY, PO PROSTU WTAPIA SIĘ W RZECZYWISTOŚĆ MIEJSCA
JEGO SPOSOBEM INTEGRACJI NIE JEST ESKALACJA RÓŻNIC, TYLKO ICH AKCEPTACJA
JEST TO STYL ŻYCIA PROPAGOWANY PRZEZ NOWOJORSKIE CZASOPISMA TYPU "NEW YORK TIMES"
CAŁKOWICIE APROBUJE SIĘ TUTAJ IDEĘ SPOŁECZEŃSTWA KONSUMPCJI, ODRZUCANA JEST MOŻLIWOŚĆ RADYKALNEJ ZMIANY SPOŁECZNEJ. W PODEJŚCIU TYM "TREŚĆ" ZASTĘPOWANA JEST PRZEZ "STYL".
WYSTĘPUJE POCZUCIE ABSURDU ODNOŚNIE PROWADZONEJ EGZYSTENCJI, CZEGO SKUTKIEM JEST PRZYJMOWANIE NIHILISTYCZNEJ POSTAWY WOBEC ŻYCIA
CECHY:

PROWADZENIE ŻYCIA W ŚWIECIE BEZ STABILNYCH ZNACZEŃ
CHŁONIE SFRAGMENTARYZOWANE PRZEKAZY MEDIALNE
NABIERA CHARAKTERU TELEWIZYJNEGO
ILUZJA RZEZYWISTOŚCI EKRANU JEST WCIELANA W ŻYCIE I ZASTĘPUJE ŻYCIE REALNE
CECHY:

UNIEMOŻLIWIA ODNALEZIENIE OJCZYZNY
BRAK WYRAŹNYCH WZORCÓW
DOMINUJE POCZUCIE ODMIENNOŚCI
JEST ZŁOŻONE Z PRZENIKAJACYCH SIE KULTUR
TRUDNO Z NIM NAWIAZAĆ KONTAKT
JEST ŚCIŚLE ZWIAZANA Z IDEA SPOŁECZEŃSTWA KONSUMPCJI.
OD TOŻSAMOŚCI "UPOZOROWANEJ" ODRÓŻNIA JA POCZUCIE WOLNOŚCI I ŚWIADOMOŚĆ WŁASNEJ KREACJI TOŻSAMOŚCI Z DOSTĘPNYCH ŹRÓDEŁ KULTUROWYCH.
PRZYKŁADEM KSZTAŁTOWANIA "SUPERMARKETOWEGO" JEST TWORZENIE UNIKATOWYCH, INDYWIDUALNYCH RELIGII. DLA LUDZI, KTÓRYM "CIASNO" JEST W REALIACH GŁÓWNYCH NURTÓW WYZNANIOWYCH - SUPERMARKET OFERUJE PRZECHODZENIE NA POSZCZEGÓLNE RELIGIE I WYBIERANIE, JAK Z REGAŁÓW TEGO, CO IM AKTUALNIE ODOWIADA.
INNYM PRZYKŁADEM KSZTAŁTOWANIA SUPERMARKETOWEGO PODEJŚCIA JEST MODA.
MAGAZYNY MODY OTWARCIE NAWIAZUJA DO PRZEKONANIA, ŻE KOBIETA LUBI I POWINNA PRZYJMOWAĆ CORAZ TO NOWE TOŻSAMOŚCI.
MODA PRZYCHODZI NAM ZAWSZE Z POMOCA, WYSTARCZY WYBRAC "SIEBIE" Z BOGATEJ OFERTY MODOWEGO MARKETU.



CECHY:

CZŁOWIEK UWAŻA SIE ZA WOLNEGO
MA POCZUCIE ŚWIADOMEGO WYBORU
MA POCZUCIE KREOWANIA WŁASNEJ TOŻSAMOŚCI
ŚCISŁY ZWIAZEK Z KONSUMPCJONIZMEM I NAPĘDZANIEM MECHANIZMÓW KONSUMPCJI
Z ŁATWOŚCIOM ULEGA MANIPULACJOM MARKETINGOWYM NIE MAJAC ŚWIADOMOŚCI WPŁYWU MECHANIZMÓW MARKETINGOWYCH
W RAMACH TEJ TOŻSAMOŚCI "UZYSKALIŚMY UKŁAD KODÓW KULTUROWYCH, KTÓRE POZWALAJA NAM ZROZUMIEĆ, DOCENIAĆ I KONSUMOWAĆ AMERYKAŃSKIE PRODUKTY KULTUROWE, TAK JAKBYŚMY BYLI AMERYKANAMI"
"CZY AMERYKA STAŁA SIĘ JUŻ KULTUROWYM STANDARDEM DLA ŚWIATA? CZY ŚWIAT STAJE SIĘ KULTUROWYM PROJEKTEM "AMERICAN DREAM?""
W WIELU KRAJACH ROZWIJA SIĘ ZJAWISKO AMERYKANOFILII, WYRAŻAJACE SIĘ W ROSNACYM ENTUZJAŹMIE DLA WYTWORÓW KULTURY AMERYKAŃSKIEJ.
ZE WSZYSTKICH NARODÓW ŚWIATA, ŻADEN NIE JEST TAK ZAMERYKANIZOWANY, CO JAPONIA.
DLAJAPOŃCZYKÓW AMERYKA JEST CIAGLE "OSTATECZNA STREFA PRZYJEMNOŚCI. Z KOLEI MŁODA MOSKWA MÓWI PO ANGIELSKU Z AMERYKAŃSKIM AKCENTEM - AMERYKA STAŁA SIĘ DLA NICH CYWILIZACYJNA PROPOZYCJA.
DLACZEGO AMERYKA JEST TAK ATRAKCYJNA DLA ŚWIATA?
ŚWIAT STAJE SIĘ W CORAZ WIĘKSZYM STOPNIU IMITACJA AMERYKI "KOPIA Z KOPII".
NA ŚWIECIE WYSTĘPUJE CORAZ WIĘKSZA ŚWIADOMOŚĆ ZNIEBEZPIECZEŃSTWA JAKIE NIESIE DLA RODZIMCH KULTUR ZALEW POPULARNYCH WARTOŚCI AMERYKAŃSKICH.
CECHY:

TOŻSAMOŚĆ AMERYKAŃSKA TO REALIZACJA AMERYKAŃSKIEGO SNU

LUDZIE SZUKAJA W AMERYCE SZANSY NA LEPSZE ŻYCIE

CAŁA EPOKA PONOWOCZESNA JEST AMERYKAŃSKA

CZŁOWIEK O TOŻSAMOŚCI TYPU AMERYKAŃSKIEGO "CZYJE SIĘ JAK W DOMU TYLKO W DOMU I W AMERYCE"
PRZESUNIĘCIA W RAMACH RÓŻNYCH KULTUR POD WPŁYWEM AMERYKAŃSKIEGO "IMAGE":


OD ORIENTACJI NA SPOECZNOŚĆ DO PODEJŚCIA BARDZIEJ INDYWIDUALISTYCZNEGO

OD ODPOWIEDZIALNOŚCI PRZED SPOŁECZEŃSTWEM DO SAMOREALIZACJI

OD KONCENTRACJI NA PRACY ZAWODOWEJ DO KONCENTRACJI NA KONSUMPCJI

OD OTWARCIA NA LUDZI DO POGONI ZA ZYSKIEM

OD "ZAKORZENIENIA" DO "RUCHLIWOŚCI"

OD DOMINACJI W ŻYCIU SPOŁECZNYM KATEGORII RÓWNOŚCI, SPRAWIEDLIWOŚCI I WSPÓŁPRACY DO EKSPONOWANIA ZNACZENIA WOLNOŚCI, MOŻLIWOŚCI I WSPÓŁZAWODNICTWA

OD RZECZYWISTOŚCI DO MARZENIA

OD SPOŁECZNEGO BEZPIECZEŃSTWA DO PRZYGODY

OD OBAWY PRZED NIEDOSTATKIEM DO POSZUKIWANIA KRÓLESTWA OBFITOŚCI
JANKESI JEDŹCIE DO DOMU !......... I ZABIERZCIE MNIE ZE SOBA
FRAGMENTARYZACJA TOŻSAMOŚCI WYWOŁUJE ZJAWISKO ODWROTNE - ODRADZANIE SIĘ FUNDAMENTALISTYCZNYCH PRÓB JEJ REKONSTRUOWANIA W MONOLIT - PRZY PRZESUNIĘCIU ZA RDZEŃ, CZY OŚ OKREŚLONEGO KRYTERIUM.
TYM KRYTERIUM NAJCZĘŚCIEJ STAJE SIĘ RELIGIA (FUNDAMENTALIZM ISLAMSKI), RASA (CZARNY FUNDAMENTALIZM), LUB ETNICZNOŚĆ (ENKLAWY MNIEJSZOŚCIOWE W WIELKICH METROPOLIACH).
MAMY TU DO CZYNIENIA Z POWSTANIEM TOŻSAMOŚCI TYPU "BRZYTWA", CZYLI ESENCJONOWANIEM OKREŚLONEJ FORMY RÓŻNICY JAKO PODSTAWY KONSTRUOWANIA TOŻSAMOŚCI I ODCINANIA OD WSZYSTKIEGO, I WSZYSTKICH, KTÓRZY "NIE PASUJA".
PROWADZI TO DO ZJAWISKA "CELEBROWANIA RÓŻNICY", ZWANEGO RÓWNIEŻ SEPARATYSTYCZNA POLITYKA TOŻSAMOŚCI, KTÓRA POLEGA NA "ZAMKNIĘCIU SIĘ" W OKREŚLONEJ TOŻSAMOŚCI.

CECHY:


FUNDAMENTALIZM
FANATYZM RELIGIJNY / ETNIZNY /RASOWY
CELEBROWANIE RÓŻNIC
ODCINANIE SIĘ OD WSZYSTKIEGO, CO INNE
BEZKOMPROMISOWOŚĆ
NIETOLERANCJA
Zygmunt Bauman
Wydarzenia mojej biografii odpowiednio udramatyzowały i jasno pokazały procesy, dziś powszechne i niemal uniwersalne. W naszych czasach świat został pokawałkowany na luźno powiazane fragmenty, a nasze indywidualne życie sprowadza się do przypadkowych sekwencji niedbale powiazanych epizodów. Niewielu z nas - jeśli ktokolwiek - może uniknać uczestnictwa w więcej niż jednej społeczności "idei i zasad", rzeczywistej lub rzekomej, spójnej lub ulotnej. Większość ma więc kłopoty z rozwiazaniem (...) problemu spójności i ciagłości naszej tożsamości.
(...) "Tożsamości" unosza się w powietrzu - niektóre można sobie wybrać, inne zaś sa rozdmuchane i wypromowane przez otoczenie. Należy nieustannie czuwać, by tych pierwszych bronić przed drugimi ze względu na duże ryzyko nieporozumienia. Rezultat negocjacji zawsze więc leży na szali.
(...)Można nawet zaczać czuć się wszędzie jak w domu, trzeba ednak zaakceptować cenę - tak naprawdę nigdy i nigdzie nie będziemy już u siebie.
Tradycja vs ponowoczesność
TRADYCJA
II
CZAS LINEARNY
STAŁOŚĆ ONTOLOGICZNA
OGRANICZONE MOŻLIWOŚCI
BRAK ANONIMOWOŚCI
AKCEPTOWANE PRZEMIJANIE
MAŁY PRZEPŁYW INFORMACJI
STAŁOŚĆ UCZUĆ
CZAS JAKO CIAG EPIZODÓW
DUŻA ZMIENNOŚĆ ONTOLOGICZNA
NIEOGRANICZONE MOŻLIWOŚCI
ANONIMOWOŚĆ
NIE AKCEPTOWANE PRZEMIJANIE
DUŻY PRZEPŁYW INFORMACJI
MIŁOŚĆ WSPÓŁBIEŻNA
PŁYNNA PONOWOCZESNOŚĆ
PŁYNNE ŻYCIE
PŁYNNY LĘK
PROBLEMY PONOWOCZESNEJ MORALNOŚCI
EPITET PŁYNNY OKREŚLA CHARAKTER ZJAWISK ZACHODZACYCH W PONOWOCZESNOŚCI
JEDOSTKA SPOŁECZNA JEST SAMOTNA I ZATOMIZOWANA, NIŻ POWIAZANA W RAMACH WIĘZI SPOŁECZNYCH
ATOMIZACJA TO PROCES ROZPADU WIĘZI SPOŁECZNYCH W SKUTEK PROCESU INDYWIDUALIZACJI

PODSTAWOWYM PROBLEMEM JEST KONIECZNOŚĆ PODEJMOWANIA SAMODZIELNYCH DECYZJI MORALNYCH


BLISKOŚĆ MORALNA, CZYLI ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA DRUGA OSOBĘ W SIMMELOWSKIEJ RZECZYWISTOŚCI (OSAMOTNIENIE W ANONIMOWYM TŁUMIE)


RYZYKO JAKO GŁÓWNA KATEGORIA SPOŁECZNA
CORAZ WIĘCEJ OSÓB NIE RADZI SOBIE Z ŻYCIEM W CIAGŁYM LĘKU, BOWIEM NIC NIE JEST JUŻ STAŁE, DANE RAZ NA ZAWSZE ORAZ TAK OCZYWISTE I PRZEWIDYWALNE JAK KIEDYŚ.
SKUTKIEM DŁUGOTRWAŁEGO LĘKU JEST NADUŻYWANIE ALKOCHOLU, ANTYDEPRESANTÓW, TAKICH JAK PROZAC, LUB LEKÓW PRZECIWLĘKOWYCH, JAK XANAX.
BARDZO NIEPOKOJACYM ZJAWISKIEM JEST NARASTAJACA FALA SAMOBÓJSTW WŚRÓD MŁODYCH LUDZI, NIE RADZACYCH SOBIE Z WYZWANIAMI, JAKIE STAWIA PONOWOCZESNOŚĆ.
KADR Z FILMU "KLUB SAMOBÓJCÓW" SHIONA SONO

“Japońska kultura dąży do perfekcji. Jeśli nie udaje się jej osiągnąć, wielu z nas czuje, że nie dopełniło obowiązku wobec ojczyzny i własnej rodziny. Nie chodzi o czyn samolubny. Samobójstwo pozwala znieść ciężar z rodziny i kraju. Nikt nie zrozumie jednak, co dzieje się w umyśle osoby, która decyduje się na śmierć, niezależnie, z jakiej grupy etnicznej pochodzi…“.
CZTERY WZORCE OSOBOWOŚCI

WŁÓCZĘGA
TURYSTA
SPACEROWICZ
GRACZ
WARTO ZAZNACZYĆ, ŻE BAUMAN TWORZAC WZORCE OSOBOWE WŁÓCZĘGI, TURYSTY, SPACEROWICZA I GRACZA WYSZEDŁ OD POZNANEGO WCZEŚNIEJ NOWOCZESNEGO PIELGRZYMA I TO ON POSŁUŻYŁ ZA PIERWOWZÓR WZORCÓW PONOWOCZESNYCH.

BAUMAN NIE STWORZYŁ RÓWNIEŻ WZORCÓW POŚREDNICH, TŁUMACZAC, ŻE W KAŻDYM Z NAS MOŻE BYĆ ODROBINA KAŻDEGO Z NICH.

NIE NALEŻY RÓWNIEŻ KOJARZYĆ BAUMANOWSKICH WZORCÓW OSOBOWYCH, KTÓRE SA PRZEJAWEM OBIERANIA I NADAWANIA NAM TOŻSAMOŚCI, Z POJĘCIEM OSOBOWOŚCI CZŁOWIEKA, KTÓRYM POSŁUGUJE SIĘ PSYCHOLOGIA I PSYCHIATRIA, BOWIEM OSOBOWOŚĆ CZŁOWIEKA JEST WYNIKIEM PEWNYCH MECHANIZMÓW NA KTÓRE CZŁOWIEK NIE MA WPŁYWU, NATOMIAST WZORCE OSOBOWE SA PRZEZ NAS OBIERANE LUB NADAWANE.

CHRONICZNYM ATRYBUTEM PONOWOCZESNEGO STYLU ŻYCIA WYDAJE SIĘ BYĆ NIESPÓJNOŚĆ, NIEKONSEKWENCJA POSTĘPOWANIA, FRAGMENTARYZACJA I EPIZODYCZNOŚĆ ROZMAITYCH SFER DZIAŁALNOŚCI JEDNOSTEK. PRZEDSTAWIONE TU ROZWAŻANIA ZAWIERAJA CHARAKTERYSTYKĘ CZTERECH PONOWOCZESNYCH WZORCÓW OSOBOWOŚCI: SPACEROWICZÓW, WŁÓCZĘGÓW, TURYSTÓW I GRACZY. ACZKOLWIEK WYSTĘPOWAŁY ONE W POPRZEDNICH EPOKACH CHARAKTER PONOWOCZESNY NADAJA IM DWIE OKOLICZNOŚCI:

1. FAKT,ŻE OBECNIE STAŁY SIĘ NORMA ZACHOWAŃ W ŻYCIU CODZIENNYM - KIEDYŚ ICH ROLA BYŁA MARGINALNA

2. WSPÓŁWYSTĘPUJA NARAZ W ŻYCIU TYCH SAMYCH LUDZI I W TYCH SAMYCH FRAGMENTACH ŻYCIA, PODCZAS, GDY W PRZED - PONOWOCZESNOŚCI ICH OBECNOŚĆ W ŻYCIU JEDNOSTEK BYŁA DYSJUNKTYWNA - BYŁY ONE PRZEDMIOTEM WYBORU. TERAZ NIE WYBIERA SIĘ ICH, ONE PO PROSTU SA.

W ZARANIU EPOKI NOWOŻYTNEJ WŁÓCZĘGA BYŁWROGIM PUBLICZNYM NUMER JEDEN
NIE ZNA CELU SWOJEJ WĘDRÓWKI, NIE ODCZUWA JEDNAK Z TEGO POWODU ŻANYCH KONSEKWENCJI
RUCH JEST WAŻNIEJSZY OD TEGO W JAKA STRONĘ SIĘ KIERUJE.
POCIAGA GO NADZIEJA NIESPEŁNIONA, POPYCHA NODZIEJA ROZWIANA
ŻYJE CHWILA, NIE PLANUJE PRZYSZŁOŚCI, NIE WYZNACZA CELU, BO PRZECIEŻ WSZYSTKO W PONOWOCZECNOŚCI SIĘ ZMIENIA I NIC NIE JEST PEWNE
W PRZECIWIEŃSTWIE DO WŁÓCZĘGI CZUJE SIĘ W OBCYCH MIEJSCACH BEZPIECZNIE
KOLEKCJONER WRAŻEŃ. PŁACI A WIĘC WYMAGA ABY ŚWIAT, KTÓRY ZWIEDZA STAŁ SIĘ JEGOWARTYM
WRAŻENIA I OPOWIEŚCI O WRAŻENIACH, TO JEDYNY ŁUP Z JAKIM WRACA I JEDYNY NA JAKIM MU ZALEŻY
CHCE, ABY ŚWIAT, KTÓRY ZWIEDZA GRAŁ ZGODNIE JEGO OCZEKIWANIAMI
JEST POWIERZCHOWNY I BEZ GŁĘBI
WSZYSTKO WIDZACY, ALE SAM NIE WIDZIANY, UKRYTY W TŁUMIE, ALE DO NIEGO NIE PRZYNALEŻACY.
CZUJE SIĘ PANEM STWORZENIA
TELEWIZJA ZACZYNA PEŁNIĆ ROLĘ, KTÓRA KIEDYŚ PEŁNIŁ TEREN MIEJSKI
METAFORA SPACEROWICZA MOŻNA OKREŚLIĆ TYP WSPÓŁCZESNEGO KONSUMENTA, KTÓRY W ERZE NOWOCZESNOŚCI PRZECHADZAŁ SIĘ PO MIEJSCACH PUBLICZNYCH, W SZCZEGÓLNOŚCI PO PASAŻACH HANDLOWYCH
W ŚWIECIE GRACZA WSZYSTKO MOŻE SIĘ WYDARZYĆ, ZARÓWNO NIC NIE MOŻE SIĘ WYDARZYĆ
ŻYCIE JEST GRĄ
ŻYCIE GRACZA JEST SERIĄ WALK I ROZGRYWEK, Z KTÓRYCH KAŻDA JEST ZAMKNIĘTYM CYKLEM
CECHUJE GO:

RYZYKO
ŁUT SZCZĘŚCIA
CHYTROŚĆ
OSZUSTWO
ERICH FROMM
"O SZTUCE MILOŚCI" 1956
"MIEĆ, CZY BYĆ?
1976
CO Z TYM ŻYCIEM?
ERICH FROMM (23.03.1900-18.03.1980)

CAŁE ŻYCIE ZAINTERESOWANY PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA, SOCJOLOGIA, ORAZ ZAFASCYNOWANY BUDDYZMEM BADAŁ RELACJE POMIĘDZY JEDNOSTKA, A SPOŁECZEŃSTWEM.
W OPOZYCJI DO FREUDA TWORZYŁ WŁASNA TEORIĘ CHARAKTERU I OSOBOWOŚCI SPOŁECZNEJ.
JEGO TWÓRCZOŚĆ CHARAKTERYZUJA WATKI MORALNO - UTOPISTYCZNE, ORAZ WIARA, ŻE LUDZKOŚĆ MOŻE DOJŚĆ DO UKSZTAŁTOWANIA ZDROWEGO SPOŁECZEŃSTWA.
Podstawowymi czynnikami dla wszystkich form miłości są: troska, poczucie odpowiedzialności, poszanowanie i poznanie.
Niedojrzała miłość mówi:
„Kocham cię, ponieważ cię potrzebuję”.
– Dojrzała miłość mówi:
„Potrzebuję cię, ponieważ cię kocham”.
Miłość matki nie jest obwarowana żadnym warunkiem.
Miłość często nie jest niczym innym jak korzystną wymianą pomiędzy dwojgiem ludzi, którzy otrzymują maksimum tego, czego mogli się spodziewać, wziąwszy pod uwagę ich wartość na rynku osobowości.
Celem naszego życia nie powinno być posiadanie bogactw, lecz bogactwo bycia.
Jeśli jestem tym, co posiadam i to stracę, czym wówczas będę? [...] Jeśli jestem tym, kim jestem, nie zaś tym, co posiadam, nikt nie może mnie pozbawić pewności ani zagrozić mojemu bezpieczeństwu i poczuciu tożsamości.
Największą radość daje zapewne nie posiadanie rzeczy materialnych, lecz posiadanie istot żywych. W społeczeństwie patriarchalnym nawet „najbardziej mierny mężczyzna z najbiedniejszej klasy” mógł mienić się posiadaczem – wobec żony, dzieci, zwierząt, względem których władza jego była absolutna.
Istoty żywe mogą być jedynie wówczas, gdy stają się, istnieją jedynie wtedy, gdy zmieniają się. Zmiana i rozwój są inherentnymi jakościami procesu życia.
BIBLIOGRAFIA:



ZBYSZKO MELOSIK "KULTURA POPULARNA I TOŻSAMOŚĆ MŁODZIEŻY"
ZBYSZKO MELOSIK, TOMASZ SZKUDLAREK "
ZYGMUNT BAUMAN "TOŻSAMOŚĆ ROZMOWY Z BENEDETTO VECCHIM
ZYGMUNT BAUMAN "PONOWOCZESNE WZORCE OSOBOWE"
ERICH FROMM "MIEĆ CZY BYĆ?"
ERICH FROMM "O SZTUCE MIŁOŚCI
PAULO COELHO "PIELGRZYM"

POBRANE Z:


http://annasikorska.blogspot.com/2013/11/bauman-ponowoczesne-wzory-osobow.html
http://krytyka.org/etyka-ponowoczesna-w-ujeciu-zygmunta-baumana/
http://www.psychologia.net.pl/artykul.php?level=542
http://japonia-online.pl/article/212
http://www.mojeopinie.pl/4_typy_osobowosci_wedlug_baumana,3,1266842139

Dziękujemy za uwagę :)

Iwona Małecka-Wolarczyk
i
Krzysztof Wolarczyk
Full transcript