Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA

No description
by

Lhee Pagurayan

on 13 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA

MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA
Lorevie Bermas & Wenielhee Pagurayan
Pag-uuri ng mga Ideya o Detalye
May apat (4) na paraan upang matukoy kung alin ang Pangunahing kaisipan o detalye at ang mga Kaugnay na kaisipan o detalyeng sumusuporta dito.
1. Pagtatala
ito ang proseso ng paglilista o pagsulat ng mahahalagang detalye o ideya kaugnay ng paksang binabasa o sinasaliksik. Makatutulong ang tala upang hindi makalimutan ang mahahalagang datos o ideya.
Gabay sa Pagtatala
basahin muna ang buong teksto bago magtala.
kilalanin ang pangunahing kaisipan at mga sumusuporta o mga kaugnay na detalye. Gumamit ng sariling pananda upang matukoy kung ito ay pangunahing detalye o sumusuportang detalye.
gumamit ng sariling salita sa pagtatala
gumamit ng sariling paraan ng pagdadaglat para makapagtipid sa pagsusulat.
gawing malinaw at wasto ang mga tala.
pagkatapos makapagtala, muling suriin ito kung naisama lahat ng mahahalagang datos o detalye.
2. Pagbabalangkas
ito ay kabuuan ng pakakasunud-sunod ng mga kaisipang nakapaloob sa isang teksto.
I. KOMUNIKASYON
A. Iba't-ibang kahulugan ng komunikasyon
1.
2.
3.
B. Iba't-ibang uri ng komunikasyon
1. berbal na komunikasyon
2. di-berbal na komunikasyon
C. Iba't-ibang uri ng di-berbal na komunikasyon
1.
D. Mga kahalagahan ng komunikasyon
1.
2.
3.
halimbawa
3. Klastering o Mapping
ito ay pagsulat ng pinakapangunahing ideya sa gitna ng papel. Pagkatapos ay isusulat ang mga kaugnay na ideya na magsasanga mula sa gitna.
HANGIN
INGAY
TUBIG
ISIPAN
POLUSYON
Maruruming usok na galing sa mga pabrika
maiitim na usok na galing sa mga sasakyan
pag-eesprey ng mga kemikal
ingay ng mga sasakyan
walang kabuluhang ingay ng mga tao
ingay sa paligid
paggamit ng mga dinamita
pagtatapon ng basura
waste products ng mga pabrika
masamang kaisipang dulot ng masamang usapan, panoorin at babasahin
4. Pagbuo ng mga Tanong
Makakatulong din sa paglinang ng komprehensyon sa pagbabasa ang pagbuo ng mga pantulong na tanong gaya ng: Sino, Ano, Saan, Kailan, Bakit at Paano.
Sino: Mga doktor at nars ng Santo Tomas
University Hospital, kasama rin ang mga mag0aaral ng medisina at narsing sa UST.
Ano: Proyektong pangkalusugan.
Maraming tao, karamihan ay matatanda at bata.
Saan: Gym ng Don Bosco Youth Center,
Baryo Magsaysay, Tondo
Kailan: Disyembre 30, 2007, Linggo,
ika-5 ng hapon
Bakit: Marami ang maysakit na hindi
nabibigyan ng tamang lunas. Dumarami ang kaso ng mga batang nangamamatay dahil sa dengue. Mahirap at walang pambili nga gamot. Umiinom ng hindi tamang gamot. Dumarami ang mga albularyo at mga pekeng doktor. Marumi ang kapaligiran.
Paano: Pagbibigay ng libreng panggagamot
at atensiyong medikal. Pagbibigay ng libreng gamot. Pagbibigay ng mga panayam hinggil sa tamang pagkilala sa uri ng sakit, pag-iwas sa sakit at pagkakaroon ng mabuting kalusugan. Paghihikayat sa mga mamamayan na mapanatiling malinins ang kapaligiran.
PAGTUKOY SA LAYUNIN NG TEKSTO
Ang layunin ng teksto ay nababatay sa uri ng babasahin at/o impormasyong ibinibigay nito
Naglalahad ng kaalaman at impormasyon na malimit makuha sa iba't ibang teksto.
Nagsusuri at nagbibigay ng kabatiran sa mga nangyari sa ating kapaligiran maging sa sandaigdigan na ating ginagalawan.
Nagdudulot ng mga pagbabgo sa pananaw, ugali at kaasalan ng tao.
Nagtuturo ng wastong paraan ng pagsasalita at pakikipagtalastasan sa iba't ibang uri ng tao.
Humhubog sa tunay na halagang pangkaisipan, pangkaasalan at pandamdamin na siyang magiging sandigan sa pagkatao ng mga mamamayan
Sa pangkalahatan, mauuri ang mga layunin ng teksto o babasahin sa mga sumusunod.
PAGTIYAK SA DAMDAMIN, TONO AT PANANAW NG TEKSTO
Ang isang akda o teksto ay naglalaman ng mga saloobin at kaisipan ng manunulat na hango sa kanyang mga nabasa, narinig, nakita o naranasan. May mga pagkakataon din na ang isang manunulat ay lumilikha ng isang akdang nagmula sa kanyang mayamang guniguni o imahinasyon.
Masasabing mahusay at mabisa ang pagbasa kung nagagawa ng magmbabasa na matukoy ang tiyak na damdamin, tono at pananaw na ipinapahayag ng mambabasa sa kanyang teksto.
Katulad sa mga tula, madaling matukoy ang nangingibabaw na damdamin ng awtor sa pamamagitan ng paggamit ng mga salitang naglalarawan ng mga tiyak na damdamin gaya ng poot, lungkot, ligaya, awa, takot, alinlangan, pag-ibig, at iba pa.
Sa mga kuwento, madarama sa pamamagitan ng mga diyalogo ng mga tauhan ang damdaming nangingibabaw sa bawat isa, gayon din ang tonong mataas, mababa, malumanay, at mabilis, na nagpapakahulugan sa isang tiyak na damdamin.
Masasalamin din sa teksto ang natatanging pananaw ng awtor hinggil sa paksang tinatalakay niya sa kanyang sulatin.
Hindi lahat ng nasusulat ay batay sa katotohanan.
May mga akda na batay lamang sa opinyon ng manunulat. Mayroon din namang kinasasangkapan ng katotohanan at opinyon lamang.
PAGKILALA SA PAGKAKAIBA NG OPINYON SA KATOTOHANAN
Samakatwid, ang kakayahang makilala ang pagkakaiba ng opinyon sa katotohanan ay isang mahalagang kasanayang dapat taglayin ng bumabasa.
Sa pamamagitan nito, malalaman niya kung alin sa mga binasa niya ang:

dapat tanggapin ng walang patumangga dahil ito ay batay sa katotohanan.
dapat suriing mabuti bago paniwalaan at tanggapin.
dapat niyang salungatin at iwaksi dahil ang mga ito ay batay lamang sa pangsariling paniniwala at opinyon ng sumulat.
Masasabi lamang na isang katotohanan ang isang pangyayari o kaisipan kung ito ay batay sa masususing pag-aaral at may mga balidong patunay. Samakatwid, nakasalalay pa rin sa matalinong pagpapasya ng mambabasa ang pagkilala sa katotohanan at kawastuan, at hindi yaong mga nakapaloob lamang sa isang akda o teksto.
naglalaman ng mga napapanahong balita o pangyayari
pahayagan
naglalaman ng impormasyong istatistikal
taunang aklat
nagbibigay kahulugan, gamit at pinagmulan ng salita
ENSAYKLOPEDIA

naglalaman ng katuturan o kasaklawan ng paksa
BIBLIYA
Naglalaman ng mga pangyayaring may kaugnayan sa relihiyon
TEKSBUK PARA SA IBA'T IBANG ARALIN O ASIGNATURA
Naglalaman ng mga impormasyong may kaugnayan sa tiyak na disiplina gaya ng aklat sa matematika, Sikolohiya, Filipino, Kasaysayan at iba pa.
PAGTUKOY SA HULWARAN NG ORGANISASYON
Ang pagtataglay ng kakayahang magsaayos ng mga kaisipan o detalye sa isang teksto sa pamamagitan ng pagkilala sa iba't ibang modelo o hulwaran ng organisasyon ay isang napakahalagang kasanayan. Sa pamamagitan nito, madali mong matutukoy ang kahalagahan at layunin ng teksto. Mapapadali rin ang pag-unawa mo sa mga kaisipang inilahad ng awtor sa kanyang akda.
1. PAGTATALA NG MGA BAHAGI.
Ito ang pinakamadaling paraan ng pagbuo ng isang teksto. Isinasaayos muna ang mga kaisipan nito bago ilahad ang kabuuang teksto.
2. PAGBIBIGAY SA MGA PUNA
Sa mga pansariling sulatin, ang pagbibigay ng puna ay hindi maiiwasan. Ang matalinong pamumuna sa isang pangyayari o paksa ay nababatay hindi lamang sa pansariling damdamin o kaisipan ng sumulat kundi sa mga balidong patunay o impormasyon upang ito ay maging kapani-paniwala at katanggap-tanggap sa mga babasa.
3. PAGKAKATULAD AT PAGKAKAIBA
Ang paghahambing ng pagkakatulad at pagkakaiba ng dalawang bagay o kaisipan na may kaugnay sa paksa ay mainam din na paraan sa pagbuo ng isang sulatin.

Sa pamamagitan nito, higit na makikilala ang mga katangian, ang kagandahan o kapangitan, kabutihan o kasamaan, kahusayan at kasiraan ng dalawang bagay na pinaghahambing.
4. SANHI AT BUNGA
Ang hulwarang sanhi at bunga ay mahusay na gamitin kg ang paksa ng teksto ay tumutukoy sa pinagmulan o sanhi ng isang pangyayari at ang naging epekto o bunga ng pangyayaring ito, maaring sa tao o sa bansa o sa daigdig.
5. SULIRANIN AT KALUTASAN
Katulad ng hulwarang sanhi at bunga, ang ugnayang suliranin at kalutasan ay maganda ring paksa ng isang teksto. Sa pamamagitan ng paglalahad ng suliranin o mga suliranin, makakaisip ang isang tao ng angkop ay mabuting kalutasan o solusyon upang mabawasan o mapigiln ang umiiral na suliranin.
PAGSUSURI SA KAWASTUAN NG IDEYA O PANANAW
Ang pagbabasa ay hindi lamang gawain ng mata kundi ng isipan din. Ang mata ay pantulong lamang subalit ang isipan ang nagpoproseso ng impormasyong nakuha sa pamamgitan ng mata. Ito ay gawaing may kauganyan sa kakayahang pangkaisipan na maiugnay ang nabasa sa dating kaalaman at karanasan, at bumuo ng bagong kaisipan mula sa tekstong binabasa.
Ang isang matalinong mambabasa ay yaong nagsusuri ng kawastuan ng mga ideya at mga pananaw na inilahad sa teksto. Aktibo siyang nag-iisip habang nagbabasa. Ginagamit din niya ang kanyang mahusay na paghuhusga sa pagtitimbang-timbang ng mga katotohanang inilahad sa tekstong binabasa. Kund hindi niya lubusang maunawaan ang binabasa, naghahanap siya ng alternatibong hakbang para matunton ang kahulugan nito.
PAGHINUHA AT PAGHULA SA KALALABASAN NG PANGYAYARI
PAGHULA
Batay sa karanasan
Pag-iisip kung ano ang mangyayari
Halimbawa:
"Umiiyak ang bata"
Maraming pumapasok sa isip natin na dahilan kung bakit umiiyak ang bata. Baka siya ay nagugutom o nasugatan, maaari rin namang siya ay nawalan ng laruan.
PAGHIHINUHA
Konklusyon o paghuhusga
Pagbuo ng matalinong hula
Malalimang pag-unawa sa teksto
Ipagpalagay na hindi mo pa nabasa ang isang akda o teksto. Magagawa mo kayang mabigyang kahulugan ang pamagat nito? Sa paanong paraan? Makabubuo ka ng maraming hinuha habang nagbabasa.

Kapag nagpapaliwanag o nagbibigay-kahulugan sa tulong ng mga pahiwatig at ng sariling kaalaman, ikaw ay gumagawa ng paghihinuha o pagpapalagay.
Halimbawa:
Epektibong maipapahayag kung gagamitin ang mga panandang:
siguro
marahil
baka
waring
tila
sa aking palagay
sa tingin ko
maaaring
PAGBUO NG LAGOM AT KONKLUSYON

Isang mabisang paraan upang malaman
kung lubusang naunawaan ng mambabasa
ang kanyang binasa ay kung magagawa
niyang makabuo ng lagom at konklusyon
batay sa kanyang nabasa.
Ang paglalagom ay paglalahad o pagbibigay ng buod ng nilalaman ng isang paksa.
Ang konklusyon naman ay
tumutukoy sa palagay o opinyon batay sa ibinigay na detalye tungkol sa paksang tinalakay.
Sa pagbuo ng lagom, dapat tandaan na Gumamit ng mg pananalitang mas magaan kaysa orihinal, maiksi ngunit malaman. Kalimitang haba ay ikatlo o ikaapat na bahagi lamang ng orihinal. Hindi ito nagtataglay ng pansariling kuru-kuro o pananaw. Ito'y walang detalye, walang halimbawa at walang ilustrasyon
ilan pang hakbang upang makabuo ng isang mahusay na lagom at konklusyon:
basahin at unawaing mabuti ang nilalaman ng buong teksto, at ulitin kung kinakailangan upang makuha ang pinakadiwang nais ipahayag ng awtor.
Itala ang mahahalagang detalyeng nabanggit sa teksto. Pagkatapos, muling suriin ang mga itinala at alisin ang sa palagay mo'y hindi kailangan o mahalaga.
Isulat sa sariling pangungusap ang mga natirang datos na itinala.
Tingnan kung ayon as orihinal ang pagkakasunud-sunod ng mga ideya o kaisipan.
Gumamit ng tiyak na salita at iwasan ang mabulaklak na pagpapahayag.
Gawing maikli ang mga pangungusap
Maaaring simulan ang lagom as pamamagitan ng mga salitang ...

"Ang teksto ay tungko sa ..."
Sa pagbibigay ng konklusyon, maaaring ibigay ang pangkalahatang pananaw hinggil sa paksa, maaring ito ay batay sa pansariling opinyon. Halimbawa: Batay sa kinalabasan ng pag-aaral, masasabing ang palit-wika (code-switching) ay isang barayti o anyo ng wikang Filipino.
PAGBIBIGAY NG INTERPRETASYON SA MAPA, TSART, GRAP, AT TALAHANAYAN
Ang mapa, tsart, grap, at talahanayan ay mga pantulong na karaniwang ginagamit ng mga manunulat sa paglalahad ng mahahalagang datos. Ipinakikita rito ang mga impormasyong batay sa siyentipikong pamamaraan gaya ng pananaliksik.

Sa pamamagitan ng mga ito, makabubuo ang mambabasa ng wasto, tiyak, malinaw, at walang pagkiling na pagpapaliwanag sa pamamagitan ng mga basal na impormasyong katulad ng numero, sagisag, terminolohiya, at direksyon.
mapa
Ipinapakita sa mapa ang tiyak na lokasyon ng isang bansa, lalawigan o lugar at ang kaligiran nito, gaya ng mga bundok at dagat na nakapaligid dito.

May mapa ring nagpapakita ng iba't ibang klima o panahon, natatanging produkto at maging mahahalagang pangyayari at mga kilalang tao sa naturang lugar.
tsart
Ito ay madalas na ginaga sa kagamitang instruksyonal ng mga guro lalo na sa elementarya at hayskul. Marami ang gamit nito. Nagpapakita ito ng mga impormasyong naglalarawan ng iba't ibang bagay, lugar o pangyayari. May mga tsart ding nagtuturo ng wastong direksyon, planong gagawin, termino, mga konsepto, at iba pa.
Grap

ito ay maayos na paglalahad ng mga istatistikal ng datos sa pamamagitan ng paglalarawan ng relasyon ng mga datos. Mga guhit at krokis (sketch) ang gamit sa grap.

May iba't ibang uri ng grap...
bar grap
Nagpapakita ng iba'g ibang kantidad o quantity sa pamamagitan ng haba ng bar.
linyang grap
Nagpapakita kung pataaas o pababa ang direksyon ng kantidad
pie grap
Nagpapakita ng distribusyon ng iba't ibang bahagi sa kabuuan sa anyong pabilog.
piktograp
Nagpapakita ng mga datos sa pamamagitan ng larawan o krokis.
talahanayan o table
Ito ay isang paraan upang maipakita ang ugnayan ng mga impormasyong numerikal sa katabi nitong baryabol o aytem.
Iyon lamang po at maraming salamat sa pakikinig !
Full transcript