Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

мөнгөний үүсэл хөгжил

No description
by

Л. Болорцэцэг

on 16 March 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of мөнгөний үүсэл хөгжил

мөнгөний үүсэл хөгжил
Дэлхийн анхны цаасан мөнгө
Чингэс хаан Монголын нэгдсэн тулгар төрийг үүсгэн байгуулж, улаан гахай жил буюу 1227 онд анх удаа Сүхэс нэртэй алт, мөнгөн зоос цутгуулж улмаар “морь унаж сэлэм барьсан баатар эрийн дүрстэй” цаасан мөнгийг хэвлэн гаргасан тухай Хятадын эрдэмтэн Фэн син вей, Японы эрдэмтэн Е.Кого (Дорнод Азийн мөнгөний диллоги бичиг 1938) нар батлан бичжээ.

Чингэс хааны үеийн мөнгөн зоос
1220 оны үед Афгистанд анх цутган хийсэн  зоосны нүүрэн талд нь Сүсэгтний удирдагч дотор талд нь “Агуу их Чингэс хаан” гэж бичсэн байдаг.(Их Британы музей)

1.ТАВААРАН МӨНГӨ

2.АЛТ МӨНГӨН ЗООС

МЕТАЛЛ МӨНГӨ

Агуулга
Мөнгө гэж юу вэ?
Мөнгө гэдэг нь бүгдэд хүлээн зөшөөрөгдсөн, хэрэгцээгээ хангах солилцооны хэрэгсэл бөгөөд бусад бүх зүйлээр солигддог онцгой таваар юм.

МӨНГӨНИЙ ХӨРВӨХ ЧАДВАР
Цаасан мөнгө нь хөрвөх чадвар хамгийн сайн.
ХӨРВӨХ ЧАДВАР гэдэг нь нөөц баялаг, үнэ цэнээ алдагдалгүйгээр өөр бусад хэлбэрт шилжих чадварыг хэлнэ.



МӨНГӨНИЙ БОДЛОГО
Инфляцыг бууруулах явдал нь мөнгөний бодлогоор дамжин хэрэгждэг.
Мөнгөний бодлого: Мөнгөөр дамжуулан эдийн засгийн байдал буюу эдийн засгийн өсөлт, үнэ, төлбөрийн тэнцвэрт байдал, ажилгүйдэл гэх зэрэг макро эдийн засгийн орчинд нөлөөлөх төв банкны үйл ажиллагааг МӨНГӨНИЙ БОДЛОГО гэнэ.

Мөнгөний үүсэл хөгжил
Байгалийн бэлэн зүйлээр амьдрах боломж багассаны улмаас хүмүүсийн нэг хэсэг нь газар хагалж тариа тарих,нөгөө хэсэг нь мал маллах эсвэл уран дархан,ан агнуур хийх зэргээр бие биенээсээ ялгаатай олон янзын хөдөлмөр эрхлэх болжээ.
Мөнгөний шинж чанар
Бүх нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байх
Залгамж шинж чанартай байх
Мөнгөний нийлүүлэлтийг төр зохицуулах
Тоологдохуйц, авч явахад хялбар
Нэг төрлийн байх

Арилжааний хэрэгслийн үүрэг
тооцооны хэрэгслийн үүрэг
Хуримтлалын хэрэгслийн үүрэг
Төлбөрийн хэрэгслийн үүрэг
Дэлхийн мөнгөний үүрэг
Мөнгө гэж юу вэ?
шинж чанар
үүсэл хөгжил
үүрэг
бодлого

МӨНГӨНИЙ ТҮҮХЭН ХӨГЖИЛ
4.ЦААСАН МӨНГӨ

5.ДАНСНЫ МӨНГӨ

6. ЭЛЕКТРОН МӨНГӨ

Мэдээлэл технологи, харилцаа холбооны төхөөрөмжинд мөнгөн хөрөнгийг урьдчилан байршуулснаар банкны данс ашиглалгүй төлбөр гүйцэтгэх боломжтой
3.
Мөнгөний үүргүүд
Өнгөрсөн үед хүмүүс барааг бараагаар солилцдог байсан.
Алт,
мөнгө,
хүрэл, зэс, төмөр,
ан амьтдын арьс,
мал, давс
хясаа,
Тамхи гэх мэт. Эдгээр нь мөнгөний үүргийг гүйцэтгэж байсан.


Жинхэнэ алт мөнгөн биш хольцтой зоос гаргасны улмаас зөвхөн төрөөс баталгаажуулсан мөнгийг бий болгожээ.

Нэрлэсэн өртөгтэйгээ тэнцэх хэмжээний алт, мөнгөн зоос. Яваандаа худалдааг хөнгөвчлөх үүднээс тодорхой жин хэмжээтэй, нэг загварын алт, мөнгөн
зоос цутгаж, зорж багасгахаас сэргийлж ирмэгийг нь хээлж тамгалж баталгаажуулдаг болсон байна.
Улсаас хуулиар тогтоогдон гаргасан тодорхой хэмжээний худалдан авах чадвар бүхий мөнгөн тэмдэг.
Банкаар дамжуулан гүйлгээ
хийгддэг бэлэн бус тооцооны хэрэгсэл.

1925онд гаргасан зоосон мөнгө
1970, 1977, 1980, 1981 онуудад гаргасан мөнгө
1925оны Монгол улсын цаасан дэвсгэрт
1924онд батлагдсан манай улсын анхны үндсэн хуулийн дагуу "соѐмбо“ сүлдтэй монгол үсгээр бичигдэн хэвлэгдсэн байна. Эдгээр оны мөнгөн тэмдэгтийг ЗХУ-д үйлдвэрлэжээ. Энэ оны мөнгөн тэмдэгтийг 1966онд гүйлгээнээс албан ѐсоор хассан боловч үнэн хэрэгтээ 1940-өөд оноос гүйлгээнээс бараг хасагдсан байна
1966оны мөнгөн дэвсгэрт
1993 оны мөнгөн дэвсгэрт
1994он
1995он
2006он
20000 төгрөгийн нууцлал

1. Тусгай гэрлээр харахад Чингис хааны хөрөг гэрэлтэн тодроно
2. Холограмм дардас дотор Соёмбо, 20000-тын тоо солонгорч үзэгдэнэ.
3. Дэвсгэртийн дэвсгэр зураг, ялангуяа 20000 гэсэн нэрлэсэн үнэ нь гарт мэдэгдэхээр товгор хийгдсэн
4. Дэвсгэр зургийн зүүн доод талын босоо хэвтээ ирмэгийн дагуу "MONGOLBANK" гэсэн үгийг маш жижгээр бичсэн
5. Гэрлийн эсрэг барьж харахад Чингис Хааны хөрөг, "МОНГОЛБАНК" гэсэн үгний товчлол болох "МБ" үсгүүд усан хээгээр тодорч харагдана.
6. Налуугаас харахад дөрвөн морьтон баатрын дүрс, дэвсгэр өнгө нь дөрвөн хэсэгт тодорч үзэгдэнэ.
7. Гурван мм-ийн өргөнтэй тасалдаж харагдах металл утсан дээр "MONGOLBANK" гэсэн үг болон Соёмбо солигдож харагдана.
8. Гэрлийн эсрэг барьж харахад дэвсгэртийн хоёр талд байрлах дугуй дүрс зөрүүгүй давхцана.
9. Тусгай гэрлээр харахад дэвсгэрт металл ялтсан ширхэгтэй харагдана.
10000 төгрөгийн нууцлал

1. Металл утас.
2. Серийн дугаар 2 үсэг 7 тоотой 2 өнгөтэй нэг нь хэт ягаан гэрлээр шарахад гэрэглтэнэ.
3. Усан хээгээр бүтээсэн Чингис хааны хөрөг.
4. Зуйван дугуй дотор гэрлийн ойлтод морь унаж сэлэм барьсан баатрын дүрс болон дэвсгэртийн үнэ солигдож үзэгдэнэ.
5. Ар өврийн бүх талбайн хээ угалзад офсет скайнер, фото хувилагчийн эсрэг хийц хийсэн.
6. Хэт ягаан туяанд гэрэлтэнэ
7. Нүдэнд үл үзэгдэх бичил үсгэн шугаманд "Mongol Bank" гэсэн бичиг гарна.
8. Үндсэн хээ, тоо үсгүүдийг гарт тэмтрэгдэхээр товгор хэвлэсэн.
9. Хэт ягаан гэрлээр шарахад дэвсгэртийн үнэ 5000 гэж тодорно.
10. Дэвсгэртийн 2 талд байгаа дугуй дүрс заавал давхцаж харагдана.
5000 төгрөгийн нууцлал

1. Металл утас.
2. Серийн дугаар нь хэт ягаан гэрлээр шарахад гэрэглтэнэ.
3. Усан хээгээр бүтээсэн Чингис хааны хөрөг.
4. Зуйван дугуй дотор гэрлийн ойлтод морь унаж сэлэм барьсан баатрын дүрс болон дэвсгэртийн нэрлэсэн үнэ солигдож үзэгдэнэ.
5. Ар өврийн бүх талбайн хээ угалзад офсет скайнер, фото хувилагчийн эсрэг хийц хийсэн.
6. Хэт ягаан туяанд гэрэлтэнэ
7. Нүдэнд үл үзэгдэх бичил үсгэн шугаманд "Mongolbank" гэсэн бичиг гарна.
8. Үндсэн хээ, тоо үсгүүдийг гарт тэмтрэгдэхээр товгор хэвлэсэн.
9. Хэт ягаан гэрлээр шарахад дэвсгэртийн үнэ 5000, 10000, эсвэл 20000 гэж тодорно.
10. Дэвсгэртийн 2 талд байгаа гэрэгэгийн доторхи дугуй дүрс заавал давхцаж харагдана.
ДҮГНЭЛТ
Мөнгө гэдэг бол хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн адил нэн эртний үзэгдэл бөгөөд олон зуун жилийн турш мөнгө нь байнга өөрчлөгдөж хөгжиж ирсээр байгаа нь харагдаж байна.
Анхаарал тавьсанд
баярлалаа.
НОМ ЗҮЙ
http://www.mongolbank.mn/
Мөнгө банкны үйл ажиллагаа ба зээлийн бодлого 1-р дэвтэр
http://gelegjamts.blogspot.com/
https://www.google.mn/
Мөнгөний үүсэл, онол, арга зүй (Э.Сандагдорж)

Гүйцэтгэсэн: Жавзан
Full transcript