Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Улс төр - Семинар 1

No description
by

Хүслэн Ц.

on 27 September 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Улс төр - Семинар 1

Агуулга
Улс төр - Семинар 1
Улс төрийн судлагдахуун
Улс төр гэж юу вэ?
Улс төр юу судлах вэ?
Парадигмийн тухай ойлголт
Теологийн парадигм
Натуралст парадигм
Геополитикийн парадигм
Биологийн парадигм
Социал парадигм
Антропологийн парадигм
Шүүмжлэлт парадигм
Зөрчлийн парадигм
Зөвшилцлийн парадигм
Анхбаяр
Ариунсанаа
Анударь
Бадамгарав
Заяатүшиг
Мөнхзул
Нинжин
Оюунжаргал
Үржин
Хүслэн
Эрдэм

Улс төр гэж ву вэ?
Энэ бол засаглалд оролцох, эсвэл төрүүдийн хооронд ч бай, төрийн дотор бүлэг бүлэг хүмүүсийн хооронд ч бай засаглалыг хуваарилахад нөлөөлөх эрмэлзлэл юм.
Германы эрдэмтэн М.Вебер
Францийн улс төрч Ф.Бро
Улс төр нь зорилт тодорхойлон хэрэгжүүлэх шийдвэр гаргах бодлого (ОУ-н бодлого, худалдааны бодлого..)
Улс төр нь хүмүүс улс төрийн байгууллагын засгийн эрхийн төлөө тэмцэл болж байдаг хүрээ
Улс төр нь хүмүүсийг удирдах урлаг
Улс төр гэдэг нь өөр өөр үзэл бодолтой бүлэг хүмүүс нийгэмд дагаж мөрдөж, хамтын шийдвэр гаргах хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа юм.
Улс төр юуг судлах вэ?
Теологийн Парадигм
Дундад зууны үеийн улс төр засаглалын хэлбэрийн уг сурвалжийг хүн бус бурхан гэж үздэг.
Фома Аквински засаглалын асуудлыг тайлбарлахдаа эрх мэдлийн уг сурвалж нь бурханаас заяадаг хэдий ч хүмүүсийн хамтын эрх, ард түмнээс үүсэлтэй хэмээн үзсэн байдаг. Өөрөөр засаглалын сүр хүч бурхан тэнгэрээс улбаалж, харин хүний зорилго нь бурханы гэрээсийг аль болох бүрэн дүүрэн нарийн нягт тусгахад оршино хэмээн тайлбарладаг.
Фома Аквински
Теологийн парадигмын амьдрах чадваргүй болсон шалтгаан нь улс төрийн жинхэнэ мөн чанарыг илрүүлэхэд болон практик асуудлыг шийдвэрлэхэд бодит байдлаас ангид хандаж байсан явдал юм.

Натуралист парадигм
Парадигмын тухай
ойлголт
Геополитик парадигм
Улс
төр
Шууд хамааралтай
Геополитик нь газарзүйн байршил улс төр, олон улсын харилцаанд үзүүлэх нөлөөг судалдаг шинжлэх ухааны салбар юм.
Газар нутаг ямар байвал
улс төрд ашигтай вэ?
Геополитикийн үзүүлэлт
Социал парадигм
Антропологийн парадигм
Орчин үеийн улс төрийн шинжлэх ухаанд соёл-антропологийн хандлага өргөнөөр тархсан.

Соёл-антропологийн хандлага гэдэг нь нийгмийн хувьсгалын явцад бүрдсэн хүний шинж чанараас хамаарсан үйл явцыг хэлнэ.
Гол төлөөлөгчид

Э.Канетти, Ф.Боас,
М.Шебер нар тус
парадигмын гол
төлөөлөгчид юм.
Элиас Канетти
/1905-1994/

Боас Франц
/1858-1942/
Улс төрийн ШУ нь улс төрийн засгийн төлөвшил, хуваарилалт, түүнийг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа буюу засаглал хэрхэн хэрэгжиж байгааг судалдаг.

Улс төрийн мөн чанарыг тодорхойлсноор улс төрийн ШУ-ны судлах зүйл, судалгааны обьектыг зааглан ялгаж тогтоох боломжтой.

Улс төрийн ШУ-ны обьект нийгмийн амьдралын улс төрийн хүрээ юм.
Шүүмжлэлт парадигм
-Шүүмжлэлт парадигм нь улс төр соёлын хүчин зүйлийн нөлөөний зэрэгцээ бусад төрлийн тодорхойлогчоор улс төрийн уг гаралыг ойлгох хялбарчилсан хандлагыг илэрхийлнэ.
-Хүмүүсийн харилцан үйлдлийн шалтгааныг улс төрд хандах хандлагаар гадаад бус хүчин зүйл, харин дотоод шалтаг, шинж чанар, бүрдэл хэсгээр тайлбарлахад оршино.
“Улс төрийн дотоод шалтгаант хөгжлийн оршин тогтнох хэлбэрийг төөрөгдүүлж улс төр нь дэлхийн оюун санааны тархалтын тодорхой үе шат”

Georg Wilhelm Friedrich Hegel
(1770-1831)
-Улс төрийн уг гарвалын дотоод эх сурвалжийг нээн илрүүлэх оролдлого нь үр бүтээлтэй байгаа нь түүнийг илэрхийлэх онолын хандлагын ер бусын олон хувилбараар илэрч байдаг.
-Улс төрийг үзэх төлөв буюу бүрэлдэхүүн хэсгийг үндэслэлээс шалтгаалан хүмүүсийн амьдралын идэвхтэй үйл ажиллагааны мөн чанарыг тайлбарладаг төрөл бүрийн онолын хандлага байдаг.
Зөвшилцлийн
парадигм
Гол төлөөлөгчид
Эмиль Дюркгейм
(1858 - 1917)
“Нийгмийн эв нэгдэлт байдлыг дэмжих”
Макс Вебер
(1864 – 1920)
Жон Дьюи (1859 - 1952)
“Нийгмийн гишүүдэд байнгын сурган хүмүүжүүлэх нөлөө үзүүлэх ёстой”
Толкотт Парсонс (1902 - 1979)

Энэ хандлагаар нийгэм улс төрийн зөрчилдөөн нь хүн амын дийлэнхийн хүлээн зөвшөөрсөн үнэт зүйлстэй харьцуулахад хоёрдогч ач холбогдолтой бөгөөд нийгэм дээрх асуудлаар бүрэн зөвшилцөлд хүрсэн байна.
Хүнлэг энэрэнгүй ёс, түүхэн өөдрөг үзэл нийгмийг сүүрэлд өртөхөөс урьдчилан сэргийлэх хүний чадавхид итгэх итгэл нь зөвшилцөлийн парадигмийн онолын найдвартай үндэслэл нь болсон.
Хавсарга судалгааны түвшинд зөвшилцөл нь улс төрийн тодорхой хүчний хооронд маргаантай асуудлаар хүрсэн харилцан ойлголцолын тодорхой түвшин гэж ойлгоддог.
Зөрчлийн парадигм
Зөрчил бол улс төрийн хөгжлийн нуугдмал эх үүсвэр төдийгүй маргаант харилцааны хэлбэр буюу хоёроос олон нам, иргэн, бусад субьектын хоорондын харилцан сөрөг цээрлэл үйлдэл юм.
Түүний бодлоор энэ зууны иргэдийн зөрчлийн үндэс нь өмч хөрөнгө бус нийтлэг үнэт зүйлсээс хүн тус бүрийн онцлогийг харгалзсан аядуу шилжилт юм. Улс төрийн амьдрал дах зөрчлийг илрүүлэн гаргах, уялдааг зохицуулах шаардлагатай. Энэ нь нийгэм улс төрийн тууштай туйлбартай хөгжлийн баталгаа төдийгүй хурцадмал байдал алдагдахаас урьчилан сэргийлнэ.
Марксийн ангийн тэмцлийг Дарендорф 19 зууны улс төрийн агуулгатай холбон авч үзсэн:

Ральф Дарендорф
Биологийн парадигм
Францын улс төрч М.Дюверже, Ж.Бюрдо нар "Улс төрийн ШУ-ны судлах зүйл бол засаглал, түүний янз бүрийн илрэлүүд, түүний дотор хүмүүсийн олон янзын бүлгүүдийн доторх засаглалын асуудал" юм.
М.Дюверже
Улс төрийн ШУ-ны тулгуур үндсэн
асуудлууд
Улс төрийн засаг түүний мөн чанар, бүтэц, субьект
Улс төрийн систем, дэглэм
Эрх зүйт төр, иргэний нийгэм
Төрийн удирдлага, засаг захиргааны тогтолцоо
Улс төрийн намын болон сонгуулийн систем
Улс төрийн нийгэмшилт, улс төрийн соёл
Улс төрийн үйл явц
Улс төрийн мөргөлдөөн түүнийг шийдвэрлэх арга зам
ОУ-н харилцаан дахь улс төрийн асуудал
Улс төрийн технологи

Улс төр судлалын судлагдахуун болох улс төрийн онол, үзэл баримлал, улс төриийн ухамсар, сонирхол, төрийн харилцаа, улс төрийн байгууллага, улс төрийн соёл, үнэт зүйл гэх мэт нь улс төрийн хүрээний гол агуулгыг тодорхойлж байдаг.
Томас Самуэль Кун
“Парадигм бол аль нэгэн шинжлэх ухааны нийгэмлэгийн хүлээн зөвшөөрч итгэл үнэмшил, үнэт зүйл болон арга хэрэгслийн нийлбэр мөн”
Шинжлэх Ухаан
Кумулятив- Аливаа шинжлэх ухаан нь тухайн обьект түүний өмнө нь оршин байсан мэдлэг дээр шинэ мэдлэг нэмэгдэн хуримлагдах замаар эволюци байдлаар хөгждөг.

Парадигм- Шинжлэх ухааны хөгжил нь өөр онолыг баримтлагчдын итгэл үнэмшил, үнэт зүйлийг няцааж халах замаар хувьсгалын шинжтэй хөгждөг.
Биологийн парадигмын онолын үндэс нь ноёрхогч ангийн биологийн уг гарлын тухай 19р зууны италын эрдэмтэн Ц.Ламброзо, М.Нордау нарын үзэл баримтлал,сэтгэл зүй,физиологийн ижил төстэйн тухай Д. Армстронгийн сургаал,Америкийн натурализм юм.

Орчин үеийн биологийн парадигм нь физиологи ,генетик,үзэл байдалын биологи,экологи,хувьсалын философийн нийлэгт суурилсан онолын цогц юм.
Ц.Ламброзо
М.Нордау
Улс төрийн субьектыг холбож буй соёлын хэм хэмжээг “биологичлох” нь улс төрийн амьдралыг зогсонги байдалд оруулж улмаар сүйрэлд хүргэнэ гэж Э.Дюркгейм үздэг бол эсрэгээр нь дэмждэг тал байдаг. Тэдний үзэж буйгаар хүмүүсийн төрөлхийн генетикийн шинж чанар нь улс төрийн хүрээн дэхь үйл ажиллагааны хангалттай үндэс болж өгдөг.

Ерөнхийдөө улс төрийн шинжлэх ухаан дахь био арга зүйн аргачлал нь хүн амьтан 2 нийтлэг эхлэлтэйг хүлээн зөвшөөрсөнд тулгуурладаг.Үүнийг нотлохын тулд антропоморфозын зарчмыг ашигладаг. Энэ нь амьтанд байхгүй буюу хэсэгчлэн байдаг шинж чанарыг дөвийлгөж, хүмүүсийн зан байдалын хүрээнд түүнийг нэвтрүүлдэг.
Майер Улс төр,биологи 2г дотоод гарал нэгтэй хүрээ,өөрийн дотоод зохицуулалтын ижил төстэй тогтолцоо гэж үздэг.

Биологийн парадигм дахь хүмүүсийн социаль болон улс төрийн идэвхийн уг чанарыг тайлбарлах түгээмэл томъёолол нь австрийн этологич К.Лоренцийн дэвшүүлсэн “түлхэц-бие махбод-хариу үйлдэл” гэсэн нэр томъёолол юм.Энэ нь олон түмнээс хүссэн дэмжлэгээ авч чадаагүй хошуучлагчын мэдрэмж шиг.Иймээсч улс төрийн өөрчлөлтийн эх сурвалжыг биополитикт улс төрийн нэг субьектээс нөгөөд шилжих санааны оньс гэж үздэг.
Өрнөдөд биополитикийн дээрх загвар нь улс төрийн үйл байдлын хүйс болон насны онцлогийг харгалзан арга барилын онцлог,улс төрийн сэтгэлгээний үндэстэн,угсаатны эх дүрийг тодорхойлоход өргөнөөр хэрэглэгддэг.Улс төрийн үйл явцад хүмүүсийн нас хүйс болон төрөлхийн бусад шинж чанарууд нөлөөлөх асуудалыг өдий болтол судлаагүй нь зарим оронд өндөр настан хошуучлагчид нийгэмд багагүй хохирол учруулж,удирдах албан тушаалыг эдгээр хүнд сурталтанд өмчлүүлж тусгай хууль гаргасантай холбоотой.
Өөрөөр хэлбэл,биополитик судлал эдгээр орны улс төрийн шинжлэх ухаанд зохих байр сууриа эзлээгүйгээс үүдэлтэй. Хэдийгээр улс төр судлалд биополитикийн үүрэг нөлөөний талаархи онолын мэтгэлцээн өндөрлөөгүйч олон үндэслэл,дүгнэлтийг өнөөгийн хавсарга судалгаанд үр дүнтэй ашиглаж байна.
Full transcript