Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Eerste Wereldoorlog

No description
by

Jan Blokker

on 13 November 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Eerste Wereldoorlog

In 1914 is de wereld (Europa) verdeeld in twee vijandige blokken
Centralen en Triple Entente
Duitsland is sinds 18 januari 1871 een keizerrijk
Het leger staat er in hoog aanzien
Het land loopt voorop wat betreft industrialisatie
Oostenrijk-Hongarije is sinds 1867 een dubbelmonarchie en personele unie
De oude keizer Frans Jozef (hij is 84 jaar oud in 1914) regeert over een groot aantal volkeren
Wenen is een cultureel centrum van Europa, met een groot aantal gerenommeerde koffiehuizen, waar de grote mannen en vrouwen van kunst, cultuur en wetenschap bijeen komen.
De stad oefent een enorme aantrekkingskracht uit op moderne kunstenaars: schrijvers, architecten, schilders
Oostenrijk-Hongarijë is een zogenaamde supra-nationale staat
In 1871 verliest Frankrijk Elzas-Lotharingen aan het Duitse keizerrijk; dat hebben de Fransen hun niet vergeven. Eéns zullen zij wraak nemen!
De opgewonden nationalistische politicus Léon Gambetta zei over het verlies van Elzas Lotharingen: "N'en parlez jamais, mais y pensez toujours"
Frankrijk is hét culturele centrum van Europa
Het land verkeert eind negentiende eeuw in een diepe crisis door de Dreyfuss-affaire
1. de Centralen
2. de Triple Entente
Duitsland verklaart Rusland de oorlog op 1 augustus 1914. Een grootscheepse militaire confrontatie tussen de Russen en de Duitsers aan het Oostelijk front volgt twee weken later. Voor de Duitsers loopt dit in eerste instantie slecht af, zij moeten Oost-Pruisen aan de Russen laten. De Russen vieren de triomf door een plaatje uit te brengen waarop een rijmelarij staat over hoe een agressieve Duitse hond slaag krijgt van de Russische soldaat.
de tsaar regeert als autocraat; hij weigert te luisteren naar goede adviseurs.
De populariteit van de tsaar is aanvankelijk onder het volk groot.
Rusland is een onmetelijk land,
maar het lijkt sterker dan het is: een zeer dunne bovenlaag van de bevolking heeft het zeer goed. Miljoenen boeren leven in bittere armoede en zonder hoop op verbetering
maar de onvrede neemt steeds meer toe; in 1905 schiet de politie op een menigte ongewapende boeren die 'vadertje tsaar' een smeekschrift willen aanbieden. Er vallen doden en gewonden.
Het verbond is niet sterk: Frankrijk is een (revolutionaire) republiek, Rusland is een onontwikkeld land bestuurd door een verstokte autocraat. Engeland zou zich eigenlijk het liefst afzijdig houden in haar 'splendid isolation'
Op 22 juni 1914 gaat het mis in de Bosnische stad Sarajevo. De troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije, Franz Ferdinand, wordt op straat vermoord door een anarchist, Gavrilo Prinzip.
Vijf weken later is het oorlog.
het enthousiasme bij het bekend worden van de oorlogsverklaringen is weliswaar niet algemeen, maar wel zeer luidruchtig.
Berlijn, 1 augustus 1914. Studenten op Unter den Linden verwelkomen de oorlog.
De soldaten spreken af dat ze elkaar binnenkort zullen zien aan de koffie op de Champs Elisées
In Duitsland wordt de oorlog beschouwd als defensief! Duitsland, is het verhaal, wil geen oorlog, Duitsland wil gewoon een "plaats onder de zon." Duitslands vijanden weigeren het die gerechtvaardigde plaats te geven.
De algemene verwachting is dat er binnen afzienbare tijd wel oorlog móet komen.
Oorlog wordt in nationalistische kringen beschouwd als een positief iets: een manier voor een volk om haar kracht te tonen.
Frankrijk zint op wraak voor 1871, Duitsland voelt zich als grote mogendheid miskend
De twee bondgenootschappen (Frankrijk en Duitsland voorop) bewapenen zich in rap tempo.
De troonopvolger van Nikolaas, Alexei, lijdt aan de gevreesde ziekte hemofilie, een stoornis die de bloedstolling hindert: patiënten lijden aan ernstige pijnen, en inwendige bloedingen die niet overgaan.
Alexei is in 1904 het laatst geboren kind van Nicolaas en Aleksandra; zijn moeder is wanhopig.
Ten einde raad, wanneer de jonge tsarevitsj in 1907 weer eens een aanval heeft waaraan hij lijkt te bezwijken, wordt de hulp ingeroepen van een gebedsgenezer, Grigori Raspoetin.
De jongen geneest. Voortaan geniet Raspoetin een haast onbegrensd vertrouwen van de tsarina.
Raspoetin lijdt een weinig conventioneel leven; al snel gaan de wildste geruchten door Sint Petersburg over zijn seksuele uitspattingen.
De beschuldigingen doen veel schade aan het imago van de tsarina, die toch al niet erg populair is.
Tot overmaat van ramp is zij ook nog Duits van origine. Tijdens de oorlog wordt zij vrijwel openlijk beschuldigd van landverraad.
oorlogspropaganda
De verwachting is dat de oorlog binnen de kortste tijd voorbij zal zijn
- en besloten zal worden met een klinkende overwinning -
In de praktijk echter blijkt de verdediging te sterk voor de aanval
De oorlog loopt vast in de loopgraven die zich uitstrekken van de Atlantische kust van Frankrijk tot in de Zwitserse Alpen
keerpunt 1917
Sinds 1888 wordt het keizerrijk geregeerd door Wilhelm II, een eigenzinnige figuur, die eigen-lijk niet geschikt is voor de politiek. Nadat in maart 1890 Rijkskanselier Otto von Bismarck is ontslagen, wordt de buitenlandse politiek van het Duitse Rijk steeds provocatiever.
Daardoor nemen de spanningen in Europa toe.
Londen is eind negentiende eeuw het centrum van een wereldrijk
De Engelsen houden zich het liefst, vanuit hun 'splendid isolation' buiten de internationale politiek
De Engelse vloot is de grootste van de wereld
De Duitse vlootbouw alarmeert de Engelsen.
In 1907 verbinden de Engelsen zich aan de Entente Cordiale
Zó luidruchtig is het enthousiasme, dat degene die vanuit overtuiging misschien tegen de oorlog is, daarvoor in het algemeen niet durft uit te komen, uit angst te worden gelyncht
Je uitspreken tegen oorlog is in die opgewonden stemming van juli-augustus 1914 levensgevaarlijk:
In de avond van 31 juli wordt in een Parijs café de Franse socialistenleider Jean Jaurès door een nationalist doogeschoten.
.
Gruwelpropaganda
De opeenvolgende stadia van een gerucht over de val van Antwerpen in 1914. Het eerste bericht in de se­rie is uit de Kölnische Zeitung, vervolgens zien we de opeenvolgende versies in de niet-Duitse kranten.
1.Kölnische Zeitung: Toen de val van Ant­werpen be­kend werd, werden de kerkklokken geluid [Bedoeld is: in Duitsland; men had toen immers in Duitsland de gewoon-­te om de klokken te luiden bij gelegenheid van gro­te overwin­ningen]
2.Le Matin (Parijs): Volgens de Kölnische Zei­tung werden de priesters in Antwerpen ge­dwongen de kerk­klokken te luiden toen de ves­ting gevallen was.
4. Corriere della Sera (Rome): Volgens berichten van The Times uit Keulen -via Parijs- werden de onge­luk­kige priesters, die weigerden de kerkklokken te lui­den toen Antwerpen gevallen was, veroordeeld tot dwangar­beid.
5. Le Matin (Parijs): Volgens berichten van de Cor­riere della Sera uit Keulen -via Londen- kregen wij bevestiging van het feit, dat de barbaarse ver­overaars van Antwerpen de ongelukkige priesters, die heldhaftig weigerden de kerkklokken te luiden, ge­straft hebben door hen als le-­vende klepels met het hoofd naar bene­den in de klokken op te hangen.
3. The Times (Londen): Volgens wat Le Ma­tin ver­nomen heeft uit Keulen werden de Belgische pries­ters, die weiger-­den de kerkklokken te luiden toen Antwerpen ge­val­len was, uit hun ambt ontzet.
Russische mobilisatie leidt dus direct tot oorlog
Von Schlieffen/Moltke plan
Twee-frontenoorlog is ongewenst
Daarom éérst oorlog in het westen, daarna oorlog in het oosten
Rusland heeft vijf weken nodig om het leger te mobiliseren.
In die vijf weken moet Frankrijk verslagen worden:
Het Duitse leger moet met een hele grote omtrekkende beweging, dat noemen ze in de krijgstheorie een ,
om Parijs heen trekken. De hoofdstad wordt als het ware gewurgd.
De opdracht luidt: 'De soldaat aan de uiterste rechterflank moet met zijn mouw het Kanaal schampen.'
Cannae
Aldolf Hitler te München 1 augustus 1914
Aan het begin van het jaar 1917 is de oorlog in het westen volledig vastgelopen.
Het moreel van de soldaten begint ernstig terug te lopen.
Ook de burgerij krijgt meer last van de oorlogsomstandigheden. Wat Duitsland betreft wordt de geallieerde blokkade steeds knellender.
In het Franse leger wordt eind 1916 gestaakt en gemuit: de straffen zijn draconisch.
Ook in Petersburg wordt, gevolg van honger en een uitzichtloze oorlog, vanaf 23 februari gestaakt en gedemonstreerd.
Militairen die op de stakers en muiters worden afgestuurd blijken onbetrouwbaar: op 27 februari (12 maart) treedt de tsaar af
Rusland in grote beroering: dat is een meevaller voor de Duitsers
In een geblindeerde trein wordt in april een geheim wapen achter het Russische front gebracht: Vladimir Iljitsj Lenin, een verklaard tegenstander van de oorlog, die de slogan introduceert:
Land! Brood! Vrede!
In oktober slaagt de groep rond deze beroeps-agitator erin om de macht over te nemen. De oorlog wordt ogenblikkelijk gestaakt. Duitsland hoeft geen oorlog meer te voeren op twee fronten!
Aan het eind van het jaar 1917 lijkt het of het Duitse Keizerrijk de oorlog alsnog zal gaan winnen
nog voor dat de invloed van de Amerikanen merkbaar is
Amerikanen?
Rusland
2 december 1813: speech van president Monroe
It is impossible that the allied powers should extend their political system to any portion of either continent without endangering our peace and happiness; nor can anyone believe that our southern brethren, if left to themselves, would adopt it of their own accord. It is equally impossible, therefore, that we should behold such interposition in any form with indifference.
3 maart 1918 Vrede van Brest-litovsk
De fabel van Brest-Litovsk, een spotprent van Willy Sluiter. De Duitse vos zegt tegen de raaf Trotski: ‘Je spreekt zo mooi, zeg het nog eens: “zelfbestemmingsrecht”...’
Presidentsverkiezingen 1916
Op 7 mei 1915 werd het Engelse cruise-schip 'The Lusitania' tijdens een reis van New York City naar Liverpool door de Duitsers tot zinken gebracht in de Ierse Zee. Een Duitse onderzeeër had met een torpedo een gat geschoten in de stuurboord boeg van de Lusitania; kort daarop volgde nog een explosie. Het schip zonk in slechts 18 minuten. 1.198 opvarenden kwamen om het leven, waaronder 128 Amerikaanse staatsburgers.
16 januari 1917 Zimmermann telegram
Oorlogsverklaring President Wilson in Congress 6 april 1917:
Wij moeten de gehele wereld duidelijk maken, welke onze beweegredenen en doeleinden zijn. Mijn eigen gedachten zijn niet van de gewone normale weg afgebracht door de ongelukkige gebeurtenissen van de laatste twee maanden. Ik geloof niet dat de mening der natie er door veranderd of vertroebeld is. 
Ik beoog thans werkelijk dezelfde dingen, als toen ik op 22 januari de Senaat toesprak, dezelfde die ik in mijn gedachte had toen ik tot het Congres sprak op 3 en 26 februari. 
Ons doel is nu, evenals toen, op te komen voor de principes van vrede en recht in het leven der volkeren, tegen de zelfzuchtige autocratische macht, en onder de werkelijk vrije, zelfregerende volkeren der wereld zulk een overeenstemming van bedoelingen en daden tot stand te brengen dat zij de inachtneming van deze principes voortaan zullen waarborgen.
Neutraliteit is niet langer praktisch of wenselijk nu de wereldvrede op het spel staat en de vrijheid der volkeren en de bedreiging van die vrede en vrijheid ligt in het bestaan van autocratische regeringen, gesteund door een georganiseerde macht, die geheel door haar eigen wil en niet door de wil van haar volk gecontroleerd wordt. Onder zulke omstandigheden hebben wij met de neutraliteit afgedaan. Wij staan aan het begin van een periode, waarin er op zal worden aangedrongen, dat dezelfde standaard voor daden en verantwoordelijkheid voor bedreven kwaad onder de naties en hare regeringen zal worden in acht genomen, als onder de individuele burgers van beschaafde staten. 
8 januari 1918:
Veertien Punten
Full transcript