Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Pamamahayag

No description
by

Carlo Toquero

on 17 July 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Pamamahayag

Pag-aanyo ng Pahina
Pagwawasto ng Kopya, Sipi o Orihinal (Copyreading)
Pagwawasto ng Kopya, Sipi, o Orihinal - Ito'y isang paraan kung saan ang isang tagapagwasto ng kopya ( copyreader) ay inayos ng mabuti ang kopya, sipi o manuskrito bago ito ipadala sa palimbagan.


1. Ang malalaking larawan ay kailangang ilagay sa gawaing itaas ng pahina at malapit sa balitang kaugnay nito.
2. Ang larawan ay kailangang mailagay sa tabing balitang kaugnayan dito at ang pagkaugnay ay dapat maipakilala.
3. Ang tao sa larawan ay kailangang paharap sa pahina o sabalitang may kaugnay ditto (facing in).
4. Ang mga larawang di-magkaugnay ay di dapat pagtabi-tabihin.
5. Sa pang mukhang pahina, di dapat mailagay ang larawan sa lupi(fold). Kung hindi maiwasan nito, ang mata ng taong nasa larawan ay di dapat matama sa lupi.

Mga Tuntunin sa Pag-aanyo at Paglalagay ng Larawan sa Pahina
Tungkulin ng Tagawasto ng Kopya
4. Magwasto ng mga kamalian sa kaanyuan (errors in structure).
6. Mag-ayos ng pamatnubay upang maging mabisa ito at maikli.
3. Magwasto ng mga kamalian sa balarila (errors in grammar).


2. Magwasto ng mga kamalian sa mga talang nakalap (error in fact).
1. Magbigay ng tagubilin sa printers (printer’s direction) tungkol sa uri at laki ng tipong nais gamitin at kung ilang ems ang lapad ng kolum.
5. Magwasto ng kamalian sa istilo (errors in style).



11. Mag-alis ng mga salitang walang kabuluhan (verbal deadwood).

10. Magpalit ng mga salitang tekniko (technical terms) pabalbal na salita (jargons, slang, etc.)
12. Mag-alis ng mga salitang naninirang puri (libelous material).


9. Mag-alis ng mga salitang nagsasaad ng kuro-kuro o opinion kung ang winawasto ay balita.
8. Iayos ang pagkabuo at pagkakasunod-sunod ng mga talaan sa artikulo.
7. Mag-alis ng di-mahalagang tala o paksa.
13. Magsulat ng ulo ng balita.
Mga Kailangan Kagamitan sa Pagwawasto ng Kopya
1. Matulis na lapis na may malambot at maitin na tasa.
2. Kagamitang pang-opisina, makinilya, kompyuter, atb.

3. Sanggunian talasalitaan, thesaurus, almanac, aklat pamaraan o istilong pamahayagan (stylebook) atb.
4. Aklat sa balarila.

5. Sipi ng mga dating isyu ng pampaaralang pahayagan.


Mga Paraan sa Paggamit ng Pananda
1. Sa paggamit ng pananda, maging malinis ang kopya at iwasan ang pagsulat ng maraming salita.
2. Lahat ng pagwawasto ay ilagay sa ibabaw ng salitang iniwasto.


3. Hindi naglalagay ng mga pananda o pagwawasto sa mardyin. Ito’y ginagawa lamang sa pagwawasto ng pruweba (proofreading).
Mga Paraan ng Pagwawasto ng Kopya
1. Ilagda ang pangalan o pirma sa dulong kaliwa ng papel.
2. Ilagay ang bilin sa printer (printer’s direction or specification) sa dulo ng kanang itaas ng papel. .

3. Basahin muna nang may pagkaunawa ang kabuuan ng artikulo.

4. Basahin ang mali sa balarila, bantas, istilo, baybay at iba pang kamaliang mapansin.

5. Ihambing ang iniwastong mali sa tala.


6. Basahin muli ang kopya upang tiyakin na: 1) ang mahalagang tala ay napaloob at ang di-mahalagang tala ay naalis na; b) ang muling pagsulat at pagbuo ay mahusay, at c) naipasok ng lahta ang pagwawasto.
7. Tignan ang haba ng artikulo kung akma sa takdang espasyo.
8. Isulat ang ulo ng balita.

Pagwawasto ng Pruweba o Galerada
(Proofreading of Gallery Proof sa Letter Press Printing


Pagwawasto ng Pruweba (Proofreading) – isang paraan sa pagwawasto ng mga pagkakamali ng taga-linotipya o ng computer encoder sa pagbubuo ng pruweba upang makapaglabas ng isang malinis at walang anumang kamaliang pahayagan.
Mga kamaliang maaaring Malikha ng Linotypist o ng Computer Encoder
Kamalian sa kopya ( copy error)
Kamalian sa paglinotipya ( operator’s error)
Kamalian sa paglimbag ( machine error)

Disenyong Pampamahayagan (Newspaper Design)
Ang balangkas ay ang magandang pagkakaayos ng mga sangkap gaya ng ulo ng balita, at ng balita, larawan at mga illustrasyon sa pahina ng pahayagan.
Ang latag ay ang magandang pagkakaayos ng mga elementong nabanggit sa magasin o anunsyo.
Dalawang Uri ng Disenyo
1. Disenyong Pahalang (Horizontal Design)-Ang bawat balita ay nakalatag sa dalawa o mahigit pang kolum.
2. Disenyong patindig (Vertical Design)- Ang bawat balita ay nakalatag sa isang kolum lamang.

Disenyong Pangtabloid
 Ang ulo ng mga balita sa pahayagan ay nasa pangmukhang pahina (front page) at kung sa magasin ay nasa pabalat ng aklat (cover Page). Nakalimbag ito sa malalaking tipo at nagtataglay ng magagandang larawan.
Pag-aanyo ng Pahina

Ang pag-aanyo o lay-out ng pahina ay ang kaayusan ng mga larawan at ang mga iba’t ibang lathalain upang maging kaakit-akit at kawili-wiling tunghayan ito.
Kahalagahan ng Pag-aanyo ng Pahina
• Upang pagandahin ang pahina.
• Upang bigyang antas ang bawat balita.
• Upang magkaroon ang pahayagan ng sariling personalidad.

Mga Pamamaraan sa Pag-aanyo ng pahina
 Sa pamamagitan ng pag-aayos ng ulo at teksto ng balita.
 Sa pamamagitan ng pag-aayos ng larawan at ibang illustrasyon.
Ang pagbuo ng Pahina
A. Sa Letter Printing
B. Sa Offset Printing
C. Sa Cold type o Photocomposition Printing
D. Sa Video Display Terminal (VDT) Printing (Computer Printing)

Uri ng Pag-aayos o Pag-aanyo ng Pahina
 Kaanyuang Sirkus
 Timbang na Kaayusan
-Lumang paraan ng pag-aanyo

 Makabagong Kaanyuan
 Bai-baitang na kaanyuan
 Natatago o di-karaniwang Timbang na Kaanyuan
 Bali-baling kolum na Kaanyuan
Pag-aayos ng pahina batay sa pag-aayos ng larawan
 Ang Ayos X
 Ang ayos Paliko
 Ang Ayos L
 Ang Ayos J
 Ayos Payong
Mga Patnubay sa Pag-aanyo ng mga paloob na pahina
1. Ituring na magkaharap na pahina.
2. Ang pahinang pambalita at ang pahinang pang-editoryal ay ginagamitan ng panlalaking tipo tulad ng roman at boldface para sa teksto.

3. Ang pahinang panglathalain at ang pahinang pampanitikan ay ginagamitan ng pambabaing tipo tulad ng roman at boldface para sa teksto at ang coronet, mandate, liberty atbp para sa pamagat nito.

4. Ang pahinang pampalakasan ay dapat nakalathala na nagtataglay ng mga larawang may aksyon, bilis at kulay. Malalaki at maiitim ang mga tipo sa pagsulat ng ulo ng balita, nakakahon ang mga iskor at istatistika.

Mga Simulaing dapat sundin sa Pag-aanyo
 Kaisahan
 Timbang

Diin o kapamagitan
 Kilos o Galaw
 Kabagay o Proporsyon
 Pagkakaiba o kontras
Mga Patnubay sa Pag-aanyo
1. Ilagay ang pinakamahalagang balita sa kanang itaas.
2. Paglayuin ang mga lathalaing magkasinhaba.
3. Ibahin ang anyo ng pahina sa bawat labas ng pahayagan.
4. Iwasan ang hagdan-hagdang ayos ng mga balita.

5. Iwasan ang pagputol ng balita ang pagpapatuloy nito sa ibang pahina. Iwasan din ang siksik na ayos.
6. Iwasan ang paglalapit ng di magkaugnay na larawan at lathalain.


7. Iwasan ang paglalayo ng magkaugnay na lathalain at larawan.
8. Iwasan ang paggamit ng maraming uring tipo sa iisang pahina.
9. Iwasan ang paglalagay ng karugtong sa itaas ng pahina o sa pabalik na pahina.
10. Iwasan ang paglalagay ng pangalan ng pahayagan sa ilalim ng pahina.


10. Iwasan ang paglalagay ng pangalan ng pahayagan sa ilalim ng pahina.
11. Iwasan ang paggamit ng banner o pangunahing ulo ng balita kung hindi ito nararapat sa kahalagahan ng balita.
12. Iwasan ang paggamit ng maraming ulo ng mga balita na may magkakaparehong tipo, laki at uri.
13. Mula pito hanngang siyam na istorya o balita ang tamang bilang sa pangmukhang pahina ng tabloid.
14. Iwasan ang nagbubungguang ulo ng mga balita, larawan ng taong nakatinging palabas sa pahina, larawang lumalampas sa kolum at sa humihiyaw na ulo ng balita.
Larawang Pampahayagan
(Photojournalism)

- Ang larawang pampahayagan ay isang sining at agham ng pagkuha ng larawan at ang pagsasama ng larawan at ng sulatin tungkol dito.
Kahalagahan ng mga larawan sa pahayagan at magasin
1. Nakatutulong sa isang mabisang paglalahad ng balita.
2. Nagbibigaya buhay sa kaanyuan ng pahina sa pamamagitan ng paghidwa sa abuhing talataan (breaking up gray matter or solid types).
3. Nagbibigay ng buhay at sigla sa mga lathalain.
4. Nagiging makatotohanan ang mga balita sa mga mambabasa.
5. Pinaikli ang teksto. Ang isang larawan, ayon sa isang kasabihang intsik, ay katimbang ng 10,000 sailta.
Katangian at Panghalina ng Larawan (Appeal of Pictures)
1. Tunggalian (Struggle)
2. Takot o Sindak (Fear)
3. Pagdamay o Simpatya (Sympathy)
4. Mga Bata (Children)
5. Mga Hayop

6. Kasarian (Sex)
7. Ganda (beauty)
8. Lubos ng Pagkakilala (Familiarity)
9. Galaw, Akyon (Action)
10. Kahalagahan ng Balita (News Value)

Mga Larawang ukit (Types of Newspaper art engravings in letterpress printing)
1. Half Tone
2. Line etching
3. Linoleum cut
Pamantayan sa Pagpili ng Larawan
1. Kahalagahan pang-tekniko (Technical Value) – Tumutukoy sa mga larawang ganap, maliwanag, walang dumi o mantas at medaling kopyahin sa pamamagitan ng kamera.
2. Kahalagahan pang-editoryal (Editorial Value) – Tumutukoy sa mga larawang kawili-wili at nagsasalaysay kahit sa unang sulyap pa lamang; may mga saglit na katotohanan at kabuuan.
6. Ang larawan ay hindi dapat matabi sa napakatingkad na anunsyo o saulongbalita.
7. Ang larawang binubuo ng maraming kolum ay nararapat mailagay sa gawing kaliwang itaas o sa alinmang sulok sa ibaba.
8. Kung ang mga larawan ay nasa gawing itaas, huwag lagyan ng oberlayn(overline/caption), pamagat o paliwanag.
9. Isaisip ang habang kapsyon. Hanggat maari, ay isang dali lamang ang lalim.
10. Maglaan ng puwang sa dami (dummy) para sa kapsyon.

Ang Pagtabas ng Larawan (Cropping)
Ang kraping (cropping) ay isang paraan ng pagbawas ng di kailangang bahagi sa larawan. Ang ititira ay ang bahaging mahalaga lamang para sa paggamit ng balita (reduced) o palakihin (enlarged) o “i-panel” sa ibang larawan.
Tagubilin sa Paraang Kraping
1. Huwag gupitin ang larawan sa tuhod o siko ng tao.
2. Upang maipakita ang itatampok sa larawan, gumamit ng cropper’s L’s
3. Huwag maglagay ng guhit (crop marks) sa ibabaw ng larawan.
4. Gumamit ng friskrt sa ibabaw ng larawan sa pagsasagawa ng pagtabas ng larawan ang palalakihin at paliliitin.
5. Huwag gumamit ng paper clip o staple wire sa larawan.

6. Iwasang malagyan ng markang mga daliri o lapis ang larawan.
7. Dapat magkaroon ng isang bahaging kawilihin sa isang larawan.
8. Piliin ang pinakamahalag ang tao lamang sa larawan.
9. Tandaan lagging mga larawang may aksyon, buhay at kawiliwilihan ay iyong close-up ang kuha, kita ang mga tao at ang kanilang mga damdamin sa kanilang mukha at anyo.


Pagsulat ng Kapsyon (Caption Writing)
Ang kapsyon ay ang paliwanag ukol sa larawan na katulad ng pamatnubay ng balita na nagtataglay ng mahahalaga ng sagot sa mahahalaga ng tanong sa anim na tanong sa isang balita mula sa pinakamahalaga hanggang sa di-gaanong mahalaga. Tinatawag din ito na katlayn (cutline) o underlayn (underline). Hanggat maari, ang kapsyon ay nasa ilalim ng larawan.
1. Ang lahat ng tuntunin sa pagsulat ng balita ay sinusunod dito.
2. Dapat maikli lang ang kapsyon na nagtataglay ng 15 na salita lamang sa bawat pangungusap.
3. Ang mga mahahalagang tanong sa sinasagot ay Sino? Ano? Saan? Kailan? At Bakit ginawaito? Kailang ginawa ito?

4. Isulat ang buong pangalan ng nasa larawan upang sila’y makilala. Hindi kalian ganito kung ang larawan ay isang nag-uumpukang larawan (crowd scene). Kung kailangang ipakilala ang nasa larawan, banggitin kung “sino ang sino”.
5. Sa masayang larawan ay nararapatang masayang kapsyon. Huwag lagayan ng mapagbirong kapsyon ang malungkot na larawan. Pag-uganayin ang kapsyon at ang kalagayan (mood) ng larawan.
6. Nakikipagtalakayan (conversational) ang kapsyon.

Halimbawa :
a. “Si Reyna Elizabeth at Inglatera ay nakasuot ng putting-putting gown at ang kanyang kaakbay na si Prinsipe Felipe ay nakasuot ng unipormeng pandigma”.
7. Dinadagdagan ng detalyeng kapsyon kung anong nakikita sa larawan. Hindi kapsyon ito kung binabanggit lamang ang nakikitang mambabasa.
Halimbawa:
a. “Pangulo ,Nagtatalumpati”. Ang tumpak ay: “Pinaliliwanag ng Pangulo ang kahulugan ng VAT.”
8. Huwag ng pagsinungalingan ng kapsyon ng larawan.
a. Halimbawa
“Nagtatanim ng mga punong-kahoyang mga kadete sa buhok Arayat.” Ang mga kadete ay nagtatawan at hindi naman nagtanim. Sila ay nakaharap sa kamera.
9. Iwasan ang ganitong pasimu lang kapsyon. ‘’Makikita sa larawan sina…’ lalut lalo na kung hindi naman. Huwag gamitinang ganitong pasimula, “Pinapakikita ng larawan …” (photo shows..”) Kalabisan na ang mga ito.
10. Isulat ang paliwanag sa larawan di-tuladng na sa balita kung ito’y nauukol sa balita. Sa kabilang dako, igawa ng isang tampok na paliwang ang isang di-pang karaniwang larawan.
11. Iwasan gulitin pa ang mga talang na banggit na sa balita.

12. Pumiling mga angkop na salita na magingpamagatng larawan. Ito ang tinatawag na catchline.
13. Gumagamit ng mga pandiwang pangkasalukuyang sa paliwang.
14. Gawing tatlo hanggang limang pangngusap ang habang kapsyon o kaya’y isang daliang lalim o may 35 salita.
15. Ang huling linya ay dapat umabot sa dulong larawan.

16. Iwasang gumamit ng mga pang-uri sa paliwang. Gaya sa pagsulat ng balita, No editorializing.
17. Alisin ang mga di-kailangang salita o kapsyon.
18. Isulat nang maayos at maliwang ang bilin sa taga-linotipya (printers direction).

Ang Oberlayn (Overline)
Ang kapsyon ay ang paliwanag ukol sa larawan na karaniwang nasa ilalim nito. Hindi ito ang gamit sa oberlayn. Ang oberlayn ay parang isang eteketa(label) o pamagat lamang ng isang pangyayari sa larawan tulad ng “Pookng Labanan.” Maikling-maikli lamang ito at napapaligiran ng puting ispasyo. Kadalasang nasa itaas itong larawan.
Full transcript