Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Ask-ı Memnu inceleme

No description
by

Hasan Batin Ozkurt

on 1 May 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Ask-ı Memnu inceleme

AŞK-I MEMNU Eser İncelemesi Eser Hakkında Bilgi Servet-i Fünun Dergisinde yayınlanmıştır . Eserin Konusu Eserin Konusu: Kırk beş yaşlarındaki Adnan Bey ile yirmi iki yaşındaki Bihter’in evlenmesi, bu evlenmenin öncelikle, Adnan Bey’in kızı Nihal’in ve diğer insanların üzerindeki etkisi ve evliliğinde aradığı mutluluğu bulamayan Bihter ile Adnan Bey’in yeğeni Behlül arasındaki yasak aşktır. 1898-1900 yılları arasında yazılmıştır.
Batılı yaşayış tarzına kaymış zengin bir Türk ailesinin hayatı, ayrıntılarıyla verilirken bu aileyle ilişkiler kuran zengin olmayan fakat monden hayata özenen diğer bir ailenin hayatı da anlatılıyor. Siyasi ve dini baskılardan dolayı toplumsal davalardan çok kahramanın iç hayatına değinilmiştir.
Bu davranış realist roman metoduna da uygundur Olay Özeti Bakış Açısı: Anlatıcı yazar, eserde her şeyi bilen ve gören bir konumundadır. Şahısların iç konuşmalarını duyar 1900
1925
1939
1945
1962
1969 Yazar 1900 tarihini taşıyan ilk baskısında Osmanlıca bir dil kullanmış ve bundan 25 yıl sonra eserini yeni baştan ele almıştır.Üslüp bakımından değişiklikler yapmak zorunda kalan Halit Ziya , 1925 baskısını anlaşılır bir dille sadeleştirmiştir. Aşk-ı Memnu’da olay, Boğaziçi’nde bir sandal gezintisiyle başlar. Adnan Bey kırk beş yaşlarında, zengin, zarif, kültürlü bir kişidir. Karısını kaybettikten sonra Boğaziçi’ndeki yalısında kızı Nihal, oğlu Bülent ve hizmetkârları ile birlikte yaşamaktadır.
Bihter yirmi iki yaşında güzel bir genç kızdır. Adnan Bey’in kendisiyle ilgilendiğini düşünen annesi Firdevs hanım’ın karşı çıkmasına rağmen Adnan Bey’le evlenir. Bu evlilik, başlangıçta iyi anlaşır. Fakat bir süre sonra hizmetkârlarından bazıları evi terk eder. Çok sevdiği kardeşi bülend yatılı okula gönderilir. Bütün bunlardan Bihter’i sorumlu tutan Nihal’in Bihter ile arası açılır. Bunlara bir de mürebbiyesi Matmazel de Courton’un gönderilmesi eklenince Nihal Bihter’e kin duyar. Bihter bir yandan kocasıyla arasında olan yaş farkından, bir yandan da Firdevs hanımın kışkırtmaları ve yanlış davranışları sonunda bir boşluğa düşer. Bu zayıf anında Behlül’e yakınlık duyar. Yalıda kalan ve Adnan Bey’in yeğeni olan Behlül macera düşkünü, yakışıklı ve çapkın bir gençtir. Geceleri Behlül’ün odasında buluşurlar; fakat Behlül için Bihter diğer kadınlardan farksızdır. Onu da aldatır. Bir süre sonra ayak ağrılarını bahane ederek yalıya taşınan Firdevs Hanım, Nihal ile Behlül’ün nişanlanması fikrini ortaya atar. Önce bir şaka sayılan bu fikir, zamanla herkesin aklına yatar. Nihal adada halasının yanındayken Behlül’ün teklifini kabul eder. Bu arada Bihter Firdevs Hanım’a her şeyi anlatır. Ve bu evliliğe engel olmasını yoksa her şeyi kocasına anlatacağını söyler. Bunun üzerine Firdevs Hanım Bülend’le adadaki Behlül’e bir pusula gönderir. Fakat Behlül adadan ayrılırken bu kağıdı düşürür. Kağıtta yazılanlardan şüphelenen Nihal, yalıya döner. Merdiven başında Behlül ile Bihter’in konuşmasını duyarak bayılır. Bunun üzerine Adnan Bey, Nihal’in odasında Beşir’den her şeyi öğrenir. Bihter intihar eder. Behlül yalıdan kaçar. Nihal babasına kavuşur. Bülent, mürebbiye ve hizmetkârlar eve geri dönerler. Olanları unutarak eski mutlu yaşamlarına geri dönmeye çalışırlar. Bu romanda yazar ; olay örgüsünü kurduktan sonra ,kişileri olayların yürüyüşü ve birbirleriyle karşılıklı ilişkileri içinde oluşturmuştur .
Eserin başlıca kişileri bir kıskançlık fırtınası içinde birbirleriyle bağlantılı olarak gruplaşmıştır . Karakterler Bihter : Siyah saçlı , uzun kaşlı mahmur gözlü , güzel tebessümle gülen gençlik dolu bir çehreye sahip ve uzun boyludur .
Ruhsal olarak ise iflas etmeye mahkum bir şekilde karşımıza çıkar .
Aynı zamanda zayıf karakterli ve iyi bir eğitimden yoksundur . Adnan : İyi eğitim görmüş , Batılılaşmayı iyi hazmetmiş , çocuklarına düşkün , iyi kalpli , zengin ve zengin olduğu kadar bu servetinden asla gösteriş tutkusuna düşmemiş , zevk sahibi bir kişidir .
Karısını kaybettikten sonra kendisini çocuklarına vermiştir . Behlül : Yirmıaltı yaşında , zevke düşkün , eğlenceyi seven bir tip , giyinişte zevkine düşkün , sempatik , yakışıklı . Hayat felsefesi , eline geçen fırsatları değerlendirmek ve gününü gün etmektir . Kadınlara ve kızlara karşı büyük bir zaafı vardır. Nihal : Bakışına yorgunluk hali veren sarı , uzun , yukarıya kıvrık kirpikleri, mavi gözleri , saf bir tebessümü vardır.
İyi kalplidir , kıskançtır ancak kıskaçlığında hiyanet fikri yoktur . Müziğe karşı eğilimi vardır . İyi bir eğitim görmüş , davranışlarında veya konuşmalarında asla taşkınlık ve görgü kurallarına uygunsuzluk görülmez . Firdevs Hanım : Yaşını almış fakat hala gençlik taslayan çok boyanan ve süslenen biri olarak karşımıza çıkar .Batılılaşmayı hazmedememiş , yüksek sosyeteye özenen biridir . Kızlarının saygısını kazananmamış , daima onlar tarafından tepkiyle karşılanmıştır . Konuşmaları ve davranışları incelendiğinde derinliği olmayan basit bir görünüme sahiptir . BÜLENT:Tombul, al yanaklı, ince kumral saçlı sevimli bir oğlandır. Hiçbir şeyden haberi yoktur. Dağınık bir çocuktur.Adnan Bey’in küçük oğludur. Yatılı okula verilmiştir. Annesi ölmüştür. Üvey annesi Bihter ile arası iyidir. Ablasını çok sevmektedir.
MATMAZEL DE COURTON:Evlenmek için geç kalan, yaşı ilerlemiş yabancı uyruklu bir kadındır.İffet ve namusunu korumak için İstanbul’a gelen namuslu bir kadındır. Nihal’in annesiz kalışı onun annelik özlemini ortaya çıkarır. Onun da gönlünde bir annelik hevesi vardır. Nihal bu boşluğu doldurur.
PEYKER: Kısa, kumral, geniş omuzlu, dolgun vücutlu bir kadındır. Yirmi beş yaşındadır. Babasına benzemektedir.
Kocasına sadık iffetli bir kadındır. Behlül ona sarkıntılık eder; fakat namuslu Peyker, Behlül’ün asılmalarına aldırış etmez.Firdevs Hanım’ın büyük kızıdır. Evli bir çocuk annesidir.
Halit Ziya Uşaklıgil , dil ve üslup yönünden Servet - i Funun romanının Osmanlıca dilini ve ağır üslubunu kullanmıştır . Dil , Üslup Ve Teknik Yönden İnceleme Aşk-ı Memnu'da Batı roman tekniğinin bütün özellikleri görülmektedir.Olay örgüsü sağlam bir plana sahiptir.Realist romanın kuralları bu eserde , gerçek anlamda edebiyatımıza girmiştir. İki eserde de gerek eşlerin birbirleriyle evlenme sebepleri ve birbirlerine karşı
tutumları, gerekse sevgililerin birbirlerine karşı tutumları arasında benzerlikler
bulunmaktadır.
Ortak konu ; evli bir kadının yaşadığı yasak aşktır . Aşk– ı Memnu ve Anna Karenina da evlenen genç bayanlar aynı
sebepleri göz önünde bulundurarak evliliklerini gerçekleştirirler .
Daha iyi yaşam şartları , eşleri olacak erkeklerin konumları onları bu evlilikleri gerçekleştirmeye iten nedenlerdir. Her iki kadın da eşlerini sevemez . Bihter ona aşık olmayıp , onu
herkesi sevdiği gibi sever . Anna ise eşine karşı bu sevgiyi bile besleyemez Kadınların
tıpkı evlenme sebeplerinde olduğu gibi eşlerini aldatma sebepleri de benzerlikler taşır .
Anna ve Bihter evliliklerinde umdukları aşkı bulamamışlardır ve eşleri
kendilerini çeşitli sebeplerle ihmal etmektedirler . Bu eksiklikler onları buldukları aşkın
yakasına yapışmalarına neden olur .
Üç bayanda sevgilileri olacak erkeklerden etkilenmelerine rağmen , onlarla dost ,
arkadaş olma isteğindedirler . Özellikle Bihter ile Anna bu konuda birebir benzerlik
gösterirler :
“Yine sizinle eskisi gibi sadece bir dost olurduk ; (…) .” ( Aşk-ı Memnu , s .269 ) .
“(…) , birer arkadaş olalım ve bundan söz etmeyelim bir daha .” (Anna Karenina , s. 151) . Anna ve Bihter eşlerini aldatırlar . Hepsi aradıkları aşkı buldukları için tehlikeleri göze almaktan kaçınmaz . Üstelik Bihter bu konuda daha cesaretli ve gözü
kara davranır .

Anna ile Bihter sevgililerine o denli bağlıdırlar ki , gözleri onlardan başka bir şey görmez . Sevgililerini kıskanmaları, onları kaybetme endişeleri ve bu endişelerin
yarattığı yalnız kalma korkuları , sevgililerini sıkboğaz etmelerine neden olur .
Eşlerini aldatan bu kadınlar , ihanetin kabullenilir bir şey olmadığının farkındadırlar . Yaşadıkları yasak aşk kendilerini hem mutlu eder , hem de psikolojilerini olumsuz etkiler . Her ne kadar yaşadıkları paralellikler gösterse de eşlerini aldatan kadınlar başlarından geçen olaylar ve Anna evliliğine karar verirken bir başkasının etkisinde kalırken , Bihter kendi iradesiyle , hatta annesini karşısına alarak evliliğini gerçekleştirir.

Bihter’in evlendiği Adnan Bey , Anna’nın eşi gibi sosyal bir
adam değildir . Bu nedenle de Anna gibi kocası yüzünden sıkıcı toplantılara katılmak zorunda kalmaz . Ayrıca Anna’nın eşi gibi faal olmadığı için , Adnan Bey Bihter’i ihmal de etmez .

Her iki erkeğin eş seçiminde , bayanların güzellikleri etkilidir . Adnan Bey bu etkinin yanı sıra diğerlerinden farklı bir sebeple daha bu evliliği gerçekleştirir . Bu
sebep ilk evliliğinden olan iki çocuğunun bir gün evden ayrılacakları düşüncesidir .
Çocukları evden ayrıldıklarında yalnız kalmamak adına ikinci kez evlenmek ister . Anna'nın evliliğinden kendi öz çocuğu olurken , Bihter , Adnan Bey’in ilk evliliğinden olan çocuklarına annelik yapar . Üstelik bu onu sevindirir .
Aşk-ı Memnu romanında Bihter'in ailesi hakkında verilere rastlanırken , Anna Karenina’da Anna’nın ailesi hakkında pek bir veri yer almaz . Hasan Batın Özkurt
11 G 9598
Full transcript