Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Monarchia Parlamentarna w Anglii w XVII w.

No description
by

Błażej Tobiszewski

on 9 October 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Monarchia Parlamentarna w Anglii w XVII w.

Monarchia Parlamentarna
Forma ustroju politycznego, w którym głową państwa jest monarcha, który współdzieli władzę z parlamentem. We współczesnych europejskich monarchiach parlamentarnych kompetencje króla są jednak ograniczone do funkcji reprezentacyjnych, a realną władzę sprawuje demokratycznie wyłaniany parlament i rząd, na którego czele stoi premier. W ten sposób takie państwo de facto nabiera cech republiki demokratycznej, a monarchiczna forma rządów staje się tu jedynie dekoracją. Obowiązuje zasada rex regnat, sed non gubernat — "król panuje, ale nie rządzi".
Początki Monarchii
Formowanie się monarchii parlamentarnej w XVII – wiecznej Anglii, było ściśle związane z pojęciem tzw. rewolucji burżuazyjnej. Jako główną przyczynę tego szeregu zmian o charakterze prawno – instytucjonalnym podaje się absolutystyczną, nadmiernie uciążliwą władzę monarchy. W efekcie powodowało to powszechny opór społeczeństwa. Dodatkowo dochodziły do tego liczne konflikty religijne między poszczególnymi grupami wyznaniowymi. Ponadto pojawiła się wówczas również liczna grupa wolnych pracowników najemnych w miastach – proletariatu.
Pierwsza faza powstawania monarchii parlamentarnej, przypada na okres rządów drugiego już na tronie angielskim przedstawiciela dynastii Stuartów – Karola I. Władca ten był zwolennikiem wprowadzenia absolutystycznego systemu rządów w Anglii. W czasie jego rządów powstała tzw. Petycja o prawo (Petition of Right).
Dokument ten został uchwalony w roku 1628, a następnie skierowany do króla. W zamian za jego zatwierdzenie, parlament miał uchwalić nowe podatki. Petycja o prawa zawierała szereg postulatów, w tym m. in. zakaz nakładania nowych podatków bez zgody parlamentu, zakaz wiezienia kogokolwiek bez podstawy prawne
Konflikt pomiędzy monarchą, a parlamentem
Monarcha pomimo zatwierdzenia dokumentu, nie tylko nie stosował się do jego rozporządzeń, to już rok później rozwiązał parlament i sprawował władzę samodzielnie aż do roku 1640. W okresie od listopada roku 1640 do końca roku 1648 obradował tzw. Długi parlament. W toku jego działania powstało wiele uchwał zmierzających do wysunięcia pozycji parlamentu nad władzę monarchy.
W czasie funkcjonowania Długiego parlamentu powstał dokument uchwalony 22 listopada, w którym wyliczono wszelkie naruszenia jakich dopuścił się monarcha – tzw. wielka remonstracja. Poza zarzutami wobec króla, dokument zawierał również żądania dotyczące reformy Kościoła anglikańskiego oraz ograniczenia uprawnień Kościoła rzymskokatolickiego.
Konflikt między królem a parlamentem zakończył się ostatecznie wybuchem wojny domowej w Anglii, trwającej w latach 1640 – 1649. Karol I przegrał z siłami parlamentu dowodzonymi przez Olivera Cromwella. Jeszcze w roku 1648 został utworzony tzw. Parlament Kadłubowy, który po zakończeniu wojny skazał króla na karę śmierci. Po tych wydarzeniach nastąpił okres niepodzielnych rządów Cromwella. Anglia aż do roku 1660 przestała być monarchią
Konwencja
W roku 1660 dochodzi do powołania nowego parlamentu – Konwencji. Konwencja następnie uchwaliła restauracje monarchii i wezwała do objęcia tronu Karola II Stuarta. Zmiany te nie oznaczały jednak cofnięcia zdobyczy wcześniejszej rewolucji – zwłaszcza w kwestii pozycji parlamentu.
W kolejnych latach ukształtował się ostatecznie dwupartyjny system polityczny w XVII – wiecznej Anglii. Zapewniał on w efekcie skuteczność i stabilność rządom parlamentarnym. W roku 1679 zostało ponad to uchwalone prawo zwane – Habeas Corpus Act. Dzięki niemu zostały ostatecznie zdefiniowane zasady nietykalności osobistej.
Do kolejnych konfliktów między parlamentem a monarchą doszło w czasach panowania kolejnego króla z dynastii Stuartów – Jakuba II. Jego działania zmierzające do zmniejszenia roli parlamentu w kraju, doprowadziły ostatecznie do tzw. Chwalebnej rewolucji. Wówczas to po detronizacji władcy, tron angielski ofiarowano córce oraz zięciowi Jakuba II – Marii oraz Wilhelmowi III Orańskiemu.
Ten ostatni wydał w roku 1689 jeden z najważniejszych dokumentów w dziejach nowożytnej Anglii – Deklaracje praw (Bill of Rights). Zastrzeżono w niej m. in.: król nie może bez zgody parlamentu nakładać podatków, bezprawnie więzić, zawieszać ani wydawać ustaw. Poza tą deklaracją, ustawa o kadencji parlamentu oraz Akt o sukcesji, stały się podstawą niepisanej konstytucji angielskiej.
W efekcie rewolucji w Anglii, doszło do powstania pierwszego w świecie państwa demokracji parlamentarnej, w której dominującą grupą była burżuazja. Na obszarze Anglii powstały warunki do powolnego kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego.
Monarchia Teraz
Monarchia brytyjska (ang. Monarchy of the United Kingdom, także British monarchy) – monarchia konstytucyjna Wielkiej Brytanii oraz jej terytoriów zamorskich. Obecnie panująca, królowa Elżbieta II, objęła koronę 6 lutego 1952. Zarówno ona jak i członkowie jej najbliższej rodziny pełnią wiele obowiązków związanych z urzędem, reprezentacją i ceremoniałem dworskim.

Elżbieta II formalnie jest królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, głową Kościoła anglikańskiego, Wspólnoty Brytyjskiej oraz zwierzchnikiem sił zbrojnych Zjednoczonego Królestwa, jednakże jak przystało na monarchę konstytucyjnego, królowa pełni funkcje bezpartyjne, ograniczone do nadawania odznaczeń, możliwości rozwiązania parlamentu i nominacji premiera. Choć ostateczna, zwierzchnia władza wykonawcza (nad władzą wykonawczą pełnioną przez rząd) jest w dalszym ciągu królewskim przywilejem, to w praktyce dotyczy ona tylko praw uchwalonych przez Parlament, czy też związanych z konwencjami i precedensem. W związku z tym, iż Wielka Brytania nie posiada spisanej konstytucji, nic nie zabrania królowej odmowy złożenia podpisu pod prawem przegłosowanym przez Izbę Gmin, krytyki rządu, odwoływania dowódców wojskowych czy arcybiskupa Canterbury. Królowa jednak nie korzysta z tych przywilejów. W opinii panującej Elżbiety II takie postępowanie byłoby sprzeczne ze zwyczajem obowiązującym od czasu chwalebnej rewolucji z 1688 i uchwalenia Deklaracji praw (1689), z jej słynnym stwierdzeniem: "Król panuje, ale nie rządzi", dzięki którym to wydarzeniom ukształtowała się demokracja parlamentarna.
Pozycja Monarchy Dziś
Każdy z 16 suwerennych krajów Wspólnoty Narodów (ang. Commonwealth) uznaje brytyjskiego monarchę za własnego władcę. Premier każdego królestwa wspólnotowego (ang. Commonwealth realm) jest doradcą królowej. Za jej sugestią wyznaczany zostaje gubernator. Ten ostatni jest oficjalnym reprezentantem monarchy brytyjskiego. W konsekwencji każde królestwo wspólnotowe jest złączone unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Elżbieta II
Elżbieta II, Elżbieta Aleksandra Maria (ang. Elizabeth Alexandra Mary, ur. 21 kwietnia 1926 w Londynie) – królowa Wielkiej Brytanii z dynastii Windsorów, koronowana 2 czerwca 1953, córka króla Jerzego VI i jego żony – Elżbiety Bowes-Lyon zw. Królową-Matką.

Oprócz godności królowej Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej jest również głową 15 innych państw: Antigui i Barbudy, Australii, Bahamów, Barbadosu, Belize, Grenady, Kanady, Jamajki, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyn, Tuvalu i Wysp Salomona, które razem z Wielką Brytanią mają status tzw. Commonwealth realm.

Człowiek Roku 1952 według magazynu Time.
KONIEC
Autor: Błażej Tobiszewski
:D
Monarchia Parlamentarna w Anglii w XVII w.
Co to jest Burżuazja?
Pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych. Od końca XV wieku jest to określenie górnych, zamożnych warstw mieszczaństwa, odróżniających się od szlachty a także ludu żyjącego z pracy swoich rąk. Obecnie oznacza ogół ludzi posiadających kapitały i odpowiednio wysoką pozycję społeczną.
Karol I Stuart (ur. 19 listopada 1600 w Dunfermline, Fife; zm. 30 stycznia 1649 w Londynie), król Anglii i Szkocji w latach 1625-1649, syn Jakuba I Stuarta, króla Anglii i Szkocji (jako Jakub VI) oraz Anny, córki króla Danii Fryderyka II. Karol był jedynym brytyjskim władcą, jaki został obalony i ścięty.
Długi Parlament – okres obrad angielskiego parlamentu zwołanego przez króla Karola I w 1640 r., zakończony w 1653 r. po bitwie pod Worcester, formalnie rozwiązany w 1660 r.
Co to jest Długi Parlament?
Oliver Cromwell (ur. 25 kwietnia 1599 w Huntingdon, zm. 3 września 1658 w pałacu Whitehall w Londynie) – polityk angielski, główna postać angielskiej wojny domowej, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii 1653–1658. Cromwell uważany jest za dziesiątego spośród 100 najwybitniejszych Brytyjczyków wszech czasów.
Co on takiego zrobił?
Po wypowiedzeniu wojny Parlamentowi przez Karola I 22 sierpnia 1642 pod Nottingham i mobilizacji sił tego pierwszego, Cromwell stanął pod jego sztandarami. Początkowo miał pod sobą zaledwie 60 kawalerzystów z własnego hrabstwa. Jako pierwszy otwarcie mówił o złym przygotowaniu wojsk przedstawicielstwa stanowego Anglii, głośno wytykał mu błędy, choć czynił to z troską i pokorą, a nie z wyniosłością i pychą. Już w sierpniu mówił o ludziach „oddanych sprawie", którzy „bali się Boga i mieli sumienie". Cromwell rozumiał, że rzemieślnicy, wieśniacy i kupcy, nigdy nie uczestniczący w żadnych potyczkach z wyjątkiem ulicznych burd, nie mogą stawić czoła świetnie wyszkolonym i walczącym o własną pozycję szlachcicom, świetnie dowodzonym m.in. przez księcia Ruperta. Parlament potrzebował karnych fanatyków, których mógłby przeciwstawić zdeterminowanym rojalistom, a Cromwell umiał ich przyciągnąć. Pierwszy i główny pobór odbył się z terenów tzw. Asocjacji Wschodniej (zjednoczenie 6 hrabstw dla wspólnej ochrony swoich interesów). Zapewnił wodzowi zarówno ludzi, jak i pieniądze.

W początku 1643 został pułkownikiem; w zasadzie jego pułk był podwójny gdyż liczył 2000 ludzi. Do kwietnia zwerbował 12 tys. ochotników. Jego oddziały były silnie zdemokratyzowane, zgodnie z duchem purytanizmu, o awansie decydowały zasługi i przydatność do służby danego kandydata, a nie pochodzenie, zrywał więc z feudalnymi tradycjami.

Podczas wojny w latach 1642-1645, mimo że naczelnym dowódcą jego sił był hrabia Manchester, a później sir Thomas Fairfax, Cromwell odniósł liczne zwycięstwa m.in. 13 maja 1644 pod Graham, 28 lipca 1644 pod Gainsborough, 11 października 1644 pod Winceby, 2 lipca 1644 pod Marston Moor (po tej bitwie książę Rupert nazwał kawalerię Cromwella zaszczytnym mianem „żelaznych boków”). To starcie było definitywnym początkiem końca Karola I. Ostatnia bitwa wojny domowej rozegrała się 14 czerwca 1645 roku pod Naseby i zakończyła się ostatecznym zwycięstwem Parlamentu.
Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Panował w latach 1685-1688. Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.
Full transcript