Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

PSYCHODIETETYKA I COACHING ZDROWIA

No description
by

Małgorzata Zięba

on 7 June 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of PSYCHODIETETYKA I COACHING ZDROWIA

Osobowość XXL
PSYCHODIETETYKA I COACHING ZDROWIA
Ciekawostki
Dwa rodzaje głodu
Po co jemy?
Umysły wpływają na ciała, a czy ciała wpływają na umysły?
głód emocjonalny
Zajadanie emocji to jedna z głównych przyczyn problemów z wagą. Pomimo, że wiedza ta jest dostępna od kilku lat, wiele publikacji ten fakt pomija. W związku z tym kobiety skupiają się na tym, co należy jeść, a co jest zakazane. Zastanówmy się chwilę czym są fizyczny głód (z ang. physical hunger) i emocjonalny głód (z ang. emotional hunger).
głód fizyczny
• zwykle przychodzi
powoli
i możemy go
odsunąć
– narastające uczucie głodu; uczucie fizyczne, czujemy pustkę
w żołądku,
z czasem pojawia się burczenie, ssanie; możemy przez pewien czas odsuwać to uczucie, aż do momentu, w którym będziemy mogli lub chcieli coś zjeść;
• można uzyskać
zaspokojenie różnorodną żywnością
i różną ilością – czyli możemy zjeść np. jogurt i się najeść, możemy zjeść normalny obiad i się najeść, generalnie nie ma tak wielkiego znaczenia co zjemy i w jak dużej ilości, istotniejsze jest zaspokojenie uczucia głodu;
• w momencie kiedy jesteśmy „pełni” przestajemy jeść; uczucie głodu zostało zaspokojone, więc już
nie musimy więcej;
• ten rodzaj głodu nie powoduje poczucia winy – czyli jeżeli go zaspokoimy jesteśmy po prostu najedzenie, nie ma już fizycznego uczucia głodu, jesteśmy
zadowoleni
, bo nie mamy pustego żołądka i nic nam nie burczy ;)
• pojawia się
nagle
i jest
pilny
– nie ma narastającego uczucia, przychodzi moment, chwila, pragnienie zjedzenia czegoś
natychmiast
; pojawia się nawet wtedy kiedy fizycznie jesteśmy najedzeni;
• związany jest z pragnieniem zjedzenia czegoś
specyficznego
, często słodkiego (np. bita śmietana, lody, czekolada) lub niezdrowego (np. pizza); Ten glód pojawia się
w ustach
a nie w brzuchu ( np. „smak” na lody);
• związany jest z pochłanianiem
dużych ilości
określonego pokarmu; czasami nawet większych niż normalnie, ponieważ nie ma tutaj tego progu „najedzenia”, je się aby zaspokoić uczucia, aby je uciszyć, więc nawet jeżeli żołądek jest pełny, je się dalej;
Nie ustępuje mimo sytości
;
• często wiąże się z
poczuciem winy
; wiemy, że zjedliśmy coś czego nie powinniśmy i dodatkowo w dużej ilości.
Jedzenie stało się sposobem na zaspokajanie olbrzymiej ilości potrzeb psycho-społecznych. Gdyby jedzenie było wyłącznie „paliwem”, zaspokajającym biologiczne potrzeby organizmu – sprawa z odchudzaniem nie byłaby tak skomplikowana…
Na poziome
potrzeb fizjologicznych
(biologicznych) pojawia się potrzeba zaspokojenia
głodu fizycznego
,

inne potrzeby fizjologiczne?
Potrzeba snu
? niedosypiane powoduje
np.
potrzeby seksualne?
Przyjemność jedzenia-
kompensacja
przyjemności płynącej z seksu, którego z różnych względów nie jesteśmy w stanie uprawiać.

Czasem daje się zaobserwować odwrotną prawidłowość – nadmierne jedzenie prowadzące do przyrostu wagi może być sposobem na uniknięcie kontaktów seksualnych. „Cielesna otoczka z tłuszczu”.
Potrzeba bezpieczeństwa-
świadomość pojawienia się następnego posiłku,
gromadzenie zapasów
żywności.
Funkcja
„regulatora napięć”,
odsuwanie trudnych myśli. o trudnych sprawach. Chwilowy przypływ euforii, będący następstwem procesów fizjologicznych towarzyszących poczuciu sytości (zmiany poziomu neuroprzekaźników) podtrzymuje ten obrany wcześniej sposób na radzenie sobie z przykrymi emocjami.

Kontrola i władza
to pierwotna potrzeba bezpieczeństwa. ("Wpływam na to co je moja rodzina i ja sama", „od dziś zaczynam dietę i zmieniam swoje życie”). Rozdzielanie jedzeniowych
nagród i kar
np. przez rodziców .

Potrzeba miłości i przynależności
- zaspakajana przy okazji
dawania prezentów
w postaci jedzenia .
Jest to często wyraz sympatii oraz
wdzięczności
wobec kogoś.
Jedzenie może pełnić rolę
„pocieszyciela”
– gdy kolejna porażka lub bolesny zawód naruszają nasze poczucie dobrostanu. Dla niektórych osób jedzenie może być sposobem na poradzenie sobie z
samotnością
– pełni wtedy rolę
„substytutu więzi”
– jest kojarzone z ciepłem rodzinnego domu, z bliskością ukochanej osoby (już od czasu, gdy jako dzieci byliśmy karmieni piersią.)
Pożywienie jest
„spoiwem”
łączącym członków rodziny (wspólne zasiadanie do obiadu), sposobem na uczczenie ważnych uroczystości (jedzenie weselnego tortu) i tak dalej…

Potrzeba
szacunku i uznania
- np. wybieranie szczególnych i prestiżowych produktów żywnościowych. Daje to
poczucie wyjątkowości.

Na tym poziomie potrzeb warto wspomnieć o wyrażaniu
uczuć religijnych
poprzez jedzenia (poszczenie, wigilie, śniadania wielkanocne), jest ono sposobem podtrzymania
tradycji
(przepisy babci, tradycyjna polska kuchnia), wyrazem
tożsamości narodowej
(spożywanie potraw narodowych i regionalnych), sposobem
wyrażania poglądów
(np. wegetarianizm). Te kilka przykładów wiążą się również z omówioną już potrzebą przynależności). Jest
elementem sztuki uwodzenia
(„przez żołądek do serca”), adoracji itp.


Potrzeba samorealizacji-
np.


żenie do
mistrzostwa
w gotowaniu. Gotowanie dla innych, poszukiwanie nowych smaków nowych kompozycji
pozwala się rozwijać
jak też zyskać aprobatę i szacunek za umiejętności kulinarne.

Kobieta poprzez
karmienie innych,
przygotowywanie posiłków może czuć, że
realizuje się
jako matka, partnerka, opiekunka domowego ogniska.

Zaspokajanie potrzeb
estetycznych
(pięknie przystrojony stół, apetyczne kolorowe dania).
* inne konteksty jedzenia:

Poprzez nadmierne jedzenie można także tworzyć przestrzeń dla
tłumaczenia sobie swoich porażek i niepowodzeń
(nie mogę znaleźć dobrej pracy bo jestem za gruba, nie mam chłopaka bo jestem za gruba itp.)

Na poziomie radzenia sobie z codziennością, może być zwykłym
wypełniaczem czasu
(powszechne jedzenie z nudów),

W końcu może być prostą
reakcją na impuls
, bodziec. Nie na darmo mówi się o jedzeniu oczami– coś co ma ładny wygląd, miły zapach – kusi pomimo braku poczucia głodu. Jeżeli dodatkowo jest często eksponowane i łatwo dostępne – tworzy prosty schemat bodziec – reakcja.

Dojadanie resztek
po innych moze wynikać z oszczędności, z przekonania, że nie można wyrzucac jedzenia itp.


Nadmierne jedzenie, nadwaga i otyłość są uwarunkowane wieloma czynnikami psychologicznymi. Wśród nich szczególną rolę przypisuje się:
przekonaniom i oczekiwaniom,
przeżywanym emocjom,
odczuwanemu stresowi,
a także sposobom radzenia sobie z nim.

Osobowość typu D

Od kilku lat duże zainteresowanie badaczy, a także praktyków, wzbudza tzw. osobowość stresowa nazwana typem D. Jest ona traktowana jako czynnik ryzyka chorób somatycznych i ma istotne znaczenie zarówno w spostrzeganiu stresogenności środowiska, jak i podejmowanych sposobów radzenia sobie ze stresem.
Jeśli chodzi o kobiety, wyznacznikiem zachowań jedzeniowych jest
gniew
. Ogólnie, im niższe poczucie własnej wartości, niższy optymizm, słabsza siła woli oraz słabsze wyrażanie gniewu, tym gorsze zachowania jedzeniowe. A im niższe poczucie własnej wartości i skuteczności, niższa siła woli i słabsze przekonanie o wewnętrznym wpływie na własne zdrowie – tym większa masa ciała.

Osobowość typu D ma tendencje do:

-zamartwiania się i odczuwania napięcia,
-obwiniania się,
-pesymistycznego patrzenia na świat,
-mają niskie poczucie własnej wartości i niski poziom satysfakcji z życia,
-W specyficzny sposób spostrzegają i interpretują otaczającą rzeczywistość – przede wszystkim w kategoriach zagrożenia.

Formą radzenia sobie jest powstrzymywanie się od wyrażania emocji i zachowań zgodnych z emocjami, co w efekcie zwiększa poczucie stresu
Na typ D składają się dwa główne wymiary ,
traktowane jako względnie stałe cechy osobowości tj;

1. Negatywna emocjonalność,
która wyraża się w skłonności jednostki do przeżywania silnych negatywnych emocji takich jak lęk, gniew, irytacja, wrogość.

2. Hamowanie społeczne,
które wiąże się ze skłonnością do powstrzymywania się
od wyrażania negatywnych emocji i zachowań zgodnych z tym
i emocji.
Badania mające na celu wykazanie zależności między osobowością typu D a brakiem kontroli nad jedzeniem przeprowadziła Prof. Ogińska Bulik , na grupie 124 kobiet
Pozycja siły
Pozycja słabości
Jest naprawdę wiele różnic między "silnymi" a "słabymi".
Na poziomie fizjologicznym są też różnice w poziomie dwóch ważnych hormonów:
testosteronu,
czyli hormonu dominacji i
kortyzolu
, czyli hormonu stresu.
Brian Wansik- specjalista od badań nad żywieniem, po setkach badań, które przeprowadził wraz ze swoim zespołem stwierdził, że żołądek ma tylko trzy główne ustawienia:

- Głód
- Najadłem się, ale mogę zjeść więcej,
- Objadłem się

Istnieje dolny poziom, dno, na którym czujecie taki sam głód niezależnie od tego, czy nie jedliście 8 czy 18 godzin. Istnieje też górny poziom, pułap, kiedy już dłużej nie można jeść.
Pomiędzy tymi biegunami leży szara strefa, w której możecie zawsze zjeść więcej - nawet gdy jesteście blisko pułapu. pamiętacie te syte obiady, gdzie wydaje wam się ze już nic nie przełkniecie a gdy pojawia się deser, w waszych żołądkach magicznie pojawia się miejsce? Dlatego należy być czujnym w momencie gdy żołądek jest w ustawieniu "najadłem się, ale mogę zjeść więcej". To jest poziom, gdzie możemy ograniczać niepotrzebną nadwyżkę kalorii bez poczucia straty (bo w końcu jesteśmy najedzeni a nie głodni).

Wyśpij się, bo inaczej utyjesz?

"Wiele badań wiąże niedosypianie z nadwagą. Nie tylko dlatego, że nocne marki mają więcej czasu na wieczorne jedzenie, picie i przekąski. Otóż poziom leptyny - hormonu, który informuje mózg, że już wystarczająco dużo zjedliśmy jest niższy u osób, które się nie wyspały. Za to poziom greliny, która z kolei stymuluje apetyt, jest wyższy. Samo niedosypianie powoduje, że jesteśmy rocznie o około 5 kg ciężsi!"
Niektóre zapachy mogą sprawić, że łatwiej przejdziesz na słodką stronę mocy i nie chodzi tu o zapach jedzenia ale twojego ciała. Z opublikowanych badań w piśmie "Food Quality and Preference" kobiety, które używały perfum z nutą czekolady i były świadome ich składu jadły więcej słodyczy niż te, które używały tych samych perfum ale nie wiedziały, że w kompozycji jest owy zapach. Jeśli nie chcesz ryzykować zmień słodkie zapachy na świeże, owocowe lub kwiatowe wonie. Albo przynajmniej nie patrz na etykiety.
Stół jest jednym z podstawowych elementów wyposażenia naszych domów. Jakie spełnia funkcje? Począwszy od mebla, przy którym siadamy by zjeść posiłek, poprzez miejsce spotkań, rozmów i biesiad, aż po serce naszego domu. Warto zastanowić się jaką role stół pełni w naszych rodzinach. Jakie skojarzenia mamy ze stołem z naszego dzieciństwa, jakie tradycje i zwyczaje z nim związane przenieśliśmy na grunt naszych własnych rodzin. Ta chwila refleksji może mieć fundamentalne znaczenie dla naszego rozumienia bliskości w kontekście rożnych świąt i uroczystości rodzinnych.
Full transcript