Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Манж Чин улс Монголыг байлдан эзэлсэн нь

No description
by

Munkhtsetseg Khishigdalai

on 4 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Манж Чин улс Монголыг байлдан эзэлсэн нь

Background photo by t.shigesa Turning Point Success Challenge Манж Чин улс Монголыг эзэлсэн нь XVIII зууны сүүлчээс XIX зууны эхэн хүртэл 200 гаруй жил Монгол орон Манжийн байлдан дагуулагчдын эрхшээлд нухлагдаж байв . Манж нар хамниган угсаатан бөгөөд XVI зууны сүүлчээр цэрэг феодалын хүчирхэг улс болох Алтан улсыг 1616 онд шинээр байгуулжээ. Манжийн эзэн хаан Нурхаж баатар нь хамгийн эхлээд 1618 онд Солонгос улсыг байлдан эзлэж авчээ . Манж жлс богино хугацаанд зэргэлдээх орнуудаа түрэмгийлж улмаар Монголын хаант улсуудыг эзлэж авах болсон . Монгол Манжид эзлэгдэх болсон шалтгаан XVII зууны үед Монгол орны дотоодын феодалын бутралын уршиг , гаднаас Хятадын эзэрхэг хаадын хагалан бутаргах хорт явуулгын улмаас Өвөр Монгол , Баруун Монгол , Халх Монгол хэмээн 3 том хэсэг болон хуваагдаж тэдгээр нь бас дотроо олон жижиг феодалын эзэмшилд хуваагджээ . 1618 онд Алтан улс Мин улсын хил хязгаарыг халдан довтолж хил орчмын зарим газрыг шууд эзлэж авчээ . Үүнээс болж Мин улс Монголтой холбоо тогтоохыг хүссэн бөгөөд энэ нь 1 талаас өөрийн хил хязгаарыг сахин хамгаалах , нөгөө талаас Монголыг Алтан улстай урьтаж холбоо тогтоохоос сэрэмжилсэн байв . Алтан улсын хаан Лигдэнг өөрийн талд оруулах гэж янз бүрийн арга хэрэглэсэн ч Лигдэнг хаан тэднээс өөрийгөө илүү хүчирхэг хэмээн бодож байв . Гэвч 1619 онд Манжийн цэрэг Мин улсын Тэйлин давааг байлдахад Лигдэний харяат , Өвөр Халхын тайж Сог Зайсай түм илүү цэрэг авч Алтан улсын эсрэг байлдсан боловч олзлогджээ . Лигдэн хаан Алтан улсын хүчийг дутуу үнэлэхээ больж тэдний эсрэг нэгдсэн хүчээр тэмцхээр шийдсэн боловч Өвөр Монголын олон ноёд Лигдэнг дэмжээгүй бөгөөд харин ч түүний захиргаанаас гарахыг хүсэж байв . Өвөр Монгол Манжид эзлэгдсэн нь 1624 онд Хорчин , Дөрвөд , Жалайр , Горлос тэргүүлж нэлээд хэдэн аймаг Алтан улсын талд урван орж дагасан . 1631 онд Лигдэн Хянганы нурууг давж Хорчин , Түмэдийг бут цохисон . Гэвч Лигдэн хааны захиргаанд дургүйцсэн Өвөр Монголын ноёд хүчээ нэгтгэн холбоо байгуулж Алтан улсаас тусламж гуйсан . 1632 онд холбооны цэрэг дотоод хянганаар давж Цахарын нутагт цөмрөн орж ирсэнд Алтан улсыг эсэргүүцэн байлдах бэлтгэлгүй байсан Лигдэн хаан албаь нараа авч Хөх нуур луу зугтаажээ . / Лигдэн хаан удалгүй цэцэг өвчнөөр нас барсан . / 1636 онд Өвөр Монголын 16 аймгийн ноёдын чуулган болж Манжийн хаан Абахайг Монголын хаанд өргөмжилснөөр Өвөр Монгол Манжид дагаар орсон . Халх Монгол манжид эзлэгдэх
болсон шалтгаан: Өвөр Монгол Манжид эзлэгдсэний дараа Манжийн бодлого Халх , Ойрадын эсрэг чиглэх болсон . Манж нар Халхыг эзлэж авахын тулд Халхыг дотроос нь задлаж хооронд нь тэмцэлдүүлж 1 хэсгийг нь өөрийн талд хахуулдан авах бодлогыг баримталж байв . 1639 онд Занабазарыг Халхын шашны тэргүүнээр өргөмжилснөөр шашны туган дор Халхыг нэгтгэх гэсэн оролдлого явуулж байв . 1640 онд Халх , Ойрадын ноёдын чуулган болж Манжийн эсрэг хүчээ нэгтгэсэн уриа гаргасан боловч удаан үргэлжлээгүй . 1640 оны Зүүн гарын чуулганд байгуулсан Монгол феодалын хэлэлцээр хүчингүй болж , Халх Ойрадын хооронд хэрүүл маргаан , хямрал тэмцэл өрнөн гарч 1688 онд хоорондоо байлдан Ойрад ялсан байна . Халхын феодалуудын олонхи нь өмнө зүг Цагаан хэрэм чиглэн зугатаж 1688 оны 9 сард Занабазар Ар элстэй хэмээх газарт чуулган хийж Манжид дагаар орох шийдвэр гаргажээ . Улмаар 1691 оны 4-р сард Халх Манжид дагаар орсон . Халх Манжид дагаар орсон боловч Галдангийн мэдэлд Монголын нутаг үлдсэн . Халх Манжид дагаар орсон боловч Галдангийн мэдэлд Монголын нутаг үлдсэн . / Манжийн Энх-Амгалан хаан Галданг халхын нутгаас хурдан хугацаанд гаргах арга хэрэглэж байсан. / Галданд удаа дараа элч илгээж өндөр хэргэм зэрэг , цол албан тушаал , их хэмжээний алт эрдэнэс , газар нутгийг амлаж өөрийн талд оруулахыг оролдсон боловч Галдан зөвшөөрөөгүй . Улмаар Манж , Ойрад 2 дайтах болж Энх-Амгалан хаан 200000 гаруй цэргийг Халхын нутагруу хөдөлгөсөн. Галдан Манжтай Зуун модонд байлдсан . / Байлдааны үеэр Ану хатан алагдаж , хүү Сэвдэнбалжир нь Манжид олзлогджээ . Мөн түүний олонхи жанжид түүнээс салж Манжид дагаар оржээ . Энэ бүх байдал нь Галданд хүнд цохилт болж дахин цэрэг хуралдуулахыг оролдсон боловч амжилтгүй болж улмаар 1697 оны 3 сард нас баржээ . / Түүний дараа Манж , Төвд , Хөх нуурыг захиргаандаа оруулсан ажээ . Анхаарал Хандуулсанд баярлалаа
Full transcript