Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

RAKAMLARIN EVRENSEL TARİHİ

No description
by

onur genç

on 2 April 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of RAKAMLARIN EVRENSEL TARİHİ

RAKAMLARIN TARİHÇESİ
Rakam nedir?
Rakam, sayıları yazmak için kullandığımız sembollerdir.Rakam:
1. Sayıları göstermek için kullanılan işaretlerden her biri.
2. Bu işaretlerle yazılmış sayı.
Nicelik, miktar.
İlkçağ insanı (ilkel insan, mağara insanı), rakam ve sayıları kullanmak ihtiyacını duymuştur. Bu devir insanları, ihtiyaçlarını kaydedip saklamasını da biliyordu. Avladıkları hayvanların veya sürüsündeki koyunların sayılarını belirtmek için, yaşadıkları mağara duvarlarına çizikler çizmişler, bir ağaç dalına çentikler yapmışlardır. Bazen de, ipe düğüm atmışlar veya çakıl taşlarını kullanmışlardır. 
İlk sayma sistemleri birebir eşlemeye dayanıyordu. bu yöntem küçük sayılar için kullanışlıydı. Örneğin 4 sayısı gösterimi ile gösteriliyordu. Sayılar büyüyünce yüzlerce arka arkaya sıralanmaya başladı. bu şekilde yazılan iki sayının aynı sayı olup olmadığını anlamak bile zordu.  Bilinen en eski sayma sistemlerinden biri, eski Mısırlılara ait olanıdır. Eski mısırlıların kullandıkları resim yazısının (hiyeroglif) başlangıç tarihi, M.Ö. 3300 yılına kadar geri gider. Eski mısırlılara ait sayma sistemi, ilkçağ mağara, insanının önceleri kullandığı sayma sisteminin gelişmiş şeklidir. Başlangıçta değişik bazı sembol ve harfleri, rakam olarak kullanmışlardır. 

ROMA RAKAMLARI VE HİNT-ARAP RAKAMLARININ SEMBOLLERİNİN OLUŞUM ÖYKÜSÜ
Roma rakamları: Romalıların kullandığı, Romen rakamlarıdır . Roma rakamları, bir elin parmaklarından ilham alınarak ve yapısı bu şekilde oluşturularak üretilmiş rakamlardır. Bunlar da I. II III, IV… gibi yazılıp, sıralanırlar. Romalılar önsel olarak değişik sembol ve harfleri, rakam olarak kullandılar. Bunu yaparken de sayılar için bir takım harfler kullandılar ve bazı sembollerin tekrarı ile sayıları elde ettiler. Konuyu biraz daha açacak olursak roma rakamları Mısırlıların kullandığı rakam dizgeselin daha bir geliştirilmiş anlaşılır forma getirilmesi ile Romalılar tarafından ortaya çıkmıştır Ne var ki, bu sayı dizisinde (0) sıfır yoktur. Çünkü Romalılar döneminde daha sıfır fikri ortaya atılmamıştır.Roma rakamları ortaya çıktıktan sonra hızla geniş bir kitleye yayılmıştır. Ancak matematiğin gelişmesi ve rakamların modernleşmesi ile bu hızlı gelişimini zamanla yitirmiştir. Bunun temel sebebi ise; Roma rakamları ile 4 işlem yapılmasının bir hayli zor olmasıdır. Günümüzde de en çok kullanım alanları; kitap sayfaları, saatlerin rakamları, aynı isimli tarihi liderlerin, padişahların veya kralların ayrılması, tarihi olaylar ve yüzyılların belirtilmesidir.


Roma rakamları basit matematik yapısı ile günümüzde de kısmen kullanılmaktadır. Günümüzde de sıkça kullanılan roma rakamları en fazla üç defa yan yana yazılabilir. Yani bir rakamı en çok üç kere yan yana kullanabilmektedir. Temel rakamsal değerler olarak ele alırsak I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000 olarak kullanılmaktadır.Roma rakamlarının soluna kendinden küçük rakam getirilerek yeni rakamlar elde edilir. Soluna getirilen rakamlar ise sağdaki rakamdan çıkartılarak okunuyor. Diyelim ki; çok büyük sayılar gerekli. Bunun için harflerin değerini “1000″ kat arttırmak lazım. Üzerinde çizgi olan harf değerleri de ise V=5000, X=10000, L=50000, C=100000, D=500000, M=1000000’dir. Bu bilgiler ışığı altında siz de roma rakamlarını kullanmayı kısa sürede öğrenebilirsiniz
Romen rakamlarının dört işlemde yetersiz kalması üzerine Arap rakamlarını kullanmaya başvurmuşlardır. Arap rakamları:Bilindiği gibi 1 2 3 4 … diye giden, bizimle birlikte batılıların da kullandığı sayı simgelerine Arap rakamları denir. Fakat bu rakamları Araplardan önce Fenikeli tacirler kullanmışlardır.

SIFIRIN TARİHÇESİ
Sıfır kavramını (fikrini) ilk olarak, hangi medeniyet içerisinde ve kim tarafından ortaya konulmuş (kullanılmış) olduğunda, kaynaklar hemfikir değildi. Bununla beraber, Eski Hintliler' de, milattan sonra 632 yılından itibaren sıfır için özel bir işaretin kullanılmış olduğunu, zamanımıza kadar intikal eden belgeler göstermektedir.
Onluk sistemin bir üstünlüğü, sıfır rakamı için ayrı bir işaretin (sembolün) bulunmasıdır. Sıfır işaretinin, gerektiğinde basamaklara (hanelere) yazılması gerekmektedir. Aksi halde, boş bırakılan basamak (hane) birçok yanlış anlaşılmalara sebep olur. Örneğin: Bugün, rakamla 407 şeklinde yazdığımız, dört yüz yedi sayısını, sıfır işareti kullanmadan, 4.7 veya 4 7 (4 ve 7 ‘nin arası biraz boş bırakılarak) şeklinde göstermek mümkünse de, anlam bakımından birçok karşılıklara sebep olabilir.
 


MİLATTAN ÖNCEKİ DEVİRLERDE SAYILAR
Yirmi bin yıl önce, insanlar takas işlemleri için kemik veya sopa üzerine çentik atarak sayılar kaydetti. Çentikli sopa, diklemesine ikiye bölünerek takas yapanların elinde kopya olması sağlandı.
BABİL MEDENİYETİ
Sümer’lerden sonra gelişen Babil medeniyetide bu sistemi kullanmıştır. Ancak "sıfır" sayısına ihtiyaç duymuşlardır ve yazarken sıfır yerine boşluk bırakmışlardır.
MISIR MEDENİYETİ
On tabanlı sayı sistemini kullanan Mısırlılar 1, 10, 100, 1000, ... gibi yedi çeşit işaretle sayı yazıyorlardı. 
MAYALAR
Mayalar rakam yerine bir takim işaretler kullanmışlardır. 10’ar 10’ar değil 20’şer 20’şer sayıyorlardı. Kitapta Hint-Arap yöntemine göre toplama, çıkartma, bölme, iki katını alma, küp kök vb. özellikler yer almaktadır


BAŞLICA SAYI SİSTEMLERİ VE BU SİSTEMLERİ KULLANAN MEDENİYETLER
Sayı Sistemi:
Dört işlem ya da işlem tanımına göre kapalı(işlemlerin sonucunun o sistemde mevcut olması) olan sisteme sayı sistemi denir.
Örneğin 10 luk sayı sistemi 10 = {0,1,2,3,4,5,6,7,8,9}
5 lik sayı sistemi 5 = {0,1,2,3,4}
Milattan Önceki Devirlerde kullanılan Sayı SistemleriSümerler
:
Sümerler 60’lık sayı sistemini kullanmışlardır. Sümerlilerin ‘sos’ dedikleri bu 60’lık birim tüm zaman ve mekan hesaplarında kullanılmaktaydı ve uyum içerisinde birbirine bağlıyordu. Ayı 30, yılı 360 gün olarak hesapladılar. Gece ve gündüzü 12'şer saate böldüler. Bir yılı 12 ay olarak hesapladılar. Ay ve Güneş tutulmasını hesapladılar. Daireyi 360 dereceye böldüler.
Roma Medeniyeti:
Roma medeniyetinde 10’luk sayı sistemi kullanılmıştır.
Mısırlar:
Mısırlar 10 luk sayı sistemini kullanıyorlar ve sayıları ‘hiyeroglif’ denilen küçük sembollerle ifade ediyorlardı. 1 , 10 ,100 sayılarını göstermek için basit çizgiler çiziyorlardı. 1 000’i göstermek için bir lotus çiçeği 10 000’i göstermek için bir parmak 100 000 için bir kurbağa 1 000 000’u göstermek için bir tanrı resmi çiziyorlardı.
Mayalar:
Mayaların sayıları oluştururken beş ve yirmiyi ön plânda tutmuşlardır. Sayı sistemi olarak onluk değil yirmilik sistemi kullanıyorlardı. Muhtemelen sadece el parmaklarından değil ayak parmaklarından da ilham alarak bu sistemi tercih etmiş olabilirler.


KÜLTÜRLERE GÖRE RAKAM SİSTEMİ
MİLATTAN ÖNCE HİNT-ARAP ALFABETİK
-Sümerler -Hint -Ebced
-Babiller -Doğu Arap - Yunan
-Mısır -Batı Arap -İbrani
-Maya -Çin
-Roma



SAYILARIN GİZEMLİ DÜNYASI
Sayılar, insanlığın tarihi kadar eskidir. Sözlü saymanın ne zaman başladığını bilmiyoruz. İnsanlar sayıları yazmaya başladıklarında daha konuşmalarını yazamıyorlardı. Yani “orada kocaman bir hayvan var” diye yazamadan, 37 sayısını basit simgeler kullanarak belirtebiliyorlardı. M.Ö 30 000 döneminden kalan bazı kalıntılarda böyle gösterimler bulunmuştur. Yazının bulunması için 25 000 yılın daha geçmesi gerekti. İsa’dan önce 30 000 – 25 000 döneminde kemiklerin üzerine çentikler yaparak sayılar yazılıyordu. Bu sistemde bir çentiği | ile gösterirsek, | gösterimi 1 sayısına, || gösterimi 2 sayısını karşılık geliyordu. Benzer şekilde ||||||||||||| gösterimi 13 sayısını gösteriyordu. 
 


Günümüzde kullanılan modern sistem büyük ölçüde Arap sistemine dayanır. “Arap Rakamları”, devrindeki şekliyle Avrupa’ya 12. asırda geçer. Bu rakamlar ilk önceleri İspanya sınırlarını aşamadı. Ancak yüz yıl kadar sonra yavaş yavaş çevre ülkelere yayılmaya başladı. Önceleri Roma rakamlarını kullanmakta israr eden Avrupalılar, daha sonra bütün olarak Arap rakamlarını kabul ettiler.

Romalı ve Çinlilerin aksine, Eski Hint âlimleri, aritmetik işlemleri, özel bir harf ve işaret belirtmeden, sadece 1 den 9 a kadar olan rakamlardan istifade ederek yazarlardı. Rakamla, hesap yapmanın tek örneği olan, bu pozisyonun tespiti ve yazılması merhalesine ulaşanlar, sadece Eski Hintliler ve Mayalardı.
Bugünkü bilgilerimize göre basit gibi görünen, ancak zamanın matematik görüşü olarak son derece önemli olan bu açıklamanın böyle olması düşünüldüğünde, Harezmî’nin görüşü olan açıklamanın önemi kendiliğinden ortaya çıkar. Şöyle ki; sıfır, ilk basamağın aksine, sola konsaydı, "02" gibi bir sayı elde edilir ki, ikinin solundaki sıfır sonucu değiştirdiğinden, Harezmî’nin matematik görüşünün zamanı matematik bilgileri karşısındaki önemi açık olarak ortaya çıkar.

HİNT RAKAMLARI
Bugün kullanılan rakamlar, Hint-Arap rakamları olarak bilinir. İlk kez matematiksel işlemlerde “sıfır” rakamını kullanmışlardır.
ARAP RAKAMLARI
Araplar Hintlilerle, önemsiz sayılmayacak ölçüde ticari ilişkiler içindeydiler. 9.yy da Hint rakamları ve onlarla hesap yapma konusunda Arap dilinde çeşitli eserler verilmiştir
YUNAN RAKAMLARI
Yunanlılar rakam yerine alfabelerinin harflerini kullanıyorlardı.
EBCED RAKAMLARI
Yunan harfleri yerine kendi harflerinin (ilk 4 harf olan elif-be-cim-dalın) birleştirilmesiyle "ebced hesabı" denilmektedir.
 
Seda ARGUN
Büşra KENDİRLİ
Burcu ŞEN
Ezgi ALBAYRAK
Sema Merve TÜRKMEN
Full transcript