Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Untitled Prezi

No description
by

megi cela

on 29 February 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Untitled Prezi

OBJEKTIVAT SPECIFIKË
Të evidentojmë rolin e energjisë dhe përdorimin e saj.

Të identifikojmë llojet e energjisë.

Të shpjegojmë domosdoshmërinë e përdorimit të energjisë.



Hapi i pare
OBJEKTIVAT E PËRGJITHSHËM
Të aftësohemi me shprehitë dhe aftësitë e duhura.

Të realizojmë dhe zbatojmë në mënyrë të pavarur dhe në grup projektin mbi energjinë, prodhimin dhe përdorimin e saj.

Çfarë është energjia ?
Energjia në fizikë është aftësia e ndërveprimit të një sisitemi me një tjetër. Energjia ka të bëjë edhe me fuqinë e kërkuar për të lëvizur apo zhvendosur një peshë në një largësi të caktuar. Sa më e rëndë të jetë pesha apo largësia ,aq më shumë energji nevojitet. Ka shumë lloje energjish:energji kimike nga fosilet djegese,energji elektrike nga shfrytezimi I fuqise se ujit,energji diellore,energjia e eres,energji termale, energji berthamore nga ndarja e atomit si dhe enrgji valore. Njësia e energjisë është xhauli me shenjë J, për nder të Xhejms Xhaulit
Energjia trasferimet e saj
LLOJET E ENERGJISE
Energjinë përreth nesh e gjejmë në forma të ndryshme. Ndër format më të përhapura janë
Energjia kinetike

Energjia potenciale
Energjia kimike
Energjia bërthamore
Energjia elektrike

Energjia magnetike
Energjia diellore
Energjia valore
Energjia gjen zbatim ne fusha te ndryshme te jetes se perditshme duke u bere nje faktor i rendesishem i zhvillimeve te metejshme te njeriut
ENERGJIA NË JETËN E PËRDITSHME

Burime
BURIME TE RIPERTERITSHME
Burimet e riperteritshme te energjise jane burime jo fosile te energjise te tille si:

Energjia e Eres
Energjia Diellore
Hidro-energjia
Energjia e biromases
Energjia e gjeometrike
Energjia e valeve te detit
Energjia nga baticat & zbaticat
gazi nga mbeturinat
Burime te pariperteritshme
Lende djegse fosile:
thengjilli
nafta
gazi natyror
lende djegse nukleare
Emertimi i gazrave sere:

ndryshimet klimatike
degradimi i mjedisit
Mbrojtja e mjedisit
Burime te riperteritshme
Energjia diellore
Uji
Era
Burimet gjeo-termale
Biomasa etj
Ulja e nivelit te perdorimit te lendeve djegese
Ulja e nivelit te CO2

ulja e nivelit te gazeve sere

ulja e nivelit te mbrturinave dhe riciklimi
Mbrojtja e mjedisit
Ulja e niveleve te emertimeve te gazrave
Rritja e shfrytzimit te burimeve te riperteritshme te energjise
Energjia Termike
Energji e brendshme e sistemit e berabarte me shumen e energjive kinetike dhe potenciale te gricmave te sistemit.Ajo prodhphet nga ferkimi dhe sjell ndryshimin te temperatures se sistemit
Energjia Kimike
Energjia kimike eshte shume e energjive te plota perberse te molekulave.Energjia kimike e karburanteve dhe e ushqimeve jane format e energjise ,kimike te depozituara.
Energjia elektrike
Energjia elekrike eshte energji e perftuar nga rryma e ngarkeses elektrike neper nje percues elektrik.
Energjia berthamore
Energjia bërthamore është energji e fituar me metodat e fusionit të kontrolluar në ndërtesa qendrore të Centrale Bërthamore. Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë furnizuesit më të mëdhenj të energjisë bërthamore për qëllime komerciale. SHBA-ja ka më shumë se 100 centrale të liçensuara bërthamore dhe në vitin 2006, këto centrale gjeneronin rreth 20% të prodhimit energjitik në vend, duke përmbushur 9% të nevojave të vendit me energji. Franca ka më shumë se 50 centrale bërthamore që sigurojnë 79% të prodhimit energjitik. Franca është eksportuese e konsiderueshme e energjisë elektrike në vendet të tjera. Kina ka 11 reaktorë bërthamorë, por nevojat në vend janë kaq të mëdha, sa kjo infrastrukturë në vitin 2005 përmbushte vetëm 1% të nevojave të vendit për energji. Gjendje e ngjajshme ndodhet edhe në Indi. Rusia hapi uzinën e parë bërthamore në vitin 1954. Zgjerimi i industrisë u ngadalësua pas katastrofës së Çernobilit. Më 2005, reaktorët bërthamorë prodhonin rreth 6% të energjisë që konsumohej. Rusia energjinë bërtham
Shndrrimi i Energjise
Dy format e shndrritmit te energjise jane puna dhe nxehtesia.



Puna A vlerson shndrrimin e energjise mikroskopike ne energjimikroskopike te nje sistemi tjeter dhe anasjelltas


Nxehtesia Q vlerson shndrrimin e energjise mikroskopike ,sikurse rasti i shkembimit te energjise termike midis dy trupave me temepratura te ndryshme ne kontakt termik
Ceshte energjia elektrike
Elektrostatika studion bashkëveprimin e grimcave dhe trupave të elektrizuar në prehje; vetitë fizike të fushës elektrostatike nëpërmjet së cilës realizohet ky bashkëveprim. Ngarkesat elektrike me shenja të njëjta shtyhen, ndërsa ato me shenja të kundërta tërhiqen.
Ligji I ruajtjes së ngarkesës elektrike thotë : “Në një sistem të izoluar, shuma algjebrike e ngarkesave të të gjitha grimcave të sistemit nuk ndryshon me kalimin e kohës. Ligji I Kulonit thotë : “Forca e bashkëveprimit të dy trupave pikësorë të ngarkuar në prhje është në përpjestim të drejtë me prodhimin e ngarkesave të tyre dhe në përpjestim të zhdrejtë me katrorin e largësisë ndërmjet tyre.
Parimi I pavarësisë së veprimit të forcave elektrostatike thotë : “Forca elektrostatike rezultante që disa ngarkesa pikësore ushtrojnë mbi një ngarkesë proveështë e barabartë me shumën vektoriale të forcave që secila ngarkesë ushtron mbi ngarkesën provë.
Bashkëveprimi elektrik kryhet ndërmjet fushës elektrike që ngarkesat dhe trupat e ngarkuar kanë përreth tyre.
Intensiteti I fushës elektrike është I barabartë me raportin e forcës me të cilën fusha elektrike vepron mbi ngarkesën pozitive provë, të vendosur ne një pikë të saj, me këtë ngarkesë.
Fusha elektrike rezultante që krijojnë disa ngarkesa pikësore në një pikë A të saj, është e barabartë me shumën vektoriale të fushave elektrike që krijon secila ngarkesë në atë pikë.
Vijat e fusës elektrike janë vija të menduara, tangjentet në çdo pikë të tyre përputhen me vektorin e fushës elektrike në ato pika.
Fusha elektrike e njëtrajtshme, në çdo pikë të hapësirës së saj ka të njëjtën vlerë dhe të njëjtin drejtim.
Fusha elektrike në brendësi të përçuesit të ngarkuar në kushtet e ekuilibrit elektrosttik është zero. (E’=0)
Në një përçues të ngarkuar në kushtet e ekuilibrit elektrostatik, ngarkesa shpërndahet në sipërfaqen e tij.
Gjatë zhvendosjes së ngarkesës q0 forca elektrike kryen punën A= q0 Ed
Puna e forcave të fushës elektrike nuk varet nga forma e trajektores së lëvizjes së ngarkesës elektrike, por vtëm nga vendndodhja fillestare e përfundimtare e saj. Fusha elektrike, ashtu si fusha gravitacionale, është fushë potenciale.
Puna e forcave të fushës elektrike, për zhvendosjen e ngarkesës elektrike është e barabartë me ndryshimin në shenjë të kundërt të energjisë potenciale të ngarkesës.

Ç’ËSHTË FUSHA MAGNETIKE ?
Në fizikë, një fushë magnetike është një fushë vektoriale që përshkon gjithë hapësirën dhe e cila shkakton një forcë magnetike mbi një ngarkesë elektrike lëvizëse ose mbi një dipol magnetik (siç janë magnetet e përhershëm). Kur vendoset në një fushë magnetike, dipoli magnetik tenton që të drejtohet sipas një boshti që është paralel me fushën magnetike, siç mund të shikohet edhe nga pluhuri i hekurit në prezencën e një magneti . Për më tepër, një fushë magnetike që ndryshon në kohë shkakton induktimin e një fushë elektrike. Fushat magnetike rrethojnë dhe në të njëjtën kohë kanë si burim korrentet elektrike, dipolët magnetike, dhe fushat elektrike që ndryshojnë në kohë. Fushat magnetike mbartin energjinë e tyre, një denitet energjie e cila është në përpjesëtim të drejtë me intensitetin e fushës.
Fenomeni i fushës magnetike shfaqet në disa raste specifike. Për fizikën e materialeve magnetike janë artikujt mbi magnetizimin dhe magnetin, ose me specifikisht ferromagnetizmi, paramagnetizmi, dhe diamagnetizmi. Për fusha magnetike konstante, si ato të prodhuara nga dipole stacionare ose nga korrente të qëndrueshëm, është artikulli mbi magnetostatikën. Për fusha magnetike të krijuara nga fusha elektrike që ndryshojnë në kohë është artikulli mbi elektromagnetizmin.
Në fizikë, një fushë magnetike është një fushë vektoriale që përshkon gjithë hapësirën dhe e cila shkakton një forcë magnetike mbi një ngarkesë elektrike lëvizëse ose mbi një dipol magnetik (siç janë magnetet e përhershëm). Kur vendoset në një fushë magnetike, dipoli magnetik tenton që të drejtohet sipas një boshti që është paralel me fushën magnetike, siç mund të shikohet edhe nga pluhuri i hekurit në prezencën e një magneti . Për më tepër, një fushë magnetike që ndryshon në kohë shkakton induktimin e një fushë elektrike. Fushat magnetike rrethojnë dhe në të njëjtën kohë kanë si burim korrentet elektrike, dipolët magnetike, dhe fushat elektrike që ndryshojnë në kohë. Fushat magnetike mbartin energjinë e tyre, një denitet energjie e cila është në përpjesëtim të drejtë me intensitetin e fushës.
Fenomeni i fushës magnetike shfaqet në disa raste specifike. Për fizikën e materialeve magnetike janë artikujt mbi magnetizimin dhe magnetin, ose me specifikisht ferromagnetizmi, paramagnetizmi, dhe diamagnetizmi. Për fusha magnetike konstante, si ato të prodhuara nga dipole stacionare ose nga korrente të qëndrueshëm, është artikulli mbi magnetostatikën. Për fusha magnetike të krijuara nga fusha elektrike që ndryshojnë në kohë është artikulli mbi elektromagnetizmin.

Ç’ËSHTË DRITA ?
Ç’është vala?
Valë quhet proçesi I përhapjes së një ngacmimi fizik nga një pikë e mjedisit në mjedise të tjera duke transferuar energji. Një përcaktim I vetëm gjithëpërfshirës për termin valë nuk është I lehtë. Një vibrim mund të përcaktohet si një lëvizje para-mbrapa rreth një pike reference. Megjithatë, përcaktimi I karakteristikave të nevojshme që një fenomen të trajtohet ose të njihet si valë është I mundur. Termi zakonisht kuptohet si transport I një shqetësimi në hapësirë, I cili nuk është I lidhur me lëvizjen e vetë mjedisit që zë të gjithë hapësirën. Në një valë, energjia e vibrimeve lëviz tutje nga burimi në formën e një shqetësimi të mjedisit rrethues. Megjithataë, ky nocion është problematik për rastine valëve stacionare (p.sh.: valët e një korde) ku energjia lëviz në të dyja drejtimet njësoj, ose për valët elektromagnetike/ valët e dritës në boshllëk, ku kocepti I mjedisit nuk mund të aplikohet.
Valë quhet proçesi I përhapjes së një ngacmimi fizik nga një pikë e mjedisit në mjedise të tjera duke transferuar energji. Një përcaktim I vetëm gjithëpërfshirës për termin valë nuk është I lehtë. Një vibrim mund të përcaktohet si një lëvizje para-mbrapa rreth një pike reference. Megjithatë, përcaktimi I karakteristikave të nevojshme që një fenomen të trajtohet ose të njihet si valë është I mundur. Termi zakonisht kuptohet si transport I një shqetësimi në hapësirë, I cili nuk është I lidhur me lëvizjen e vetë mjedisit që zë të gjithë hapësirën. Në një valë, energjia e vibrimeve lëviz tutje nga burimi në formën e një shqetësimi të mjedisit rrethues. Megjithataë, ky nocion është problematik për rastine valëve stacionare (p.sh.: valët e një korde) ku energjia lëviz në të dyja drejtimet njësoj, ose për valët elektromagnetike/ valët e dritës në boshllëk, ku kocepti I mjedisit nuk mund të aplikohet.
Valë quhet proçesi I përhapjes së një ngacmimi fizik nga një pikë e mjedisit në mjedise të tjera duke transferuar energji. Një përcaktim I vetëm gjithëpërfshirës për termin valë nuk është I lehtë. Një vibrim mund të përcaktohet si një lëvizje para-mbrapa rreth një pike reference. Megjithatë, përcaktimi I karakteristikave të nevojshme që një fenomen të trajtohet ose të njihet si valë është I mundur. Termi zakonisht kuptohet si transport I një shqetësimi në hapësirë, I cili nuk është I lidhur me lëvizjen e vetë mjedisit që zë të gjithë hapësirën. Në një valë, energjia e vibrimeve lëviz tutje nga burimi në formën e një shqetësimi të mjedisit rrethues. Megjithataë, ky nocion është problematik për rastine valëve stacionare (p.sh.: valët e një korde) ku energjia lëviz në të dyja drejtimet njësoj, ose për valët elektromagnetike/ valët e dritës në boshllëk, ku kocepti I mjedisit nuk mund të aplikohet.
Valë quhet proçesi I përhapjes së një ngacmimi fizik nga një pikë e mjedisit në mjedise të tjera duke transferuar energji. Një përcaktim I vetëm gjithëpërfshirës për termin valë nuk është I lehtë. Një vibrim mund të përcaktohet si një lëvizje para-mbrapa rreth një pike reference. Megjithatë, përcaktimi I karakteristikave të nevojshme që një fenomen të trajtohet ose të njihet si valë është I mundur. Termi zakonisht kuptohet si transport I një shqetësimi në hapësirë, I cili nuk është I lidhur me lëvizjen e vetë mjedisit që zë të gjithë hapësirën. Në një valë, energjia e vibrimeve lëviz tutje nga burimi në formën e një shqetësimi të mjedisit rrethues. Megjithataë, ky nocion është problematik për rastine valëve stacionare (p.sh.: valët e një korde) ku energjia lëviz në të dyja drejtimet njësoj, ose për valët elektromagnetike/ valët e dritës në boshllëk, ku kocepti I mjedisit nuk mund të aplikohet.

Llojet e valëve:

Vala tërthore është vala në të cilën pjesëzat e mjedisit lëkunden pingul me drejtimin e përhapjes së valës në të.(Kur lëkundim një sustë ose litar)

Vala gjatësore është vala në të cilën pjesëzat e mjedisit lëkunden në të njëjtin drejtim me të të përhapjes së valës në të.
Karakteristikat e valëve : (Madhësitë fizike)

Amplituda (A) e valës është lartësia më e madhe e kreshtës(zonës më të lartë të valës) ose thellësia më e madhe e një grope(zonës më të ulët të valës) në lidhje me nivelin e ekuilibrit.
Perioda (T) e valës është intervali I kohës gjatë së cilit, në të njëjtën pikë të mjedisit ku përhapet vala, kalojnë dy kreshta(gropa) të njëpasnjëshme të valës.
Frekuenca (f) e valës është nr. I çifteve kreshtë-gropë që kalojnë në një pikë të mjedisit, ku përhapet vala, në një sekondë(1s).
Gjatësia e valës ( ) është largësia ndërmjet dy kreshtave(gropave) të njëpasnjëshme ose dy pikavë të valës që lëkunden në mënyrë identike.
Shpejtësia e valës (v) është shpejtësia me të cilën lëvizin kreshtat apo ndonjë pikë tjetër e valës.
Burimet e energjisë diellore
Ekzistojnë disa burime të dritës. Burimet më të shpeshta janë ato termike: një trup në një tepraturë të dhënë lëshon një spektër karakteristik të rrezatimit të trupit të zi. Një burim i thjeshtë termik është drita e Diellit, rrezatim i lëshuar nga kromosfera e Diellit me vlerë rreth 6,000 Kelvin në regjione të dukshme të spektrit elektromagnetik kur komplotohet në njësi të gjatësisë valore dhe përafërsisht 44% e energjisë së Diellit që arrin tokën është e dukshme. Një tjetër shpembull është poçi elektrik inkadenshent, i cili liron rreth 10% të energjisë së tij si dritë të dukshme dhe pjesën tjetër si rreze infra të kuqe. Një burim i zakonshëm termik i dritës në histori janë grimcat e ngurta me ngjyrë të ndezuara flakë, por këto e lëshojnë shumicën e rrezatimit të tyre në infra të kuqe, dhe vetëm një pjesë në spektrin e dukshëm. Maja e spektrit të trupit të zi është në thellësinë e infra të kuqeve, në rreth 10 mikrometra gjatësi valore, për objekte relativisht të ftohta si qenia njerëzore. Me rritjen e temperaturës, maja lëvizë në gjatësi valore më të shkurtëra, duke prodhuar së pari një shkëlqim të kuq, pastaj një të bardhë, dhe përfundimisht një ngjyrë të bardhë në të kaltër kur maja lëvizë jashtë pjesës së dukshme të spektrit në ultravioletë. Këto ngjyra mund të shihen kur metali është i nxehur në “nxehtësi të kuqe” ose “nxehtësi të bardhë”. Emisioni i terminalit të bardhë në të kaltër nuk shihet shpesh, përveçse në yje.
Atomet emetojnë dhe absorbojnë dritë në energji karakteristike. Kjo prodhon “emisionin linjor” në spektrin e secilit atom. Emisioni mund të jetë spontan, si në dritën e emetuar të diodes, shkakrimit të gazit nga llampat (si në llampat neon ose në shenjat neos
Deklarimi i një ngarkese grimcore të lirë, si një elektroni, mund të prodhojë rrezatim të dukshëm: rrezatimi cyclotron, rrezatimi sinktrotron dhe rrezatimi bremsstrahlung janë shembuj të kësaj. Grimcat lëvizin nëpër një mjedis më shpejtë se shpejtësia e dritës në atë medum mund të prodhojnë rrezatimin Cherenkov.
Kemikalet e sigurta prodhojnë dritë kur ndriçohen me më shumë rrezatim energjik, një proces i njohur si fluoreshenca. Disa substanca emetojnë dritë më ngadalë pas ngacmimit nga më shumë rrezatim energjik. Kjo njihet si fosforoshenca.
Materialet fosforoshente mund të ngacmohen nga bombargimi i tyre me grimca subatomike. Katadolumineshenca është një shembull. Ky mekanizëm përdoret në setet televizive të tubave me rreze katodike dhe monitorët e kompjuterëve.

Mekanizma e tjerë të sigurtë mund të prodhojnë dritë:

Bioluminescence
Cherenkov radiation
Electroluminescence
Scintillation
Sonoluminescence
triboluminescence
Kur koncepti i dritës është e qëllimshme për të përfshirë fotone me energji shumë të lartë (rrezet gama), mekanizmat të tjerë të gjeneratës përfshijnë:
Asgjësimi grimcor - antigrimcor
Shkatërrimi radioaktiv
Burimet e Energjisë valore
1- Drita eshte rrezatim elektromagnetik me nje gjatesi valore qe eshte e dukshme per syte. 2 permasat themelore te drites jane :
-dendesia qe ka te bej me rrokjen njerezore te ndricueshmeris se drites.
-gjatesia e vales qe kapet nga njerezit si ngjyra e drites dhe polarizimit.
2- Valet zanore dhe shpejtesia e zerit. Valet e zerit qe perhapen ne gaze dhe lengje jane vale gjatesore. Burim zeri mund te jete cdo trup i cili eshte i afte te beje levizje lekundese psh teli, thupra, pllaka metalike, zilja, ajri nne gypa, korda zanore e njeriut.
3- Lekundjet mekanike perhapen ne mjedis elastike te ngurte, te lenget dhe te gazet.
4- infratingulli quhet brezi i valeve mekanike me frekuence nga 0 deri ne 16 Hz . Infratingulli nuk e dallon veshi i njeriut , por shume gjallesa te tjera e dallojn kete.
5- Tingulli quhet brezi i valeve mekanike me frekuence prej 16 Hz e deri ne 20000 Hz
Ultratingulli quhet brezi i valeve mekanike me frekuence me te madhe se 20000 Hz. Ultratingulli mund te perftohet ne shum menyra psh metoda e magnetostriksionit dhe metoda e elektrostriksionit .ultratingulli kane zbatime te shumta ne shkence, teknike, mjeksi etj
Radiovalet perhapen ne menyra te ndryshme dhe varen nga gjatesia e tyre. Sipas gjatesis valore apo frekuences
Përhapja e dritës
Në fizikën klasike, drita është përshkruar si një lloj vale elektromagnetike. Sjellja klasike e fushës elektromagnetike përshkruhet nga ekuacionet e Maksuellit, që parashikojnë se shpejtësia c me të cilën valët elektromagnetike përhapen përmes vakuumit, është e lidhur me fushen elektrike, dhe fushen magnetike, konstante këto nga ekuacioni c = 1/√ε0μ0. Në fizikën kuantike moderne, fusha elektromagnetike përshkruhet nga teoria e elektrodinamika kuantike (EDK). Në këtë teori, drita është përshkruar nga bazat themelore të fushës elektromagnetike. Në këtë teori, shpejtësia do të varet nga frekuenca dhe kuanti c, dhe relativiteti special atëherë do të jetë kufiri i sipërm i Shpejtësisë së Dritës në vakum. Deri me sot nuk janë verenjtur efekte të tilla. Nëse masa e fotonit është prodhuar nga një mekanizëm Higgs, limiti eksperimental është, m ≤ 10-14 eV/c2 afërsisht 2×10e-47 g. Në 2009, me respektimin e spektrit të rrezes Gama GRB 090510 nuk u gjet asnjë ndryshim në shpejtësinë fotone të energjive të ndryshme, duke konfirmuar se Invarianca Lorencit është verifikuar të paktën deri në shkallë të gjatësisë Planck, LP = √HG/c3 ≈ 1,6163 × 10e-35 m.
Përhapja e valëve
Valët përhapen vetëm në një mjedis dhe gjatë këtij proçesi ato nuk mbartin lëndë me vete. Bashkësia e të gjitha pikave të mjedisit deri ku përhapet vala quhet front valor. Ai mund të jetë plan ose sferik (3D) si në rastin e valëve të zërit që përhapen në të gjitha drejtimet në hapësirë. Vijat e orientuara në drejtim të përhpjes së valës quhen rreze të valës.
Formimi I valës në kordë realizohet nëpërmjet një ngacmimi të saj, kurse përhapja e valës I detyrohet forcave elastike me natyrë molekulare.(Valë elastike)
Vala quhet periodike ose e vazhduar, kur ka si burim të saj një trup apo mjedis që lëkundet (oshilon) vazhdimisht. Nëse burimi kryen lëkundje harmonike sinusoidale në një mjedis ideal elastik, atëherë valët e përhapura në të janë sinusoidale.
Valët e detit shkaktohen nga veprimi i faktorëve të jashtëm, përkatësisht nga erërat,të cilat prishin ekulibrin e pasqyrës së detit dhe i detyrojnë thërmijat e ujit të lëvizin. Vetitë e valës varen nga shpejtësia e erës, zgjatja e saj, is dhe sipërfaqja dhe thellësia e detit ku formohen valët.
Oqeani absorbon energjine diellore,nga energjia e akumuluar mund te perftohet energji termike dhe mekanike.
Energjia e valeve te oqeanit vjen nga terheqja e gravitacionit te henes dhe diellit ndaj tokes

Valët elektromagnetike
Vale elektromanjetike jane ato vale qe realizojne transmetimine energjise nepermjet nje vakuumi*os perdorur nje medium.Kjo behet e mundur nga luhatja(dridhja)* e fushave elektrike dhe manjetike.Ato levizin me nje shpejtesi konstante prej 3X 10 ne fuqi 8 m/s.Shpesh ato quhen rrezatim elektromanjet
Ato kane nje aplikimte gjere ne teknike prej kohesh. Valet elektromanjetike perdorenper transmetimradio (vale te shkurtra/vale te gjata),per telefona,transmetimte energjise apo te sinjaleve pa kabell.Ato mundesojne gjithashtutransmetimin e energjise ne forme valesh te shkurtra,ne forme te rrezatimit infra te kuq,drites ultraviolet,rrezeve gama,etj.Te gjitha keto luajne nje rol te rendesishem ne jeten tone te perditshme,dhe ne biznes,duke perfshire edhe tekonologjine e komunikimit. Ato mundte perdorengjithashtu ilegalisht si arme.Sipas shtypit anglez te viteve 80 ato jane perdorur vitet 50-60 nga sistemi sovjetik per te demtuar ne shendet diplomat te huaj ne ate vend.Ato mund te perdoren gjithashtu ne doza te lehta pa pasoja shendetiper te krijuar psikoza frike tek qytetare per te nje shtet i caktuar mundte kete interese te provoje se gjoja jane paranojak si dhe ne raste te tjera.
Ndoshtaështë lehtë të harrojmë se ne në thelb jemi “qënie elektrke.” Sepse të gjitha funksionet tona biologjike që ndodhin përbrenda trupit tonë rregullohen nga rryma, duke filluar ngatë rrahurat e ze deri te funksionet e trurit tonë dhe reaksionet metabolike që ndodhin në secilën qelizë. Kur të mendoshnë këtë mënyrë atëherë mund të na duket logjike se ekspozimi ynë i pandërprerë nd fushave elektromagnetike që lirohet ngapajiset elektrike që narrethojnë gjithkahdo të rezultonte në pasoja shëndetësore të një lloji apo tjetri. Shumicaprej neshrrethohemi ditë e natë nga sinjalet WI-celularët, telefona pa tela, kompjutor dhe një mori paisje tjera elektrike –që të gjitha lirojnë Freku en ca tElektromagnetike. Sipas Dr. Ann Louise Gittleman, autore e librit Zapped: Why YourCell Phone Shouldn’t Be Your Ala Clock and 1,268OtherWays to Outsmart the Hazards ofElectronic Pollution,ne jemi të ekspozuar nivelit rrezatimit radioaktiv për 100milion herë më shumë se stërgjyshërit tanë. Ashtu si Dr. Gittleman sqaron në librin Zapped, hulumtimet tregojnë se trupi injeriut është tejet i ndjeshëm ndaj edhe më të voglit rrezatim, sikur ai i cili lirohet nga celularët dhe telefonat pa tela. Tr kapkëto frekuencaelektrike artificiale dhe ato ndërlidhjen me frekuencat natyrale të saj kështu duk penguar në komunikimin qelizor dhe duke krijuar përgjigje biokimike. Javën e shkuar, një studim zbulues i publikuar në Journalofthe American Medical Association ka konfirmuar atë që Dr. Gittleman dhe ekspertët tjerë thonin për fushat elektromagnetike. Hulumtues Institutin Kombëtar për Shëndetësi kanë zbuluar se thjeshtë vetëm mbajtja e në celulari aktiv afër k për 50 minuta prodhon ndryshime të dukshme në metabolizmin e trurit. Ky studimështë tejet i rëndësishëm për shkak se ofron të na tregoj se trupi i njeriut është i ndjeshëm ndaj niveleve të vogla të rrezatimit elektromagnetik që lirohet nga celulari. Studimet e mëhershme shkencore kanë lidhur Frekuencat Elektromagnetike me:
• InflamacionKronik
• Dhembje
• Probleme kognitive
Të gjitha valët elektromagnetike kanë disa veçori të përbashkëta . Ato transmetojnë ose mbartin energji . Secila ngjyrë e dritës ka energji të ndryshme . Vala me gjatësi më të vogël valore ka energji me të madhe. Nëse shohim spektrin e vazhduar drita vjollcë ka energjinë më të madhe ndërsa drita e kuqe ka energjinë më të vogël. Ne mund ta bëjmë këtë krahasim me ngjyrat e flakëve duke pyetur veten se cila flakë është më e nxehtë ? Flaka e verdhë e qiriut apo flaka e kaltër gjatë procesit të saldimit ?!?

FUSHA MAGNETIKE DHE ELEKTRIKE
Fusha elektrike dhe fusha magnetike janë dy fusha shumë të ndërlidhura me njëra tjetrën, në të dyja drejtimet. Së pari, ndryshime në secilën nga këto dy fusha shkaktojnë ("induktojnë") ndryshime tek fusha tjetër, sipas ekuacioneve të Maksuellit. Së dyti, sipas teorisë së relativitetit special të Ajnshtajnit, një forcë magnetike në një sistem referencë inerciale shihet si një forcë elektrike në një sistem tjetër nga një observues në atë sistem. Së bashku, ato dy fusha përbejnë fushën elektromagnetike, e cila është koncepti themelor për shpjegimin e dritës dhe valëve elektromagnetike.

ÇFARË E DALLON MAGNETIZMIN NGA ELEKTRICITETI?

Dallimi kryesor është që fuqia tërheqëse e dy objekteve magnetike nuk varet nga substanca që i ndan ata. Fuqia në mes dy objekteve të ngarkuar me elektricitet varet nga substanca përçuese që gjendet mes tyre.

Magneti dhe Magnetizimi
Një magnet është një material ose objekt që prodhon një fushë magnetike. Kjo fushë magnetike është e padukshme për syrin e njeriut por është përgjegjëse për vetinë më të njohur të magnetit: një forcë që tërheq materiale të tjera ferromangetike, si hekuri, dhe tërheq ose shtyn magnete të tjera. Magneti ka dy pole, polin veriorë dhe polin jugorë. Këto pole të magnetit tërhiqen ndërmjet veti, sikurse elektrodat (+ dhe -). Polet e njëjta (veri dhe veri, jug dhe jug)shtyhen. Nëse e vëren se si reagojnë dy shufra magneti, e ke lehtë të kuptosh polet e tyre.

Magnetizimi i një materiali magnetik është vlera e momentit të tij magnetik për vëlime njësie.
Është një fushë vektoriale me shumë se sa thjeshtë një vektor sepse sipërfaqe të ndryshme në një magnet mund të magnetizohen me drejtime dhe fuqi të ndryshme. Hekuri mund të ketë një magnetizim disa miliona amper për metër. Një vlerë e tillë e madhe shpjegon pse magnetët e hekurit janë kaq efektiv në prodhimin e fushave magnetike.

Energjia Diellore dhe llojet e saj.
Energjia diellore (solare) mbështet pothuaj të gjithë jetën në tokë nëpërmes fotosintezës që nga shfaqja e organizmit të parë. Njerëzit e përdorin energjinë diellore për ndriçim, ngrohtësi, rritjen e të korrave dhe për shndërrimin e fuqisë diellore në energji elektrike. Nxehtësia e krijuar nga dielli përcakton klimën (moti) dhe ndërrimin e stinëve në tokë.
Me energji diellore nënkuptohet energjia (termikeo-elektrike) e prodhuar nga shfrytëzimi i drejtpërdrejte te energjisë se rrezatuar nga Dielli drejt Tokës. Në çdo ore Dielli transmeton drejt orbitës 1 kWh për meter katror. Energjia Diellore bën pjesë në grupin e energjive te rinovueshme si Biomasa, Biokarburanti, Gjeotermike, Hidroenergjetike, Eolike etj. Teknologjitë kryesore për prodhimin e energjisë termike dhe elektrike nga dielli janë :
Paneli Diellor Termik
Paneli Diellor me përqendrim
Paneli fotovoltaik
Shndërrimi i energjisë diellore në energji elektrike quhet ndryshe fotovoltaik.
Llojet e Energjisë Diellore :

Sistemet diellore energjitike mund te jene

Sistemet diellore te temperaturave te ulta
Kolektoret diellor per ngrohjen e ujit
Pergatitja e ujit te ngrohte ,avujve


Sistemet diellore pasive

Ngohja natyrore e hapesires
Centralet diellore
Sistemet fotovoltaike

Llojet e Energjisë valore
Valët transverzale
Procesi i përhapjes së lëkundjeve apo energjisë përkatëse në një mjedis elastik quhet valë mekanike. Me këtë rast bëhet bartja e energjisë prej një grimce të mjedisit në grimcën tjetër dhe shkaktohet bartja e lëvizjes lëkundëse.
Dallojmë valët transversale (tërthore) dhe valët longitudinale (gjatësore). Nëse lëkundja e grimcave kryhet në drejtim normal ndaj drejtimit të përhapjes së valës kemi valë transversale, e nëse lëkundja kryhet në drejtim të njëjtë ndaj drejtimit të përhapjes së valës kemi valë longitudinale.
Karakteristikat e valëve janë: gjatësia valore, amplituda, frekuenca, nxitimi, shpejtësia, energjia etj.
Largësia në mes dy grimcave që ndodhen në të njëjtën fazë të lëkundjes quhet gjatësi valore .

Valet mekanike krijohen kur deformohet substanca. Nga drjtimi i lekundjes se grimcave, ne krahasim me drejtimin e perhapjes se vales, valet ndahen ne dy lloje:ne vale longitudinale (gjatesore) dhe ne valetransverzale(te terthorte) Valet longitudinale jane valetzanore,te cilat perhapen ne nje mjediselastik ne formete rrallimit dhete dendsimit teajrit. Valet i perhapin tri gjendjet agregate : e lengte , e ngurte , dhe e gazete, kurese ne vakum nuk perhapen valet. Valet transverzale grimcat e mjedisielastik lekunden ne drejtim terthore(nurmal),ndaj drejtimitte perhapjes se valeve. Gjatesi valore shenohet me llenda (^) dhe nenkuptojme ndremjet dy grimcave qegjinden ne gjenndje te njejte te lekundjes . Shpejtesien e vales e shenojna me c (m/s) Gjatesia valore shenohet me llenda ( ^) (m) Frekuenca e lekundjes shenohet me fi( Y) (Hz) Shpejtesia e perhapjes se valeve eshte e barabarte me prodhimi n e gjatesies valore ^ dhe frekuences fi Formulat per llogaritjen e shpejtesise dhe gjatesise si dhe frekuences se valeve eshte: c=^/T ^=C*T T=^/c C=^*y

Efekti i Dopplerit është dukuria fizike e cila definohet si rritje e frekuencës së valëve të perceptuara apo të matura (llogaritura), varësisht se burimi dhe observuesi si qëndrojnë rrespektivsht lëvizin në lidhje me njëra tjetrën
Gjatësia e valës
Gjatësia e valës së një sinusoidi, λ mund të matet në mes çdo dy pikave me fazë të njëjtë, të tilla si midis dy kreshtave të njëpasnjëshme, ose midis dy pikave ku funksioni pret boshtin e abshisave, siç është paraqitur në figurë.
Në fizikë,'gjatësia e valës' e një vale sinusoidale është perioda hapësinor e valës - distanca mbi të cilën forma e valës përsëritet.
Zakonisht kjo përcaktohet duke konsideruar largësinë midis dy pikave të njëpasnjëshme përkatëse në fazë të njëjtë, të tilla si kreshta, pikprerja me boshtin e abshisave, ajo është një karakteristikë si e valëve propaguese ashtu edhe e atyre stacionare,si dhe e modeleve të valëve të tjera hapësinore.
Gjatësia e valës jepet zakonisht nga shkronja greke lambda (λ). Koncepti aplikohet edhe në rate kur vala periodike ka formë jo-sinusoidal.
Termi gjatësia e valës përdoret gjithashtu edhe në valët e moduluara, si për zarfin sinusoidal të valëve të moduluar apo valëve të formuara nga interferenca e disa valëve sinusoidale.
Po të marrim parasysh se një valë sinusoidale lëviz me një shpejtësi të caktuar, gjatësia e valës është në proporcion të zhdrejtë me frekuencën : valët me frekuenca më të larta kanë gjatësi më të shkurtër, dhe valët me frekuencave të ulta kanë gjatësi më të gjatë.
Si shembuj të fenomeneve valore kemi valët e zërit,dritën,dhe valët ujore. Një valë zëri është një ndryshim periodik në shtypjen e ajrit, ndërsa tek drita dhe në valë elektromagnetike të tjera kemi oshilime të intensitetit të fushës elektrike dhe fushës magnetike. Valët e ujit janë variacionet periodike në lartësinë e një trupi ujor (psh: një pellg). Në vibrimet e laticës në një kristal, distancat atomike ndryshojnë në mënyrë periodike si në pozicioni e laticës ashtu edhe në kohë.
Gjatësia e valës është një matje e distancës në mes përsëritjes së dy tipareve unike të valës, si për shembull midis dy kreshatve, ajo nuk mat se larg një thërrmijë lëviz. Për shembull, në valët ujore në thellësi një grimcë lëviz në një rreth me diametër të njëjtë si lartësia e valës, gjë që është e palidhur me gjatësinë e valës.

Shpejtësia e dritës
Shpejtësia e dritës në vakuum është përcaktuar saktësisht dhe ka vlerën 299,792,458 m/s (afërsisht 186,282 mile në sekond). Vlera fikse e shpejtësisë së dritës në SI rezulton nga fakti se metri tani definohet në terma të shpejtësisë së dritës/ të gjitha format e rrezatimit elektromagnetik lëvizin saktësisht me të njëjtën shpejtësi në vakuum.
Fizikanë të ndryshëm kanë provuar ta masin shpejtësinë e dritës gjatë gjithë historisë. Galileo Galilei provoi ta maste atë në shekullin e 17-të. Një eksperiment i hershëm për matjen e shpejtësisë së dritës u bë nga Ole Romer, fizikant danez, në vitin 1676. Duke përdorur një teleskop, Romer vëzhgoi lëvizjen e Jupiterit dhe njërës nga hënat e tij, Io-së. Duke vërejtur mospërputhjen në periudhën e dukshme të orgitës së Io-së, ai llogariti se dritës i duhen rreh 22 minuta t’i bie tërthor diametrit të orbitës së Tokës. Megjithatë, madhësia e saj nuk ishte e njohur në atë kohë. Nëse Romeri do ta dinte diametri e orbitës së Tokës, ai do të vinte në përfundim se shpejtësia e dritës është 227,000,000 m/s.
Një tjetër matje më e saktë e shpejtësisë së dritës u bë në Evropë nga Hippolyte Fizeau në vitin 1849. Fizeau drejtoi një rreze drite në pasqyrë disa kilometra larg. Një rrotë e dhëmbëzuar rrotulluese ishte vendosur në rrugën e rrezës së dritës e cila udhëtoi nga burimi i saj, në pasqyrë dhe pastaj u kthye prapë në origjinën e saj. Fizeau gjeti se në një shkallë të sigurt të rrotullimit, rrezja do të kalonte nëpër një vrimë në rrotë gjatë daljes jashtë dhe pastaj një tjetër vrimë gjatë rrugës së kthimit. Duke e ditur largësinë e pasqyrës, numrin e dhëmbëve në rrotë dhe shkallën e rrotullimit, Fizeau ishte në gjendje të llogariste shpejtësinë e dritës në vlerë prej 313,000,000 m/s.
Leon Foucault përdori një eksperiment i cili kishte të bënte me pasqyre rrotulluese që ta vëzhgonte vlerën prej 298,000,000 m/s në vitin 1862. Albert A. Michelson kreu eksperimente në shpejtësinë e dritës nga viti 1877 deri në vdekjen e tij në 1931. Ai i rigjeti metodat e Foucaultit në vitin 19266 duke përdorur pasqyre të përmirësuara rrotulluese për të matur kohën që i duhej dritës të kryente një trip nga Mali Wilson në Malin San Antonio në Kaliforni. Matja precize jep vlerën e 299,796,000 m/s.
Shpejtësia efektive e dritës në substanca të ndryshme transparente që përmbajnë materie të zakonshme, është më e vogël se në vakuum. Për shembull shpejtësia e dritës në ujë është rreth ¾ e asaj në vakuum.

Burimet e Energjisë valore
1- Drita eshte rrezatim elektromagnetik me nje gjatesi valore qe eshte e dukshme per syte. 2 permasat themelore te drites jane :
-dendesia qe ka te bej me rrokjen njerezore te ndricueshmeris se drites.
-gjatesia e vales qe kapet nga njerezit si ngjyra e drites dhe polarizimit.
2- Valet zanore dhe shpejtesia e zerit. Valet e zerit qe perhapen ne gaze dhe lengje jane vale gjatesore. Burim zeri mund te jete cdo trup i cili eshte i afte te beje levizje lekundese psh teli, thupra, pllaka metalike, zilja, ajri nne gypa, korda zanore e njeriut.
3- Lekundjet mekanike perhapen ne mjedis elastike te ngurte, te lenget dhe te gazet.
4- infratingulli quhet brezi i valeve mekanike me frekuence nga 0 deri ne 16 Hz . Infratingulli nuk e dallon veshi i njeriut , por shume gjallesa te tjera e dallojn kete.
5- Tingulli quhet brezi i valeve mekanike me frekuence prej 16 Hz e deri ne 20000 Hz
Ultratingulli quhet brezi i valeve mekanike me frekuence me te madhe se 20000 Hz. Ultratingulli mund te perftohet ne shum menyra psh metoda e magnetostriksionit dhe metoda e elektrostriksionit .ultratingulli kane zbatime te shumta ne shkence, teknike, mjeksi etj
Radiovalet perhapen ne menyra te ndryshme dhe varen nga gjatesia e tyre. Sipas gjatesis valore apo frekuences radiovalet ndahen ne te mesme, te shkurtera, ultra te shkurtra.


E mira e energjise valore eshte se ajo nuk shteron kurre. Ndryshe nga lendet djegese qe po zhduken dalengadale. Valet nuk jane te limituara.

Jane miqesore me mjedisin. Ndryshe nga lendet djegese qe krijojne ndotje, ajo eshte nje energji e paster.

Te thjeshta per tu parashikuar. Ne mund te perllogarisim shumen se sa energji do te prodhoje. Energjia valore eshte konsistente dhe deshmon me se miri burimet e tjera te varura nga era apo ekspozimit te diellit.
E bollshme dhe gjeresisht ne dispozicion. Shume qytete te medha dhe portet qe jane prane oqeaneve mund te shfrytezojne fuqine valeve.

Mund te ndihmoje ne punesimin e shume njerezve.

Nuk e demton token. Eshte e sigurte, e paster dhe nje nder metodat me te mira per nxjerrjen e e energjise nga oqeani.

Disavantazhet:

Disavantazhi me i madh per te marre energji eshte vendodhja.vetem qytete prane oqeaneve mund te perfitojne.
Ndikon ne ekosistemin ujor. Makina te medha vihen ne siperfaqet ujore duke ndryshuar habitatin e krijesave qe jetojne ne te. Por edhe derdhja e kimikateve toksike eshte nje rrezik.

Gjatesia e valeve. Disa zona perjetojne sjellje te ndryshme te valeve per parashikimin e sakte te energjise.

Performanca e mire e valeve bie gjate motit te ashper.

Zhurma. Qytetet qe jane afer rajoneve bregdetare nga makinerite e medha qe punojne ne mes te oqeanit. Por edhe shkaterrojne bukurite e oqeanit.

Avantazhet dhe Disavantazhet e Energjisë valore

Avantazhet:

Avantazhet e energjisë diellore

Eshtë burim I ripërtëritshëm I energjisë.

Panelet PV përmes fenomenit fotovoltaik prodhojnë elektricitet në mënyre direkte.

Nuk ndot mjedisin.

Avantazhe ekonomike , pavarësisht nga kostoja e instalimit , përdorimi I energjisë më pas është falas.

Përdorimi I këtij burimi nuk faturohet .

Disavantazhet e energjisë diellore

Kostoja e instalimit të panelit mund të jetë më e madhe se energjia e prodhuar gjatë gjithë jetëgjatësisë së tij.

Energjia diellore nuk aplikohet natën.

Panelet mund të dëmtohen lehtë.

AVANTAZHET DHE DISAVANTAZHET E ENERGJISE DJELLORE
Perdorimi i magneteve
Magnetet kane nje perdorim te shumellojshem.Ato mund te perdoren ne mjafte fusha te ndryshme si:
Teknologjia mediatike: 
Videokasetat përmbajnë një shirit magnetik. Informacioni që përbën vidjon dhe zërin është shkruar në shiritin magnetik të kasetës. Kasetat e audios gjithashtu përmbajnë një shirit magnetik. Në mënyrë të ngjashme, në kompjutera, disketat dhe disqet e ngurta të dhënat e tyre rregjistrohen në një shirit të hollë magnetik.
Financë
: Kartat e kreditit, debitorë dhe ATM kanë një vijë magnetikë në njërën anë. Kjo vijë përmban informacionin për të kontaktuar me institutin financiar të individit dhe për tu lidhur me llogarinë e tyre.
Telekomunikacion:
 Televizorët e zakonshëm dhe monitorët e kompjuteravepërmbajnë një tub katodik, që vë në punë një elektromagnet për të udhëhequrelektronet drejt ekranit.(Ekranet Plazma dhe LCD përdorin teknologji të ndryshme.)
Industria e energjisë elektrike: 
Motorrët elektrike dhe gjeneratorët mbështeten në kombinimin e një elektromagneti dhe një magneti të përhershëm dhe, pak a shume si bokserat, ato konvertojnë energjinë elektrike në energji mekanike. Një gjenerator ka principin e kundërt. Ai konverton energjinë mekanike në energji elektrike duke lëvizur një përcjellës përmes një fushe magnetike.
Mjekësi:
Spitalet përdorin skanerat me rezonancë magnetike për të dalluar problemet në organet e një pacienti pa pasur nevojë për ndërhyrje kirurgjikale.

Perdorimi i magneteve
Kimistët
përdorin rezonancën magnetike bërthamore për të karakterizuarpërbërjet e sintetizuara.
Gjeografi: Busullat perbëhen nga një gjilpërë e magnetizuar e lirshme për ta drejtuar veten me një fushe magnetike (zakonisht fushën magnetike të Tokës).
Art: 
Fleta vinili magnetike mund t'i ngjiten pikturave, fotografive dhe objekteve të tjera zbukuruese duke i lejuar ata që të ngjiten në dyert e frigoriferëve ose në sipërfaqe të tjera metalike. Objekte ose bojëra mund të aplikohen direkt në siperfaqen e magnetit për të krijuar kolazhe arti. Arti magnetik është portativ, jo i shtrenjtë dhe i lehtë për tu krijuar. Arti magnetik me vinil nuk është më vetëm për dyert e frigoriferëve. Borde, shirita, dyer, soba me mikrovale, lavastovilje, makina, shufra metalike, dhe çdo sipërfaqe tjetër metalike mund të jetë përmbajtëse e artit magnetik me vinil.
Arsim:
Shumë projekte shkollore bazohen në magnete duke përfshire këtu: shtyrjen e telave përcjellës me rryme, efektin e temperaturës dhe motorrët që përmbajnë magnete.
Bizhuteri:
Magnetët mund të përdoren për të bërë bizhuteri. Varëset dhebyzylykët mund të kenë një kapëse magnetike ose mund të jenë të përbërë nga një seri e tërë magnetësh të lidhur me njëri tjetrin.
Mekanikë:
Magnetët mund të kapin sende magnetike (kapëse letrash, gozhda hekuri, etj) që janë shumë të vogla për tu kapur me dorë. Disa kaçavida janë të magnetizuara për këtë arsye.
Transport:
Transporti me ngritje magnetike (i njohur ndryshe si transporti Maglev)është një formë transporti që ngre pezull në ajër dhe drejton makineri (veçanërisht trena) me anë të forcës elektromagnetike. Shpejtësia maksimale e shënuar për një tren Maglev është 681 km/h.
Përdorimi I energjisë valore
Gjeneratori i energjisë valore “Kymogen”.
Inxhinierët mekanikë amerikanë David Hartman dhe Jason Ballash kanë dizenjuar një teknologji të re të energjisë valore të quajtur Kymogen e cila ka potencialin për të prodhuar një energji me cmim të ulët duke përdorur energjinë e valëve konstante. Kjo energji mund të ruhet ose mund të lidhet direkt me rrjetet ekzisuese të energjisë.
Prodhimi i energjisë elektrike nga krahet e valeve.
Si mullinjtë e erës dhe turbinat që prodhojnë fuqi dhe elektricitet nga era, shkenctarët tani po punojnë për të nxjerrë energji nga deti.
Aquamarine Power
Cdo here po shikojme dicka te re dhe emocionuese ne shfrytezimin e energjise se rinovueshme. Kjo kompani po zhvillon nje energji te re valore.
Kompania Osmotic
Me nje shtytje te madhe per burimet alternative te energjise udhe heqesit e botes po krijojne nje teknologji te re per prodhimin e termocentraleve dhe ne te njejten kohe ta mbajme token me te gjelber.
Te studiosh valet oqeanike me ane te radarit.
Nese nje vend ka popullsi te dendur eshte e veshtire per te gjetur hapesire per ndertimin e mullinjve. Prandaj ne Europe ka nje numer te limituar. Shkenctaret po punojne ne nje sistem radari per shfrytezimin e platformes se Detit te Veriut.
“Aguacadoura” prodhimi I energjise per 1500 shtepi.
Meqenese burimet konvencionalete energjise jane pakesuar shkencetaret jane vazhdimisht ne kerkim te burimeve alternative. Portugalia ka ndertuar projektin “Aguacadoura” ,fermen e pare valore ne brigjet e saj. Kjo ferme ka 3 energji per shkarkimin e valeve qe prodhon rreth 2,25 MW .
Përdorimi I energjisë valore
Energjia detare europiane teston fuqine e batices “EMEC”
Kompania “Aquamarine” ka arritur me EMEC nje marreveshje per te vendosur nje pajisje per te matur fuqine e batices.
Energjia e paster nga ujerat rrjedhes
Ujerat qe rrjedhin ne lumenj dhe baticat e valeve mund te jene nje burim I mire I energjise alternative. 70% e siperfaqes se tokes eshte e mbuluar nga uji dhe keshtu mund te prodhohet nje sasi e madhe energjie e vendosur ne turbina me rryma te forta . Brenda lumit Niagara jane vendosur rreth 875 turbina.
Fuqia valore ne Skoci
Kompania skoceze ka siguruar nje fond prej 2,128 milione dollare per financimin e gjenerimit te paster te energjise elektrike nga valet e oqeanit.
Koalicioni i energjise se riperteritshme oqeanike.
Kjo organizate e formuar qe ne 2005 ka si qellim komercializimin e energjise te riperteritshme ne det te hapur.

Bionika e energjise oqeanike.
BioPower System eshte duke zhvilluar nje teknologji te re te energjise oqeanike ne Australi per te imituar sistemet natyrore per te prodhuar energji .
Energjia oqeanike e riperteritshme: Rryma,valet.
Organizata e energjise se rinovueshme oqeanike po promovon teknologjine energjitike nga burimet e pastra te riperteritshme . Per te prodhuar nje energji ekologjikisht miqesore me mjedisin.

Përdorimi I magnetit për të hequr qelizat kanceroze
Shkenca mjekësore ka mësuar deri tani disa mënyra të ndryshme për të vrarë qelizat kanceroze në trupin e njeriut. Por shumë herë këto metoda janë treguar shumë jo-preçisioze, duke dëmtuar organe të tjera të trupit, dhe duke dëmtuar gjithashtu qeliza të shëndetshme.
Prandaj shkenca ka shtyrë që të gjenden metoda të ndryshme për të hequrqelizat kanceroze pa dëmtuar shëndetin e pacientit. Dhe duket sikur huumtuesit ia kanë arritur qëllimit. Disa shkencëtarë nga Korea e Jugut kanë gjetur një mënyrë për të përdorur magnetet për të hequr qelizat kanceroze.
Ideja që këta shkencëtarë kanë prezantuar ëdhtë shumë e thjeshtë: Ata prezantuan në trup nanopjesëza prej hekur oksidi. Hekur oksidi I bashkangjitet automatikisht antitrupave, të cilat më pas u bashkangjitën receptorëve të qelizave të tumorit. Kur mbaron ky proçes, krijohet një fushë magnetike, e cila lejon që nanopjesëzat përbrenda qelizave të tumorit të bashkohen në një tufë dhe të vetë-shkatërrohen nëpërmjet proçesit të apoptosjes.
Si rezultat I këtij eksperimenti, më shumë se gjysma e qelizave kancerogjene në trup ishin shkatërruar pa dëmtuar ndonjë qelizë të shëndetshme. Deri tani, ekipi I shkencëtarëve Koreano-Jugorë kanë testuar këtë eksperiment vetëm me peshk të llojit zebër. I vetmi efekt që shkencëtarët vunë re ishte rritja jo-normale e bishtit të peshkut.
Hulumtimet dhe eksperimentet vazhdojnë akoma, dhe do të marrë shumë kohë para se ky eksperiment të provohet në trupat e njerëzve.

Përdorimi I magnetit
Në forcimin e çimentos.
Në makinat elektrike (Makinat elektrike përdoren gjerësisht në industri në formën e motorëve elektrike, gjeneratorëve dhe makinave të rrymës së vazhduar. Në përgjithësi përdoren për të kthyer energjinë elektrike në mekanike dhe anasjelltas.)
Në makinat errymës së vazhduar (
Këto makina shfrytëzojnë veprimin e fushës magnetike të magneteve permanent me rrymë. Në rastet kur kemi të bëjmë me makina të përmasave të mëdha magnetet permanent janë përcjellësa me rrymë konstante. Përdoren tek : Ventilatorët, Trapanot, Motorinot, Lodra të ndryshme.)
Në makinat sinkron
( Përdoren zakonisht në formën e gjeneratorëve dhe janë të fuqive të ndryshmë. Parimi I punës: rotori, I cili ka një fushë magnetike konstante, duke kryer një lëvizje relative kundrejt statorit rrymë alternative. Përdoret me shumicë si gjenerator njëfazor dhe trefazor.)
Makina asinkron
(Këto modele makinash elektrike përdoren në transpondiere të ndryshëm, në pompa të fuqive të ndryshme, në ventilatorë me fuqi që variojnë nga disa vat në disa kilovat. Parimi I punës bazohet në fushën rrotulluese që krijon sistemi trefazor I rrymave.Janë makinat më të përdorshme në industri.)

Përdorimi I magnetit
Në industrinë e armëve
( Bomba elektromagnetike prodhon një impuls shumë të fuqishëm magnetik I cili bllokon çdo sistem elektromagnetik duke përfshirë dhe çrregullime mendore.)
Në industrinë e përpunimit të metaleve
(Përdoren furra me induksion të cilat bëjnë të mundur nxehjen dhe përpunimin e metaleve. Fusha magnetike ve në lëvizje elektronet dhe në këtë mënyrë metali do të nxehet.)
Në industrinë e prodhimit të pajisjeve elektronike
(Përdoret në shumë qarqe elektronike si pjesë e qarqeve përforcues, si memorizues informacioni,etj. Fusha magnetike këtu përdoret në sistemet e transmetimit të valëve si p.sh.: në radio, etj.)
Në aparatet matës
(Fushën magnetike te aparatet matës e takojmë tek tipet si: Magneto-elektriku, elektro-dinamiku dhe elktro-magnetiku. Këto aparate përdoren për të matur tensionin, rrymën dhe fuqinë.Parimi I punës bazohet në veprimin e fushës magnetike mbi përcjellësin me rrymë. Përdoren për të bërë matje të ndryshme në fushën e industrisë të cilat në shumicën e rasteve janë të domosdoshme.)
Në industrinë e transportit
(Tranvaj, Trenat elektrikë Teleferikët, Makinat hibrid, Trenat magnetik, etj.)

Panelet diellore
Panelet diellore përdorin enegjinë diellore dhe e transformojnë në energji të dobishme për aktivitetet tona.

Ato ndahen në 3 lloje :

.Panelet diellore fotovoltazh. (Shndërrojnë energjinë diellore në elektrike.)
Panelet diellore termike. (Nxehin ujin.)
Panelet diellore hibride. (Kanë të dyja funksionet.)

Si funksionojnë?

Fluksi I dritës së diellit (m)bie mbi materialin e panelit që është I përbërë prej përcjellësve me silic. Atomet e silicit të panelit formojnë një tip rrjete kristaline 3D në formë tetraedike dhe cdo një nga këto ve në dispozicion një nga 4 atomet e valencës . Ai që krijon energjinë është elektron I jashtëm I orbitës , pasi 3 të tjerët janë të lidhur me bërthamën .

Hena
Hëna është sateliti i vetëm natyror i Tokës. Ai është i vetmi trup qiellor i huaj astronomik, që deri tani është shkelur nga këmba e njeriut, dhe kështu edhe më i studjuari. Megjithatë ajo mban në vetvete ende shumë të fshehta, si krijimi dhe format e truallit të saj. Zhvillimi i saj i mëvonshëm dhe ndërtimi i saj i brendshëm janë sqaruar krejt viteve të fundit.
Shenja e zakonshme për hënën është mpakja, që shikohet nga gjysma e lëmshit tokësor (hemisfera) të veriut në trajten e një drapëri hënor . Hëna është rreth 384.000 km larg Tokës. Në fillim astronomët kujtonin se gropat në Hënë të cilat quhen kratere dhe janë të formuara nga rënja e asteroideve, ishin dete. Këto dete ato i quajtën mares.
Hëna është e vetmja satelit natyral i Tokës dhe është sateliti i pestë më i madh në Sistemin Diellor. Ajo është hëna më e madhe në Sistemin Diellor në raport me madhësinë e planetit të saj, një e katërta diametri i Tokës dhe 1 / 81 me masën e saj, dhe është sateliti i dytë me i dendur pas Io. Ajo është në rrotullim sinkron me tokën, gjithmonë duke treguar të njëjtën fytyrë, në anën e afërt është e shënuar me maria errët vullkanik në mesin e malore të ndritshme të lashtë kores dhe kratereve të shquar ndikim. Pavarësisht se objekti ndritura në qiell pas Diellit, sipërfaqja e tij është në të vërtetë shumë e errët, me një reflektance të ngjashme me qymyr. rëndësi i saj në qiell dhe ciklin e vet të rregullt të fazave të ketë qysh ne lashtesi bërë të mun një ndikim të rëndësishëm kulturor në gjuhën, kalendar, artit dhe mitologji. ndikim gravitacional Moon i prodhon Tides oqean dhe zgjatje minutë të ditës. Distanca aktuale Moon i syrit, rreth tridhjetë herë diametri i Tokës, shkakton që ajo të jetë të njëjtën madhësi në qiell si Dielli - duke lejuar në Hënë për të mbuluar Die pikërisht në total eklipseve diellore. Moon është i vetmi trup qiellor në të cilat qeniet njerëzore e kanë bërë një ulje drejtuar. Ndërsa programi Luna e Bashkimit Sovjetik ishte i pari për të arritur në Hënë me anijen pa pilot, programi NASA Shtetet e Bashkuara 'Apollonit arrihet vetëm drejtuar misionet e deri më sot, duke filluar me misionin e parë të drejtuar hënor orbital nga Apollo 8 në 1968, dhe gjashtë drejtuar hënor landings midis 1969 dhe 1972 - i pari duke u Apollo 11 në 1969. Këto misione janë kthyer rreth 380 kg të ngritura e shkëmbinj hënor, të cilat janë përdorur për të zhvilluar një kuptim i detajuar gjeologjik të origjinës mun-së (që mendohet të kenë krijuar ndonjë 4500000000 vjet më parë në një ndikim gjigant), me formimin e strukturës së saj të brendshme, dhe historinë e saj të mëvonshëm. Që nga misioni Apollo 17 në 1972, Hëna është vizituar vetëm nga anijen e papajisur. Që nga 2004, Japonia, Kina, India, Shtetet e Bashkuara, dhe Hapësirë Agjencioni Evropian kanë dërguar njëri-orbiters hënor. Këto anijen e kanë konfirmuar zbulimin e akullit të ujit hënor në kratereve hije të përhershme në pole dhe i lidhur në regolith hënor. Ardhmen drejtuar misionet në Hënë janë planifikuar, por nuk ende në zhvillim e sipër, Hënë mbetet, sipas Traktatit të Hapësirë e jashtme, të lirë për të gjithë popujt për të eksploruar për qëllime paqësore

Ese : Shfrytëzimi I energjisë valore në të ardhmen.
Vite më parë njeriu ka vënë në punë mendjen e tij duke dashur të shfrytëzojë lloje të ndryshme energjishnë dobi të tij duke patur lehtësime në zhvillimin e jetesës.
Dikur me mjete më rrethanore e sot në mënyra më të sofistikuara, njeriu e ka shfrytëzuar energjinë e erës për të vënë në lëvizje anijet me vela, mullinjtë e erës, si dhe pompimin e ujit. Megjithatë, vitet e fundit, anembanë globit është përhapur me shpejtësi interesi për energjinë e erës. Sot në botë mullinjtë e teknologjisë së lartë prodhojnë pa shkaktuar ndotje aq energji elektrike të pashtershme, sa mjafton për të furnizuar 35 mln njerëz. Nëse në të ardhmen mullinjtë e erës do të shtoheshin në shumë vende të botës, do të prodhonin sasi mjaft të mëdha elektriciteti.

Ese argumentuese: Rëndësia e diellit në planetin Tokë.
Universi dhe sistemi diellor linden nga shperthimi I quajtur Big-Bang. Elementet qe krijuan jeten ne toke (njerez,kafsh dhe bime)erdhen nga distanca te larget ne hapsire nepermjet Marsit dhe Jupiterit. Kurmeteoret goditen token ato sllen me vete edhe te gjitha elementet e jetes te cilat ne nxitjen e diellit dhe reaksioneve kimike krijuan jeten dhe ne u zhvilluam dhe u beme specie te gjalla permej energjis se diellit .
Ne kemi nevoj per driten e diellit qe te zhvillohemi te rritemi e te jetojme. Ai ishte I pari qe nxiti gjallerine , sepse nga te gjithe planetet e tjere , toka ndodhet ne largesine e duhur per te krijuar kushte e jetes. Dielli ne toke ka ndikime pozitive edhe tek vet njeriu.
Rrezet e tij kane nje ndikim te rendesishem ne organizmin tone , nje nga produktet e tij me te rendesishem eshte aktivizimi I vitamines D ne diell .
Te marrim rreze dielli ndikon edhe ne nderveprimin e qelizave tona te lekures . Persa I perket botes bimore , jeta ne toke eshte pothuajse teresisht e lidhur me energjin diellore . Te gjithe organizmat e gjalle ushqehen me produkte te fotosintezes .
Si perfundim , energjia dieollore ne toke eshte me rendesishmja per nje jete normale te njerzimit . Eshte burim jete per njerzit , bimet dhe kafshet .

Kuriozitete
Sa larg udhëton zëri në oqean?

Distanca që zëri udhëton në oqean ndryshon në masë të madhe, e varur kryesisht nga temperatura e ujit dhe presioni.
Temperatura e ujit dhe presionit përcakton se sa larg valët e zërit udhëtojne në oqean.
Ndërsa zëri lëviz me një shpejtësi shumë më të shpejtë në ujë se në ajër, distanca që valët e zërit udhëtojnë është e varur kryesisht nga temperatura e oqeanit dhe presioni. Ndërsa presioni vazhdon të rritet ashtu si rritet thellësia e oqeanit, temperatura e oqeanit vetëm ulet deri në një pikë të caktuar, pas së cilës ai mbetet relativisht stabil. Këta faktorë kanë një efekt kurioz se si (dhe sa larg) udhëtojnë valët e zërit.
Imagjinoni një balenë duke notuar nëpër oqean dhe thërret të vegjëlit e saj. Balena prodhon valët e zërit që lëvizin si gurgullima në ujë. Ndërkohë që valët e zërit të peshkut të madh udhëtojë nëpër ujë, shpejtësia e tyre zvogëlohet me rritjen e thellësisë (dhe temperatura bie), duke shkaktuar që valët e zërit të përthyen poshtë. Pasi valët e zërit arrijnë pjesën e poshtme të asaj që është e njohur si shtresa thermocline, shpejtësia e zërit arrin minimumin e saj. Thermocline është një rajon që karakterizohet nga ndryshime të shpejta të temperaturës dhe presionit që ndodh në thellësi të ndryshme nëpër botë. Më poshtë "shtresës" thermocline , temperatura mbetet konstante, por presioni vazhdon të rritet. Kjo shkakton që shpejtësia e zërit të rrituet dhe i bën valët zanore përthyen lart.
Zona në oqean, ku valët e zërit përthyen lart e poshtë është i njohur si "kanali zërit." Kanalizimi i valëve të zërit lejon zërin të udhëtojë mijëra milje duke bërë të mundur që sinjali të mos humbë energji të konsiderueshme. Në fakt, hydrophones, ose mikrofona nënujore, nëse vendosen në thellësinë e duhur, mund të marrin këngë balenash dhe zhurma artificial nga shumë kilometra larg.

Termetet
Termetet jane perkufizuar si levizje te shpejta te kores se tokes si pasoje e shpeshtimit te valeve sizmike qe krijohen nga clirimi i energjise mekanike te akumuluar ne shkembinjte. Pika ne thellesi te tokes nga e cila perhapen valet sizmike quhet hipoqender, ndersa projeksioni i saj ne siperfaqen e tokes quhet epiqender.
Ngjarjet sizmike klasifikohen ne siperfaqesore, te ndermjetme ose te thella, bazuar ne thellesine e hipoqendres, qe varion ne rreth 700 km. Ndersa valet sizmike te termetit klasifikohen ne primare, sekondare dhe siperfaqesore.
Valet primare (me shpejtesi perhapjeje midis 5.5 dhe 13.6 km/s) dhe valet sekondare (me shpejtesi perhapjeje midis 3.5 dhe 7.3 km/s) e kane origjinen nga hipoqendra, ndersa valet siperfaqesore (me shpejtesi rreth 3.5 km/s) e kane origjinen nga epiqendra. Sdudiuesit kane zbuluar se valet primare dhe sekondare gjenerojne levizje vibruese (dridhje) nderda valet siperfaqesore kryejne levizje horizontale ose valezuese. Studimi i termeteve ka bere klasifikimin e tyre ne baze te intensitetit te fenomenit te regjistruar dhe te sasise se energjise se cliruar. Keshtu jane perkufizuar disa shkalle matjeje nga te cilat me te famshme jane Mercalli qe shpreh forcen e dukshme te termetit si dhe ajo Rihter qe shpreh sasine e energjise se prodhuar ne epiqendren e saj. Te gjitha keto na lejojne qe te kuptojme se cilat jane mekanizmat gjeofizike baze, sipas tezave me te konsoliduara mbi gjeologjine e planetit e te aktivitetit sizmik. Duhet te arsyetojme gjithmone mbi te dhenat e rendesishme qe kemi e mbi deshmite eksperimentale ose ne te dhenat reale qe kemi ne dispozicionin tone.
Aktivitet sizmik ne rritje
Prej disa vitesh po flitet gjithnje e me shume per aktivitetin sizmik gjithnje e ne rritje, si persa i perket shpeshtesise se ngjarjeve sizmike, energjise se prodhuar, ashtu edhe persa i perket gjetjes se zonave qe historikisht nuk kane qene goditur nga kjo fatkeqesi. Mund te permendim faktin se ne vitet 2002 – 2003 ndodhen dy termete te forta (me Magnitude 4.8 Rihter- me i forti ne me shume se 10 vjet) ne vende si Britania e Madhe qe zakonisht nuk ka qene goditur nga termetet dhe nuk eshte shquar per aktivitet te forte sizmik. Ndjenja e humbjes dhe e ankthit per tragjedite e fundit qe kane goditur shume popuj, i shtohet mijera pyetjeve per te cilat shkencetaret po perpiqen te gjejne nje zgjidhje.
Perse kaq shume termete dhe me kete shpeshtesi te frikshme?
Ne te shkuaren kishte lajme per termete shume te forte, shkaterrues, qe shkaktonin mijera te vdekur, por ama ndodhnin ne nje periudhe kohore te gjate nga njeri tjetri. Ndersa tani kemi nje shpeshtesi qe duket sikur eshte pershpejtuar qe nga gushti i vitit 1999 kur ra termeti ne Izmir te Turqise qe shkaktoi vdekjen e 17 000 personave.
Thënie mbi energjinë
Energjia dhe këmbëngulja ndryshojnë gjithcka. BENJAMIN FRANKLINI.

Energjia është e njëjtë me dëshirën dhe qëllimin. SHERIL ADAMS.

Energjia është një kënaqësi e amshmueshme, dhe kush dëshiron,por nuk vepron,përhap murtajën. UILLIAM BLEJK.

Synimet ju ndihmojnë të lokalizoni energjitë tuaja në veprim. LES BRAUN.

Njohja e nxënësve me temën e projektit.

Njohja e nxënësve me rregullat e punës në grup

Krijimi I grupeve të punës.

Përcaktimi dhe detyrat për secilin grup.

Ndarja e roleve në grup
Drita është rrezatim elektromagnetik me një gjatësi valore që është e dukshme për sytë (syri njerëzor kap valë elektromagnetike prej rreth 380 deri 780 nanometra) tanë (drita e dukshme) ose me një përkufizim shkencor dhe teknik : Drita është rrezatim elektromagnetik i valëve që studiohen në fushën e optikës.
Tre përmasat themelore të dritës (të të gjitha rrezatimeve elektromagnetike) janë :
Dendësia (apo gjerësia), që ka të bëjë me rrokjen njerëzore të ndriçueshmërisë së dritës,
Gjatësia e valës, që kapet nga njerëzit si ngjyra e dritës dhe,
Polarizimi (ose këndi i dridhjes), që në rrethana të rëndomta është i pakapshëm nga njerëzit.
Emërtimi dritë vlen për tërë spektrin e valëve elektromagnetike. Për shkak të dualitetit (dyzimit) të përhajes së valës si grimcë e lëndës, drita shfaq njëkohësisht vetitë si të valës dhe si të grimcës. Natyra e saktë e dritës është një nga çështjet kryesore të fizikës moderne.


Faleminderit per vemendjen!
Punoi:Megi Cela,Resilda Muca
Pranoi:Rudina Shehu
klasa:XII-2
Lenda:Fizike
Shndrimet e energjise
Shndërrime të energjisë ka kudo në jetën tonë. Marrim një makinë me rrota dhe e lidhim me një trup me një rrotull te palëvizshme. Trupi i varur ka një lloj lartësie nga toka. Kjo i jep atij energji potenciale ose të lartësisë. Kur ne do ta lëshojmë trupin energjia e tij e lartësisë do te shndërrohet ne energjinë e lëvizjes se karrocës me rrota. Ka shume forma energjie. Disa prej llojeve te energjisë janë energjia mekanike, e lartësisë, e lëvizjes, energjia kimike, e ushqimit qe përcillet ne muskuj, energjia bërthamore qe përdoret për energjinë elektrike, energjia termike kur molekulat dhe atomet ne lëvizje çlirojnë nxehtësi. Dielli është një burim energjie termike dhe dritore.
Shndrimet e Energjise
Dy format e shnderrimit te energjise jane puna dhe nxehtesia.
Kur mbi gazin kryhet pune energjia e tij e brendshme rritet, puna eshte pozitive per pasoje U2-U1 =A

Kur gazi kryen pune energjia e tij e brendshme ulet, puna eshte negative per pasoje : U2-U1 =-A

Rasti 2
Shnderrimi I energjise nepermjet nxehtesise

Kur gazi jep nxehtesi , energjia e tij e brendshme ulet, ne kete rast Q merret negative dhe mund te shkruajme: (U2-U1 )=-Q
Termodinamika

Parimi I pare I termodinamikes thote se: Ndryshimi I energjise se brendshme te sistemit eshte I barabarte me nxehtesine qe sistemi merr minus punen qe ai kryen mbi trupat jashte tij.
Q=(U2-U1 ) + A

Nxehtesia qe merr sistemi shnderrohet ne energji te brendshme te sistemit dhe ne pune qe ai kryen mbi trupat jashte tij.

Izoproceset
Procesi Izotermik – Meqenese temperatura mbahet konstante, ndryshimi I energjise se brendshme te gazit eshte U2-U1 =0

Q=A

Ne kete menyre e gjithe nxehtesia shkon per kryerjen e punes (rasti I motorit ideal )
Izoproceset

Procesi izohorik-Ne kete proces vellimi mbahet konstant, gazi nuk kryen pune, pra A=0, keshtu e gjithe nxehtesia qe merr gazi shkon ne ndryshimin e energjise se brendshmete tij : Q= U2-U1

Ky izoproces mund te ilustrohet ne tenxheren mepresion ku vellimi mbahet konstant, dhe e gjithe nxehtesia shkon ne ndryshimin e energjise se brendshme.

Procesi izobarik- Shtypja eshte konstante. Ne kete proces, gazi merr nxehtesi dhe kryen pune.Ne kete rast perdoret shprehja e plote e parimit te pare te termodinamikes:

Q=(U2-U1 ) + A

Energjia shkon pjeserisht ne ndryshimin e energjise se brendshme te gazit e pjeserisht ne punen qe ai kryen.

Izoproceset
Procesi adiabatik-Proces I thjesht, pa shkembim nxehtesie. Nga parimi I pare I termodinamikes rrjedh se: 0 =(U2-U1 ) + A ose U2-U1 =-A

Procesi adiabatik realizohet kur ena ku ndodhet gazi izolohet mire termikisht nga mjedisi I jashtem, por me ane te pistonit gazi mund te zgjerohet , pra A>0, ose te gjishet , A<0.

Kur gazi merr nxehtesi energjia e burimit te nxehtesise I kalon gazit, dukei rritur atij energjine e brendshme. Ne kete rast mund te shkruajme: U2-U1 =Q
Full transcript