Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

EMPATİK İLETİŞİM

No description
by

Rüveyda Ünal

on 3 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of EMPATİK İLETİŞİM

EMPATİK İLETİŞİM
Empati bir kişinin kendisini karşısındakinin yerine koyarak olaylara onun bakış açısıyla bakması,o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması,hissetmesi ve bu durumu ona iletmesidir.

1.EMPATI KAVRAMI


EMPATI NEDIR?



etik empati
Empati tanımı 3 öğeden oluşmaktadır:
1)Empati kuracak kişi,kendisini karşısındakinin yerine koyarak olaylara onun bakış açısıyla bakmalıdır.
2)Empati kurmuş sayılmamız için,karşımızdaki kişinin duygu ve düşüncelerini doğru olarak anlamamız gereklidir.
3)Empati kuran kişinin zihninde oluşan empatik anlayışın,karşıdaki kişiye iletilmesi davranışıdır
BIR HALK MASALINDA EMPATI




Göğsü kınalı bir serçe varmış.Gök gürlediği zamanlar tir tir titreyerek yere yatar,gök yıkılmasın diye de ayaklarını havaya kaldırırmış.Bir yandan da ’’Korkumdan kırk kantar yağım eriyor.’’dermiş.Bir gün birisi demiş ki ‘’Sen kendin beş dirhem gelmezsin;nasıl oluyor da kırk kantar yağın eriyor?’’.Bunun üzerine serçe şöyle cevap vermiş;’’Herkesin kendine göre dirhemi var,kantarı var;siz ne anlarsınız.’’

Empatinin duygusal yaklaşımlar içermesi nedeniyle sempati ile karıştırılmaktadır.
Sempati,birisi ile birlikte acı çekmek,o kişinin sahip olduğu duygu ve düşüncelerin aynısına sahip olmak anlamına gelmektedir.

Empatide karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini anlamak,sempatide duygu ve düşüncelerin aynısına sahip olmak gerekir.
Empatide özdeşim kurulmaz,özdeşim doğru bir şekilde empati kurulmasında bir engel oluşturur.Sempatide diğer kişilerle özdeşim kurularak aynı hisleri paylaşmak gerekir.
Empatide duygu ve düşüncelerin anlaşılması esas alınırken,sempatide yandaş olmak ve hak vermek esastır

Duygusal (Duyuşsal) Empati
Bilişsel Empati
Etik Empati
Davranışsal Empati

Empatinin Bileşenleri

Karşımızdakinin hissettiklerinin aynısını hissetmeye çalışmamız duygusal empatidir. (duygusal rol alma)
Duyuşsal (Duygusal) Empati
Karşımızdakinin rolüne girerek onun ne düşündüğünü anlamaya çalışmamızdır (bilişsel perspektif alma)

Bilişsel Empati
Etik Empati
Empati ile diğer kişiye yardım etmek için içsel bir istek duymadır.

Davranışsal Empati
Davranışsal empati kişiye hizmet eder ve başkalarının ne yapacağını önceden tahmin ederek,
buna bağlı olarak düşüncelerini anlama kabiliyeti demektir

Çevre (Doğal, Tarih, Kürtürel) ile Empati
O Halde Ne Yapmalı ?
insan yemeğini evinde de yiyebilir. Tavlayı, okeyi evinde de oynayabilir. Pikniğe giderken temel amaç hava almak ve doğa ile baş başa kalmaksa, bu amaç doğrultusunda davranmalıdır. Küçük gruplar halinde dağlarda, yaylalarda, görülmesi gereken yerlerde yürüyüşler yapıp asıl amacın doğayla bütünleşmek olduğu unutulmamalı.

Kültürümüz Doğaya Kapalı Mı ?
Sanat eserlerimizde ve yapılan mimaride kültürümüz doğayı yenmeye çalışmayıp ona uyum sağlamaya çalıştığını görürüz.

Çevreyle Nasıl Empati Kurmalıyız
Çevreyi üç ana öğede inceleyebiliriz; doğa, insan ve insan elinden çıkan ürünlerdir. Bu üç eğe bir bütündür ve birine zarar verildiğinde diğerine de zarar verilmiş olur.

EMPATiNiN GELiŞiMi
Empati bir kişinin kendisini başka birinin yerine yerine koyarak onun bakış açısıyla olaylara bakmasıdır.

PEKi EMPATi DOGUŞTAN MI GELiR?
EMPATi GELiŞTiRiLEBiLiR Mi?

?

EMPATiNiN GELiŞiMi
Yapılan araştırmalar sonucunda empati becerimizin beynimizin içinde bulunan bir grup hücrenin sorumluluğunda olduğu görülmüştür ve bu hücreler konuşma lobumuzun hemen yanındadır.
Yani iletişim sadece psikolojik değil ,biyolojik bir evredir.

Yapılan araştırmalarda empatinin zamanla öğrenildiği ifade edilmiştir.
Empatik iletişim kişinin yaşadığı deneyimlerle artar. Yaşanılan deneyimler empatinin gelişmesine katkı sağlar. Ama empati için yeterli değildir…

Bir bebeğin başka bir bebeği ağlarken görüp ağlaması en erken görülen empati kurma örneğidir.
Hoffman bebekler üzerinde yaptığı çalışmalarında bebeklerde görülen bu empati bilişsel sürecin ipuçlarını içermediğini ifade etmiştir.

ÇOCUKLARDA EMPATIK GELiŞMELER NE ZAMAN BAŞLAR
Çocuklardaki bilişse süreç yedi-sekiz yaşlarında başlar. On iki yaşına kadar gelişmeye devam eder.
Bu sürecin gelişimini etkileyen en başta aile olmak üzere bazı etkenler vardır:

ANNE BABALAR ÇOCUKLARDA EMPATININ GELIŞIM I IÇIN NE YAPMALILAR?
Anne-babaların bebek doğduğu andan itibaren bebeğin duygularına odaklanmaları önemlidir. 2-3 aydan itibaren bebekler sosyal gülümsemeye başlarlar. Yüzüne gülerek baktığınızda bebek size gülerek tepki vermeye başlar.

Çocuklar biraz daha büyüyüp yuva çağına geldiğinde değişik durumlarda değişik tepkiler vermeye başlarlar. Davranışlar ve bu davranışlar sırasında ortaya çıkan duygular arasındaki ton farkını anne-babanın fark edip çocuğa geri bildirim vermesi empatinin gelişmesinde çok gereklidir.
Çocukluk çağında yaşanan birçok ruhsal ve davranışsal problem empatik yaklaşım sayesinde erkenden tanınabilir ve müdahale edilmesi kolaylaşabilir. Çünkü çocuklar yaşadıkları sıkıntıları genellikle dolaylı yoldan, davranışları ve tutumları ile ifade edebilirler. Eğer anne ve babalar çocukların duygularına duyarlı olurlarsa onlardaki değişimlerin kaynağını ve neden olan temel duyguları fark edebilirler.

Empati kuran ve empati kurulan kişiler arasında karşılıklı
sözel veya sözsüz iletişimi
kapsamaktadır.
Peki empatik iletişimin temelinde varolan
empatik anlayış
kavramı nedir?

Empatik Iletişim
Bireyler arası ilişkilerde
gönderilen iletilerin duygusal yönü ve içeriği
empatik iletişimin ön şartı olarak kabul edilir.
Karşıdakinin içerisinde bulunduğu şartlar dikkate alınmadan
gönderilen mesajlar muhatapta beklenen etkiyi göstermez ve gerekli feed-back de alınmaz, dolayısı ile sorunun çözümü noktasında mesafe kat edilemez
Cüceloğlu ‘’Iletişim durumlarında karşıdakinin gösterdiği sosyal dış dünyayı görürüz; oysa o yüzün ardında başka bir öznel iç dünya vardır
ve mesajın gerçek anlamı bu iç dünyada oluşur.”

Empatik iletişim kurulduğunda kişiler birbirlerinin duygu ve düşüncelerini anlamaya odaklandıkları için
paylaşım artmaktadır.

-->Empati Paylaşımı Arttırır.
Empati kurma bir beceriye dayanan ve zaman içerisinde geliştirilebilir.
Kendisine empati ile yaklaşılan kişi kendisini anlaşılmış ve rahatlamış hisseder.
Bu noktada diğer insana karşı güven duymaya ve kendi dünyasını daha da açmaya başlar.

--> Kişiler arası güveni arttırır.
Barrett-Lennard empatik sürecin üç aşamada oluştuğunu ve empatik sürecin;
Diğer kişinin empatik dinleme yolu ile anlaşılması.
Deneyimlerinin empatik anlayış ile belirlenmesi.
Diğer kişi ile iletişim kurarak anlaşıldığının, farkında olunduğunun ifade edilmesi.

Ancak benmerkezci davranan kişinin diğer bir kişinin rolüne girerek,olaylara o kişinin açısından bakması, duygu düşüncelerini anlaması oldukça güçtür.

Benmerkezci Davranış
Insanlar arası ilişkilerde empatik anlayışı geliştirebilen kişiler, diğer insanlara karşı daha hoşgörülü bir yaklaşım sergiler. Insan ilişkilerinde hoşgörü yüksek olursa çatışmaların daha az yaşanması söz konusu olur.

Empati ve empatik iletişim kavramının tanımlanmasından sonra, empati kurma sürecinin işlemesi için gerekli olan aşamalar ve bu aşamalarda yapılacak olan değerlendirmeler empatinin başarılı olmasında çok önemlidir. Başarılı empatide gerekli olan aşamalar şöyledir..

Empati kuracak kişi kendisini karşısındaki kişinin yerine koymalı ve olaylara onun bakış açısı ile bakmalıdır.
Empati kuran kişi karşısındakinin duygu ve düşüncelerini tam olarak anlamalıdır.
Empati kuran kişinin karşısındaki insana duygu ve düşüncelerini şekilde ve nasıl anladığını belirtmesi gerekir.

Eleine Hatfield ‘duygusal bir buluşma’ olarak tanımlamıştır empatiyi ve kişinin nasıl değerlendirildiği, nasıl anlaşıldığına dair incelemeler yapmıştır.
Rogers, diğer kişinin doğru olarak anlaşılmasında, aynı hislerin paylaşılmasında ve içinde hissetme olarak ifade edilen duygunun hissedilmesinde empatik dinlemenin çok büyük bir etkisinin olduğunu ifade etmiştir.
Empati kuran kişi yaklaşım biçimi ile karşısındaki insanın kendini açması ve iç dünyasını paylaşmaya istekli olmasını sağlamalıdır. Bu durumda empati kuran kişi sürekli geribildirimler vererek karşısındaki kişiyi daha çok anlamaya odaklanmalıdır.

Tanımak:
Empati kurulan kişinin içsel durumunu, duygu ve düşüncelerini tanımanın empati ile mümkün olduğu açıklanmaktadır.

Sözsüz iletişim unsurlarını gözlemlemek:
Diğer kişinin beden duruşunu, yüz ifadelerini, ses tonunu ve kullandığı kelimelere dikkat ederek bu ifadelere anlam verebilmek gerekmektedir.

Duygulara yaklaşmak:
Diğer kişinin duygularının ne olduğunu uygun bir şekilde tanımlamak ve duygularını açıklamasına yönelik yaklaşımlarda bulunmak gerekmektedir

Sezgileri ve tahminleri yansıtmak:
Karşıdaki kişinin içinde bulunduğu psikolojik durum ve hisleri hakkındaki tahminleri ileterek doğruluğunu araştırmak gerekir.
Psikolojik durumu hayal etmek: Diğer kişinin içinde bulunduğu psikolojik durum haya edilerek hissedilmesi gerekmektedir.

Duygu ve düşünceleri ifade etmek:
Empati kuran kişinin diğer kişiye hissettiği ve ifadeleri ile anladığı durumuna ilişkin düşüncelerini ifade ederek doğru bir anlayış geliştirip geliştirmediğini kontrol etmesi gerekir.

Rolüne girmek:
Empati kuran kişi diğer kişinin rolüne girerek his ve düşüncelerinin nasıl olabileceği konusunda ön görüde bulunması gerekir.

Dökmen (1988) ortaya koyduğu Aşamalı Empati Sınıflandırması ile üç temel empati basamağı olduğunu açıklamıştır. Bu basamaklar onlar, ben , sen şeklinde ifade edilmiştir.

Onlar Basamağı: Onlar basamağında tepki veren kişi gerçekte karşısındaki kişinin duygu ve düşüncelerine önem vermemektedir.
Ben Basamağı: Ben basamağında empatik tepki veren kişi karşısındakinin duygu ve düşüncelerine odaklanmak yerine kendi duygu ve düşüncelerine odaklanarak kendini ifade eder.
Sen Basamağı: Sen basamağında empatik tepki veren kişi, karşısındaki kişinin rolüne girerek olaylara bu kişi açısından bakabilir.

EMPATiK iLETiŞiM VE BENLiK EGO DURUMLARI
Benlik (Ego) bireyin kendi kişiliğine ilişkin kanılarının toplamı, insanın kendisini tanıma ve değerlendirme biçimidir. Kısaca benlik, kişinin kendini nasıl gördüğü ve ifade ettiğidir…

1)Ana-Baba Benlik/Ego durumu
2) Yetişkin Benlik/Ego Durumu Çocuk Benlik/Ego Durumu
3) Çocuk Benlik/Ego Durumu

Bu Ben Durumları Şunlardır:
Ana-Baba Benlik/Ego Durumu
Bireyin yaşamında karşılaştığı ebeveyn figürlerinin duygu, düşünce ve davranış örüntüleri takımıdır.
Empati kuran kişi, karşısındaki kişinin içinde bulunduğu durumu ve olayı doğru olarak anlamak için koruyucu bir ana-baba tutumu içinde olmalıdır.
Bu ben durumunda öğrenilmiş yaşam kavramı(Uyarılar,kurallar,kanunlar)etkindir.

Yetişkin Benlik/Ego Durumu
Kişinin aklı başında bir insan olarak tanımlandığı, gerçekleri test etme, ayırt etme ve problem çözme yeteneklerinin etkin olduğu benlik durumudur.
Empati kurarken kişinin karşısındaki kişinin algısal,bilişsel ve duygusal yönlerini anlayabilmesi için yetişkin benliğinin gelişmesi gereklidir.

Çocuk Benlik/Ego Durumu
Bireyin kendi çocukluğundan izler taşıyan duygu, düşünce ve davranış örüntüleri takımıdır.
Çocuk benlik durumunda hissedilen yaşam kavramı öne çıkar. Yani duygular hakimdir.
Çocuk benlik durumu yaratıcılık, doğallık, spontanlık, hayal kurma, sınırlı olmama gibi özellikleri kapsamaktadır.

Peki Doğru ve Etkili Bir Şekilde Empati Kurabilmek için Hangi Benlik Durumunda Olmalıyız?
Benlik durumları arasındaki ilişkilerin incelenmesine geçişim (transaksiyonel) analizi adı verilmektedir.

Bu geçişim durumlarını şu şekilde ifade etmek mümkündür:
Tamamlayıcı transaksiyonlar:
iletişimde bulunan iki kişiden her biri, yalnızca bir ego (benlik) durumundan hareket eder. Bu durumda “uyarıcı” beklediği “tepki”yi alır. Bu nedenle de, iletişim devam eder.

Kapalı Transaksiyonlar
: iletişimde bulunan iki kişiden her biri yalnızca bir ego durumundan hareket eder. Burada farklı olan, uyarıyı gönderen kişinin karşısındaki kişi hedeflediği ego durumundan yanıt alamamasıdır. Tepki bir başka ego durumundan gelmektedir. Başka bir deyişle, “uyarıcı” beklediği “tepki”yi alamaz. Bu durumda da, iletişim devam etmeyebilir.

Gizli Transaksiyonlar:
 iletişimde bulunan iki kişiden yalnızca biri veya her ikisi de, iki ego durumunda birden hareket eder. Bu transaksiyonlar aynı anda 2 farklı mesaj içerirler.Karmaşık bir yapıya sahip olan gizli transaksiyonlar, hem tamamlayıcı hem de kapalı transaksiyonları içinde barındırır.

Sağlıklı insan, "anne-baba, çocuk benlik" durumlarını "yetişkin" benlik durumunun denetiminde kullanabilen kimsedir. Yani, özerkliğini kazanmış ve bütünleşmiş benlik durumuna sahip olan kimse ruhsal bakımdan sağlıklıdır. Sağlıklı olan bireyler, her üç benliği duruma göre kullanırlar. 
EMPATi-YARDIM ETME-OLUMLU SOSYAL (PROSOSYAL) DAVRANIŞ iLiŞKiSi
Yardım etme davranışı birçok kişi tarafından egoist bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.
Empati kuran kişinin karşıdakinin içinde bulunduğu durumu algılamasının temel amacı yardım etmektir.
Diğer kişinin duygularına benzer sinyalleri kendisinde hissederek psikolojik durumuna ilişkin belirlemeler yapması empati kuran kişinin de kendini daha iyi hissetmesini sağlamaktır
Empati ile yardım etme davranışı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amacı ile gerçekleştirilen araştırmalar iki temel açıklama ortaya koymaktadır.
Empati kuran kişinin karşısındaki kişinin durumunu anladığında bir sıkıntı hissettiğinde bu sıkıntıdan kurtulmak amacı ile yardım ettiği açıklanmaktadır
Empati kuran kişi karşısındaki kişinin içinde bulunduğu durumu ve duygularını anlamakta ve bu kişiyi sıkıntılı durumundan kurtarmak amacı ile davranmaktır.

Buna göre, bu davranışı gösteren kişi özgeci bir güdü ile hareket etmektedir.
Özgecilik(diğerkamlık):
Diğer kişilere yardım etmeyi teşvik eden duygusal yaklaşıma odaklıdır.
Olumlu sosyal davranış(prososyal davranış):
paylaşma, yardım etme, destekleme ve ilgilenme gibi diğerinin yararını ya da yardımı amaçlayan gönüllü bir davranış

Prososyal davranışın gönüllü ve niyetli yanı tanımın önemli bir parçasıdır, çünkü bu kişiye zorla yaptırılan yararlı davranışları dışta bırakmayı sağlar.
Prososyal davranış yardım etmeyi, işbirliğini ve özgeciliği içermektedir.
işbirliği, ortak hareket etmek olarak tanımlanırken diğerkamlık gerçekleştirilen davranış sonucunda herhangi bir beklenti olmaması gerekir.

Prososyal davranış toplumlara ve kültürlere göre büyük ölçüde farklılıklar göstermektedir.

Yardım etme davranışı, prososyal davranış, özgecilik kavramlarının tümü yardım eden ve yardım edilen arasındaki ilişkiye dayanmaktadır.


Yardım etme ve olumlu sosyal davranışın gelişimi ve nasıl ortaya çıktığına ilişkin farklı yaklaşımlar vardır.
Bunlar biyolojik yaklaşım, bireysel yaklaşım, kişiler arası yaklaşımdır.
Biyolojik yaklaşım:
yardım etme davranışının doğum yoluyla ve genetik özellikler ile kişilerde bulunduğu açıklamaktadır.
Prososyal davranış, kişinin yeniden üretme fırsatına ilişkin artmaya yönelik bir seçimidir. Prososyal davranış iki "dost/akraba seçimi ve karşılıklılık" olmak üzere iki şekilde gelişim göstermektedir. Arkadaş/dost seçimi, kişinin yeniden üretim sürecinde başarı elde etmesinde üretkenlik sağlamaktadır. Trives(1971)
tarafından geliştirilen karşılıklılık ilkesinde yardım eden kişi içinbedel yardım edilen kişiye olan yararından daha az olmalıdır.

Empati yolu ile diğer kişinin duygusal durumunun paylaşılması, kişinin olumlu sosyal davranışında bir artışa neden olurken, saldırgan özelliklerin azalmasını sağlar. Özellikle diğer kişinin bakış açısını tanımlarken empatik canlandırma yapılması kişinin olumlu sosyal davranışın gelişmesine katkıda bulunur
Kişiler arası iletişimde ortak amaçlara ulaşmak, birlikte hareket etmek, paylaşmak gibi davranışlar tarafların işbirliği içinde olduklarını göstermektedir.
Bu anlamda , işbirliği prososyal bir davranıştır ve kişisel bir yarar sağlama konusunda beklentileri içermektedir.
Bununla birlikte yardım etme ile empati arasında da pozitif bir ilişki bulunmaktadır
HAZIRLAYANLAR

RÜVEYDA ÜNAL
AYŞEGÜL ASLAN
BETÜL TEKIN
ZERRIN OZAY
GURBET ISTIK
CEYDA ÜNAL
SEMA YILMAZ
BILIŞSEL EMPATI
Karşımızdakinin rolüne girerek onun ne düşündüğünü anlamaya çalışmamızdır. (bilişsel perspektif alma)
Bu Ben Durumları Şunlardır:
1)
Ana-Baba Benlik/Ego Durumu
2)
Yetişkin Benlik/Ego Durumu
3)
Çocuk benlik/Ego durumu
Eric Berne'ye göre, her insanın kişiliği üç ben durumundan oluşmaktadır.
Empatik iletişim sürecinde kişiler çeşitli benlik/ego durumları içerisinde bulunmaktadır.
Söz konusu olan bu benlik durumları birbirleri ile etkileşim durumundadır.
TRANSAKSiYONLAR
Bununla birlikte empati kurulması sırasında karşıdaki kişiye samimi ve içten davranmak, dürüst bir biçimde olumlu olarak kabul edildiğini hissettirmek gerekir. Tüm bunların ışığında empatik iletişimin 7 aşamada gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Doğaya karşı anlayışlı olabilmek için doğayı öğrenmeliyiz. Denize uçup giden bir avuç toprağın kaç yılda oluştuğunu; kolayca kırıverdiğimiz bir dalın kaç yıllık bir evrimin ürünü olduğunu; zevk olsun diye vurduğumuz kuşların ve ezdiğimiz solucanların doğadaki işleyişinin ne olduğunu öğrenmeliyiz.

Bireysel yaklaşım:
Özgeciliği (alturism) yardım etmeye yönelik kişisel bir eğilim olarak tanımlamaktadır.
Bireysel yaklaşıma göre temel olarak iki özgecilik biçimi vardır.
Birincisi özgeciliği, kişinin içinde bulunduğu ruh durmu ile açıklar.
ikincisi ise kişilik özelliklerinin etkisi ile oluştuğunu ileri sürer.
Özgeciliği, açıklamaya yönelik olarak gerçekleştirilen deneysel çalışmalar kişinin pozitif ruh durumunu artırmak için yardım etme davranışını gerçekleştirdiğini gösterir.

Kişiler arası yaklaşım:
Kişiler arasındaki karşılıklı dayanışma ve birbirne bağlı olma özelliğine odaklanmaktadır.
Kişiler arası ilişkilerin genellikle sonuçlara bağlı olarak tanımlandığı görülmektedir.
Homans(1961), Thibaut ve Kelley(1959) ve Blau(1964) kişiler arası ilişkilerin gelişiminin, kişilerin kişiler arası ilişkilerden elde ettiği pozitif sonuçlar oranınında olacağını ifade etmektedir. Prososyal davranış da kişilerin istekleri ve niyetleri temelinde gelişmektedir.
EMPATI VE SEMPATI
EMPATI ILE SEMPATININ FARKLARI:
EMPATIK ILETISIM SURECI
Full transcript