Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Czynniki i procesy egzogeniczne

No description
by

Julia Staszewska

on 4 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Czynniki i procesy egzogeniczne

Zjawiska krasowe Jest to ogół zjawisk zwiazanych z rozpuszczaniem skał weglanowych (wapieni, gipsów, dolomitów) przez wode zawierajca rozpuszczony dwutlenek wegla (woda krasowa).

Krasowienie możemy podzielić na powierzchniowe i podziemne. Wietrzenie Proces, w którym skały podlegaja rozpadowi i rozkładowi pod wpływem oddziaływania czynników fizycznych, chemicznych i organicznych.

Wietrzenie mozemy podzielić na: Procesy egzogeniczne Sa to procesy geologiczne zachodzce na powierzchni Ziemi, wywołane przez czynniki działajce na skorupe ziemska od zewnatrz.

Odbywaj sie one pod wpływem sił zewnetrznych, których źródłem jest energia słoneczna docierajca do powierzchni naszej planety. Ruchy masowe Sa to wszelkie przemieszczenia materiału skalnego po powierzchniach nachylonych (stokach i zboczach), zachodzace pod wpływem sił cieżkości. Działalność morza Działalność rzeźbotwórcza wód morskich i oceanicznych obejmuje jedynie waski pas graniczny ladu i morza, zwany wybrzeżem oraz płytka strefe przybrzeżna. Działalność wód płynacych Działalność wód płynacych może być niszczaca , transportujca i budujca. Czynniki i procesy egzogeniczne Wietrzenie mechaniczne Sa to zmiany właściwości fizycznych skał bez zmiany składu chemicznego; skała rozpada się na bloki, ziarna, łuszczy sięe.

W zależności od czynnika wywołujacego rozpad skały wyróżnia sie wietrzenie
mrozowe - woda zamarzajca zwiksza swoj objtość i wywołuje rozpad skal
termiczne – nagrzewanie i ochładzanie przypowierzchniowej warstwy skał oraz poszczególnych minerałów powoduje zmian objtości, które powoduj rozpad skały.
solne - wywołane zmianami objtości soli na skutek zmian wilgotności Wietrzenie chemiczne Polega na przekształcaniu struktury chemicznej skały pod wpływem reakcji z wodąa lub powietrzem atmosferycznym (np. tlenem). Związki mineralne mogąa uwadniać sieę, rozpuszczać, utleniać lub ulegać rozkładowi. Wietrzenie biologiczne Polega na rozpadzie lub rozkładzie skały pod wpływem bezpośredniego lub pośredniego działania organizmów żywych.
Zwierzta i rośliny moga oddziaływać na skały:
fizycznie-kruszenie skał przez uderzanie kopytami, rycie przez zwierzta żyjce w ziemi, rozrastanie sie systemu korzeniowego roślin.
chemiczne-odchody i wydzieliny zwierzt, rozkład materii organicznej, kwasy wydzielone przez korzenie roślin Formy krasu podziemnego Studnie i kominy krasowe
Ponory
Wywierzyska
Jaskinie, groty, pieczary
Syfony jaskiniowe
Stalaktyty (sopleńce)
Stalagmity
Stalagnaty
Draperie naciekowe Formy krasu powierzchniowego Powstająa w wyniku rozpuszczająacego oddziaływania wody opadowej, która spływa po powierzchni skał węeglanowych.
Żłobki i żebra krasowe
Lejki krasowe
Uwały
Polja
Mogoty
Jary krasowe Czynniki wplywajace na ruchy masowe Wewntrzne:
trzesienia ziemi
erupcje wulkanów
budowa geologiczna(rodzaj skał) Zewntrzne:
działalność wody
działalność człowieka
wiatr
zmiany temperatury Postacie ruchów masowych na stokach o małym nachyleniu: Spełzywanie - bardzo wolne przemieszczanie gruntu
Przyczyna: nasycenie gruntów woda
Osuwanie - polega na zsuniciu sie zwietrzeliny lub mas skalnych po stoku. Jest to proces stosunkowo szybki.
Przyczyny: nasaczenie zwietrzeliny oraz skał woda, nachylenie warstw skalnych w tym samym kierunku, co stok lub wystepowanie na przemian skał przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych dla wody, naruszenie równowagi na stoku wskutek jego podciecia przez rzeke lub fale morskie, wstrzasów wywołanych trzsieniami ziemi, prac budowlanych itp. Postacie ruchów masowych na stromych stokach Odrywanie - polega na odrywaniu sieę od powierzchni skalnych różnej wielkości odłamków skał, które przemieszczajaą sieę w dół stoku.
Przyczyna: wietrzenie mrozowe
Obrywanie - najczściej jest to jednorazowe oderwanie sie i runiecie w dół dużych mas skalnych. U podnóża stoku lub ściany skalnej powstaje duże nagromadzenie bloków skalnych, tworzcych bezładne blokowisko. Wybrzeża wysokie Powstałe w wiekszości w wyniku niszczacej działalności wód morskich. Dalmatyńskie: utworzone w wyniku zalania silnie rozczłonkowanych grzbietów górskich równoległych do wybrzeża.
Riasowe: powstaja w wyniku zalania dolin starych grzbietów górskich prostopadłych do wybrzeża
Fiordowe: tworza sie w wyniku zalania U-kształtnych górskich dolin polodowcowych
Limanowe: tworza sie wówczas, gdy wałami piaszczystymi odcinane sa lejkowate ujścia rzek
Klifowe: utworzone sa w wyniku niszczenia przez fale morskie zboczy wyżyn lub wysoczyzn
Szerowe (szkierowe): powstaja przez zalanie setek małych skalistych wysepek wygładzonych wcześniej przez ladolód Wybrzeża niskie Powstały wskutek działalności akumulacyjnej: morskiej i rzecznej oraz w wyniku wynurzania sie dna morskiego. Mierzejewe: powstały w wyniku działalności prądaów przybrzeżnych, które tworzaą mierzeje i zalewy
Lagunowe: utworzone w wyniku odcięecia płytkiej zatoki (laguny) przez wynurzonaą, piaszczysatą przybrzeżnaą ławiceę (lido)
Namorzynowe: wystęepujaą tylko w strefie ciepłej, gdzie nad brzegami mórz rosnaą słonolubne lasy namorzynowe. Odsłaniajaące sieę w czasie odpływu korzenie drzew, rosnąacych nawet na obszarze płytkiego dna morskiego, chroniaą brzeg przed niszczaącaą działalnościaą fal.
Koralowe: buduają je korale i niektóre gatunki mszywiołów. Niedaleko brzegu tworzy sieę swoista bariera – rafa koralowa, która nie pozwala na niszczenie wybrzeży. Osady Działalność morza w strefie brzegowej powoduje, że na dnie tworzaą sieę osady.
Dzielimy je na:
Osady denne - osady pochodzce ze zniszczonych brzegów i z osadów organicznych.
Osady głebokowodne - sa to muły i iły Działalność niszczaca - erozja Erozja może być:
wgłebna - polega na niszczeniu podłoża znajdujacego sie w korycie rzeki,
wsteczna - najcześciej zachodzi w górnym odcinku rzeki i doprowadza do cofania sie źródła
boczna - jest wynikiem przesuwania sie nurtu z jednej na druga strone koryta i podmywania jego brzegów Działalność transportujaca Polega na przenoszeniu materiału przez toczenie, poślizg, ruch skokowy, czy w postaci zawiesiny. Działalność akumulacyjna Proces osadzania materiału wynikły z zaniku siły transportujacej rzeki.
Czynniki wywołujace:
przeciażenie rzeki materiałem skalnym, zmniejszeniem spadku rzeki, a tym samym predkości przepływu. O intensywności procesów decyduje predkość płyniecia wody co zależy od spadku rzeki.
W zależności od stopnia nachylenia terenu po którym płynie rzeka wyróżnia sie:
Bieg górny - cechuje sie dużym spadkiem. Wody jest mało, a płynie z duża prdkościa. Ma tu miejsce intensywna erozja denna, prowadzi ona do pogłebienia dna i kształtowania sie V-kształtnej doliny rzecznej. Przy źródle i na progach skalnych działa erozja wsteczna. Jej skutkiem jest cofanie sie progów skalnych w gór rzeki i przesuwanie sie źródeł.
Bieg środkowy - rzeka traci tu spadek i zmniejsza sie predkość płyniecia wody. Erozja denna maleje, zwieksza sie działanie erozji bocznej, prowadzacej do zakoli (meandrów) i starorzeczy.
Bieg dolny- woda płynie tu najwolniej, rzeka traci siłe nośna. Akumuluje materiał skalny w obrebie koryta tworzac łachy rzeczne lub wyspy Działalność lodowców i ladolodów Działająa erozyjnie, transportująaco i akumulacyjnie. Niszczaca działalność - erozja Działalność erozyjna zachodzi:
pod ląadolodem w wyniku tarcia okruchów skalnych wtopionych w lód o podłoże doprowadzajaąc do powstania wygładów i żłobów,
na przedpolu ląadolodu – przez spychanie i przesuwanie materiału skalnego oraz przez wyciskanie materiału skalnego z pola firnowego.

Formy powstałe wskutek erozji:
kary lodowcowe (cyrki lodowcowe)
doliny lodowcowe Polega na przenoszeniu materiału skalnego przez ladolód lub przez wody płynace pod i przed lodowcem. Działalność transportowa Działalność budujaca Osadzanie materiału skalnego.
Formy powstałe w wyniku tej działalności to:wały moren czołowych moreny boczne, powierzchniowe i denne,pola sandroweozykemydrumliny Działalność wiatru Sa to procesy eoliczne. Wiatr prowadzi działalność niszczaącaą (deflacja i korazja), transportujaącą i budującaą. Działalność wiatru występuje głównie w warunkach klimatu pustynnego. Działalność niszczaca Deflacja - poleha na wywiewaniu luźnego i sypkiego materiału z podłoża, w efekcie czego powstaj: misy, rynny deflacyjne, bruk deflacyjny i góry świadki.
Korozja - Transportowane wiatrem czastki skalne różnej wielkości uderzaja o skały stanowice przeszkode na ich drodze, szlifujc je i polerujac, w efekcie czego powstaj grzyby skalne Działalność transportujaca Polega na przenoszeniu materiału na odległości zależne od jego frakcji. W wyniku tego tworza sie pustynie piaszczystye.
Natomiast w wyniku wywiewania drobnego pyłu z przedpola ladolodu w warunkach klimatu peryglacjalnego (mroźnego) powstały pokrywy lessowe, Działalność budujaca Polega na usypywaniu przez wiatr form terenowych takich jak: wydmy, zmarszczki eoliczne, czy żebra piaskowe.

Wydmy:
Barchany - tworza sie na pustyniach piaszczystych, gdzie poziom wód gruntowych leży bardzo głeboko, a roślinność jest skapa. Maja kształt sierpra. Moga sie laczyc tworzac wysmy zwałowe (długie piaszczyste wały)
Paraboliczne - wystepuja w dolinach rzecznych oraz na obszarach pokrytych piaskami w klimacie umiarkowanym. Kształtem przypominaja litere "U".
Gwieździste – pagórki o nieregularnych kształtach. Wystpuja w obszarach, gdzie wystpuja wiatry różnych kierunków. Bibliografia http://procesylitosfery.wordpress.com
http://www.sciaga.pl
"ABC przyrody" Przeglad Reader's Digest Warszawa 1999
Geografia "Ziemia nasza planeta podrecznik dla gimnazjum" Wydawnictwo Nowa Era.
http://www.geostrefa.pl Prezentacje przygotowała Julia Staszewska z klasy 2D Barachany Wydma paraboliczna http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/barachany.jpg http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/barachany.jpg http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/wydmy-gwiezdziste.jpg Wydmy gwieździste http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/intensywnosc-rodzajow-wietrzenia-w-zaleznosci-od-klimatu1.jpg http://jurapolska.com/kras.php
1 - nacieki rurkowe
2 - stalaktyty
3 - stalaktyty sferolityczne
4 - heliktyty
5 - kulumna naciekowa
6 - stalagmity
7 - misy naciekowe 8 - draperie, zasłony
9 - żebra
10 - polewy
11 - pola ryżowe
12 - nacieki piaszczyste
13 - nacieki grzybkowe
14 - nacieki lodowe http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/nacieki-w-jaskini.jpg Nacieki w jaskini http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/spelzywanie-gruntu.jpg http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/osuwanie-gruntu.jpg http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/odpadanie.jpg http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/obrywanie.jpg http://www.wiking.edu.pl/upload/geografia/images/erozja_morska.gif Erozja http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/budujaca-dzialalnosc-pradow-przybrzeznych.jpg http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/krzywa-spadku-rzeki.jpg http://www.wiking.edu.pl/upload/geografia/images/erozja_rzeczna.gif http://www.wiking.edu.pl/upload/geografia/images/erozja_lodowcowa.gif http://procesylitosfery.files.wordpress.com/2010/03/ladolod-i-formy-polodowcowe.jpg
Full transcript